(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2016/008
Gündem No: 40
Karar Tarihi: 28.01.2016
Karar No: 2016/UH.II-292
Şikayetçi: Yardımer Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat İç Ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi
İhaleyi Yapan Daire: Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Başvuru Tarih ve Sayısı: 14.01.2016 / 2667
Başvuruya Konu İhale: 2015/160268 İhale Kayıt Numaralı "Diyanet İşleri Başkanlığı Personel Taşıma" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ: Yardımer Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi,
Ziyabey Cad. No: 79/4 Balgat Çankaya/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü,
Üniversiteler Mahallesi Dumlupınar Bulvarı 147 06800 Çankaya/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2015/160268 İhale Kayıt Numaralı “Diyanet İşleri Başkanlığı Personel Taşıma” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 21.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyanet İşleri Başkanlığı Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Yardımer Turizm Taşımacılık Temizlik İnşaat İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketinin 29.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2016 tarih ve 2667 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2016/164 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Şen-Dem Tur Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında aşağıda yer verilen hususların mevzuata aykırılık teşkil ettiği:
a) Sözleşme giderlerine ilişkin açıklamada %4 oranında toplam gider öngörüldüğü ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu ihalede mevzuat gereği her kalem sözleşme giderlerinin ayrı ayrı hesaplanması gerektiği, ancak aşırı düşük hesabında tek bir kalem öngörüldüğü, geçici ve kesin teminat giderlerine ilişkin maliyetin hesaplamalara dâhil edilmediği,
b) Vergi, izin, ruhsat ve muayene giderlerine ilişkin açıklamada,
•İdari Şartname ve eklerinde belirtilen 39 adet aracın motorlu taşıtlar vergisinin model ve yaş cinslerine göre ayrı ayrı hesaplanmadığı/gösterilmediği, hizmetin 2016 yılında yapılacağı göz önüne alındığında 2016 yılı artış oranlarının da bu hesaplamaya dâhil edilmediği,
•İdari Şartname ve eklerinde belirtilen 39 adet aracın egzoz muayene ücretlerinin model yaş ve cinslerine göre ayrı ayrı hesaplanmadığı/gösterilmediği, hizmetin 2016 yılında yapılacağı göz önüne alındığında 2016 yılı artış oranlarının da bu hesaplamaya dâhil edilmediği ve fiyatlandırmanın KDV dâhil hesaplandığı,
•İdari Şartname ve eklerinde belirtilen 39 adet aracın özel servis aracı uygunluk belgesi harçlarının hesaplanmadığı/gösterilmediği, hizmetin 2016 yılında yapılacağı göz önüne alındığında 2016 yılı artış oranlarının da bu hesaplamaya dâhil edilmediği,
c) Personel giderlerine yönelik olarak hesaplamanın KİK modülüne uygun olmadığı, bu hesaplamanın 2016 yılı asgari ücret artışları göz önünde bulundurulmadan yapıldığı, Teknik Şartname’de belirtilen yedek sürücüler ile işin yürütülmesinde koordinasyonu sağlayan personel giderlerinin hesaplamaya dâhil edilmediği,
d) Akaryakıt giderlerini belgelemek için yapmış olduğu açıklamalarda,
•Açıklama kapsamında sunulan 39 adet aracın yakıt tüketimine yönelik olarak, yakıt tüketim oranlarının özel servislerden alındığı, tüketim oranlarının her araç motor gücü/tipi vb. unsurlar belirtilerek ayrı ayrı belgelendirilmesi gerekirken araçların motor güçleri/tipleri vb. unsurlar dikkate alınmadan sadece araç tipi yani midibüs, minibüs, otobüs olarak tanımlanmış bir şekilde yakıt tüketimi belirlenerek hesaplama yapıldığı,
•Yakıt Maliyetine Teknik Şartname’de belirtilen güzergah km mesafesine ilave olarak güzergah uzatımı ve ilave araç, araç kapasite değişikliği göz önünde bulundurulmadan hesaplama yapıldığı,
•Yakıt maliyetine yönelik olarak akaryakıt birim fiyatının KDV dahil hesaplandığı, sunulan akaryakıt birim fiyatının ihale tarihi sonrası sadece bir şirketin pompa satış fiyatı baz alındığı, oysaki birim fiyatın ihale ilan veya davet tarihi itibariyle olması gerekmekte olup, Enerji Piyasası Kurumunca Ankara İli pompa satış fiyatı belirlenen tüm şirketlerin ortalamasının alınması gerektiği,
e) Sigorta giderlerine yönelik olarak,
•Aşırı düşük sorgulama kapsamında teklif edilen araçların koltuk, trafik ve kasko sigortalarının acente kanalıyla teklif alınarak yapıldığı, bu tekliflerin ilgi meslek mensubunca onaylanmadığı, teklifte işin süresinin belirlenmediği gibi bazılarının poliçe sunularak yapıldığı poliçe bitiş tarihlerinin işin süresini kapsamadığı, oysa ki acente kanalıyla alınan teklifin ilgili sigorta şirketinin Bölge veya Genel Müdürlüğünden alınan çift imzalı teyit mektubunun eklenmesi ve teklif/poliçenin hizmetin bitiş tarihine uygun olması gerektiği,
