(4734 S. K. m. 54, 65) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 45)
Toplantı No: 2021/017
Gündem No: 7
Karar Tarihi: 28.04.2021
Karar No: 2021/UY.II-881
BAŞVURU SAHİBİ:
Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/575403 İhale Kayıt Numaralı “Bursa İli Mustafakemalpaşa İlçesi Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 03.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa İli Mustafakemalpaşa İlçesi Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş.nin 03.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 9.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2021 tarih ve 14350 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/511 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdarece açıklanması istenilen iş kalemlerinin tamamı için açıklama yapılmadığı gibi aşırı düşük teklif açıklamalarının toplam teklif üzerinden verilmediği, söz konusu açıklamada karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve on binde beş KİK payına ilişkin giderler (sözleşme giderleri) gösterilmediği, iş süresince şantiyede bulunması gereken teknik personellere ilişkin giderlerin açıklanmadığı, toplam teklif içerisindeki kâr oranı gösterilmediği, analiz ile açıklanması gereken iş kalemleri için analiz formatına uygun analizler yapılmadığı, analizlerde malzeme, işçilik, nakliye gibi alt girdiler gösterilmediği, analiz girdisi olan nakliyeye ilişkin açıklamalarında güncel katsayı ile nakliye formülleri kullanılmadığı, bazı iş kalemlerinde güncel resmi poz bulunmasına rağmen geçmiş yıllara ait güncel olmayan pozlar kullanılarak açıklama yapılmadığı, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde bulunan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyat belirtilmediği, açıklama kapsamındaki özel pozlu imalatlar için fiyat teklifleri ilgili faaliyet alanında iştigal etmeyen firmalardan alındığı ve özel pozlu ve paçal iş kalemlerine işçilik dahil fiyat alındığı,
2) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesi gereği; analizleri oluşturan tüm girdilerin gösterilmeden açıklama yapıldığı,
3) Analizlerde kullanılan iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları 2020 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin altında belirlendiği,
4) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında verilen analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklamaya “Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri” uygun olarak yer verilmediği,
5) Açıklama kapsamında sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş grupları için bir bedel gösterilmediği,
6) Açıklama kapsamında sunulan analizlerde hangi kamu kurum ve kuruluşunun kar ve genel gider hariç birim fiyatını kullanıldığının belirtilmediği, bu analizlerde kullanılan rayiç bedellerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının rayiç bedellerinden düşük yazıldığı, ilgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, sunulan alt analizlerde ise, yine rayiç bedellerin kamu kurum ve kuruluşlarının belirlediği fiyatlardan düşük yazıldığı, tüm bu analiz ve alt analizlerde rayiç bedellerden düşük yazılan bedeller için Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulmadığı,
7) Açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapılmış olup düzeltilmesi durumunda analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olacağı,
8) Açıklama kapsamında sunulan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği,
9) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda sunulan açıklamada; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanmadığı,
10) Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı,
11) Açıklama kapsamında sunulan sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, d. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, gerçeği yansıtmadığı ve piyasa bedellerinin çok altında bedeller içerdiği, bu durum da yapım işinin ihale dokümanında belirtilen şekilde tamamlanamamasına neden olacağı,
12) Açıklama kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imza, iletişim bilgileri, kaşelenmesi/mühürlenmesinin yapılmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, meslek mensubu tarafından yazılması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve ( ) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresi bulunmadığı, bununla birlikte sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ilgili satışların hangi (kaçıncı) geçici vergi beyanname döneminde yapıldığının belirtilmediği, belirtilen dönemlerin ilgili mevzuatın gerektirdiği dönemi kapsamadığı,.
13) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,
14) Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’nci madelerindeki bedeller için ihale tarihi hariç denmesine rağmen ihale tarihindeki bedeller dikkate alındığı,
15) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan açıklamalarda ihale üzerinde bırakılan isteklinin (EK.O.7) formu ile açıklama yaptığı mallara ilişkin; Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.13.6’ncı maddesinde yer alan “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir” açıklamasına rağmen kullanılması öngörülen mal miktarının yarısı kadar alım yapılmadığı,
“Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” denilmesine rağmen sunulan bedeller ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı ve aşırı düşük açıklama kapsamında söz konusu satış faturalarının sunulmadığı,
16) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde, “Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve ( ) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve ( ) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” denilmektedir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklar son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, tutanaklar aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulmadığı, maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) ile açıklama yapılan ve idareye sunulan tutanaklarda son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapıldığına dair açıklama bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile açıklama yapılan idareye sunulan tutanaklarda son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığına dair açıklama bulunmadığı, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (?) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80?inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin bulunmadığı,
17) Sunulan açıklamada akaryakıt girdisi için öngörülen fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan ilan tarihi ile ihale tarihi arasında açıklanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, motorin girdisinin kg/TL cinsinden sunulmasında kesafet oranı ile yapılan çevirmeler hatalı yapılmış olduğu, kesafet oranı TSE standartlarının ilgili dönem ve coğrafi koşullarına uygun hesaplanmadığı,
18) Sunulan açıklamada açıklama istenen imalat kalemleri için tablo halinde belirtilen analiz fiyatları ile icmal sayfasında sunulan analiz fiyatları uyuşmadığı,
19) Açıklanması istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine ait cetveller ayrı ayrı sunulmadığı,
20) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamında hesap cetvelinde yer alan miktarlar yaklaşık maliyette yer alan miktarlardan farklı olarak belirtildiği,
21) İsteklinin iş kalemlerine ilişkin hesapladığı metrajlar ile idarenin hesapladığı metrajların arasındaki farklılıkların isteklinin lehine %10’un üzerinde fiyat avantajı sağladığı, bu farklılık sonucu oluşan tutar isteklinin teklif tutarına eklendiğinde isteklinin sıralaması istekliye avantaj sağlayacak şekilde değiştiği, bu durum kabul edilebilir sınırın dışında olduğundan savunma veren firmanın savunması mevzuata uygun olmadığı,
22) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin nakliye girdilerine ait bir fiyat/maliyet öngörülmediği, nakliye hesaplamaları hayali olduğu ve gerçekle bağdaşmadığı, savunma kapsamında sunulan analizlerde nakliye mesafeleri için idarenin belirlemiş olduğu nakliye mesafelerinden daha düşük nakliye mesafeleri kullanılarak açıklama yapıldığı, satış ve maliyet tespit tutanaklarında ilgili malların hangi üretim tesisinde üretildiği ve işin yapılacağı yere olan uzaklığı belgelendirilmediği ve nakliye mesafeleri mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı, açıklama istenilen iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme vs. için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde nakliye dahil fiyat alınmadığı, nakliye dahil alınan fiyatlarda ise müstakil olarak nakliye formülleri ile gerçek mesafelere uygun olarak açıklanması gerektiği, açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarında nakliye girdisine özel olarak yer verilmediği, dolayısıyla analiz kapsamında ayrıca açıklanması gerektiği, ancak nakliyeye ilişkin iş kalemlerinin farklı tür ve miktarda girdiler içeren iş kalemleri olması sebebiyle nakliye iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifi alınması gerçekçi olamayacağı, fiyat teklifindeki nakliye bedellerinin daha önce gerçekleştirilmiş aynı yer, aynı mesafe, aynı tür ve girdileri içeren nakliye işleri sebebiyle teklif edilmiş olamayacağından, geleceğe dair bir fiyatlandırma yapılmasının mevzuata da uygun olmadığı, nakliye işlerine ait fiyatların liste halinde sunulmadığı,
23) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında hazır beton girdisine ilişkin olarak yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.13.16’ncı maddesine aykırı olduğu, idare tarafından belirlenen hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafeden daha uzak mesafede bulunan firmadan fiyat teklif alınmak suretiyle açıklama yapıldığından açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,
24) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman girdilerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu,
25) Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılan açıklamalarda belirtilen malzemeler/imalatlar ile idare tarafından açıklaması istenilen analizde bulunan malzemeler/imalatlar arasında uyumsuzluk olduğu,
