(4734 S. K. m. 54, 65) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 7, 9) (Kamu İhale Genel Tebliği m. 79)
Toplantı No: 2014/58
Gündem No: 11
Karar Tarihi: 03.09.2014
Karar No: 2014/UH.III-3007
Şikayetçi: Alp Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Oto. Nak. Tem. Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire: Gaziantep Su Ve Kanalizasyon İdaresi (GASKİ) Genel Müdürlüğü
Başvuru Tarih ve Sayısı: 01.07.2014 / 20498
Başvuruya Konu İhale:
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 12.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Online Sayaç Okuma, Kesme-Açma ve Buna Bağlı Hizmetler Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Alp Sosyal Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Oto. Nak. Tem. Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.06.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 01.07.2014 tarih ve 20498 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2044 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhalede yaklaşık maliyetin 13.159.267,20 TL olduğunun açıklandığı, firmalarınca yapılan maliyet analizlerinden de anlaşılacağı üzere bu işle ilgili kârsız maliyetin 12.955.741,74 TL olduğu, firmalarının maliyet analizi ile idarece açıklanmış olan kârlı yaklaşık maliyet arasındaki farkın idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarındaki hatadan kaynaklandığı,
Metrajlara bağlı kalınmadan toplam teklif üzerinden maliyet çalışması yapıldığı varsayıldığında da kârsız maliyet toplamının yine 12.955.741,74 TL olduğu, %20 yüklenici kârı da ilave edildiğinde kârlı yaklaşık maliyetin 15.546.890,09 TL olduğu, Teknik Şartname’de kaçak su ve tarife dışında kullanımların tespiti halinde yükleniciye ücret ödeneceğinin belirtildiği, ancak bu ödemelere teklif cetvelinde kaçak su ve tarife dışı kullanım miktarlarının belirsizliği yüzünden yer verilmediği, firmalarının hesaplama yaparken teklif cetvelinde yer almayan bir kalemle ilgili gelir hesabını yaklaşık maliyet hesaplarına dahil etmedikleri, bu nedenle yaklaşık maliyet hesabında bu işlere ait gelirin de dikkate alınmaması gerektiği, teklif cetvelinde bu işe ait kalemlerin olmaması “sözleşme tutarının içinde hesap edilmediğinden ilerleyen aylarda iş artışını da beraberinde” getireceği,
2) Yaklaşık maliyetteki metrajlar değiştiğinde gider kalemlerindeki ihbarname adetlerinin de değiştiği, personel ve diğer gider kalemlerinde değişiklik olmamasına rağmen ihbarnamenin giderinin yapılan iş üzerinden hesaplanması nedeni ile maliyet hesaplamasının da etkilendiği, zeyilname ile düzeltilen iş adetlerinden sonra yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği,
3) Açma-kapama pozunda bu işle ilgili rakamın %30’unun açma-kapama personeline prim olarak ödeneceğinin belirtildiği, personele ödenecek prim tutarının da maliyetin içine dahil edilip ondan sonra bu poza ait birim fiyatın çıkarılması gerektiği, Şartnamede prim ödemesinin brüt mü net mi olduğunun belirtilmediği, firmalarınca primlerin brüt olarak değerlendirildiği, personele ödenecek primlerle ilgili SGK işveren primi ile SGK işsizlik işveren payı olan %17,5 oranındaki maliyetin bu hesaplamada dikkate alınması gerektiği,
4) İdarece 02/06/2014 tarihinde yayınlanan zeyilnamedeki metraj değişikliklerinin sehven dikkate alınmadığından kaynaklandığını düşündükleri; okuma işine ait 8.518.569,84 TL gider, zeyilnameden önceki metraj olan 16.542.00 adet okuma adedi ile okuma yok adedine bölünerek her bir okuma başına 0,5188 TL birim maliyet hesaplandığı, zeyilname sonrası sayaç okuma işine ait toplam maliyet olan 8.535.297,60 TL’nin zeyilnameden sonraki okuma adedi olan 14.280.000’e bölünerek yeni okuma birim maliyetin (0,6002 TL) tespiti yerine önceki birim maliyet olan 0,5188 TL kullanılarak bu işe ait toplam maliyetin 0,5188*14.280.000=7.377.264 TL olarak hesaplandığı, kesme-açma işine ait 2.729.000 TL gider, zeyilnameden önceki metraj olan 324.000 adet kesme-açma adedine bölünerek her bir kesme-açma başına 8,49 TL birim maliyet hesaplandığı, zeyilname sonrası kesme-açma işine ait toplam maliyet olan 2.749.00TL’nin zeyilnameden sonraki kesme-açma adedi olan 216.000’a bölünerek yeni kesme-açma birim maliyetinin tespiti yerine önceki birim maliyet olan 8,49 TL kullanılarak bu işe ait toplam maliyetin 8,49*216.000=1.833.840 TL olarak hesaplandığı, sayaç değişim işine ait 534.331,15 TL gider, zeyilnameden önceki metraj olan 252.360 adet sayaç değişim adedine bölünerek her bir sayaç değişim başına 2.177,3 TL birim maliyet hesaplandığı, zeyilname sonrası sayaç değişim işine ait toplam maliyet olan 534.331,15 TL’nin zeyilnameden sonraki sayaç değişim adedi olan 144,360’a bölünerek yeni sayaç değişim birim maliyetinin tespiti yerine önceki birim maliyet olan 2,11 TL kullanılarak bu işe ait toplam maliyet 2,11*144.360=304.599,60 TL olarak hesaplandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulamaları Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı olarak idarece sehven işlem yapıldığı, bu nedenle teklif fiyatlarının kârlı yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Online Sayaç Okuma, Kesme-Açma ve Buna Bağlı Hizmetler Hizmet Alımı İşi
b) Miktarı ve türü:
Genel Müdürlüğümüz Sorumluluk Alanı İçindeki 442.000 Sayaç Abonesinin Sayaçlarını Online Okuma, Kesme-Açma ve Buna Bağlı Hizmetler İçin 36 Aylık Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. …” düzenlemesi,
25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta ile ödenecek vergi, resim ve harç giderleri ile diğer her türlü gider teklif fiyata dahildir.