f) Araçların bakım onarım, lastik giderlerine yönelik olarak;
•Sunulan sorgulamada bakım onarım giderleri için araçların cinsleri tipleri ve motor güçleri dikkate alınmadan minibüs, midibüs ve otobüs olarak sunulmuş olup, alınan tekliflerin yetkili servislerden alınmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere ilgili meslek mensubunun onayı ve açıklamasının bulunmadığı, bakım onarım tekliflerinin aracın tipi, cinsi ve motor gücüne göre araç ayrı ayrı araç adedi bazında alınması ve ilgili meslek mensubu onayının ve açıklamasının bulunması gerektiği,
•Sunulan sorgulamada lastik giderleri, hizmetin yapıldığı mevsimler dikkate alınarak yazlık/kışlık olarak araçların cinsleri ve tipleri dikkate alınmadan minibüs, midibüs ve otobüs olarak sunulmuş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere ilgili meslek mensubunun onayı ve açıklamasının bulunmadığı,
g) Araç maliyetlerine ilişkin kendi öz malı dışında sunmuş olduğu kiralama teklifinde “kiralanacak tüm araçların tüm giderleri kiraya verene aittir” şeklinde teklif alındığı, tüm giderlerin kiraya verene ait olması durumunda bile aracın şoför, bakım, lastik, sigorta, akaryakıt vb. giderlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtildiği şekil ve usullerde kiraya veren tarafından açıklanması ve belgelendirilmesi gerektiği, ayrıca sunulan fiyat teklifinin Tahditli Plakalı Araç Kiralama teklifi olması nedeniyle reddedilmesi gerektiği,
h) Aşırı düşük teklif açıklamasında kendi öz malı araçları için amortisman hesaplamasında amortisman oranının Vergi usul Kanunu’nda belirtildiği oranların dışında olduğu, yapılan hesaplamanın ilgili meslek mensubu onayı ve açıklamasının olmadığı,
i) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin maliyet tespit tutanakları (Ek-0.5) veya satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-0.6) talep edilmesi gerektiği,
j) Araçlara ait fiyat teklifinin ekinde fiyat teklifi veren şahıs/firmanın aracının olup olmadığının tespiti için sunulması gerekli tescil belgesi veya demirbaş listesinin teklif ekinde sunulması gerektiği,
k) Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat tekliflerinde yer alan ifadenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1'inci maddesinde geçen ibarelerle birebir aynı olmadığı,
Söz konusu açıklamanın yukarıda yer verilen gerekçelerle uygun görülmemesi ve anılan aykırılıklar nedeniyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinin (a) bendinde ihale konusu işin adının “Diyanet İşleri Başkanlığı Personel Taşıma” olarak belirtildiği, anılan maddenin (b) bendinde işin miktarı ve türünün “Başkanlık personelinin, tesbit edilen güzergahlardan 15 adet minibüs (17-21 kişilik), 24 adet midibüs (23-35 kişilik) olmak üzere toplam 39 araçla 02/01/2016- 31/12/2016 tarihleri arasında 251 gün süreyle taşıma işidir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin,
Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Teknik Şartname’nin birinci maddesinde ihale işin konusu “Diyanet İşleri Başkanlığı personelini (Akşam) mesai bitiminden 10 dakika sonra Üniversiteler Mah. Dumlupınar Cad. No:147 Çankaya/Ankara adresinde bulunan hizmet binasından alarak şartname ekindeki “Personel Servis Araçları Güzergâh Listesi” (Ek -1) ‘nde belirtilen güzergâhlara götürmek ve (Sabah) mesai başlama saati olan 09:00 da aynı yerde olacak şekilde yapılacak personel taşıma hizmeti işine ait teknik şartnamedir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan Şartname’nin “Personel Taşıma Hizmetinin Yürütülmesinde Uyulması Gereken Esaslar ve Sorumluluklar” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) Ankara İlindeki servis işi C plakalı 15 (Onbeş) adet 19-21 koltuklar arası minibüs ve 24 (Yirmidört) adet 27-30 koltuklar arası midibüs olmak üzere toplam 39 (Otuzdokuz) araçla yapılacaktır.
b) Personel taşıma hizmetinde servis yapacak araçların ( minibüs, midibüs ) sefer yapacakları semt ve güzergâhları gösterir liste ektedir.(EK-1) Personel ayakta yolculuk yapmayacaktır.
….
d) Araçlar Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü hükümleri, 2004–6801 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ve ilgili tüm mevzuatın öngördüğü şartlara uygun olacaktır.
…..
g) Personel taşıma hizmeti için tahsis edilen servis araçlarının, Üniversiteler Mah. Dumlupınar Cad. No:147 Çankaya/Ankara adresine Ek-1 listedeki güzergâhlardan sabah gelişleri ve akşam personelin belirlenen güzergâhlara dönüşleri günlük bir sefer sayılacaktır.
