(4734 S. K. m. 54, 65) (1512 S. K. m. 99, 103) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 6, 31, 42) (Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 95)
Toplantı No: 2015/043
Gündem No: 48
Karar Tarihi: 14.07.2015
Karar No: 2015/UY.I-2020
Şikayetçi: Doğuş İnşaat Ve Ticaret A.Ş.
İhaleyi Yapan Daire: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) Genel Müdürlük
Başvuru Tarih ve Sayısı: 23.06.2015/52550
Başvuruya Konu İhale: 2013/185984 İhale Kayıt Numaralı "Ankara-Sivas Demiryolu Projesi Kayaş-Kırıkkale Arası Kesim I (Kayaş-Elmadağ) (Km 12+263-45+440) Altyapı İnşaatı Yapım İşi" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş.,
Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. No: 2 Kavacık - Beykoz/İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,
06280 Altındağ/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/185984 İhale Kayıt Numaralı “Ankara-Sivas Demiryolu Projesi Kayaş-Kırıkkale Arası Kesim I (Kayaş-Elmadağ) (Km 12+263-45+440) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 29.04.2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara-Sivas Demiryolu Projesi Kayaş-Kırıkkale Arası Kesim I (Kayaş-Elmadağ) (Km 12+263-45+440) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin 01.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.06.2015 tarih ve 52550 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/1650 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerine 27.05.2015 tarihinde tebliğ edilen Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağı’nda “İdari Şartname’nin 7.5.3 maddesine istinaden verilen ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi asıl olmadığı ya da aslına uygundur şerhini taşıyan noter onaylı örneği olmadığı, fotokopi olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları bilgisinin yer aldığı, anılan belgenin belge düzenlemeye yetkili kuruluş olan LRQA firmasının Türkiye’deki temsilciliği tarafından İngilizce düzenlenmiş orijinal halinin sunulmadığı, ancak Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.6.1’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 6, 31 ve 42’nci maddelerine uygun şekilde Türkçe tercümesinin ıslak noter tasdikli örneğinin ön yeterlik başvuru dosyasında sunulduğu,
Söz konusu belgenin İngilizce aslından Türkiye’deki yeminli tercüman tarafından Türkçeye tercüme edilmiş hali ve eki İngilizce belge Beşiktaş 7. Noterliği tarafından 31.10.2012 tarih ve 18517 yevmiye numaralı işlemi ile tercüme tasdikinin yapıldığı, daha sonra aynı belgenin aslından suret tasdikinin talep edildiği ve Beşiktaş 7.Noterliği tarafından 22.01.2014 tarih ve 01404 yevmiye numaralı işlemi ile suret tasdikinin yapıldığı, söz konusu iki sayfadan ibaret birbirine bağlı ve birbiri ile ilgili belgelerin 1‘inci sayfasına Beşiktaş 7. Noterliğince “Fotokopi yoluyla örnek çıkarılması istenen bir nüshası dairede saklanan ilgilisine verilen işbu örneğin, ibraz edilen Aslının Aynı olduğu onaylıyorum” ibareli onay kaşesi, mühür, tarih ve yevmiye numarası basıldığı, İngilizce olan 2‘nci sayfasına ise sadece yevmiye numarası ve mühür basılarak onaylama işleminin tamamlandığı, anılan belgenin bu haliyle ıslak noter tasdikli olarak ön yeterlik başvuru dosyasında sunulduğu,
Söz konusu belgenin noter tasdik işlemini gerçekleştiren İstanbul Beşiktaş 7.Noterliği’nden alınan 28.05.2015 tarih ve 2015/154 sayılı yazıda tasdik işleminin yapılma şeklinin açıklandığı ve tasdik işleminin yukarıda bahsedilen şekilde olması gerektiğinin 1512 sayılı Noterlik Kanununun ilgili maddelerine atıfta bulunulmak suretiyle teyit edildiği,
Beşiktaş 7. Noterliğinden alınan 19.06.2015 tarih ve 2015/173 sayılı başka bir yazıda Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95‘inci maddesinin (c) bendinde yabancı dilde düzenlenmiş olan asıl belgelerin doğrudan “aslının aynıdır” şeklinde onaylanmasının mümkün olmadığını açıklayan ifadelere yer verildiği, bu durumda yabancı dilde düzenlenmiş bir kâğıdın doğrudan tasdik edilemediği, önce belgenin usulüne uygun tercüme edilip daha sonra yabancı dildeki kâğıdın örneğinin çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanacağının ifade edildiği, ön yeterlik başvuru dosyasında sunulan anılan belgeye de bu şekilde noter tasdik işleminin yapıldığı,