25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
Teklif fiyata dahil olan tüm giderler teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtilmiştir. …” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Kaçak Su-Usulsüz Su ve Mühür Bozarak Su Kullananların Tespiti” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.1. Yüklenici personelleri; sayaç okuma, sayaç değişimi, açma-kesme ve kaçak kontrolleri sırasında ayrıca İdare tarafından verilen iş emirleri gereği yapılan diğer kontrollerde, “GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin” ilgili maddelerinde belirtilen kaçak su ve usulsüz su kullanımlarını tespit etmeleri durumunda; sahada en az 2 personelin imzası ile “Kaçak Su - Usulsüz Su - Mühür Bozma” tutanağı tanzim edilecektir. Tutanak, 3 nüsha olarak tanzim edilecektir. Tutanağın 1 (bir) nüshası fiili işleyene, asıl ve son nüsha Kaçak Kontrol Şube Müdürlüğüne teslim edilecektir.
4.3.2. Yüklenici personellerince tanzim edilecek tutanaklarda; Abonelik olup olmadığı, abone numarası, sayaç bilgileri, abone adı, fiili kullanıcı adı, açık adres, bağımsız bölüm sayısı, ilgili yerin büyüklüğü (m2), sayaçlı olup olmadığı, kullanımın tarife türünden tespiti, sayaçlı ise sayaç üzerindeki tespit endeksi, komşu abone numarası, mevcut ise elektrik abone numarası ve endeksi, şebekeden kesme yapıldıysa kaç m2 asfalt zemin, toprak zemin, kilit taşı kazıldığı vb. bilgiler eksiksiz olarak tespit edilecek ve tutanak buna göre tanzim edilecektir.
4.3.3. Kaçak kullanım tespiti yapılmış yerlere ait tesisatın kullanıma kapatılması işlemi kurumun belirleyeceği esaslar dâhilinde yüklenici tarafından ilgili ekipmanlarca yapılacaktır. Tüm kaçak tespitlerinde işlem akışı başından sonuna kadar (mümkünse kesintisiz olarak) mutlaka fotoğraf veya kamera görüntüsü alınarak gerçekleştirilecektir.
4.3.4. Tanzim edilen “Kaçak Su – Usulsüz Su - Mühür Bozma” tutanaklarında fiili işleyenin kimlik bilgisinin tam olarak alınmasına çalışılacak eğer bu mümkün olmuyor ise mahalle muhtarından ilgili taşınmazda ikamet eden kişi veya tüzel kişilerin adına kimlik bilgisinin doğruluğu “Kaçak Su–Usulsüz Su-Mühür Bozma” tutanağı üzerinde onay alınarak kesinleştirilecektir.
4.3.5. Yüklenicinin tanzim ettiği kaçak tutanakları ve usulsüz kullanımdan dolayı alınan sayaçlar ve fitings malzemeler ilgili birimlere zimmetle teslim edilecektir.
4.3.6. Kaçak ve usulsüz kullanımdan dolayı işlem görmüş olan abonelerden, gerekli şartları yerine getirenlerin açma işlemlerini yüklenici aynı gün içinde veya takip eden gün sonuna kadar yerine getirecektir. Sürenin aşması durumunda yüklenici tarafından geçerli sebepler bildirilmediği takdirde İdare, yükleniciye her iş emri için 50,00-TL ceza tahakkuk ettirecektir.
4.3.7. Kaçak su - usulsüz su ve mühür bozma kullanım bedellerinin yükleniciye ödenmesi; Kaçak Su - Usulsüz Su ve Mühür Bozma Tutanağı bilgisayar kayıtlarına ilgili Şube Müdürlüğünce kayıt edilir. Eğer tahakkuk eden ceza bedelinde ilave olarak şebekeden kesme bedeli var ise bu bedel KDV tutarı ile birlikte hesaplanarak (şebekeden kesme işlemi ayrı bir pozla ücretlendirildiğinden) tahakkuk tutarından düşülür ve kalan net tahakkuk tutarının %15’i yükleniciye ödenir.
4.3.8. Ödenen %15’lik yüklenici payına eğer kaçak tutanakları ile ilgili itiraz olması durumunda;
a) Kaçak bedelinin artışı halinde; artıştan kaynaklanan %15’lik bedel,
b) Kaçak bedelinin azalması halinde; azalmadan kaynaklanan %15’lik bedel, yükleniciye ait bir sonraki hakedişte düzeltilecektir.
4.3.9. Yüklenici, GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen kaçak su-usulsüz su ve mühür bozarak su kullananları tespit eden ekibe, iptal tutanak sayıları düşüldükten sonra her kaçak tespiti için maaş ödemeleri haricinde en az %30 prim ödeyecektir. Yüklenici, primi hak eden personeline/personellerine ait ödeme yapıldığını gösteren makbuzu, dekontu, vb. resmi belgeyi İdareye ilgili hak edişle birlikte ibraz edecektir. Ödemenin gerçekleşmemesi durumunda yüklenicinin bir sonraki hak edişi İdare tarafından onaylanmayacaktır.
4.3.10. Tanzim edilen tutanakların, sisteme girişi yapılıp tahakkukları gerçekleştikten sonra yüklenici hatasından kaynaklandığı tespit edilen ve tamamen iptali gerçekleştirilen Kaçak Su-Usulsüz Su–Mühür Bozma tutanakları için İdare tarafından yükleniciye ödenecek %15’lik kaçak tahakkuk bedeli ödenmeyip, ayrıca bu bedel kadar olan tutar yüklenicinin hak edişinden ceza olarak kesilecektir. Ayrıca sisteme giriş yapılmadan ve tahakkuk gerçekleşmeden yüklenici hatasından kaynaklandığı tespit edilen ve tamamen iptali gerçekleştirilen Kaçak Su-Usulsüz Su-Mühür Bozma tutanaklarının tahakkuk tutarı, İdare tarafından hesaplanıp çıkan tutarın %15’i kadar ceza bedeli yüklenicinin hak edişinden ceza olarak kesilecektir.
