(4734 S. K. m. 38, 54, 65) (4857 S. K. m. 47) (5174 S. K. m. 51) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2011/005
Gündem No: 13
Karar Tarihi: 17.01.2011
Karar No: 2011-UH.II-245
Şikayetçi: Öz Görkem Temizlik Peyzaj Hiz. Tur. Bilg. Öz. Sağlık Hiz. Yemek Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Mahallesi Bandırma Caddesi No:99/2 BALIKESİR
İhaleyi yapan idare: Karacabey Devlet Hastanesi Başhekimliği, Tavşanlı Mah. 56 Sokak No:4 Karacabey / BURSA
Başvuru tarih ve sayısı: 21.12.2010 / 53999
Başvuruya konu ihale: 2010/531873 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı Malzemesiz Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 12.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.(40.12).(0229)./2011-74E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karacabey Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 22.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı Malzemesiz Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Öz Görkem Temizlik Peyzaj Hiz. Tur. Bilg. Öz. Sağlık Hiz. Yemek Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.12.2010 tarih ve 53999 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
1) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu stok tespit tutanağının bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin, özellikle giyim maliyetine ilişkin teklif bedeli dikkate alındığında, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, aşırı düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının, “2011 Yılı Malzemesiz Genel Temizlik”, miktarı ve türünün, “42 kişi ile 12 ay 2011 yılı malzemesiz genel temizlik hizmeti, 14 kişi ile 8 gün 2011 yılı hafta içi resmi tatil günleri malzemesiz genel temizlik hizmeti, 20 kişi ile 3,5 gün 2011 yılı cumartesi günleri bayram ve genel resmi tatil günleri malzemesiz genel temizlik hizmeti, 19 kişi ile 2 gün 2011 yılı pazar günleri bayram ve genel resmi tatil günleri malzemesiz genel temizlik hizmeti” olduğu belirtilmiş olup anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.
Söz konusu şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;
“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Hastanemizde görev yapacak firma personelinin ücreti brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır. Haftalık çalışma süresi 45 saattir. 2011 yılında yer alan hafta içi resmi ve genel tatil günleri 8 gün olup bir günde 14 işçi, Cumartesi günü ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 3,5 gün olup bir günde 20 kişi, Pazar günü ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 2 gün olup bir günde 19 kişi çalışacaktır. İşçilere 15.10.2006 tarih ve 26320 sayılı resmi gazetede yayınlanan tebliğ gereği, 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesinde de yazdığı gibi bir günlük ücret ödenecektir. Bununla ilgili fazla ödeme yüklenici tarafından karşılanacaktır.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a) İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.
b) Yalnızca hastanemiz B blokta çalıştırılacak 11 (onbir) kişiye nakdi olarak gidiş-geliş yol ücreti verilecektir. Bordroda gösterilecektir. 1 kişinin gidiş-geliş ücreti 2,00 YTL’dir. Ayda 26 gün üzerinden ödenecektir.
c) Malzemesiz genel temizlik elemanlarına teknik şartnamede belirtilen miktarda ve özellikte kıyafet ayni olarak verilecektir.
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
…
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
İhale konusu işin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası risk prim oranı 1,5’dir. Tehlike derecesi 2’dir.
Düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Teknik şartnamenin 3.3 üncü maddesinin (a) bendinde de; “Çalıştırılacak personele firma tarafından idarece tespit edilecek ve her işçiye imza karşılığı teslim edilecek olan alpaka poliviskon 300 gr/m2 kumaştan 2 takım kıyafet (bir yazlık ve bir kışlık alt üst forma) verilecektir, tıbbi atık kıyafetleri yönetmelik gereği turuncu renkte olup toplam 2 takım (tulum, çizme eldiven, maske, bone) verilecektir. İşçilerin kıyafetlerini teslim aldıklarına dair imzalı belgeler ocak ve temmuz hak edişleriyle birlikte idareye teslim edilecektir. Formaların arkasında yüklenici firma ismi yazacaktır. Ayrıca firma bu formaların yırtılıp yıpranması gibi durumlarda yenilemek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; başvuruya konu ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği, 497.313,32 TL teklif veren Mehmetselimoğulları İnş. Mad. Otom. Nak. Or. Ür. Zirai Al. Hayv. Tem. Tah. Tah. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ihale komisyonunca aşırı düşük bulunduğu, söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklinin açıklamalarını sunmasının ardından, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili yazılı açıklama isteyeceği ve isteklilerin belgeye dayalı olarak yapacağı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük tekliflerin yeterliliğine ilişkin bir sonuca ulaşması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak bu husustaki uygulamanın somutlaştırılması amacıyla da, ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;
“…
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;
a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.
79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
…
79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.
İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
…
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
… ”
Açıklamaları yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen Tebliğ açıklamalarından, isteklinin açıklamalarını, aldığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı”nın idareye sunulacağı, isteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatların, ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamayacağı, maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasının öngörüldüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapılmış olmasının gerektiği anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 497.313,32 TL olan toplam teklifinin, 490.306,32 TL’sini yol ve giyecek giderleri dahil işçilik maliyeti, 7.007,00 TL’sini resmi-dini bayram ve yılbaşı günleri çalışma maliyeti olarak detaylandırdığı, söz konusu teklif bileşenlerine ilişkin tevsik edici belge olarak; maliyet analizlerine, açıklama yazısına, KİK işçilik hesaplama modülü çıktılarına, giyim bedellerine ilişkin olarak stok tespit raporu, fatura ve sevk irsaliyesine yer verildiği, açıklama kapsamında sunulan asgari işçilik hesaplama modülü çıktısında giyim için kişi başı 0,90 TL öngörüldüğü görülmüştür.
Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, stoklarında bulunduğunu belirttiği ve bu itibarla, daha önce aldığı, giyim malzemelerine ilişkin yukarıda anılan Tebliğde öngörülen usule uygun “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” sunmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderlerine ilişkin sunulan stok tespit tutanağında yer alan fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı görüldüğünden söz konusu belgenin isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi gerekmektedir.
Bunun yanında, başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatının da, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu anlaşıldığından söz konusu istekliye Kamu İhale Genel Tebliğinin ”Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Mehmetselimoğulları İnş. Mad. Otom. Nak. Or. Ür. Zirai Al. Hayv. Tem. Tah. Tah. Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu stok tespit tutanağının bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, Öz Görkem Temizlik Peyzaj Hiz. Tur. Bilg. Öz. Sağlık Hiz. Yemek Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
1) 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu stok tespit tutanağının bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)