(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No : 2011/005
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 17.01.2011
Karar No : 2011/UH.I-280
Şikayetçi: Şan - Kar Gıda İnş. Nakliyat Otomotiv Yazılım San. ve Tic. Ltd. Şti., Fatih Mahallesi Mezbaa Altı E Blok No:56 / ÇANKIRI
İhaleyi yapan idare: Samsun Süleyman Yançotaral Çocuk Yuvası, Adalet Mahallesi Mevlana Caddesi No:41 İlkadım / SAMSUN
Başvuru tarih ve sayısı: 27.12.2010 / 55368
Başvuruya konu ihale: 2010/531427 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 13.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.(41.45).(0254)./2010-74E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Samsun Süleyman Yançotaral Çocuk Yuvası tarafından 25.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şan - Kar Gıda İnş. Nakliyat Otomotiv Yazılım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 16.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.12.2010 tarih ve 55368 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İtirazen şikayete konu husus ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;
“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;
“…
78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.
…
78.11. İhale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımdan gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak ve bu prim oranına idari şartnamenin ilgili maddesinde yer verilecektir. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılacak yazılarda; prim oranının doğru belirlenmesi için ihale konusu işin niteliği ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alınarak ayrıntılı bir şekilde belirtilecektir. İdareler, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacaklardır.
…” açıklaması,
Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;
“…
79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,
e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
…
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
…
79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.
79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
…
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
…
79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
…
79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.
…” açıklaması,
Bulunmaktadır.
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin “Kuruluşun mutfağında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleri” nin yapılması olduğu ifade edilerek, hizmetin türü ve miktarının “80493 adet sabah kahvaltısı, 175951 adet ara öğün ve 189456 adet ana öğün” hazırlanması ve dağıtımı olduğu belirtilerek, aynı şartnamenin “Teklif fiyatına dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde sırasıyla;
- Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin,
- 80493 adet sabah kahvaltısı, 175951 adet ara öğün, 189456 adet ana öğün( öğle ve akşam yemeği) olmak üzere toplam 445900 öğün yemeğe ilişkin maliyetin,
- Hizmetin sunulmasıyla görevli; 1 aşçı, 3 aşçı yardımcısı, 3 servis elemanı, 3 bulaşıkçı personel için ödenecek olan normal çalışma ücretinin, remi tatil günlerinde çalışacak 9 personele ödenecek ücretin,
- Personele aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 4,00 TL olarak ödenecek yol ücretinin,
- Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 sefer olmak üzere, kuruluşta bakılan çocuk sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı, en az 5 çeşit gıda maddesi içerecek şekilde hazırlanacak olan özel gün menülerinin,
- Ramazan ve Kurban Bayramında olmak üzere yılda 2 sefer kuruluşta bakılan çocuk sayısının 2 katına kadar kişinin yararlanacağı bayram şekeri ve çikolataya ilişkin maliyetin,
- Kuruluşta bulunan 12 grup çocuk için, her gruba haftada 2 adet dağıtılmak üzere, 20 lt’lik damacana su maliyetinin,
- Teknik şartnamenin j.3 maddesi çerçevesinde temin edilecek olan, 0-1 yaş arası bebeklerin beslenmesine yönelik süt, yoğurt, peynir, yumurta, pekmez, pirinç unu, sebze, meyve, et vb. malzemelerin temin ve hazırlanmasına ilişkin maliyetin,
İsteklilerce teklif edilecek fiyatlara dahil edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Teknik şartnamenin “Yemek çeşitleri ve öğün sayıları” başlıklı 2-a maddesinde öğün sayılarının belirtilerek örnek yemek çeşitlerine,
“Malzeme miktarları” başlıklı 4-h maddesinde ise yemeklerde bulunacak olan malzemelerin oranlarına yer verildiği,
Görülmüştür.
