(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/005
Gündem No: 48
Karar Tarihi: 17.01.2011
Karar No: 2011-UH.I-282
Şikayetçi: Atılım Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., Saray Mah. Akkavak Cad. No:2 Gülnar/MERSİN
İhaleyi yapan idare: Dörtyol Devlet Hastanesi Başhekimliği, Numune Evler Mah. İstasyon Cad. Hastane Altı 1. Sk. No:1 31600 Dörtyol/HATAY
Başvuru tarih ve sayısı: 30.12.2010 / 56102
Başvuruya konu ihale: 2010/524583 İhale Kayıt Numaralı "25 Kişi ile Bir Yıllık Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 13.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[42.34].(0255)./2011-05E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Dörtyol Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 23.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “25 Kişi İle Bir Yıllık Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Atılım Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 14.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.12.2010 tarih ve 56102 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının, 30.07.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekirken, idarece önceki Tebliğe göre işlem yapıldığı, yeni Tebliğe göre değerlendirme yapılması durumunda söz konusu isteklinin açıklamalarının uygun kabul edilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İncelenen ihalenin konusu olan işin; 12 ay süreli, toplam 25 kişi ile gerçekleştirilecek personel çalıştırılmasına dayalı özel güvenlik hizmeti alımı olduğu, idari şartnamenin 25 inci maddesinde; çalıştırılacak 2 personel için aylık brüt asgari ücretin % 15 fazlası, 23 personel için aylık brüt asgari ücretin % 5 fazlası üzerinden ödeme yapılacağına, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 5 personelin toplamda 72,5 gün (14,5 gün x 5 personel) çalıştırılacağına, ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının % 1 olduğuna, iş kapsamında çalıştırılacak personele ayda 26 gün üzerinden günlük brüt 4,00 TL yol bedelinin nakdi olarak ödeneceğine, personelin hastanede çıkan yemekten ücretsiz faydalanabileceğine, teknik şartnamede tarif edilen giyim malzemeleri ve ekipmanın ayni olarak karşılanacağına ve bedelinin teklif fiyata dahil edileceğine, özel güvenlik sorumluluk sigortası poliçe bedelinin teklif fiyata dahil edileceğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.
Başvuruya konu ihaleye 2 (iki) isteklinin katıldığı, idarece isteklilerin tekliflerinin bahsi geçen madde hükmü uyarınca değerlendirildiği ve tekliflerin geçerli olduğu tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Anılan Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
...” hükmü yer almaktadır.
İncelenen ihalede, idare tarafından, teklifi aşırı düşük bulunan bir istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin bahsi geçen istekli üzerinde bırakıldığı belirlenmiştir.
İhale ilan tarihi 25.10.2010 olduğundan, itirazen şikayete konu edilen aşırı düşük teklif değerlendirmesinin, 30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tebliğle değişik Kamu İhale Genel Tebliğine göre yapılması gerekmektedir.
Anılan Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “...
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
...
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
...
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
...
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
...
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
...
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
...
79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
...
79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.
...
79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, ... karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.
Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda;
Söz konusu isteklinin teklif fiyatının, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu,
Personel giderlerinin işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığı,
Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedelinin tevsiki için bir sigorta şirketinin bölge müdürlüğünden alınmış poliçenin sunulduğu,
Giyim malzemeleri için teklif edilen bedelin belgelendirilmesi amacıyla piyasada faaliyet gösteren bir tüzel kişiden alınan proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın üzerine, anılan Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtildiği şekilde, mali müşavirce ilgili ibarenin yazılarak imzalanmış olduğu,
Tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, bahsi geçen proforma faturanın ekinde O.5 numaralı tutanağın sunulduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinde; proforma faturadaki birim satış tutarının, proforma faturayı düzenleyenin maliyet muhasebesi kayıtlarına uygunluğuna ilişkin mali müşavir beyanına yer verilmesi koşulu, mali müşavirce düzenlenecek olan ilgili tutanağın, idarece istenmedikçe, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulmayacağı kurgusu ile birlikte anlam ifade etmektedir. Anılan düzenlemeye rağmen, ilgili istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu tutanağın sunulması durumunda, sunulan bilgi ve belgeler ile proforma faturadaki birim satış fiyatının tutarlılığının denetlenmesi gerekliliği kuşkusuzdur.
İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tutanaklarda yer alan bilgilerin incelenmesi sonucunda; tutanakta yer alan bilgilerin, proforma faturadaki birim satış tutarlarını tevsik eder nitelikte olduğu, ancak, tutanağın ekinde proforma faturayı düzenleyen mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, mükellefin 2010 yılının 3 üncü dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesi ile söz konusu döneme ait alış faturalarının sunulduğu belirlenmiştir.
Sunulan belgelerdeki bilgiler ile proforma faturada teklif edilen birim satış tutarlarının uyumlu olduğu, sunulan alış faturalarındaki bilgilerin bu durumu destekleyici nitelikte olduğu ve teklif edilen birim fiyatların piyasa koşullarına uygun olduğu hususları dikkate alındığında, esasen anılan istekli tarafından sunulması gerekmeyen ancak sunulan O.5 numaralı tutanağın ekinde mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmamış olması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerekmektedir.
Bu itibarla, idarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, idarece idari şartnamenin 25 inci maddesinde; ihale konusu iş kapsamında, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 5 personelin 14,5’ar gün çalıştırılacağı, dolayısıyla teklifler hazırlanırken ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak gün sayısının toplamda 72,5 gün olduğunun hesaba katılacağı yönünde düzenlemenin yapıldığı görülmüştür. Ancak, sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde işin gerçekleştirileceği tarih aralığı olarak belirtilen 01.01.2011 - 31.12.2011 arasında ulusal bayram ve genel tatil günleri toplam 13,5 gündür.
Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.22 nci maddesinde; birim fiyat teklif cetvellerinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmaların ayrı iş kalemi şeklinde düzenlenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, incelenen ihalede idarece, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satıra yer verilmediği tespit edilmiştir.
Söz konusu hususlara ilişkin olarak, istekli olabilecekler tarafından süresi içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Buna rağmen; idari şartnamede resmi tatil günleri için toplam çalışma süresinin 67,5 gün olarak öngörülmesi gerekirken 72,5 günlük çalışma yapılacağının belirtilmiş olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından resmi tatil toplam gün sayısının idari şartnamede belirtildiği şekilde 72,5 gün olarak hesaba katıldığı, birim fiyat teklif cetvelinde resmi tatil günlerinde yapılacak çalışma için ayrı bir satır açılmadığından, sözleşmenin uygulanması aşamasında yükleniciye yapılacak fazla ödemenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca iş eksilişi yoluyla bertaraf edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca, başlangıç tarihi 01.01.2011 olarak belirlenen ihale konusu işe henüz başlanılamadığından, işin başlangıcının gecikmesi nedeniyle yapılacak iş eksilişinin, yılbaşı tatilinin (1 Ocak) geçmiş olması ve yine birim fiyat teklif cetvelinde resmi tatil günlerinde yapılacak çalışma için ayrı bir satır açılmamış olması nedeniyle, olması gerekenden farklı hesaplanacağı hususları dikkate alındığında, fazla ödemeden kaynaklı kamu zararının önlenmesi bakımından başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)