4.3.11. 09.04.2013 tarihinde başlayıp 09.09.2014 tarihinde sona erecek olan “ON-LINE SAYAÇ OKUMA, KESME – AÇMA VE BUNA BAĞLI HİZMETLER HİZMET ALIM İŞİNE” ait Teknik Şartnamenin hazırlandığı süreye kadar gerçekleşen 11 adet hakediş sürecinde, yüklenici tarafından iptal tutanak sayıları (10 adet tutanak, tahakkuk 401.408,00-TL) düşüldükten sonra kalan toplam 5.638 adet “Kaçak Su–Usulsüz Su-Mühür Bozma” Tutanağı tanzim edilmiştir. Bu tutanakların tahakkuk tutarı, 3.793.822,00-TL’dir.
Yapılacak olan ihalede; 4.3. Kaçak Su–Usulsüz Su-Mühür Bozarak Su Kullananların tespiti pozu için yükleniciye yapılacak ödemeler, tahakkuk edecek bedelin %15’i üzerinden yapılacağından, bu hususun istekliler tarafından dikkatle göz önüne alınması gerekmektedir. Bu sebeple, teklif vereceklerin; GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35. Maddesinde yer alan Mühür Kırma ve Kaçak Bedellerine ilişkin oluşturulacak ceza bedellerine ait fiyatlandırma hususlarını ve Kurumumuza ait internet sayfamızdan her ay açıklanan su fiyatlarını mutlaka kontrol etmeleri gerekmektedir. Bu bilgiler, Teklif fiyatın bu kontrollerden sonra oluşturulması için uyarı maksadıyla bu Teknik Şartnamede yer almıştır.
4.3.12. İş emri verilmiş olan kaçak ihbarlarının en geç 48 saat içinde yerine getirilmesi, işlem gerçekleştirilememiş ise gerekçesinin yazılı olarak kamera kayıtları ile birlikte İdareye bildirilmesi gerekmektedir.
4.3.13. Düzenlenen tüm “Kaçak Su – Usulsüz Su - Mühür Bozma” tutanakları aynı günün mesai saati bitimine kadar ilgili birime günlük olarak teslim edilecektir.
4.3.14. Kaçak işlemi sırasında vana değişimi haricinde suyun kullanıma kapatılması, sayacın sökülmesi, mühürleme (kesme) yapılması vs. işlemler için ilgili poz numaralarında ayrıca ödeme yapılmaz.
4.3.15. Tanzim edilen tutanaklardan 30 gün içinde tutanağın mahiyetine göre önem arz edenlerden abone tarafından işlem yaptırılmadığı belirlenenlerin listesi, Kaçak Şube Müdürlüğünce yükleniciye verilecek ve liste doğrultusunda tekrar kontrol gerçekleştirilecektir.
4.3.16. İdarenin talebi ile İdare tarafından belirlenecek zaman dilimlerinde ve İdarenin belirleyeceği bölgelerde yapılacak kaçak taramaları için yükleniciye ait kaçak personellerinin çalışma saatlerinde (örn. Sabah saat 11.00 – akşam saat 20.00, hafta içi bir gün çalışılmayıp Pazar günü çalışılması vb.) değişiklik olabilir. Bu tür çalışmalar için yükleniciye ayrı bir ücret ödenmeyecektir.
4.3.17. Yüklenici, ihale süresince kaçak kontrol işlemlerini yürütmek amacı ile sahada en az 2 personelden oluşan 4 ekip bulundurmak zorundadır. İdare uygun gördüğünde, belirlemiş olduğu teknik detaylar dâhilinde, kaçak ve usulsüz su kullanım tespit işlemlerinin el bilgisayarı ile on-line yapılmasını yükleniciden talep edebilir. Bu durumda yüklenici kaçak kontrol ekiplerinde kullanılmak üzere en az 4 adet el bilgisayarı hazırda bulundurmak zorundadır. Belirtilen personel ve el bilgisayarlarının yüklenici tarafından sahada bulundurulmaması durumunda İdare, yükleniciye her personel ve el bilgisayarı için 100,00-TL/gün ceza bedeli tahakkuk ettirir. Kaçak ve usulsüz su kullanım tespit işleminde kullanılacak el bilgisayarının bilgi işlem alt yapısı bu teknik şartnamenin 6, 7, 8 ve 9. maddelerinde belirlenmiştir.
4.3.18. Bu işlemlerle ilgili tüm giderler (bu poz için kullanılacak el bilgisayarı ve yazılım-donanım bedeli dâhil) Teklif Cetvelindeki 4.1. ve 4.2. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir.
4.3.19. Bu kalemde zikredilmiş olsun veya olmasın bu hizmetin gerçekleşmesi için gereken her türlü işlemi kapsamaktadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Tarife Dışı Kullanımların Tespiti” başlıklı 4.13’üncü maddesinde “4.13.1. Mevcut abonelerimiz içerisinde;
a) Faaliyeti işyeri (faaliyet türü belirtilerek), inşaat, sanayi, imalathane vb. olup da mesken tarifesinden ödeme yapanların yüklenici personelleri (okuma, kaçak ve diğerleri) tarafından tespit edilip sonrasında yüklenici personeli tarafından aboneye tebligat bırakılması işlemidir.
b) Şehir şebeke suyu kullanıp tarifesinde kuyu suyu kaydı olmayan mesken ve işyeri abonelerinin yüklenici personelleri (okuma, kaçak ve diğerleri) tarafından tespit edilip sonrasında yüklenici personeli tarafından aboneye tebligat bırakılması işlemidir.
4.13.2. Tebligat, İdare tarafından temin edilecektir. Tebligat en az 2 nüsha tanzim edilecek ve 1 nüshası İdareye teslim edilecektir.
4.13.3. Yüklenici, bir okuma döneminde “Tarife Dışı Kullanımlar” için yaptığı tespitlerden dolayı tebligat bıraktığı abonelerden, İdare tarafından tarife değişikliği gerçekleştirilenlerin listesini hazırlayarak hak ediş dosyası ekinde sunacaktır.
