(4734 S. K. m. 36, 37, 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 16, 78, 79)
Toplantı No: 2012/027
Gündem No: 26
Karar Tarihi: 14.05.2012
Karar No: 2012/UH.II-2068
Şikayetçi: Star Temizlik İnş. Gıd. Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğt. Ve Sağlık Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Enpak Temizlik İnş. Elek. Med. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Cumhuriyet Mahallesi Adnan Menderes Bulvarı Kocaeli Apt. No:287/1 SAMSUN
İhaleyi yapan idare: İller Bankası Anonim Şirketi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Ziraat Mahallesi 657. Sokak 14 06053 ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 17.04.2012 / 15030
Başvuruya Konu İhale: 2012/16438 İhale Kayıt Numaralı "2 Yıl Süreli 227 Personel İle Temizlik İşçiliği" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 07.05.2012 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(1552).(0256)./2012-33Esayılı Esas İnceleme Raporunda;
İller Bankası Anonim Şirketi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Yıl Süreli 227 Personel İle Temizlik İşçiliği” ihalesine ilişkin olarak Star Temizlik İnş. Gıd. Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğt. ve Sağlık Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Enpak Temizlik İnş. Elek. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 10.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.04.2012 tarih ve 15030 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar: Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca işçilik hesaplama modülü kullanmanın zorunlu olmadığı, işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada asgari işçilik maliyetinin 8.397.220,32 TL olarak hesaplandığı ancak modül kullanılmadan yapılan hesaplamada söz konusu maliyetin 8.397.295,51 TL olarak hesaplandığı; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı olan 8.397.220,32 TL’nin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 8.397.295,51 TL nin altında olduğu ve teklifinin söz konusu sebeple değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde;
“İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik Hata ve Yuvarlama” başlıklı 16.5 inci maddesinde;
“16.5. Aritmetik hata ve yuvarlama
16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.
16.5.2. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.
Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:
Hesaplanan toplam/kısım
toplamı teklif tutarı Yuvarlama sonucu
500.815,414 500.815,41
500.815,4149 500.815,41
500.815,41582 500.815,42
500.815,4169 500.815,42
16.5.2.1. (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,
Anılan Tebliğin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;
“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.
…78.5.2. (Ek: 9/2/2011 -27841 RG/ 2. md.)İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.
78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.
78.7. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 28 md.) Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.
…78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.
78.10. Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.
78.11. İhale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak ve bu prim oranına idari şartnamenin ilgili maddesinde yer verilecektir. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılacak yazılarda; prim oranının doğru belirlenmesi için ihale konusu işin niteliği ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alınarak ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir. İdareler, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacaklardır.
…78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır. …” açıklaması,
Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;
“79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.…” açıklaması bulunmaktadır.
İhaleye ait şartnamenin 25 inci maddesinde “Teklif fiyata dahil giderler”;
“Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler
25.1.Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim, Harç giderleri ile Sözleşme ile ilgili diğer giderler teklif fiyata dahildir.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
İşçilik Ücreti Asgari Ücret üzerinden hesaplanacaktır.
Yemek ve Yol giderleri:
Yol ve yemek, (ayda 26 gün üzerinden) Yüklenici tarafından ödenecek, bu ücretler işçilerin aylık bordrolarında gösterilecektir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Yol için günlük Brüt: 9,84 (Dokuzliraseksendörtkuruş.) TL., Yemek için günlük Brüt: 3,56 (Üçliraellialtıkuruş) TL. 26 günlük Nakdi olarak ödenecektir.
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Sigorta Risk Prim oranları
Cam Temizliği: 1.5
Genel temizlik: 1.5 şeklinde belirlenecektir.” şeklinde düzenlenmiştir.
16.03.2012 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihalenin en düşük fiyatı veren SGA İns. Kay. Med. Tem. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Star Temizlik İnş. Gıd. Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğt. ve Sağlık Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Enpak Temizlik İnş. Elek. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
İdarece yaklaşık maliyetin tespitinde işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesi uyarınca, % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderlerin her bir işçi için ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir.
İşçilik modülünde yer alan hesaplamaya göre söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 8.397.220,32 TL dir.
İşçilik modülü kullanılmadan yapılan hesaplamaya göre söz konusu ihale teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 8.397.274,80 TL olarak bulunmuş ve yapılan hesaplama aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
İşçi Sayısı 227
Ay Sayısı 24
Günlük Yemek Ücreti 3,56
Aylık Yemek Ücreti Verilecek Gün 26
Yemek Prim İstisna Tutarı 46,020
Prime Tabi Yemek Bedeli 46,540
Günlük Yol Ücreti 9,840
Aylık Yol Ücreti Verilecek Gün 26
Toplam Yol Bedeli 255,840
Aylık Asgari Ücret 886,50
Sigorta Risk Prim Oranı 0,015
İşveren Sigorta Primi 0,200
İşveren İşsizlik Sigorta Primi 0,020
İşveren Prim Toplamı 0,22
Prime Tabi Yemek Bedeli 46,54
Prime Tabi Yol Bedeli 255,84
Prime Tabi Ücretler 1188,88
İşveren Sigorta Tutarı 237,78
İşveren İşsizlik Sigorta Tutarı 23,78
İşveren Payı 261,56
Sözleşme ve Genel Giderler Hariç 1496,46
Birim Ücret 1 541,35
Toplam Ücret 8 397 274,80
Kurumun internet sayfasında yer alan ve ilgililerin faydalanması için sunulan “İşçilik Hesaplama Modülü” sonucu ile manuel yapılan hesaplamada çıkan sonuç arasındaki farkın işveren payının iki kalemden (İşveren Sigorta Primi ve İşveren İşsizlik Sigorta Primi)oluşması ve modülün iki kalem toplamını tek kalem (İşveren Prim Toplamı) olarak değerlendirerek işlem yapmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, teklif fiyata dahil giderlerin sadece işçilik maliyetinden oluştuğu görülmüştür. Dolayısıyla, söz konusu ihalede usulüne uygun hesaplanmış kâr hariç yaklaşık maliyetin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine eşit olduğu anlaşılmıştır.
İdarece yaklaşık maliyetin tespitinde işçilik hesaplama modülü kullanılmış ise de, yapılan tespitler çerçevesinde modülden faydalanılarak hesaplanan ve büyük ölçüde sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca teklifi zorunlu kalemlerden oluşan kâr hariç yaklaşık maliyetin, olması gerekenden düşük bir meblağ olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi fiyatının (8.397.220,32 TL), teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (8.397.274,80 TL) altında olduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)