(4734 S.K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2014/019
Gündem No: 42
Karar Tarihi: 05.03.2014
Karar No: 2014/UH.III-1216
Şikayetçi: Cihan Özel Güvenlik Ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti., İSMETKAPLAN MAH. HÜRRİYET CAD. HÜRHAN NO.10 KAT:6 ÇANKAYA/ İZMİR
İhaleyi Yapan Daire: Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlükleri -İzmir Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Spor Genel Müdürlüğü, Şehitler Caddesi No:10 35320 İZMİR
Başvuru Tarih ve Sayısı: 30.01.2014/3921
Başvuruya Konu İhale: 2013/168720 İhale Kayıt Numaralı "34 Kişi Güvenlik Elemanı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: İzmir Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 25.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “34 Kişi Güvenlik Elemanı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cihan Özel Güvenlik ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti.nin 17.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2014 tarih ve 3921 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/554 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında İdari Şartname ile Teknik Şartname arasında uyumsuzluk olduğu, bu durumun ihalenin iptalini gerektirdiği,
2) Özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde mali sorumluluk sigortası önemli bir bileşen olarak kabul edildiğinden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasının (c) bendinde, isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilecekleri sınırlı sayma yoluyla belirtilerek, ihaleye teklif veren kişilerin dokümana yönelik başvuruda bulunmalarına olanak tanınmamıştır.
Öte yandan, aynı Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.”hükmü bulunmaktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmış olup, buna ilişkin olarak ihale tarihinden önce idareye herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmamış olduğu, ayrıca teklif mektubunda ihale dokümanını okuyup kabul ettiğinin belirtildiği ve başvuru sahibinin bu aşamada ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet ehliyetinin bulunmadığı görüldüğünden, yukarıda anılan hükümler uyarınca dokümana yönelik başvurunun ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İzmir Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü’nün başvuruya konu “34 Kişi Güvenlik Elemanı Hizmeti” ihalesinde işin süresinin 12 ay olduğu anlaşılmış olup, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2014, işi bitirme tarihinin 31.12.2014 olduğu düzenlenmiştir.
İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
a) Çalışan her personele her ay 26 gün üzerinden günlük 8.00.-TL. yol bedeli verilecektir.
b) Yol giderleri nakdi olarak her ay 26 gün üzerinden ödenip, ücret bordrolarında gösterilecektir.
c) Fazla çalışma yapılmayacaktır.
d) Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacaktır. (2014 yılı için 14,5 gün üzerinden 34 kişi olarak hesaplanacaktır.)
e) Çalışan personele her ay 26 gün üzerinden günlük 7.00.-TL. yemek bedeli verilecektir.
f) Yemek giderleri nakdi olarak her ay 26 gün üzerinden ödenip, ücret bordrolarında gösterilecektir.
g) Çalışan personele ayni veya nakdi giyim yardımı verilmeyecektir.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a) Çalışan her personele her ay 26 gün üzerinden günlük 8.00.-TL. yol bedeli
b) Çalışan her personele her ay 26 gün üzerinden günlük 7.00.-TL. yemek bedeli verilecektir.
25.3.3. Malzeme giderleri:
a) Yaka kartı
b) Lastik Jop
c) Kelepçe
d) Düdük
Bu malzemeler için ek bir ücret talep edilmeyecektir. Birim fiyata dâhil olacaktır.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu hizmet işinde 34 kişi Güvenlik Elemanı için Sigorta Risk Prim Oranı 2 (iki)'dir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin ekinde
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
Güvenlik Hizmet Elemanı
kişi
34,00
12
2
Ulusal Bayram ve Tatil Günleri
gün
34,00
14,5
3
Özel Güvenlik Mali Mesuliyet Sigortası
ay
34,00
12
tablosu yer almaktadır.
İhale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde de aynı iş kalemlerine yer verilmiştir.
Öte yandan, Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.27-Çalıştırılacak işçilere asgari ücret+%10 asgari ücret fazlası ödeme yapılacaktır.
9.28-Çalıştırılacak işçilere fiili çalıştırılacak günler için sosyal yardım olarak günlük:
a)Çalışan her personele her ay 26 gün üzerinden 8.00,-TL. yol bedeli verilecektir.
b)Yol giderleri nakdi olarak her ay 26 gün üzerinden ödenip, ücret bordrolarında gösterilecektir.
c)Fazla çalışma yapılmayacaktır.
d)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacaktır.(2014 yılı için 14,5 gün üzerinden 34 kişi olarak hesaplanacaktır.)
e)Çalışan personele her ay 26 gün üzerinden günlük 7.00.-TL. yemek bedeli verilecektir.
f)Yemek giderleri nakdi olarak her ay 26 gün üzerinden ödenip, ücret bordrolarında gösterilecektir.
g)Çalışan personele ayni veya nakdi giyim yardımı verilmeyecektir.”düzenlemesi yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.
79.3. Asgari işçilik maliyeti;
i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),
ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,
iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
… 79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.
…79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”açıklamaları yer almaktadır.
İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, Teknik Şartname’de brüt asgari ücretin %10 fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dâhil) ile nakdi ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedeli dikkate alınarak teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetinin 797.508,59 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın aynı zamanda kârsız yaklaşık maliyete tekabül ettiği anlaşılmıştır.
İhale komisyonunca, teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetinin (ve kârsız yaklaşık maliyetin) altında teklif veren Akal Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Ltd. Şti., Zirve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ve Beyza 1 Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin teklif fiyatları eşit olan 3 istekliden iş deneyim belge tutarı yüksek olan Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ulusoy Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında, ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurum’un bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
İncelemeye konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı özel güvenlik alımı ihalesi olduğu anlaşılmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerekmektedir.
Buna göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ihale yapılmadan önce idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyet, aşırı düşük teklif sorgulamasının temel dayanağını teşkil etmektedir.
Bu çerçevede, başvuru konusu ihalede yaklaşık maliyetin asgari işçilik maliyeti ve yüklenici kârı toplamından oluştuğu, dolayısıyla ihale dokümanında öngörülen özel güvenlik mali mesuliyet sigortası giderinin idarece kârsız yaklaşık maliyet tutarının tespitinde dikkate alınmadığı görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesi uyarınca özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ihale dokümanında teklif fiyata dâhil edilmesi öngörülen mali mesuliyet sigortası gideri hesaba katılmadan hazırlanan yaklaşık maliyetin, aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerine dayanak alınamayacağı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, incelenen ihalede mevzuata uygun şekilde belirlenmediği anlaşılan yaklaşık maliyetin, aşırı düşük tekliflerin tespitini ve değerlendirilmesini imkânsız hale getirdiği anlaşılmış olup söz konusu aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu ve ihalenin iptalini gerektirdiği değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)