4.13.4. Tebligat süresi sonunda tarife değişikliği İdare tarafından gerçekleştirildiğinde, yükleniciye her bir tespit için 20,00-TL ödeme yapılacaktır. Yüklenici, 20,00-TL bedelin %50’sini maaş ödemeleri dışında tespiti yapan personeline/personellerine prim olarak ödeyecektir. Yüklenici, primi hak eden personeline/personellerine ait ödeme yapıldığını gösteren makbuzu, dekontu, vb. resmi belgeyi İdareye ilgili hak edişle birlikte ibraz edecektir. Ödemenin gerçekleşmemesi durumunda yüklenicinin bir sonraki hak edişi İdare tarafından onaylanmayacaktır.
4.13.5. Kurum kayıtları incelendiğinde, 09.04.2013 tarihinden 05.03.2014 tarihine kadar geçen sürede İdareye ait personeller ve yüklenici firma elemanları tarafından yapılan tespitler neticesinde tarife değişikliği gerçekleşen abone sayıları aşağıdaki gibidir. İsteklilere bilgi vermek amacıyla Bilgi İşlem Daire Başkanlığından temin edilen bu veriler Teknik Şartnamede sunulmuştur.
a) Tarifesi meskenden; işyeri veya inşaat (şantiye) tarifesine geçirilen abone sayısı 202 adettir.
b) Şehir şebeke suyu kullanıp tarifesi mesken veya işyeri olup kuyu suyu kaydı olmayan abonelerden kuyu suyu tarifesine geçirilenlerin sayısı 642 adettir.
4.13.6. Yüklenici, ihale süresince tarife dışı kullanımların tespiti sonrasında tebligat işlemini yürütmek amacı ile sahada en az 1 adet personeli hazırda bulundurmak zorundadır. Bu pozda çalıştırılacak personel “4.12. BORÇLU ABONELERE İHTARNAME GÖNDERİLMESİ” pozunda çalıştırılacak personel olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
…
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur. …” hükmü,
“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./3.md., Geçerlilik: 1/2/2014) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,
“Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.
(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.
(3) Yaklaşık maliyetin hesabında ilgili mevzuatı uyarınca belirlenmiş kısa vadeli sigorta kolları prim oranı dikkate alınır ve bu oran idari şartnamede belirtilir.
(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.
(5) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.
79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir. …”açıklaması,
79.4.2.20’nci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.
a) İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde 13 adet iş kaleminin birim fiyat tarifine yer verilirken birim fiyat teklif cetveli 11 adet iş kaleminden oluşturulmuştur.
Birim fiyat tariflerinde 4.1 poz nolu iş kaleminin adı “El bilgisayarı ile on-line sayaç endeks tespiti ve ihbarname/fatura basımı ve dağıtımı”, 4.2 poz nolu iş kaleminin adı “El bilgisayarı ile on-line sayaç endeksinin okunamaması (okuma yok)”, 4.3 poz nolu iş kaleminin adı “Kaçak su–usulsüz su ve mühür bozarak su kullananların tespiti” ve 4.13 poz nolu iş kaleminin adı “Tarife dışı kullanımların tespiti” olarak belirlenmiştir. Bu iş kalemlerinden 4.3 ve 4.13 poz nolu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinde iş kalemleri ile ilgili bilgilerin yanı sıra “Fiyat vermeyiniz.” ibaresine yer verilmiştir. Ancak bahsedilen 4.3 ve 4.13 poz nolu iş kalemlerine birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmemiştir.
İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan tüm giderlerin Teknik Şartname’de belirtildiği ifade edilmiş, Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde ise yüklenicinin “GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen kaçak su-usulsüz su ve mühür bozarak su kullananları tespit eden ekibe, iptal tutanak sayıları düşüldükten sonra her kaçak tespiti için maaş ödemeleri haricinde en az %30 prim” ödeyeceği düzenlenmiştir. Öte yandan Teknik Şartname’nin 4.3.11’inci maddesinde idarenin daha önceki alımında gerçekleşen verilere yer verilmiştir.
İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinden; Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde bahsedilen yüklenici tarafından ilgili personele ödenmesi gereken “%30 prim” in ihale konusu işte bir maliyet bileşeni olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu maliyet bileşeninin idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde istekliler tarafından ise teklif fiyatların belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği açıktır.
Yapılan incelemede idare tarafından yaklaşık maliyet bileşenlerinin “Personel Gideri (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)”, “Araç gideri”, “Motosiklet Gideri”, “Kazıcı Yükleyici İş Makinası Gideri (Operatörlü)”, “Yazıcılı El Terminali” ve “Yazılım ve Yazılım Bakım” olarak belirlendiği, Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde bahsedilen giderlerin ise bir maliyet bileşeni olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.
Bu itibarla idare tarafından yükleniciye yüklenici tarafından ise ilgili çalışanlara ödenmesi gereken Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde bahsedilen “%30 prim” giderinin idarece yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediği, dolayısı ile yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine aykırı belirlendiği anlaşıldığından ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmayan bir bileşenin olması nedeni ile başvuru konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin belirli olmadığı, dolayısı ile aşırı düşük tekliflerin de belirlenemeyeceği açıktır.
b) Ayrıca Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde bahsedilen gider ile ilgili birim fiyat teklif cetvelinde bir iş kalemi belirlenmediği, bunun ise isteklilerin sağlıklı teklif vermesine engel teşkil ettiği dikkate alındığında, ihalenin bu sebeple de iptali gerektiği anlaşılmaktadır.
c) Başvuru sahibi tarafından maliyet analizlerine göre “kârsız maliyet toplamının” 12.955.741,74 TL olduğu, %20 yüklenici kârı da ilave edildiğinde kârlı yaklaşık maliyetin 15.546.890,09 TL olduğu iddia edilmiştir.
İhale konusu işte işçilik ile birlikte başka maliyet bileşenlerinin de bulunması sebebi ile ihale konusu iş için idarece ve isteklilerce yapılacak maliyet hesaplarının bir birinden farklı olabileceği açıktır. Bu sebeple başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen maliyetin ihale konusu iş için bir azami maliyeti temsil etmediği ortadadır.
Bununla birlikte başvuru sahibi kâr dahil yaklaşık maliyeti Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde izin verilen azami kâr oranı (%20) üzerinden hesaplamıştır.
İdarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde ise idare tarafından;
“Personel Gideri (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)” kaleminde, %3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri içeren tutar üzerinden %20 oranında kâr hesaplandığı,
Araç gideri kaleminde yalnız “amortisman” maliyeti üzerinden %20 oranında kâr hesaplandığı,
“Motosiklet Gideri” kaleminde yalnız “amortisman” maliyeti üzerinden %20 oranında kâr hesaplandığı ayrıca bu kalemde “bakım onarım giderleri” için bir maliyet belirlenmediği,
“İş Makinası Gideri” kaleminde 03.520(Y) poz nolu analiz kullanılarak %25 oranında “kar ve genel giderler” hesaplandığı tespit edilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasından idarece yaklaşık maliyetin tespitinde işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmeyen yüklenici kârı belirlenebileceği, ayrıca söz konusu kârın “sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV” hariç “genel toplam tutar” üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda idarece “Personel Gideri (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)” kaleminde; %20 oranındaki kârın %3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri içeren birim fiyat üzerinden hesaplandığı, dolayısı ile bu kaleme ilişkin yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı belirlendiği anlaşılmıştır.
Ayrıca “İş Makinası Gideri” kaleminde idarece %25 oranında “kâr ve genel giderler” hesaplandığı, ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.20’nci maddesi dikkate alındığında söz konusu kalemde %25 oranında yapılan hesaplamanın anılan Yönetmelik maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla idarece yaklaşık maliyetin hesabında yüklenici kârının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hesaplandığı ve bu sebeple de ihalenin iptali gerektiği anlaşılmıştır.
d) Teknik Şartname’nin “Tarife Dışı Kullanımların Tespiti” başlıklı 4.13’üncü maddesinin 4.13.4’üncü alt maddesinde yükleniciye her tespit için 20,00 TL ödeme yapılacağı, yüklenicinin bu bedelin %50’sini maaş ödemeleri dışında tespiti yapan personeline/personellerine prim olarak ödeyeceği düzenlenmiştir. Ancak söz konusu giderin yaklaşık maliyet hesabında ve birim fiyat teklif cetvelinde dikkate alınmadığı, bu hususun ise Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesi ile ilgili yukarıda tespit edilen aykırılıklara benzer aykırılıklar ortaya çıkardığı anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin 1, 3 ve 8’inci kalemleri;
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
1
El bilgisayarı ile on-line sayaç endeks tespiti ve ihbarname/fatura basımı ve dağıtımı POZ NO: 4.1. [442.000 (Adet/Ay)x36 Ay=15.912.000 Adet]
Adet
15.912.000
3
El bilgisayarı ile borcunu ödemeyen abonelerin suyunun sayaçtan on-line kullanıma kapatılması ve açılması POZ NO: 4.4. [9.000 (Adet/Ay)x36 Ay=324.000 Adet]
Adet
324.000
8
15-40mm'lik sayaçların el bilgisayarı ile sökülmesi-takılması ve çift taraflı aparatlanması POZ NO: 4.9. [7.000 (Adet/Ay)x36 Ay=252.000 Adet]
Adet
252.000
Şeklinde düzenlenmiştir.
02.06.2014 tarihinde yapılan zeyilname ile birim fiyat teklif cetvelinin 1, 3 ve 8’inci kalemleri;
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı
1
El bilgisayarı ile on-line sayaç endeks tespiti ve ihbarname/fatura basımı ve dağıtımı
POZ NO: 4.1.
[380.000 (Adet/Ay)x36 Ay=13.680.000 Adet]
Adet
13.680.000
3
El bilgisayarı ile borcunu ödemeyen abonelerin suyunun sayaçtan on-line kullanıma kapatılması ve açılması
POZ NO: 4.4.
[6.000 (Adet/Ay)x36 Ay=216.000 Adet]
Adet
216.000
8
15-40mm'lik sayaçların el bilgisayarı ile sökülmesi - takılması ve çift taraflı aparatlanması
POZ NO: 4.9.
[4.000 (Adet/Ay)x36 Ay=144.000 Adet]
Adet
144.000
Şeklinde değiştirilmiştir.
Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak personel, malzeme, araç, ekipman ve eğitim hizmetleri” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Çalıştırılacak personel
Yüklenici firmanın; 1 adet Koordinatör, 1 adet Okuma Şefi, 1 adet Kaçak Şefi, 83 adet Sayaç Okuma Personeli, 8 adet Kaçak Kontrol Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.1. ve 4.2. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir), 1 adet Açma-Kesme Şefi, 20 adet Açma-Kesme Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.4. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir), 1 adet Sayaç Şefi, 5 adet Sayaç Değişim Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.9. ve 4.10. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir), 1 adet Saha Kontrol Şefi, 2 adet Şebekeden Açma-Kesme Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.5. ve 4.6. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir), 1 adet Dilekçeli Açma-Kesme Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.7. ve 4.8. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir), 1 adet İhtarname Personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.12. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir), 1 adet Vana Değişim personeli (personel giderleri Teklif Cetvelindeki 4.11. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir) olmak üzere toplam en az 127 adet personelle “on-line sayaç okuma, kesme-açma ve buna bağlı hizmetler alım işini” en iyi şekilde yerine getirebileceği İdaremiz tarafından öngörülmüştür.
Yapılacak olan ihalede, teklif verecek isteklilerin tekliflerinde yukarıda belirtilen ve İdare tarafından öngörülen toplam en az personel sayısını göz önünde bulundurmaları önemle tavsiye edilir.
…
5.1.9. Yüklenici; koordinatöre, şeflere ve tüm pozlarda çalıştıracağı personellerine varsa prim ödemeleri dışında brüt asgari ücretin %50 fazlasından az olmamak üzere kendi belirleyeceği bedel üzerinden maaş ödemesi yapacaktır. Maaş ödemelerine ait giderler Teklif Cetvelindeki ilgili birim fiyat kalemlerine ilave edilecektir. Bu giderler ayrıca fiyatlandırılmayacak ve yükleniciye bu giderler ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.