Diğer taraftan, anılan belgenin Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) onaylı teyit yazısının da, ıslak noter onayı, tarih, yevmiye numarası, noter mührü ve “İbraz edilen Aslının Aynı” ibaresini içerir şekilde ön yeterlik dosyalarında mevcut olduğu, Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.3 ile 7.10.6’ncı maddelerine göre sunmuş oldukları belgenin Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşması’nda yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olan “LRQA Business Assurance” tarafından düzenlenmiş bir belge olduğu, bu nedenle anılan belgenin Türk Akreditasyon Kurumu’ndan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması zorunluluğunun bulunduğu, bu nedenle teyit yazılarının yukarıda bahsedildiği şekilde “aslının aynı” olduğunu belirten noter tasdikli haliyle ön yeterlik başvuru dosyalarında sunulduğu, bu itibarla Türk Akreditasyon Kurumu’ndan alınan teyit yazısı ile belgenin geçerliliğini sürdürdüğü, belgeyi veren belgelendirme kuruluşunun Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) karşılıklı tanınma anlaşmalarında yer alan ve Tablo-2 Madde-08’de belirtilen akreditasyon kuruluşunca akredite edilmiş olduğuna dair teyidinin yapıldığı, bu durumun anılan belgenin geçerliliğinin ve kabul edilmesi gerekliliğinin en önemli kanıtı olduğu,
Ayrıca, Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.6.1’inci maddesinde yer alan yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunluluğunun da yerine getirildiği, anılan belgenin yabancı dilde düzenlenmesi nedeniyle doğrudan aslı üzerinden noter tasdiki yapılmasının mümkün olmadığının yukarıda bahsedilen noterlikten alınan yazılarda açıkça belirtildiği, ayrıca belgenin bir adet olan aslını ön yeterlik başvuru dosyalarına koyma imkânının olmadığı, buna karşılık gerekli yükümlülüklerin yerine getirilerek ön yeterlik başvuru dosyalarına anılan belgenin hem noter tarafından yapılan tercüme tasdikli halini hem de TÜRKAK onaylı belgenin de noter tasdikli olarak sunulması nedeniyle anılan belgenin geçerli belge olarak değerlendirilmesi gerektiği, bütün bu işlemlerin ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem belgelerin geçerli ve uygun olduğunun kanıtları olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.
…
(6) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından yabancı ülkede düzenlenen belgeler, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin yapılması dördüncü ve beşinci fıkralardaki esaslara tabidir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) Yeterlik kriteri olarak Kalite Yönetim Sistem Belgesi ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi istendiği durumlarda bu belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.
(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye ait Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Ankara-Sivas Demiryolu Projesi Kayaş-Kırıkkale arası Kesim I (Kayaş-Elmadağ) (Km 12+263-45+440) Altyapı İnşaatı yapım işi” şeklinde belirtildiği,
Anılan Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.3. ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi istenmektedir.
Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önce bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir. İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.” düzenlemesinin,
Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “7.10. Belgelerin sunuluş şekli
7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.
7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.
…
7.10.6. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli:
7.10.6.1. Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen Kalite yönetim sistem belgesi, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı birlikte sunulması zorunludur. Bu belgeler tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerinin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler de Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
7.10.6.2. Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belgeler için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit yazısı alınması zorunlu değildir. Ayrıca bu belgelerden yurt dışında düzenlenenlerde tasdik işleminden muaftır. Ancak yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.” düzenlemesinin,
Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’nci maddesinde,“7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.“ düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
21.05.2015 tarihinde düzenlenen ön yeterlik değerlendirme sonucu tutanağından ön yeterlik başvurusunda bulunan 17 adaydan 9’unun ön yeterlik başvurularının değerlendirme dışı bırakıldığı, 8 adayın yeterli olduklarının belirlendiği ve yeterli görülen adayların tamamının teklif vermeye davet edilecekler listesinde yer aldığı anlaşılmıştır.
Bahse konu ön yeterlik değerlendirme sonuç tutanağında, başvuru sahibi Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş.‘nin yeterli görülmeme gerekçesi; “Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.3‘üncü maddesine istinaden verilen ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi asıl olmadığından ya da “aslına uygundur şerhini taşıyan noter onaylı örneği olmadığından, fotokopi olduğundan” şeklinde ifade edilmiştir.
