(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/016
Gündem No: 39
Karar Tarihi: 21.02.2011
Karar No: 2011-UH.II-792
Şikayetçi: Nihat Satıcı Turizm İnş. Gıda Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd.Şti., Gölbaşı Mah. Namık Kemal Cad. No: 29 ŞANLIURFA
İhaleyi yapan idare: Şanlıurfa Bozova İlçe Özel İdare Müdürlüğü, Fevzi Çakmak Mah. Atatürk Cad.Özel İdare Hizmet Binası 63850 ŞANLIURFA
Başvuru tarih ve sayısı: 02.02.2011 / 6495
Başvuruya konu ihale: 2010/573587 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Ortaöğretim (Yaylak Lisesi )Öğrenci Taşıma Araç Kiralama" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 18.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[04.35].(G029)./2011-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Şanlıurfa Bozova İlçe Özel İdare Müdürlüğü tarafından 11.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Ortaöğretim (Yaylak Lisesi) Öğrenci Taşıma Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Nihat Satıcı Turizm İnş. Gıda Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.01.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.02.2011 tarih ve 6495 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin, en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ve Ercanlar Ltd. Şti.’nin teklifinin diğer tekliflere ve idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmamakla birlikte, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede geçirileceği, bölgenin coğrafi ve sosyal koşulları gereği söz konusu hizmete tahsis edilen araçların ve personelin başka bir işte çalıştırılmalarının mümkün olmadığı, teklif edilecek fiyatın asgari işçilik maliyetini ve bunun yanı sıra yakıt, araç kiralama, amortisman, SSK ve diğer genel giderleri de kapsaması gerektiği, iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde “…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir….” açıklaması,
Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,
İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “25.1. Tüm giderler yükleniciye aittir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,
Teknik Şartnamenin 1 inci maddesinde “Taşımalı Ortaöğretim çerçevesinde, taşınan yerleşim birimlerinde bulunan öğrencileri ilk ders saati başında okulda olacak şekilde, taşıma merkezi Ortaöğretim okuluna, ders saati bitiminde sonra öğrencilerin ikamet yerlerine götürecek şekilde günü birlik taşınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunun, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin belirlediği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifleri reddetmeden önce ise, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, istekliler tarafından ilgili hususlarda belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak söz konusu teklifleri değerlendirmesinin gerektiği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.
İhale konusu hizmetin 104 gün için 21 güzergâhta 31 araçla 304 öğrencinin taşıma işi olduğu, işin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı, bu nedenle teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin gerekmediği, idari ve teknik şartnamede asgari personel sayısına ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağına dair bir düzenlemenin de bulunmadığı, ihale onay belgesi ekinde taşınacak yerleşim yeri ve km bedeli itibariyle oluşturulan yaklaşık maliyete ilişkin bir tablonun yer aldığı, yaklaşık maliyetin taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan yaklaşık maliyet tespit formülü esas alınarak toplam 210.663.44 TL olarak belirlendiği, sunulan teklifler incelendiğinde ise, başvuru sahibi isteklinin teklifi dışındaki diğer tüm isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyete göre düşük olmakla birlikte birbirine yakın olduğu ve söz konusu tekliflerin, diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin, en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ve Ercanlar Ltd. Şti.’nin teklifinin diğer tekliflere ve idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmamakla birlikte, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede geçirileceği, bölgenin coğrafi ve sosyal koşulları gereği söz konusu hizmete tahsis edilen araçların ve personelin başka bir işte çalıştırılmalarının mümkün olmadığı, teklif edilecek fiyatın asgari işçilik maliyetini ve bunun yanı sıra yakıt, araç kiralama, amortisman, SSK ve diğer genel giderleri de kapsaması gerektiği iddia edilmektedir.
4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37. maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesinde ise; tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak, aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 maddesinde “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir….” açıklaması,
Aynı Tebliğin 79.4 maddesinde ise; “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartnamenin 25. maddesinde;
“25.1. Tüm giderler yükleniciye aittir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,
Teknik Şartnamenin 1. maddesinde ise; “Taşımalı Ortaöğretim çerçevesinde, taşınan yerleşim birimlerinde bulunan öğrencileri ilk ders saati başında okulda olacak şekilde, taşıma merkezi Ortaöğretim okuluna, ders saati bitiminde sonra öğrencilerin ikamet yerlerine götürecek şekilde günü birlik taşınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunun, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin belirlediği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifleri reddetmeden önce ise, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, istekliler tarafından ilgili hususlarda belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak söz konusu teklifleri değerlendirmesinin gerektiği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; ihale konusu hizmetin 104 gün için 21 güzergâhta 31 araçla 304 öğrencinin taşıma işi olduğu, işin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı, bu nedenle teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin gerekmediği, idari ve teknik şartnamede asgari personel sayısına ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağına dair bir düzenlemenin de bulunmadığı, ihale onay belgesi ekinde, taşınacak yerleşim yeri ve km bedeli itibariyle oluşturulan yaklaşık maliyete ilişkin bir tablonun yer aldığı, yaklaşık maliyetin taşımalı ilköğretim uygulamasında kullanılan yaklaşık maliyet tespit formülü esas alınarak toplam 210.663.44 TL olarak belirlendiği, sunulan teklifler incelendiğinde ise, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Sevgi Temizlik Ltd. Şti.’nin teklifinin 100.464.00 TL, Ermat Elk. Ltd. Şti.’nin teklifinin 100.516.00 TL ve Ercanlar Ltd. Şti.’nin teklifinin de 112.320.00 TL olduğu, bu isteklilere ait tekliflerin yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu, bu sebeple söz konusu tekliflerin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulmasının uygun olacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin, düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte bir işlem olduğu tespit edildiğinden, Sevgi Temizlik Ltd. Şti., Ermat Elk. Ltd. Şti. ve Ercanlar Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz. (¤¤)