…
5.2. Malzeme giderleri
Mühürleme zabıtları, tutanaklar, tebligatlar, ihtarnameler, su sayacı, kesme ve mühürleme aparatları, vanalar kurum tarafından temin edilecektir. İhbarname/fatura yüklenici tarafından temin edilecek olup basım öncesi İdareden onay alınacaktır. Sayaç okuma, borçtan açma – kesme, kaçak kontrol ve sayaç değişim (sökme-takma) işlemlerinde kullanılacak el bilgisayarları, dijital fotoğraf makinesi, kamera, telefon veya telsiz ve şebekeden kesme ve açma işlemlerinde ve vana değişimlerinde kullanılacak tüm malzeme ve araçlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Malzemelere ait giderler Teklif Cetvelindeki ilgili birim fiyat kalemlerine ilave edilecektir. Bu giderler ayrıca fiyatlandırılmayacak ve yükleniciye bu giderler ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.
5.3. Araç ve ekipman
5.3.1. Yüklenici, en az 4 adet aracı kaçak tespitlerinde, en az 8 adet aracı köy ve belde okumalarında, en az 2 adet aracı saha kontrollerinde (araç giderleri Teklif Cetvelindeki 4.1. ve 4.2. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir), en az 1 adet aracı şebekeden açma-kesme işlemlerinde ve en az 1 adet iş makinesini (operatörü dâhil) şebekeden açma-kesme işlemlerinde (araç giderleri Teklif Cetvelindeki 4.5. ve 4.6. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir) kullanmak için en az 16 adet aracı hazır bulundurmak zorundadır. Çalışacak araçlar; en az 2013 ve üzeri modelde olup 26 iş günü üzerinden günde en az 150 km yol yapacak şekilde, en az 1300 cc motor hacmine sahip, LPG’siz, dizel veya benzinle çalışan, MINI VAN veya PANEL VAN (Doblo – Kangoo –Fiorino - Nemo vb. ) tipinde olmalıdır. Şebekeden kesme-açma işinde kullanılacak iş makinesi; en az 2008 model olup 26 iş günü üzerinden günde 8 saat çalışacak şekilde işin yapılmasına uygun vasıfta olmalıdır. Yüklenici, 5.3.1 maddesinde özellikleri belirtilen iş makinesi hariç diğer araçları ilgili pozlarda çalıştırdığı personellerine kullandırabilir.
…
5.3.3. Yüklenici, açma - kesme, sayaç sökme - takma ve resmi kurum okuma personellerinin tamamında motosiklet bulunduracaktır. Sahada çalışacak Resmi Kurum okuma personellerine ait en az 4 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.1. ve 4.2. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir. Açma - kesme personellerine ait en az 20 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.4. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir. Sayaç değişim personellerine ait en az 5 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.9. ve 4.10. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir. Dilekçeli açma - kesme personeline ait en az 1 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.7. ve 4.8. numaralı pozların içerisine dâhil edilecektir. İhtarname personeline ait en az 1 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.12. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir. Vana değişim personeline ait en az 1 adet motosikletin giderleri Teklif Cetvelindeki 4.11. numaralı poz içerisine dâhil edilecektir. Buna göre, en az 32 adet motosiklet 26 iş günü üzerinden günde en az 50 km yol yapacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
4.1, 4.4 ve 4.9 poz nolu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinde birim fiyata dahil unsurlar sayılmış olup, söz konusu tariflerde yer alan notlarda “İhbarname/Fatura, El bilgisayarı, yazıcı ve aparatları istekli tarafından temin edilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
İdarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde Teknik Şartname’nin “Malzeme Giderleri” başlıklı 5.2’nci maddesinde sayılan ihbarname/fatura gibi giderlerin yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınmadığı, dolayısı ile yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak tespit edilmediği anlaşılmaktadır.
Ayrıca ihalede zeyilname ile 4.1, 4.4 ve 4.9 poz nolu iş kalemlerinin miktarlarında yapılan değişiklik nedeni ile söz konusu iş kalemleri kapsamında kullanılacak malzeme miktarlarında değişiklik meydana geleceği buna bağlı olarak da yaklaşık maliyetin ve kâr hariç yaklaşık maliyetin değişeceği açıktır.
İdarece zeyilname ile yapılan iş kalemlerinin miktarındaki değişikliğin yaklaşık maliyeti ve kâr hariç yaklaşık maliyeti değiştirdiği, kaldı ki söz konusu iş kalemlerindeki iddia konusu giderlerin yaklaşık maliyet tespitinde zaten dikkate alınmadığı göz önüne alındığında, idare tarafından yaklaşık maliyetin mevzuata uygun belirlenmediği ve bu sebeple de ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “El bilgisayarı ile borcunu ödemeyen abonelerin suyunun sayaçtan on-lıne kullanıma kapatılması ve açılması” başlıklı 4.4’üncü maddesinde “… 4.4.4. Tüm kesme işlemleri yüklenici tarafından el bilgisayarı ile fotoğraflanacak ya da işlem akışı (kaçak ve usulsüz su kullanımından doğan kesmelerde) kamera ile kayıt edilecektir. Kayıt altına alınan görüntüler yükleniciye ait el bilgisayarı programında muhafaza edilecek ve veri kaybının önlenmesi amacı ile yedeklemeler yüklenici tarafından günlük yapılacaktır.
…
4.4.7. Borcundan dolayı suyu kesilen abonelerin, açma ve kesme işlemi tek bir iş kalemi olarak değerlendirilmiş olup yükleniciye ödenecek toplam açma-kesme bedelinin %30’u kesme, %70’i açma bedeli olarak ilgili hak edişlerde ödenecektir. (Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, kesme-açma bedeli toplanıp, bu rakamın %30’u kesme, %70’i açma bedeli olarak değerlendirilerek maliyet hesabı buna göre yapılacaktır.)
4.4.8. Yüklenici, her kesme ve açma işlemini gerçekleştiren personeline/personellerine, iptal edilen kesme-açma sayıları düşüldükten sonra maaş ödemeleri haricinde en az %30 prim ödeyecektir. Primler, madde 4.4.7. de belirtilen yüklenicinin kesme işleminden dolayı alacağı %30’luk bedelin %30’u ve açma işleminden dolayı alacağı %70’lik bedelin %30’u olacak şekilde gerçekleşecektir. Yüklenici, primi hak eden personeline/personellerine ait ödeme yapıldığını gösteren makbuzu, dekontu, vb. resmi belgeyi İdareye ilgili hak edişle birlikte ibraz edecektir. Ödemenin gerçekleşmemesi durumunda yüklenicinin bir sonraki hak edişi İdare tarafından onaylanmayacaktır.