Şikâyet konusu kalite yönetim sistem belgesi üzerinde sağlıklı tespitler yapabilmek amacıyla belgelerin idareye sunulan asılları istenilmiş olup idare tarafından 08.07.2015 tarih ve 1573 sayılı ile Kurum kayıtlarına alınan yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde,
Başvuru sahibi aday tarafından ön yeterlik başvuru dosyasında ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesine ilişkin olarak:
LRQA Business Assurance tarafından Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş adına yabancı dilde (İngilizce) düzenlenmiş belgenin “Onay Sertifikası” başlıklı tercümesinin sunulduğu, belge üzerinde Beşiktaş 7. Noterliğine ait iki adet mühür ve imzanın bulunduğu, bunlardan ilkinin 31 Ekim 2012 tarih ve 18517 yevmiye numaralı işleme ait olduğu ve “İngilizce’den Türkçe’ye yapılan bu çevirinin yeminli mütercim Alper Ceyhun Ülgen tarafından yapıldığını imzanın kendisine ait olduğunu tasdik ederim” ifadesi ile şerh düşüldüğü, ikincisinin 22 Ocak 2014 tarih ve 01404 yevmiye numaralı işlemine ait olduğu ve bu işlemin “Fotokopi yoluyla örnek çıkarılması istenen bir nüshası dairede saklanan ilgilisine verilen işbu örneğin ibraz edilen ASLININ AYNI olduğunu onaylıyorum” ifadesi ile şerh düşüldüğü, anılan noter onaylarından 22.01.2014 tarihli onay işleminin ıslak mühür ve imzalı olduğu,
Tercümenin ekinde Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş adına LRQA Business Assurance tarafından düzenlenmiş ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin İngilizce fotokopisinin sunulduğu, belge üzerinde Beşiktaş 7. Noterliğine ait iki adet mühür ve imzanın bulunduğu, bunlardan ilkinin 18517 yevmiye numaralı işleme ait olduğu, ikincisinin 01404 yevmiye numaralı işleme ait olduğu, anılan noter onaylarından sadece 01404 yevmiye numaralı işleminin ıslak mühür ve imzalı olduğu,
Söz konusu tercümenin ekine iki adet belge art arda konulup, kenarı bükülerek Beşiktaş 7. Noterliği tarafından mühürlendiği görülmüştür.
Ayrıca, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş adına 24.01.2014 tarih ve 586 sayı ile düzenlenmiş ve akredite belge inceleme başvuru formunun sunulduğu, belgenin alt kısmında “Yapılan inceleme neticesinde; Tablo 1’de tanımlanan belgenin geçerliliğini sürdürdüğü, belgeyi veren belgelendirme kuruluşunun Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) karşılıklı tanınma anlaşmalarında yer alan ve Tablo 2 Madde 08’de belirtilen akreditasyon kuruluşunca akredite edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Bu formda yer alan tespitler formun düzenlendiği tarihe atfen geçerlidir” ibaresinin yer aldığı, ayrıca belge üzerinde Beşiktaş 7. Noterliğine ait iki adet mühür ve imzanın bulunduğu, bunlardan ilkinin 24 Ocak 2014 tarih ve 01654 yevmiye numaralı işleme ait olduğu ve “Fotokopi yoluyla örnek çıkarılması istenen bir nüshası dairede saklanan ilgilisine verilen işbu örneğin ibraz edilen ASLININ AYNI olduğunu onaylıyorum” ifadesi ile şerh düşüldüğü, ikincisinin 4 Şubat 2014 tarih ve 02730 yevmiye numaralı işlemine ait olduğu ve bu işlemede aynı ifade ile şerh düşüldüğü, anılan noter onaylarından 04.01.2014 tarihli onay işleminin ıslak mühür ve imzalı olduğu tespit edilmiştir.
1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “Yabancı dildeki kâğıdın örneği” başlıklı 99’uncu maddesinde “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Çevirme işlemi” başlıklı 103’üncü maddesinde “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir. Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.” hükmü,
13.07.1976 tarih ve 15645 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 13.07.1976 tarih ve 15645 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde “a - İbrazdan örnek:
İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.
İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur.
İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir.
Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır.
İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarıda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir.
Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.
Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.
…
c - Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek
Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usulünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanır.
Ayrıca, gerek ilgilisine verilen, gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir. …” hükmü yer almaktadır.
Türkiye Noterler Birliğinin 01.02.2002 tarihli ve 16 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı genel yazımız.
