(4734 S. K. m. 21, 38, 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 60) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 8, 45)
Toplantı No: 2014/022
Gündem No: 56
Karar Tarihi: 19.03.2014
Karar No:2014/UY.I-1438
Şikayetçi: Metse İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti., HOŞDERE CAD. NO:179/10 ANKARA
İhaleyi Yapan Daire: Kastamonu İl Özel İdaresi (Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü), Kuzeykent Mahallesi Alpaslan Türkeş Bulvarı No: 59 37200 KASTAMONU
Başvuru Tarih ve Sayısı: 11.02.2014 / 5331
Başvuruya Konu İhale: 2013/156003 İhale Kayıt Numaralı "Kastamonu 30 Ünitlik Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Kastamonu İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 03.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kastamonu 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Metse İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.02.2014 tarih ve 5331 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/715 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde bırakılan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın teklif etmiş olduğu 5.137,000 TL bedelle işin yapılabilmesinin mümkün olmadığı, idarece yaklaşık maliyet hesabında belirlenen metrajlarla isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında öngördüğü metrajlar arasında bazı kalemlerde %5 ile %10 arasında metraj uyumsuzluğu olduğu, açıklama yapılan iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde güncel (2014) saatlik asgari ücretin altında fiyat öngörüldüğü,
2) İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunmuş olduğu proforma veya fiyat tekliflerinin alt kısmına SMMM veya YMM tarafından yanlış şerh düşüldüğü, isteklinin fiyat teklifi aldığı firmanın o imalatın üreticisi olmamasına rağmen SMMM veya YMM tarafından düşülen şerhin maliyete dayalı olarak açıklandığı, sunulan proforma veya fiyat tekliflerinde satışlar üzerinden açıklama yapılmasına rağmen SMMM veya YMM tarafından düşülen şerhin maliyete dayalı olarak yapıldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,
3) İhale üzerinde bırakılan firmanın ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin rasyolar ile iş hacmini gösteren belgelerinin ihalede istenilen asgari yeterliliği sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Kastamonu 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı İşi” olarak belirlendiği,
Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde ise isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği görülmüştür.
Söz konusu ihaleye 10 teklif verildiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen 8 teklifin değerlendirmeye alınmasıyla idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Tekçeler İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,Bikan Müh. İnş. Taah. Nak. Harf. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’dan 06.12.2013 tarihli yazı ile teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ve analiz formatının verildiği, Tekçeler İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bikan Müh. İnş. Taah. Nak. Harf. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresi içinde açıklama sunmadığından idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve açıklaması yeterli görülerek, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,
yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)
45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alantoplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alanağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.
45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması bulunmaktadır.
İdarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesinde kümülatif toplamda yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan 57 inşaat ve 49 tesisat iş kalemi olmak üzer toplam 106 iş kalemi açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlenmiştir.
İhale üzerinde bırakılan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, hesap icmal tablosu, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi, analizler ve proforma faturaların sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktarların idarece belirlenen miktarlarla karşılaştırılması sonucunda 923-300 poz numaralı “Kabin iç yüzeyinin satine paslanmaz kaplama farkı” iş kaleminin miktarının idarenin yaklaşık maliyet hesabında 40,66 m2 olduğu, istekli tarafından hesap cetvelinde öngörülen miktarın 30 m2 olduğu, aradaki farklılığın % -26,22 oranına tekabül ettiği, bu farkın makul kabul edilemeyecek ölçüde olduğu görüldüğünden söz konusu isteklinin açıklamasının bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinden 73 tanesi için kamu kurum ve kuruluşları 2013 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatına kendi belirlediği kâr oranını ekleyerek oluşturduğu teklif fiyatının kullanıldığı ve hesap cetvelinde gösterildiği, bu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaların anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, 32 adet iş kalemi için analiz oluşturduğu,
21.011 poz numaralı “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı”na ilişkin olarak 12,03 TL teklif ettiği, bu tutarın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kâr ve genel giderler hariç fiyatının altında olduğu, bu poza ilişkin olarak analiz düzenlediği analizde yer alan girdilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın analizi ile uyumlu olduğu, analizde işçilik girdisi için saatlik 4,54 TL öngörüldüğü, bu tutarın ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, 04.152 poz numaralı “Çam kereste 2. Sınıf” giderini tevsik etmek üzere proforma fatura sunduğu,
Söz konusu isteklinin diğer 31 adet iş kalemi için malzeme ve işçilik girdilerini gösterir analiz düzenlediği, analizlerde yer alan malzeme ve işçilik girdi giderlerini tevsik etmek üzere malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterir proforma faturalar sunduğu, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu,
İsteklinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinde yer verdiği 26.222/MK/A “15x30x50” cm Boyutlarında Andezit Bordür Temini ve Yerine Döşenmesi” iş kalemine ilişkin olarak birim fiyatı alınan kurum olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yazıldığı, teklif edilen birim fiyatın ise 48,39 TL olduğu görülmekle birlikte, bu poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan fiyatın olmadığı anlaşılmıştır. Söz konusu poza ilişkin olarak için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 26.222/MK “10x20x70” cm Boyutlarında Andezit Bordür Temini ve Yerine Döşenmesi” pozuna ilişkin olarak analizde yer alan 04.425/1m “Andezit bordür” girdisi yerine idarece istenilen 04.425/11 poz numaralı “15x30x50” girdiye ilişkin rayiç koyularak yapılan hesaplama sonucu elde edilen tutarın isteklinin teklif ettiği tutarın altında olduğu