4.4.9. Yüklenici, ihale süresince açma-kesme işlemlerini yürütmek amacı ile sahada en az 20 adet personeli ve bu personellerin kullanacağı en az 20 adet el bilgisayarını hazırda bulundurmak zorundadır. Belirtilen personel ve el bilgisayarlarının yüklenici tarafından sahada bulundurulmaması durumunda İdare, yükleniciye her personel ve el bilgisayarı için 100,00-TL/gün ceza bedeli tahakkuk ettirir. Yüklenicinin, el bilgisayarı ile yapacağı açma kesme işleminde kullanacağı bilgi işlem alt yapısı bu teknik şartnamenin 6, 7, 8 ve 9. maddelerinde belirlenmiştir.
4.4.10. Bu işlemlerle ilgili tüm giderler (bu poz için kullanılacak el bilgisayarı ve yazılım-donanım bedeli dâhil) Teklif Cetvelindeki 4.4. numaralı pozun içerisine dâhil edilecektir.
4.4.11. Bu kalemde zikredilmiş olsun veya olmasın bu hizmetin gerçekleşmesi için gereken her türlü işlemi kapsamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde 4.4 poz nolu iş kalemine ait birim fiyat tarifi “..hizmet alanı içerisinde yer alan borcunu ödemeyen abonelerin teknik şartnamede belirtilen şartlarda el bilgisayarı ile on-line suyun sayaçtan kullanıma kapatılması ve borcun ödenmesinden sonra suyun kullanıma açılması için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, alet ve edevat giderleri, ulaşım, firma karı ve genel giderler dahil;
1 adet borcunu ödemeyen abonelerin suyunun el bilgisayarı ile on-line sayaçtan kullanıma kapatılması ve borcun ödenmesinden sonra suyun kullanıma açılması;
……………………………………..-TL / Adet
Notlar:
1. Kesme ve mühürleme tutanakları ve aparatlar İdare tarafından temin edilecektir.
2. İhbarname, El Bilgisayarı, yazıcı ve aparatları istekli tarafından temin edilecektir.
3. Dijital kayıt özellikli fotoğraf makinesi yüklenici tarafından temin edilecektir.” şeklinde yapılmıştır.
Teknik Şartname’nin 4.4.8’inci maddesindeki düzenlemeden yüklenicinin bu kalemden alacağı ücretin %30’unu prim olarak personele ödeyeceği, kalan %70’ini ise yüklenici payı olarak alacağı, dolayısı ile yüklenicinin kesme-açma bedeli olarak alacağı ücret dışında ilave olarak %30 oranında personele ödeme yapılmasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından, bu tutarın yaklaşık maliyete dahil edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple iddia yerinde görülmemiştir.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde; yaklaşık maliyetin ihale konusu iş için Teknik Şartname’de asgari sayısı düzenlenen işçi ve araç gibi giderler üzerinden hesaplandığı, birim fiyat teklif cetvelinde tanımlanan iş kalemlerinin birim fiyatlarının ayrı ayrı hesaplanmadığı görülmektedir. Zeyilname ile yapılan değişikliğin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 3 iş kaleminin miktarına ilişkin olduğu, Teknik Şartname’de belirtilen asgari işçi sayısı ve araç gibi giderlerin miktarında değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında başvuru sahibi tarafından örnek gösterildiği üzere miktar değişiklikleri ile doğru orantılı bir maliyet değişikliğinin şart olmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirmede zeyilname ile 4.1, 4.4 ve 4.9 poz nolu iş kalemlerinin miktarlarında yapılan değişikliğin bu iddiada incelenen giderlerde bir değişikliğe yol açtığı, ayrıca söz konusu giderlerin idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında zaten dikkate alınmadığı anlaşıldığından, idarenin yaklaşık maliyet hesabının bu yönü ile de hatalı olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
İncelenen ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulamaları Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine aykırılıklar içerdiğine ilişkin iddialarının yanısıra, Teknik Şartname’de kaçak su ve tarife dışında kullanımların tespiti halinde yükleniciye ücret ödeneceğinin belirtildiği, ancak bu ödemelere teklif cetvelinde kaçak su ve tarife dışı kullanım miktarlarının belirsizliği yüzünden yer verilmediği, firmalarının hesaplama yaparken teklif cetvelinde yer almayan bir kalemle ilgili gelir hesabını yaklaşık maliyet hesaplarına dahil etmedikleri, bu nedenle yaklaşık maliyet hesabında bu işlere ait gelirin de dikkate alınmaması gerektiği, teklif cetvelinde bu işe ait kalemlerin olmaması “sözleşme tutarının içinde hesap edilmediğinden ilerleyen aylarda iş artışını da beraberinde” getireceği şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmayan bir bileşenin olması nedeni ile başvuru konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin belirli olmadığı, dolayısı ile aşırı düşük tekliflerin de belirlenemeyeceği gerekçesiyle “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.
