(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No : 2011/005
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 17.01.2011
Karar No : 2011/UH.I-286
Şikayetçi: İl-Sa İnşaat İletişim Medikal Turizm İth. İhr. Ticaret ve San. Ltd. Şti., Vedat Dalkoy Cd. Işık Center No:66-4 Çankaya/ANKARA
İhaleyi yapan idare: Bingöl Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü, İnönü Mahalesi Mevlana Caddesi No:1 BİNGOL
Başvuru tarih ve sayısı: 04.01.2011 / 379
Başvuruya konu ihale: 2010/538935 İhale Kayıt Numaralı "60 Adet İşçi ile Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 12.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.(00.34).(0182)./2011-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Bingöl Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 29.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “60 Adet İşçi İle Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak İl-Sa İnşaat İletişim Medikal Turizm İth. İhr. Ticaret ve San. Ltd. Şti.’nin 23.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.01.2011 tarih ve 379 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağının sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin geçerli olmadığı,
2) İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin doküman bedelini eksik yatırdıkları,
3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu,
4) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde hata yaptıkları,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: 60 adet işçi ile
b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.
60 adet vasıflı işçi ile araç bakım onarım ve şoförlük hizmet alım işi” düzenlemesi,
Aynı şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde; “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin ise istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması gerekir. Ancak, diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamı, istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olamaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
Aynı şartnamenin 7.6 ncı maddesinde; “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
İşçi çalıştırılmasına yönelik her türlü hizmet alımları benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağı olan Kar-Pet İnş. Tem. Med. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Bingöl Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından sunulan bir iş bitirme belgesi sunmuştur.
Daha önce Kuruma bu belgeye ilişkin olarak bir itirazen şikayet başvurusu yapılmış olup, söz konusu başvuru neticesinde Kurulun aldığı 12.10.2009 tarihli ve 2009/UH.I-2492 sayılı Kararda;
“…
Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde; Kar-Pet İnşaat Temizlik Medikal ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Seydanlıoğlu İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin pilot ortağı Kar-Pet İnşaat Temizlik Medikal ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin idari şartnamede istenilen şartları taşıdığı, bunun yanında Bingöl Belediye Başkanlığı tarafından ihale edilen Bingöl Belediyesi Sınırları İçinde Çöp Toplama, Döküm Sahasına Nakli, Cadde, Sokak, Tretuar, Pazar Yerlerinin ve Park Alanlarının Elle Süpürülmesi, Ana Arterlerin Makine İle Yıkanması” işinin Kar-Pet İnşaat Temizlik Medikal ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiği anlaşıldığından, söz konusu firmanın anılan işe ait iş deneyim belgesini inceleme konusu ihalede kullanması mevzuata aykırı bulunmamıştır.” denilmektedir.
Bu Karar çerçevesinde, söz konusu iş deneyim belgesinin geçerli bir belge olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Bununla birlikte, söz konusu iş deneyim belgesinde işin adı olarak “Belediye sınırları dahilinde çöp toplama, döküm sahasına nakil ve cadde ve sokakların süpürülmesi temizliği hizmet alımı” yazmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Bu anlatılanlar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir iş olduğu, dolayısıyla ihale konusu iş veya benzer işe uymadığı görülmektedir. Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale dokümanının görülmesi ve temini” başlıklı 4 üncü maddesinde; “4.1. İhale dokümanı aşağıda belirtilen adreste bedelsiz olarak görülebilir. Ancak, ihaleye teklif verecek olanların, idarece onaylı ihale dokümanını satın alması zorunludur.
ç) İhale dokümanı satış bedeli (varsa vergi dahil): 200 TRY (Türk Lirası) (İkiyüz)” düzenlemesi yer almaktadır.
Ferhat Medikal Tur. Gıda Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 29.11.2010’da eksik olan 50 TL’yi yatırmıştır.
Daha sonra idare ihale üzerinde bırakılan istekliden, 10.12.2010 tarihli yazı ile eksik yatırılan 50 TL doküman bedelinin tamamlatılmasını talep etmiş, ihale üzerinde bırakılan istekli de 13.12.2010 tarihinde eksik olan kısmı idare hesabına yatırmıştır.
4734 sayılı Kanunun “İhale ve ön yeterlik dokümanının verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde, ihaleye katılmak isteyen kişiler doküman satın almak zorundadır. Burada dokümanın istekli tarafından idareden alınması zorunlu bir unsurdur. Doküman bedelinin eksik yatırılması ise, kişilerin istekli olabilecek sıfatını etkilememektedir.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İhale tarihi 29.11.2010’dur.
İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Çalıştırılacak 60 adet işçiye asgari ücretin %20 fazlası ödenecektir.
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2,5’tir.” düzenlemesi,
Aynı şartnamenin “Fiyat farkı” başlıklı 47 nci maddesinde; “47.1. Bu ihalede fiyat farkı hesaplanacaktır. Asgari ücrete 2011 yılı içerisinde gelebilecek fiyat farkları yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,
Aynı şartnamenin “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde; “48.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (Üç) gün içinde işe başlanır.
48.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
48.3. İşin süresi 365 (Üç Yüz Altmış Beş Gün) gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde;” 5) 2011 yılı içerisinde toplam resmi tatil gün sayısı 14.5 gün olup, yüklenici tarafından temin edilecek işçiler söz konusu resmi tatil günlerinde çalışmaları zorunludur.