Her ne kadar söz konusu isteklinin 26.222/MK/A “15x30x50” cm Boyutlarında Andezit Bordür Temini ve Yerine Döşenmesi” iş kalemine ilişkin olarak analiz düzenlenmediği ve fiyatı tevsik edici bir belge sunmadığı anlaşılmakla birlikte, teklif ettiği tutarın yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan tutarın üzerinde olduğu anlaşıldığından bu iş kalemine ilişkin açıklamanın Tebliğ’e uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İsteklinin analiz oluşturduğu pozlarda yer alan malzeme giderlerini tevsik etmek üzere proforma faturalar sunduğu, “ÖZEL 01, ÖZEL 10, ÖZEL 12, ÖZEL 14, ÖZEL 16, ÖZEL 02, ÖZEL 20, ÖZEL 03, ÖZEL 04, ÖZEL 06, ÖZEL 08, 694.1001, 694.1101, 694.1201, 694.1304, 694.1601, MED. GAZ. ÖZ.18, MED.GAZ.ÖZ.7.” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80 altında olmadığını beyan ederim.” ifadesine yer verildiği, söz konusu ibarede Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesinde yer alan satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yazması gereken “birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine aykırı olarak“birim satış tutarının % 80 altında olmadığını beyan ederim.” yazıldığı, “04-152 Çam kerestesi 2. Sınıf” girdisi ile “Y.ÖBF.03; Y.ÖBF.04; Y.ÖBF.05; ÖZEL-09; ÖZ1-1; ÖZ8-5; ÖZ9-2” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma faturanın üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80 altında olmadığını beyan ederim.” ifadesine yer verildiği, söz konusu ibarede Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesinde yer alan satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yazması gereken “birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine aykırı olarak“birim maliyet tutarının % 80 altında olmadığını beyan ederim.” yazıldığı, bu nedenlerle açıklamanın bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde“7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.
Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.
İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi ile anılan Şartname’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.4.3’üncü maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.
İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.
Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın sunduğu bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmine ilişkin belgeler incelendiğinde;
SMMM tarafından düzenlenmiş 2012 yıllarına ilişkin bilanço değerleri ile mevzuatta istenilen oranların gösterildiği bilanço bilgileri tablosu sunduğu, söz konusu tabloda cari oranın 2,34, öz kaynak oranının 0,27, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,00 olarak hesaplandığı, aynı meslek mensubu tarafından onaylı bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin yer aldığı 2012 Kurumlar Vergisi Beyannamesi sunduğu ve rasyoların İdari Şartname’de istenilen asgari kriterleri karşıladığı,
Söz konusu ayrıntılı gelir tablosu incelendiğinde 2012 net satış tutarının 2.238.017,83 TL olduğu, bu tutarın isteklinin teklif ettiği bedelin %25’ini karşıladığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla söz konusu isteklinin açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KISMEN KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazenşikayet başvuru dilekçesinde özetle “İhale üzerinde bırakılan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar Akçay’ın teklif etmiş olduğu 5.137,000 TL bedelle işin yapılabilmesinin mümkün olmadığı, idarece yaklaşık maliyet hesabında belirlenen metrajlarla isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında öngördüğü metrajlar arasında bazı kalemlerde % 5 ile % 10 arasında metraj uyumsuzluğu olduğu, açıklama yapılan iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde güncel (2014) saatlik asgari ücretin altında fiyat öngörüldüğü” şeklinde belirtilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktarların idarece belirlenen miktarlarla karşılaştırılması sonucunda 923-300 poz numaralı “Kabin iç yüzeyinin sathine paslanmaz kaplama farkı” iş kaleminin miktarının idarenin yaklaşık maliyet hesabında 40,66 m2 olduğu, istekli tarafından hesap cetvelinde öngörülen miktarın 30 m2 olduğu, aradaki farklılığın % 26,22 oranında düşük olduğu ve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı şeklindeki gerekçeye dayanılarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine”karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda belirtilen gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar AKÇAY tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın“923-300 poz numaralı “Kabin iç yüzeyinin sathine paslanmaz kaplama farkı” iş kaleminin miktarının idarenin yaklaşık maliyet hesabında 40,66 m2 olduğu, istekli tarafından hesap cetvelinde öngörülen miktarın 30 m2 olduğu, aradaki farklılığın % 26,22 oranında düşük olduğu ve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı” şeklindeki gerekçesine belirtilen kısmınaaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz.
1) Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.
İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.
İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.
Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.
Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.
2) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.
İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.
Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.
İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan 57 inşaat ve 49 tesisat iş kalemi olmak üzere toplam 106 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar AKÇAYtarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinden 73 tanesi için Kamu Kurum ve Kuruluşları 2013 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatına kendi belirlediği kâr oranını ekleyerek oluşturduğu teklif fiyatının kullanıldığı ve hesap cetvelinde gösterildiği, bu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaların Tebliğ hükümlerine uygun olduğu, 32 adet iş kalemi için analiz oluşturduğu,
106 iş kaleminden 36 iş kaleminde verilen metrajların idare metrajları ile aynı olduğu, 11 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 59 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 106 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 38.963,62TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 38.963,62TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bu farkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 1.762.651,58 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,76 sına tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin metraj düşüklüğü gerekçesi dışındaki gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurulca yerinde bulunmayan Caniz Mühendislik-Ömer Yaşar AKÇAY’ınaşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,76 sına tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan kararın bu kısmına katılmıyoruz. (¤¤)