İbrazdan örnek verme halinde, Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümleri çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazımız ile sizlere duyurulmuştu.
Ancak bazı kurum ve kuruluşlarca tasdik şerhine (aslının aynıdır) ibaresinin konulmasının istendiği ve bazı noterlerce bu şekilde işlem yapıldığı yolundaki başvurular, Yönetim Kurulu’ nun 24.01.2002 günlü toplantısında görüşülmüş,
Yakınmaların önlenmesi ve birlikteliğin temini için ibrazdan örnek verme işlemlerinde noterlikçe verilecek şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi ve uygulamanın bu yönde yapılmasının bir kez daha hatırlatılmasına karar verilmiştir…” açıklaması,
15.04.2002 tarihli ve 39 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 1- 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı,
2- 01.02.2002 günlü Hukuk 1955-16 sayılı,
Genel yazılarımız.
İbrazdan örnek verme halinde Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazılarımız ile sizlere duyurulmuştu.
Ancak, son zamanlarda noterlerce yapılan ibrazdan örnek çıkarma işlemlerinde Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi ile yukarıdaki genel yazılarımıza uygun olarak yapılan ve (ibraz edilenin aynıdır) şeklinde konulan şerhle çıkarılan örnek işlemlerinin bazı kurum ve kuruluşlarca kabul edilmemesi nedeniyle pek çok vatandaşın işlemlerinin muameleye konulmadığı ve bu nedenle bazı ihtilafların doğduğu öğrenilmekle konu, Yönetim Kurulu’nun 03.04.2002 günlü toplantısında yeniden görüşülerek yapılan inceleme sonunda;
…İbraz edilenin ASIL olması koşulu ile, ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (ibraz edilen aslının aynıdır) şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim metin asıl olup, örnek bundan çıkarılmıştır) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine…karar verilmiştir…” açıklaması,
Anılan meslek kuruluşunun 04.12.2003 tarih ve 50 sayılı genelgesinde de “İLGİ: 15.04.2002 günlü Hukuk 5964-39 sayılı Genel Yazımız.
Her ne kadar örnek onay işlemleri ile ilgili olarak ilgide gösterilen genel yazı gönderilmiş ise de, bu konudaki tereddütlerin devam ettiği ve bazı ihale makamlarınca (aslına uygundur) şerhinin arandığı, aksine şerhleri içeren belgelerin kabul edilmediği anlaşıldığından konu Yönetim Kurulu'nun 20.11.2003 günlü toplantısında görüşülmüş, ...İbraz edilenin asıl olması koşulu ile ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (iş bu suret aslına uygundur), şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim aslına uygundur) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine... karar verilmiştir…” açıklaması yer almaktadır.
İlgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde ön yeterlik başvurusunda bulanacak adayların, ön yeterlik başvuru dosyaları kapsamında sunacakları ön yeterlik belgelerinin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini sunmak zorunda oldukları, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulması durumunda ise noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilemeyeceği, ayrıca adayların belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilecekleri, diğer taraftan Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından yabancı ülkede düzenlenen kalite yönetim sistem belgelerinin Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaf olacağının belirtildiği, tasdik işlemi ile “belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi”nin kastedildiği, ayrıca yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanmasının zorunlu olduğu, bu tercümelerin de Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Noterlik Kanunu’nda ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nde yabancı dildeki kâğıdın örneğinin verilmesi ile başka bir dildeki belgenin çevirme işleminin farklı müesseseler olarak tanımlandığı, başka bir dildeki belgenin çevirme işleminin sonucunda ilgili Noterlik tarafından hazırlanan belgenin dayanağı olarak sunulan ek belgelerin, başkaca bir işlem olmaksızın, aslına uygunluğunun noterlik tarafından ayrıca onaylanmış kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede başvuru sahibi aday tarafından ön yeterlik başvuru dosyasında, yabancı dilde düzenlenmiş kalite yönetim sistem belgesinin Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenmesi nedeniyle Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısının ve Türkçe tercümesinin sunulduğu, her ne kadar Türkçe tercüme ile teyit yazısının mevzuat hükümlerine uygun şekilde sunulduğu değerlendirilmiş olmakla birlikte bahse konu yabancı dilde düzenlenmiş belgenin Türkçe tercümesinin ekinde dayanak olarak sunulan İngilizce belgenin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımadığı tespit edildiğinden anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibi adayın iddiası yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)