….
j) Taşıtlar sağlam, her yönden temiz ve bakımlı, klimalı, Trafik Kanunu ile Karayolları Tüzüğü hüküm ve şartlarına göre donatılmış bilumum teknik ve sağlık cihaz ve aksesuarları tam, 2010 model ve üzeri modellerdeki araçlar olacaktır. Bu nitelikleri taşımayan taşıtlar ilk uyarmaya müteakip servisten kaldırılacak, yerine uygun vasıflı taşıtlar servise konulacaktır. Yüklenicinin bunu sağlamaması halinde alınacak her türlü tedbirden doğacak mali külfet ve sorumluluk yüklenici tarafından karşılanacaktır.
ı) Personel taşıma hizmetinde çalıştırılacak sürücülerin ve araçların Vergi Kanunları, İş Kanunu, Ceza ve Hukuk Yasaları, Trafik Tüzüğü, Belediye mevzuatı, S.G.K. ile ilgili yükümlülükler ile yapılması gerekli her türlü sigorta ( Trafik Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası, Mali Sorumluluk Sigortası vb.), giderleri ile buna ait vergi, resim ve harçlar yükleniciye ait olup, bir kaza veya can kaybı vukuunda tüm maddi ve manevi yükümlülük tek taraflı olarak yükleniciye aittir. Bu konuda Başkanlıktan herhangi bir hak ve talepte bulunulamaz.
i) Araçlar ve sürücüler için ilgili makamlardan alınması gereken izin, belge ve ruhsatlar, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinde belirtilen şartlara uygun olacaktır.
k) Yüklenici firma, servis hizmetlerinde kullanacağı araçlarda, araçta bulunan koltuk sayısı kadar ferdi kaza sigortası poliçesi yaptırmak zorundadır. Sigorta poliçesinin miktarı aracın trafik sigorta poliçesindeki miktar kadar olacaktır. İhale konusu personel taşıma işi kapsamında tahsis edilecek araçlara ait trafik sigortaları ile araç ve koltuk kasko sigortalarının işe başlama tarihinden bir hafta önce idareye sunulması zorunludur.
…..
o) Personel taşıma hizmetinin yürütülmesinde bu şartname eki personel servis araçları güzergâh listesinde yer alan güzergâhlara servis yapabilmesi için Ankara Büyükşehir Belediyesi İl Trafik Komisyonu, Ulaşım Koordinasyon Merkezi ve benzeri resmi kuruluşlardan alınması gereken müsaadeler, takip ve sonuçlandırma yükleniciye aittir. Bu hususta doğacak sorumluluk ve ihtilaflardan Başkanlık sorumlu tutulmayacaktır.
…..
p) Personel taşıma hizmeti için tahsis edilecek personel servis araçları hareket noktasında sırasına göre hazır olacaklardır. Servis araçlarının hareket yerinde her gün düzenli olarak yüklenicinin yetkili bir elemanı hazır bulunacak ve akşam hareket saatinde servis araçlarından herhangi birisinin arıza yapması ihtimaline karşılık, yerine seferi tamamlayacak ilave bir aracı en kısa zamanda Başkanlık hizmet binası sahasında bulunduracaktır. Olabilecek aksaklıklar bu kişi tarafından en kısa sürede giderilecektir. Araçların belirlenen güzergâhlar dışına çıkmasına izin verilmeyecek, hareket saati ve düzenine mutlaka uyulacaktır.
...
t) Yüklenici, İdarece kendisine ödeme yapılmasını takip eden en geç 10 takvim günü içerisinde çalıştırdığı araç sahiplerinin istihkaklarını ödeyecek veya araç sahiplerinin banka hesaplarına yatıracaktır. İstihkakların ödendiğine dair belgeler idareye verilecektir. Bir sonraki hak ediş bu belgelerin idareye eksiksiz olarak verilmesine müteakip ödenecektir.” düzenlemelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.
Başvuruya konu ihalede, 5 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından yapılan değerlendirmede 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği söz konusu isteklilerden 22.12.2015 tarihli yazılar ile “Komisyonumuzca dosyanızda yapılan inceleme sonucunda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi gereğince aşırı düşük teklif verdiğiniz tespit edilmiştir. Bu sebeple teklifinizin aşırı düşük olmasının gerekçeleri ile verilen hizmetin ekonomik olması seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılacak açıklamanın tebliğ tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde Başkanlığımızda olacak şekilde gönderilmesini rica ederim.” şeklinde ifadeye yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması sunan Şen-Dem Turizm Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının idarece uygun görülerek anılan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır. Söz konusu açıklama uyarınca aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerekmektedir.
Başvuruya konu ihalede, İdari veya Teknik Şartname’de teklif bileşenlerine ilişkin düzenlemeye yer verilmediği hususu da göz önüne alındığında aşırı düşük teklif açıklamalarının nesnel ölçütlere dayalı olarak değerlendirilmesini teminen idarece önemli teklif bileşenleri belirtilerek aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Anılan ihalede, idarece sorgulama yapılacak isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin yazılı açıklama istenildiği tespit edilmiş olup anılan idari işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)