Anılan kararda, incelenen ihalede, Birim fiyat tariflerinde 4.1 poz nolu iş kaleminin adı “El bilgisayarı ile on-line sayaç endeks tespiti ve ihbarname/fatura basımı ve dağıtımı”, 4.2 poz nolu iş kaleminin adı “El bilgisayarı ile on-line sayaç endeksinin okunamaması (okuma yok)”, 4.3 poz nolu iş kaleminin adı “Kaçak su–usulsüz su ve mühür bozarak su kullananların tespiti” ve 4.13 poz nolu iş kaleminin adı “Tarife dışı kullanımların tespiti” olarak belirlenmiştir. Bu iş kalemlerinden 4.3 ve 4.13 poz nolu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinde iş kalemleri ile ilgili bilgilerin yanı sıra “Fiyat vermeyiniz.” ibaresine yer verildiği, ancak bahsedilen 4.3 ve 4.13 poz nolu iş kalemlerine birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmediği, Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde ise yüklenicinin “GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen kaçak su-usulsüz su ve mühür bozarak su kullananları tespit eden ekibe, iptal tutanak sayıları düşüldükten sonra her kaçak tespiti için maaş ödemeleri haricinde en az %30 prim” ödeyeceğinin düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 4.3.11’inci maddesinde ise idarenin daha önceki alımında gerçekleşen verilere yer verildiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinden; Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde bahsedilen yüklenici tarafından ilgili personele ödenmesi gereken “%30 prim” in ihale konusu işte bir maliyet bileşeni olduğu, bu durumda söz konusu maliyet bileşeninin idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde istekliler tarafından ise teklif fiyatların belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede, ihale konusu işin, “Online Sayaç Okuma, Kesme-Açma ve Buna Bağlı Hizmetler Hizmet Alımı İşi” olduğu ve işin “Genel Müdürlüğümüz Sorumluluk Alanı İçindeki 442.000 Sayaç Abonesinin Sayaçlarını Online Okuma, Kesme-Açma ve Buna Bağlı Hizmetler İçin 36 Aylık Hizmet Alımı” olarak tanımlandığı,
Teknik Şartnamenin 4.3.7’nci maddesinin, “Kaçak su - usulsüz su ve mühür bozma kullanım bedellerinin yükleniciye ödenmesi; Kaçak Su - Usulsüz Su ve Mühür Bozma Tutanağı bilgisayar kayıtlarına ilgili Şube Müdürlüğünce kayıt edilir. Eğer tahakkuk eden ceza bedelinde ilave olarak şebekeden kesme bedeli var ise bu bedel KDV tutarı ile birlikte hesaplanarak (şebekeden kesme işlemi ayrı bir pozla ücretlendirildiğinden) tahakkuk tutarından düşülür ve kalan net tahakkuk tutarının %15’i yükleniciye ödenir.” şeklinde düzenlendiği,
Teknik Şartname’nin 4.3.9’uncu maddesinde ise yüklenicinin “GASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen kaçak su-usulsüz su ve mühür bozarak su kullananları tespit eden ekibe, iptal tutanak sayıları düşüldükten sonra her kaçak tespiti için maaş ödemeleri haricinde en az %30 prim” ödeyeceğinin düzenlendiği görülmüştür,
Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, söz konusu ihalede idarece, sayaç okuma hizmeti alımı yapılırken, aynı zamanda kaçak su- usulsüz su kullanımının engellenmesine ilişkin yürütülen politika gereğince, kaçak su kullanılmasının engellenmesini teminen, ihale konusu hizmet alımını yürüten yüklenicinin kaçak su kullananları tespit etmesi halinde, elde edilecek gelirin %30’luk kısmının prim olarak ödeneceği şeklinde bir planlama yapıldığı, bu durumda idarece ihale konusu iş için kullanılacak ödenek ile kaçak su tespiti karşılığında tahakkuk ettirilen gelirin belirli bir oranın yükleniciye ödenmesi hususunun, idarece bir maliyet unsuru oluşturmayacağı ve ihale konusu hizmet alımı ile ilişkilendirilmemesi gerektiği, diğer bir ifade ile yükleniciye ödenecek olan primin farklı bir gelir kaleminden elde edilecek olan gelirin karşılığında ödenecek olan bir bedel olduğu anlaşılmaktadır. Bütçe ödeneği yönünden; giderlere yönelik harcama kaleminden yapılacak ödeme ile gelir kod’undan yapılacak olan gelire karşılık prim ödemelerinin ilişkilendirilmemesi gerekmektedir. Bu itibarla, söz konusu prim ödemesinin ihale konusu iş içerisinde yer almadığı ve bu iş için ayrılan ödenekten ödeme yapılmayacağının açık olduğu anlaşıldığından, birim fiyat teklif cetvelinde maliyet kalemi olarak belirtilmesi hususunun doğru bir yaklaşım olmadığı ve yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, Kurul çoğunluğunca alınan kararda, idarece “Personel Gideri (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)” kaleminde; %20 oranındaki kârın %3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri içeren birim fiyat üzerinden hesaplandığı, dolayısı ile bu kaleme ilişkin yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı belirlendiği, “İş Makinası Gideri” kaleminde idarece %25 oranında “kâr ve genel giderler” hesaplandığı, ancak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.20’nci maddesi dikkate alındığında söz konusu kalemde %25 oranında yapılan hesaplamanın anılan Yönetmelik maddesine aykırı olduğu ve bu sebeple de ihalenin iptali gerektiği ifade edilmektedir.
Bu hususun, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddenin ikinci fıkrası gereğince incelemelerin şikayetle sınırlı olması hükmüne aykırı olduğu açıktır.
Kurulun inceleme yetkisi başvuru sahibinin şikayete konu ettiği ve itirazen şikayet başvurusuna taşıdığı iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönüyle sınırlandırılmış olduğundan, Kurul çoğunluğunca verilen kararın, bu kısmının resen inceleme sonucu ve inceleme yetkisinin sınırları dışına çıkılarak alındığı sonucuna varılmıştır.
Söz konusu kararda, başvuru sahibinin “Yaklaşık maliyetteki metrajlar değiştiğinde gider kalemlerindeki ihbarname adetlerinin de değiştiği, personel ve diğer gider kalemlerinde değişiklik olmamasına rağmen ihbarnamenin giderinin yapılan iş üzerinden hesaplanması nedeni ile maliyet hesaplamasının da etkilendiği, zeyilname ile düzeltilen iş adetlerinden sonra yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak ise, Teknik Şartname’nin “Malzeme Giderleri” başlıklı 5.2’nci maddesinde sayılan ihbarname/fatura gibi giderlerin yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınmadığı, dolayısı ile yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak tespit edilmediği ve bu sebeple de ihalenin iptali gerektiği ifade edilmektedir.
Ancak başvuru sahibinin ihbarname giderinin yaklaşık maliyette yer almaması hususunda bir iddiasının bulunmadığı ve Kurul çoğunluğunca verilen kararın, bu kısmının resen inceleme sonucu ve inceleme yetkisinin sınırları dışına çıkılarak alındığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyoruz. (¤¤)