(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (213 S. K. m. 182) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2010/037
Gündem No: 18
Karar Tarihi: 24.05.2010
Karar No: 2010-UH.I-1472
Şikayetçi:
EFS Koruma ve Güv. Hiz. Ltd.Şti., Camişehir Mah. 5254 Sk. Arı İşhanı Kat 14 No.4 Akdeniz / MERSİN
İhaleyi Yapan Daire:
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Siteler Mah. Otogar Karşısı Makina İkmal Sahası İçi Akdeniz / MERSİN
Başvuru Tarih ve Sayısı:
03.05.2010 / 10231
Başvuruya Konu İhale:
2010/16336 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
11.05.2010 tarih ve I.H.12.18.0254/2010-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 19.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak EFS Koruma ve Güv. Hiz. Ltd.Şti.’nin 15.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.05.2010 tarih ve 10231 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
05.03.2010 günü gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihaleye en düşük teklifi sunan istekli Anadolu Güv. Kor. ve Özel Eğt. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, isteklilerden HMS Grup Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, teklif bileşenlerine ilişkin bir belirleme yapılmadan teklifin geneli üzerinden, aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği ve sunulan açıklama sonucunda ilgili firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin “12 ay süreli 14 kişi ile özel güvenlik hizmeti alımı” işi olduğu belirtilerek, “Teklif fiyatına dahil olacak giderler” başlıklı 25 inci maddesinde personel ücreti, resmi tatil çalışmaları, yemek ve yol gideri, giyim malzemeleri gideri ile hizmet içi eğitim gideri hakkında düzenlemeler yapıldığı, 25.3.1 inci maddesinde;
“Personelin asgari ücretin %10 fazlası ücret ile çalıştırılacağı ve resmi ve dini tatil günleri ile pazar günü çalışacak olan personele her gün için fazladan bir günlük ücret ödeneceği” ifade edilerek, “Yemek, yol ve giyecek gideri” başlıklı 25.3.2 nci maddesinde;
“Yüklenici çalıştırılacak personelin teknik şartnamede belirtilen giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle, ihale konusu işte çalıştırılacak personele işçilik ücreti dışında ayrıca bir yemek ve yol ücretinin ödenmeyeceğinin ancak giyim malzemelerine ilişkin ödemenin idare tarafından yapılacağının düzenlendiği, giyim malzemelerinin sayı ve türleri hakkındaki düzenlemeler konusunda teknik şartnameye atıf yapıldığı, 25.3.4 üncü maddesinde ise;
“Silahlı görev yapan özel güvenlik görevlilerine en az 25 fişek üzerinden hizmet içi eğitim verileceği ve bu eğitime ilişkin giderin de teklif fiyatına yansıtılacağı” belirtilerek iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranının %1 olarak hesaplamalara dahil edileceğinin açıklandığı,
Teknik şartnamenin “Çalıştırılacak özel güvenlik görevlisi sayısı ve şartları” başlıklı bölümünde 14 adet güvenlik görevlisinin ihale konusu işte çalıştırılacağı belirtildikten sonra, “Yüklenici tarafından çalıştırılacak elemanların uymak zorunda olduğu kurallar” başlıklı bölümünün “Kılık kıyafet” başlıklı 4 üncü maddesinde giyim malzemelerinin türü, nitelikleri ve kullanımları ile ilgili açıklamalar yapılarak, malzemelerin tür ve miktarlarının;
GİYSİ TÜRÜ MİKTARI
Gömlek (2 Yazlık-2 Kışlık) 56 Adet
Pantolon (2 Yazlık-2 Kışlık) 56 Adet
Kravat 14 Adet
Mont 14 Adet
Yazlık ayakkabı 14 Çift
Kışlık ayakkabı 14 Çift
Kemer 14 Adet
Şeklinde sayılmak suretiyle belirtildiği ve toplamda 182 parça giyim malzemesinin temin edileceğinin düzenlendiği,
İhale doküman kapsamında hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin ise;
“- Özel güvenlik hizmeti,
- Ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması,
- Giyim malzemesi,
- Mali sorumluluk sigortası,
- Eğitim atış gideri.”