29.11.2010 tarihli yazılar ile teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen istekliler Yeşil Amasya Tic. Ltd. Şti. ve MMK Gıda Tic. Ltd. Şti.’den teklifte önemli görülen bileşenler belirtilmeden, teklifin geneli üzerinden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, isteklilerden MMK Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve Yeşil Amasya Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklama uygun görülerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Yeşil Amasya Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;
İşçilik ücreti için resmi tatil günlerinde yapılacak olan çalışmalar ve yol ücreti dahil, %3 sözleşme ve genel giderler payı hariç teklif edilen tutarın 129.786,00 TL olduğu ve bu tutarın brüt asgari ücret üzerinden ilgili gider kalemleri dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda ulaşılan tutarı karşıladığı,
Toplam 445900 öğün yemeğe ilişkin 397.922,37 TL’nin öngörüldüğü, bu tutarın bir öğün başına yaklaşık 0,90 TL’ye isabet ettiği, açıklama ekinde öngörülen yemek çeşitlerine ilişkin mönüler ile mönü bileşenlerini oluşturan malzemelere ilişkin tabloların ve 8 adet proforma faturanın sunulduğu, sunulan faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun olduğu ancak, mönü bileşenlerinde yer alan malzemelerin yalnızca bir kısmını kapsadığı, ızgara köfte, orman kebabı gibi yemeklerde, mönü bileşenlerine ait malzeme miktarlarının teknik şartnamenin “Malzeme miktarları” başlıklı 4-h maddesinde yer alan oranlara uygun olmadığı, şartname ekinde verilen listede yer alan malzeme çeşitlerinin değiştirildiği, yemeklerde koyun etine hiç yer verilmediği, yalnızca sığır etinin mönülere dahil edildiği, dahil edilen et oranının şartnamede belirlenen %70-80’lik oranı ve ekli tabloda mönüler için yer verilen toplam et miktarlarını karşılamadığı,
İlaçlama gideri olarak 1.016,95 TL’nin öngörüldüğü ancak, bu tutarı tevsik amacıyla kanıtlayıcı herhangi bir belgenin sunulmadığı,
Elektrik, su ve doğalgaz giderleri için toplam 9.600,00 TL’nin öngörüldüğü ancak, farklı idarelerde aynı tarihlerde yapılan işler çerçevesinde ortaya çıkan fatura tutarlarının dikkate alınarak söz konusu tutarların belirlendiği ifade edilmekle birlikte, bu tutarların nasıl hesaplandığına ilişkin kanıtlayıcı herhangi bir belgenin sunulmadığı,
Temizlik malzemesi gideri olarak 3.364,80 TL’nin öngörüldüğü ancak, bu tutarın tevsiki amacıyla kanıtlayıcı herhangi bir belgenin sunulmadığı,
Anlaşılarak, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Yeşil Amasya Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İhaleye katılan isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyete bakıldığında, ihalede aşırı düşük tekliflerin tespitinin doğru şekilde yapılmadığı ve yalnızca en düşük teklif sahibi iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, teklif fiyatı gerek yaklaşık maliyete ve gerekse diğer tekliflere göre aşırı düşük olan istekliler; Gıda İnş. Nakliyat Otomotiv Yazılım San. ve Tic. Ltd. Şti., Münine Can Yemek San. Ltd. Şti., Mutfak Yeme-İçme Tic. Ltd. Şti. ve Se-Ha Yemek Tic. Ltd. Şti.’nden de teklif bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi gerekmektedir. Ancak, Se-Ha Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin başka bir gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakıldığı görüldüğünden, bu istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenmesine gerek bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Yeşil Amasya Hazır Yem. Gıd. ve Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihaleye geçerli teklif sunan isteklilerden Şan-Kar Gıda Tic. Ltd. Şti., Münine Can Yemek San. Ltd. Şti. ile Mutfak Yeme-İçme ve İkr. Hiz. End. Tic. Ltd. Şti.’nden teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy:
KARŞI OY
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin; “ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Yeşil Amasya Hazır Yem. Gıd. ve Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihaleye geçerli teklif sunan isteklilerden Şan-Kar Gıda Tic. Ltd. Şti., Münine Can Yemek San. Ltd. Şti. ile Mutfak Yeme-İçme ve İkr. Hiz. End. Tic. Ltd. Şti.’nden teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.
Söz konusu ihale; “Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı” işi olup, idarece yaklaşık maliyetin yapılan piyasa araştırması neticesinde elde edilen veriler ve aynı işin 2010 yılı ihale birim fiyatları esas alınarak 1.266.058,50TL olarak belirlendiği, 10 adet ihale dokümanı satıldığı, 8 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin geçici teminat mektubu sunmadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin tamamı yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen en düşük teklifi sunan iki isteklinin teklifi idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek bu iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 664.189,60TL teklif fiyatına sahip isteklinin açıklaması idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı, diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 799.191,56 TL, 881.925,20 TL, 895.987,72 TL, 933.252,80 TL, 1.032.941,60 TL, 1.060.636,31 TL olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin altında ve tamamının birbirine yakın olduğu ayrıca, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi”ne ilişkin karara katılmıyoruz. (¤¤)