…
7) Ayrıca vasıflı 60 işçiye asgari ücretin yüzde 20 si fazla ödenecektir. 2011 yılında 14,5 gün resmi tatillerde işçiler çalıştırılacaktır. Teklif fiyatlarında bu hususlar isteklilerce göz önünde bulundurulacaktır. İstekliler tekliflerini 2010 yılı asgari ücrete göre vereceklerdir. 2011 yılı için gelebilecek asgari ücret fiyat farkları yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Buna göre teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 865.979,40 TL olmaktadır.
İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir iştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Bu açıklama uyarınca, karsız yaklaşık maliyetin altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmelidir. İncelemeye konu ihalede ise yukarıda belirtilen tutarın altında bir teklif olmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu nedenle başvuru, sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdare tarafından satılan ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvel aşağıdaki gibidir:
BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ
(Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için)
İhale kayıt numarası:2010/538935
A1 B2
Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Miktarı Teklif Edilen
Açıklaması3 Birimi İşçi sayısı Ay/Gün/Saat Birim Fiyat Tutarı
---.---,--4
1 60 Adet işçi ile hizmet
alım işi Adet 60,00 12,00
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
İhalede ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma söz konusudur.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki olan Standart Form ¾ KİK015.3/H Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarına İlişkin Birim Fiyat Teklif Cetvelinin üç nolu dipnotunda; “Ulusal bayram ve genel tatil günleri (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı ve 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü) için ayrı bir satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazacak, işçi sayısı sütununu boş bırakacak ve ay/gün/saat sütununa çalışılacak toplam tatil günü süresini yazacaktır. Farklı ücret grupları için tatil günlerinde çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır.
Kıst ay (artık gün) hesabı yapılacak işlerde kıst ay için ayrı satır açılacaktır.
Fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için ayrı satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazacak, işçi sayısı sütununu boş bırakacak ve ay/gün/saat sütununa toplam fazla çalışma saatini yazacaktır. Farklı ücret grupları için fazla çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır.” ifadesi yer almaktadır.
Bu açıklama çerçevesinde, ulusal bayram ve genel tatillerde yapılacak çalışmalar için ayrı bir satır açılması gerekirken, idare tarafından eksik bir düzenlemenin yapıldığı görülmektedir.
Tüm bu tespitler çerçevesinde, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ulusal bayram ve genel tatil günü için ayrı bir satır açılmadığı ve bu durumun gerek tekliflerin verilmesi, gerekse tekliflerin değerlendirilmesini etkileyecek bir husus olduğu göz önüne alındığında, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Başvuru sahibi tarafından, Varto Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından düzenlenen bir iş bitirme belgesi sunulmuştur.
Söz konusu belgenin, 18 Personel ile Lisanslı HBYS, VTYS Sistemi Güncelleme, Destek Hizmeti, Eğitimi ve Bakımı İşine ilişkin olarak 12.11.2010 tarih ve 1051 sayı ile düzenlendiği görülmektedir. Bahsi geçen iş deneyim belgesinde işin gerçekleşme oranının %90,5 olduğu ve 31.12.2010 tarihinde kabulünün yapıldığı belirtilmektedir.
Söz konusu iş deneyim belgesi ile ilgili olarak, belge düzenlenme tarihi olan 12.11.2010 tarihi itibariyle söz konusu işin bitirilerek kabulünün yapılıp yapılmadığı belgeyi düzenleyen idareye 12.01.2011 tarihli yazımız ile sorulmuştur. Bahsi geçen idareden gelen 12.01.2011 tarihli ve 22 sayılı yazıda özetle; “her ne kadar iş bitirme düzenlenmiş ise de, firmanın taahhüdü 31.12.2010 tarihinde bitmiş (%100) olup, iş bitirme belgesinin düzenlendiği tarih olan 12.11.2010 da söz konusu işin gerçekleşeme oranı %90,5’tir.” denilmektedir.
Bu yazıdan da anlaşılacağı üzere başvuru sahibinin iş deneyim belgesindeki işin bitiminden önce bir iş deneyim belgesi düzenlendiği görülmektedir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 45 inci maddesinin birinci, dördüncü ve altıncı fıkralarında; “(1) Belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluş, herhangi bir başvuru olmaksızın iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Ancak, yüklenicinin veya alt yüklenicinin iş bitirme belgesi almak amacıyla belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşa başvurması halinde, başvuru tarihinden itibaren 20 iş günü içinde iş bitirme belgesinin düzenlenmesi zorunludur. Düzenleme koşullarını taşımayan başvurularda ise, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeli bir yazıyla bildirilir.
(4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir.
…
(6) Kısmi kabul yapılan işlerde, işin tamamı bitirilmeden yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenemez.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, bir iş deneyim belgesinin düzenlenebilmesi için işin kabulünün yapılması gerekir.
Başvuru sahibi tarafından ihalede sunulan iş deneyim belgesine konu iş bitmediğinden, anılan bu iş bitirme belgesi yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmüne aykırı bir şekilde düzenlenmiştir ve geçerli bir belge niteliği taşımamaktadır.
Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
Başvuru sahibinin 23.12.2010 tarihli dilekçe ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin 24.12.2010 tarihli yazı ile bu şikayete cevap verdiği ve bu cevabın 28.12.2010 başvuru sahibine tebliğ edildiği tespit edilmiştir.
Sözleşme ise 31.12.2010 tarihinde yani kanuni sürelere uyulmadan imzalanmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)