Olduğu görülmektedir.
Bu veriler ışığında incelemeye konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, KİK işçilik modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda: 199.034,22 TL olarak tespit edilmiştir.
İtirazen şikayete konu husus olan “Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirmesi” ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;
“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.
79.2. Personel çalışmasına dayalı hizmetlerde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderler genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.
79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.
79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
…
79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.
79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.
…
79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.
79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…” açıklaması yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli HMS Grup Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan 02.04.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında; teklif bileşenlerinin neler olduğunun belirtildiği ve teklif fiyatlarının tevsiki amacıyla ilgili belgelerin eklendiği görülmektedir. Sunulan açıklama ve ekli belgeler incelendiğinde;
- Resmi tatil ve bayram günlerinde yapılacak çalışmalar dahil 14 kişi ile 12 ay süresince yapılacak çalışma için teklif edilen toplam işçilik ücretinin 199.034,22 TL olduğu ve bu tutarın teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşıladığı,
- 14 özel güvenlik görevlisi için yaptırılacak olan 12 aylık özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli olarak toplam 147,00 TL öngörüldüğü, bu tutarın tevsiksi amacıyla Güzeller Sigorta Ltd. Şti. sigorta acentesi tarafından düzenlenen ve Işık Sigorta A.Ş. Güney Anadolu Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanan, riziko adresi olarak Mersin Büyükşehir Belediyesinin gösterildiği 18.03.2010 tanzim tarihli, 15 gün opsiyonlu özel güvenlik sigorta bilgilendirme formunun sunulduğu ve yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun olduğu,
- Sayı ve nitelikleri teknik şartnamenin ilgili bölümünde belirtilen toplam 182 parça giyim malzemesine ilişkin olarak, %3 sözleşme ve genel giderler payı dahil toplam 1.038,24 TL bedel öngörüldüğü ve bu bedelin tevsiki amacıyla serbest muhasebeci mali müşavir onaylı, 10.01.2010 tarihli stok tespit raporunun sunulduğu, raporda yer alan malzemelerin birim maliyetlerinin gösterildiği, bu maliyet tutarlarının aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen fiyatlar ile aynı olduğu ve yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun olduğu,
- 14 adet özel güvenlik görevlisi için yaptırılacak olan hizmet içi eğitim atış gideri olarak kişi başına 32,50 TL olmak üzere toplam 455,00 TL bedel öngörüldüğü ve bu tutarın tevsiki amacıyla Efor Atış Poligonu-Mehmet Üçal tarafından düzenlenen fiyat teklif yazısının sunulduğu, sunulan yazıda 25 adet 9 mm mermi, eğitim ve poligon ücreti dahil 1 kişi için teklif edilen fiyatın 32,50 TL ve toplam teklif fiyatının 455,00 TL olarak ifade edildiği; ancak, söz konusu teklif fiyatının hangi iş için verildiğine yahut ilgili idareye ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği gibi, teklif yazısı üzerinde düzenleme ve teklif geçerlilik tarihlerine ilişkin bir bilgiye de yer verilmediği; dolayısı ile, bu bilgiler çerçevesinde teklif fiyatının geçerlilik tarihi veya geçerli olduğu iş anlaşılamadığından, hizmet içi eğitim atış giderine ilişkin teklif fiyatının tevsik edilemediği görülmüş ve bu sebeple, ihale üzeride bırakılan istekli HMS Grup Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. tarafından yapılan 02.04.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, HMS Grup Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalenin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin toplam 233.221,53 TL olarak belirlendiği;
İhalede 4 adet ihale dokümanının satın alındığı, 19.03.2010 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda verilen tekliflerden 1 adedinin geçerli olduğu ve yaklaşık maliyete yakın bulunduğu dikkate alındığında, anılan ihalede rekabetin oluşmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “Temel İlkeler” başlığı altında; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet” ilkesinin ihlal edildiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum. (¤¤)