(4734 S. K. m. 9, 38, 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 8, 9, 59) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/008
Gündem No: 9
Karar Tarihi: 27.01.2014
Karar No: 2014/UH.III-498
Şikayetçi: Arda Endüstriyel Proje ve Uygulama San.Tic.Ltd.Şti., ATATÜRK BULVARI CEBECİ İŞHANI KAT: 2 NO: 25 ŞANLIURFA
İhaleyi Yapan Daire: Edremit Belediyesi Edremit Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Soğanyemez Mah. Yılmaz Akpınar Bulvarı No:9/B 10300 BALIKESİR
Başvuru Tarih ve Sayısı: 08.01.2014/886
Başvuruya Konu İhale: 2013/166394 İhale Kayıt Numaralı "40 Adet Personel" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Balıkesir İli Edremit Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 10.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “40 Adet Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Arda Endüstriyel Proje ve Uygulama San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.01.2014 tarih ve 886 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/177 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu teklif bedelinin giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin altında kalması nedeniyle bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Çalıştırılacak olan 18 vasıfsız işçi personele aylık asgari ücretin %40 fazlası, kepçe operatörü,kamyon şoförü,şoför,marangoz,boyacı ve usta toplam 22 personele aylık asgari ücretin %60 fazlası ücret üzerinden ödeme yapılacaktır.Resmi Tatil Çalışması 8 gün olarak hesaplanmış, 18 vasıfsız işçi 8 gün, 22 personel 8 gün olarak idare tarafından çalıştırılması öngörülmüştür.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
Teknik Şartnamede belirtilen giyecek ürünleri yüklenici tarafından işçilere ayni olarak verilecektir
...
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa vadeli sigorta prim oranı %2 dir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 30.09.2014…” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “Çalıştırılacak olan 1 (bir) adet marangoz, 2 (iki) adet boyacı, 6 (altı) adet usta,18 (on sekiz) adet vasıfsız işçi olmak üzere toplam 27 adet personele her bir personel için 1 adet iş giysisi(kışlık) Mont (Mont gabardin veya kotella kumaştan olacak, montların kol ve göğüs kısmında reflektör olacak),1 adet iş giysisi (yazlık) T-şhirt (%100 pamuklu,lacoste kumaş T-şhirtlerin kol ve gögüs kısmında reflektör olacak), 1 adet yağmurluk (sarı veya turuncu renkli,110-120 cm uzunlukta PVC ü kapşonlu başlıklı, iki yan cepli, fermuarlı çıtçıtlı), 1 çift çizme (plastik,astarlı olacak) giyecek ayni olarak yüklenici tarafından ödenecektir.” düzenlemesi,
İhale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde “
A1 B2
Miktarı
İş Kaleminin Adı ve İşçi Teklif Edilen
Kısa Açıklaması3 Birimi Sayısı Ay/Gün/Saat Birim Fiyat4 Tutarı
Vasıfsız İşçi (Asgari
ücretin %40 Fazlası) İşçixAy18 9
Personel(Asgari
Ücretin %60
Fazlası) İşçixAy22 9
Vasıfsız İşçi(Artık
Gün) Asgari ücretin
%40 Fazlası İşçixGün18 3
Personel(Artık Gün)
Asgari ücretin %60
Fazlası İşçixGün22 3
Resmi Tatil Çalışması
(Vasıfsız İşçi, Asgari
Ücretin %40 Fazlası) İşçixGün18 8
Resmi Tatil Çalışması
(Personel, Asgari
Ücretin %60 Fazlası) İşçixGün22 8
I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5
İş Kaleminin Adı ve Kısa Teklif Edilen4
Açıklaması 6 Birimi Miktarı Birim Fiyat Tutarı
Personel Giyim Adet 27
II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
“ düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.
79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.
İhale dokümanındaki düzenlemeler doğrultusunda ihale konusu işin 9 ay ve 3 artık gün boyunca 18 adet vasıfsız personel ve 22 adet vasıflı personel ile yürütüleceği, ihale konusu işte çalıştırılacak 18 adet vasıfsız personele brüt asgari ücretin %40 fazlası, 22 adet vasıflı personele ise brüt asgari ücretin %60 fazlasının ödeneceği, resmi tatil ve bayram günlerinde vasıfsız personelin toplam 144 gün, vasıflı personelin ise toplam 176 gün çalışma yapacağı, ihale konusu işte istihdam edilecek 18 adet vasıfsız personel ile 9 adet vasıflı personele Teknik Şartname’de belirtilen kıyafetlerin ayni olarak verileceği, ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının ise %2 olduğu anlaşıldığından, giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler toplamının 729.176,60 TL olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca giyim bedelinin asgari işçilik maliyeti içerisinde yer alması gerekirken idare tarafından giyim bedeli için ihale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir kalem açıldığı ve yaklaşık maliyet hesabında ise toplam giyim bedelinin (4.479,30 TL) üzerine %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler eklenmediği anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin idare tarafından yanlış hesaplandığı, bu nedenle, idare tarafından hesaplanması gereken yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarının 733.790,28 TL olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin (733.790,28 TL) altında teklif veren ihaledeki tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu istekilerden Babacan Veri Oluşturma Bilişim Temizlik Akaryakıt Bilgisayar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & Emirler İnş. Bilg. Tem. Sağ. Hiz. Gıda ve Oto. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,Büner Temizlik İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. &Emalp Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları gerekçesiyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin idarece reddedildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan tüm isteklilerin açıklamaları yeterli bulunarak ihalenin Gümüş Orman Ürünleri Telekominikasyon Temizlik Elektrik Elektronik ve İnşaat Nakliye Yemekçilik Tarım ve Hayvancılık Bilgisayar Sağlık Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesinde “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Gümüş Orman Ürünleri Telekominikasyon Temizlik Elektrik Elektronik ve İnşaat Nakliye Yemekçilik Tarım ve Hayvancılık Bilgisayar Sağlık Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan teklif bedelinin (729.176,08 TL) giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin toplamının (729.176,60) altında kaldığı anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin idare tarafından reddedilmesi gerektiği, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gümüş Orman Ürünleri Telekominikasyon Temizlik Elektrik Elektronik ve İnşaat Nakliye Yemekçilik Tarım ve Hayvancılık Bilgisayar Sağlık Gıda İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarakbu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)