26) Üçüncü şahıslardan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklaması yapılan malzemelere ilişkin hazırlanan maliyet tespit tutanağı (EK-O.5), satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6), maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ve stok tespit tutanağının (EK-O.8) dayanağı olan faturalarda bulunan malzemelerle tutanaklarda ve fiyat teklifinde beyan edilen malzemelerin farklı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan Reman İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklama talebine vermiş olduğu cevabın idarece kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğuna yönelik iddianın incelenmesinde;
Başvuruya konu ihalede, aşırı düşük açıklaması konu bakımından incelendiğinde; 287 adet inşaat, 191 adet mekanik ve 218 adet elektrik iş kalemlerinin bulunduğu, bunlardan 61 adet inşaat ve 12 tesisat (mekanik+elektrik) iş kalemleri açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği ve aşırı düşük açıklamasına konu edildiği,
İhale üzerinde kalan istekli idarece açıklama istenilen 287 adet inşaat, 191 adet mekanik ve 218 adet elektrik iş kalemlerinin tamamı için açıklama yaptığı, karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi, onbinde 5 KİK payına ilişkin giderlerin gösterildiği, iş süresince şantiyede bulunan teknik personel için giderlerin açıklandığı, açıklama istenilen iş kalemleri analizlerinin her birisi içinde kar miktarının öngörüldüğü, analiz ile açıklanması gereken iş kalemleri için analiz formatına uygun analizlerin yapıldığı, analizlerde malzeme, işçilik, nakliye gibi alt girdilerin gösterildiği, içerisinde nakliye olan iş kalemlerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2020 yılı resmi birim fiyatlarla açıklandığı, kullanılan resmi birim fiyatların tamamının 2020 yılı güncel fiyatları olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterli olduğundan, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin miktar ve birim fiyat girdilerinin belirtilmesinin gerekmediği, bununla birlikte, analizlerinin aşırı düşük teklif kalemleri toplam teklif üzerinden yapıldığı ve açıklama istenilmeyen kalemler için de 965.869,33 TL bedel öngörüldüğü, açıklama kapsamındaki özel pozlu imalatlar için fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığının Ek.O6 satış tutarı tespit tutanaklarından ve ticaret unvanlarından anlaşıldığı, özel poz numaralı paçal iş kalemlerinde işçilik hariç malzeme+montaj fiyat tekliflerinin alındığının anlaşıldığı, başvuruya konu iddialar gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesinde “İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, analizlerde açıklama istenilen 73 iş kalemi ve istenmeyen diğer tüm girdilere yer verdiği anlaşıldığından iddia yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde, “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaya ilişkin analiz girdilerinin incelenmesinden, işçilik fiyatlarının 2020 yılına ilişkin saatlik ücret olan 13.08 TL’nin altında olmadığı (en düşük işçilik ücretinin 13.50 TL olduğu) anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde, “İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin …” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklama doğrultusunda, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler sunulduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde, “…Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklama doğrultusunda, aşırı düşük açıklaması kapsamında verilen cevapta, açıklama istenilmeyen kalemler için de 965.869,33 TL bedel öngörüldüğü anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 ve 1.6’ncı maddesinde, “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi 6belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır
Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. …” açıklaması,
Aynı Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde de, “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına verile cevapların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 2020 yılı resmi birim fiyatlarının kar ve genel gider hariç resmi fiyatlarının üzerine kendi belirlediği kar ve genel gideri kullanılarak açıklandığı, rayiç bedellerin ilan edilen fiyatlardan düşük yazılmadığı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan resmi birim fiyatlar kullanılarak, açıklanması gereken ve gerekmeyen tüm analiz girdilerine açıklamada yer verildiği ve ayrıca alt analiz girdilerinin açıklanmasının gerekli olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklama doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde, çarpım ve toplamlarda hata yapılmadığı belirlendiğinden iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde, “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterildiği anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
9) Başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.11-12 maddelerinde, “11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
12 Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, bir kısım iş kalemlerinde kamu kurum ve kuruluşların yayınlamış olduğu resmi birim fiyatlar, bir kısmında da fiyat teklifleri ile yapılan açıklama, yapım yönteminin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler, ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı şartlar, teklif edilen işin özgünlüğü ve maliyet avantajının açıklaması olarak değerlendirildiği, öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.11 ve 45.1.12’nci maddelerinde yer alan açıklama gereğince yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajından bahsedilebileceği, yine aynı şekilde, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da açıklanmasından bahsedilebileceği, bu hususlarda istekli tarafından herhangi bir açıklama yapılmaması durumunda da mevzuata aykırılık oluşturduğuna yönelik değerlendirme yapılamayacağı dikkate alındığında iddiaların yerinde olmadığına karar verilmiştir.
10) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde, “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, başvuruya konu iddianın incelenmesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinin b, c ve d bentlerinde yer alan açıklama yöntemlerinin kullanılmadığı, diğer taraftan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılan açıklamalar da, fiyat teklifleri ile tutanaklar Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun olduğu anlaşıldığından, fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların piyasa fiyatları ile açıklandığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
11) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’nci maddesinde, “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, başvuruya konu iddianın incelenmesinde, açıklama kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalandığı, iletişim bilgilerine yer verildiği, kaşelendiği/mühürlendiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında kullanılmadığı gibi birim fiyat ortalamalarının %100’ün altında olmadığı, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (..) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresi meslek mensubu tarafından yazılarak imzalandığı, diğer taraftan sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde ilgili satışların ihale tarihi dikkate alındığında, son veya bir önceki dönem geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu anlaşıldığından iddiaların yerinde olmadığında karar verilmiştir.
13) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.4-5 maddelerinde, “45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir” açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları doğrultusunda, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerinde yer alan yöntemlerle yapılmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığında karar verilmiştir.
14) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde kalan istekli tarafından “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” Ek-0.7 tutanağı ile ilgili herhangi bir açıklama yapmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığında karar verilmiştir.
15) Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde, “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan Ek-O.5, Ek-O.6 numaralı tutanaklar son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ve Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanakları ile hiçbir açıklama yapılmadığı,
Ancak, Özel.YP-10 numaralı “Asma Germe Gölgelenme Elemanlı” iş kalemi için maliyete dayalı fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28/12/2020) tarih ve (6) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine,
Özel.MKP-01 “Giydirme Cam Cephe (Isı yalıtımlı, Temperli)” iş kalemi için maliyete dayalı fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (25/12/2020) tarih ve (3) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine, yer verildiği, fiyat tekliflerinin maliyetler üzerinden verildiği, tutanakların ise satışlar üzerinden düzenlediği, fiyat teklifleri ile tutanakların birbiriyle uyumlu olmadığı, dolayısıyla isteklinin maliyete dayalı mı, yoksa satışlara dayalı mı açıklama yaptığı anlaşılamadığından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından iddianın yerinde olduğuna karar verilmiştir.
16) Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale ilan tarihinde (30.10.2020) yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde, “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının (Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md. ) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Anılan Tebliğ açıklaması doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin incelenmesinden, 15.475.1001-K ve 43.526.1104-AN poz numaralı iş kalemlerine ilişkin fiyat açıklamasında 10.160.1026 numaralı mazot analiz girdilerinin bulunduğu, bu giderlerin de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi birim fiyatlar kullanılarak açıklandığı, yapılan açıklamada herhangi bir kesafet hatasına rastlanmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
17) Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin icmal olarak sunmuş olduğu metraj, kar dahil fiyat ile imalat kalemleri için belirtilen ve tablo halinde sunulan analiz fiyatlarının bire bir uyumlu olduğu tespit edildiğinden iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
18) Başvuru sahibinin 19’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinin son fıkrasında, “Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklama doğrultusunda, iş kalemlerine ilişkin cetveller ayrı ayrı sunulduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
19) Başvuru sahibinin 20 ve 21’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunmuş olduğu metrajlar ile idare tarafından yaklaşık maliyet icmali ekinde bulunan metrajlar karşılaştırıldığında, istekli tarafından bazı iş kalemlerinin metrajları düşük, bazılarının ki ise idare tarafından belirlenen metrajlardan fazla olduğu tespit edilmiştir. Metraj farklılıklarının ihale üzerinde bırakılan istekli lehine %10’dan fazla fiyat avantajı oluşturup oluşturmadığına yönelik çalışmalar sonucunda, idare tarafından belirlenen metrajlar ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyatları çarpımı ve genel toplamına bakıldığında, idarenin metrajlarına göre yapılan hesaplamada fiyatın 16.180.236 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından alınan metrajlara göre ise fiyatın 17.450.131 TL olarak oluştuğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin metraj farklılıklarından kendisi lehine bir fiyat avantajı oluşturmadığı gibi, idare tarafından belirlenen metrajlara göre kendisi aleyhine 1.269.895 TL fiyat dezavantajı oluştuğu belirlendiğinden başvuruya konu iddiaların yerinde olmadığına karar verilmiştir.
20) Başvuru sahibinin 22’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.15’inci maddesinde, “Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklama doğrultusunda, İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde, 15.150.1055 poz numaralı C 16/20, C 20/25 C 25/30, C 30/37 iş kalemleri için nakliye dahil açıklama istenildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da bu doğrultuda aşırı düşük teklif açıklaması yazısına uygun olarak, C 16/20, C 20/25 C 25/30, C 30/37 gri renkte, normal hazır beton dökülmesi iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılı beton nakli dahil resmi birim fiyatları ile açıklandığı, anılan Bakanlığın bu iş kalemleri için düzenlediği birim fiyat analizlerinin de nakliye fiyatı dahil analizler olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
21) Başvuru sahibinin 23’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesinde, “Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklama doğrultusunda, ihale üzerinde kalan isteklinin hazır betona ilişkin açıklamalarını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 birim fiyatları ile yaptığı, fiyat teklifi ile açıklama yapmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
22) Başvuru sahibinin 24’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde, “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.
İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;
a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,
b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,
kullanılabilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklama doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından makine ekipman vb. imalatlar için, idare tarafından sorgulanan B.15.44-AN poz numaralı “Her nevi zeminde tesfiye ve ince reglaj yapılması ve silindir ile sıkıştırılması” iş kaleminin analiz girdisi olan 10.120.1012 poz numaralı “Motor Greyder” ile 43.526.1104-AN poz numaralı “0 400 mm Muflu Beton Kanalizasyon Borularının Döşenmesi (500 dozlu, buhar kürlü, entegre contalı, başbağlama ve sızdırmazlık bedeli dahil)” iş kaleminin 10.120.1008 poz numaralı “Ekskavatör” analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılı resmi rayiç fiyat ile yapıldığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
23) Başvuru sahibinin 25’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle yapmış olduğu açıklamalarda yer alan malzemeler/imalatlar ile idare tarafından açıklaması istenilen analizlerde bulunan malzemeler/imalatların adlarının uyumlu olduğu görüldüğünden iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
24) Başvuru sahibinin 26’ncı iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü şahıslardan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklaması yapılan malzemelere ilişkin hazırlanan tutanaklar ve dayanağı faturalarda bulunan malzeme ile fiyat teklifinde beyan edilen malzemelerin aynı olmadığı söylenemeyeceği iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Reman İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)