(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2011/005
Gündem No: 66
Karar Tarihi: 17.01.2011
Karar No: 2011-UH.III-297
Şikayetçi: Çırağan Düğün Sarayı Et Lokantası Gıda İnşaat Temizlik San. Tic. Ltd. Şti., Çevre Yolu Adliye Kavşağı Matim İş Merkezi Zemin Kat 5 MALATYA
İhaleyi yapan idare: Malatya Kız Yetiştirme Yurdu, Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü Karakavak Mevkii Özsan Sanayi Sitesi Karşısı 44110 MALATYA
Başvuru tarih ve sayısı: 22.12.2010 / 54170
Başvuruya konu ihale: 2010/532598 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 14.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.(40.34).(G025)./2011-5E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Malatya Kız Yetiştirme Yurdu tarafından 03.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Çırağan Düğün Sarayı Et Lokantası Gıda İnşaat Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’nin 10.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.12.2010 tarih ve 54170 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdare tarafından yeterli rekabetin sağlanmadığı ve ihale komisyonu tarafından fiyat teklifleri açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanması hususunun mevzuata aykırı olduğu,
2) İhale üzerinde kalan Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. - AKM Yemek Tem.Tekstil İnş. Oto Nakliyat Otomasyon Petrol Turz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin bilanço ve eşdeğer belgelerinin kontrol edilmesini,
3) İdari şartnamede personele verilecek yol bedelinin ayni veya nakti mi olarak ödeneceğinin açık ve net olarak belirtilmediği,
4) İhale üzerinde kalan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, açıklamasının uygun olmadığı ve teklif ettiği tutarların hayatın olağan akışına aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 ini maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.
(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.
(3) Hazır bulunanlar önünde yapılan ilk oturumda, sunulan zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar ile işin yaklaşık maliyeti duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz. …” hükmü yer almaktadır.
İhale dokümanında yer alan bilgilere göre ihalenin açık ihale usulü yapıldığı ve mevzuata uygun olarak ilanların yayımlandığı, doküman satın almak isteyip dokümanın satılmadığına dair Kuruma herhangi bir itirazen şikayet başvurusu bulunmadığından, idarenin yapmış olduğu işlemlerin anılan Kanunun 5 inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.
İhale işlem dosyasında yapılan inceleme sonucunda, teklif fiyatlar açıklanmadan yaklaşık maliyetin açıklandığına dair herhangi bir bilgi veya belge tespit edilememiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer Standart Form KİK .020.0/H “ İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar” mevzuata uygun olarak düzenlendiği ve teklif fiyatların isteklilerin huzurunda açıklandığının belirtildiği, yaklaşık maliyetin teklif fiyatlar açıklanmadan deklare edildiğine ilişkin iddiasının soyut olduğu, bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiası:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.
(3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(4) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(7) Yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenler, yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler. Yabancı ülkede düzenlenen ve yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
(8) Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz. Dördüncü fıkrada yer alan hükümler serbest meslek kazanç defteri özeti için de geçerlidir.
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2 nci maddesinde; “Aynı Yönetmeliğin geçici 6 ncı maddesinin başlığında ve birinci fıkrasında yer alan “1/5/2010” ibareleri “1/5/2011” olarak değiştirilmiştir.” hükmü,
Yer almaktadır.
İdari şartnamenin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4.2 nci maddesinde; “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu ve bilançonun gerekli görülen bölümleri veya bu belgelere eşdeğer belgeler. İsteklinin bu belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması gerekir. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz. …
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale işlem dosyasında yapılan inceleme sonucunda; ihale üzerinde kalan Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.(pilot ortak %51) - AKM Yemek Tem.Tekstil İnş. Oto Nakliyat Otomasyon Petrol Turz. San. Tic. Ltd. Şti. (özel ortak %49) Ortak Girişiminin yukarda yer alan mevzuat ve düzenleme uyarınca ayrı ayrı oranları sağlaması ve ihale tarihinden bir önceki yıla ait bilanço ve mali tabloları sunması gerekmektedir.
Buna göre Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti’nin (pilot ortak %51) 2008 yılına ait 01.01.2008-31.12.2008 tarihleri arasını kapsayan Genel Mizanı sunduğu görülmüştür.
Anılan ortak girişimin teklif mektubu ekinde sunmuş oldukları mali tablolar incelendiğinde;
Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti’nin (pilot ortak %51) 2008 yılına ait Genel mizanında yer alan tutarlar;
Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli
Borçlar 102.448,87/58.777,35 1,74 Karşılıyor
Özkaynaklar /Toplam Aktif 63.068,64/121.845,99 0,51 Karşılıyor
Kısa Vadeli Banka Borçları/
Özkaynaklar 0/63.068,64 0 Karşılıyor
dikkate alındığında 2008 yılı için yeterli olduğu görülmektedir. Ancak ihale tarihinin 03.12.2010 olduğu dikkate alındığında ihale üzerinde kalan Ortak Girişiminin pilot ortağı Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti’nin 2009 yılına ait mali tabloları sunmadığı görülmüştür.
AKM Yemek Tem.Tekstil İnş. Oto Nakliyat Otomasyon Petrol Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (özel ortak %49) sunmuş olduğu bilançolarda yer alan tutarlar;
2008 2009
Dönen Varlıklar/
Kısa Vadeli Borçlar 98.041,90/6.450,25 15,19 298.847,26/274.675,57 1,08 Karşılıyor
Özkaynaklar /Toplam
Aktif 96.484,85/102.935 0,93 96.094,89/370.770,46 0,25 Karşılıyor
Kısa Vadeli Banka
Borçları/Özkaynaklar 0/96.484,85 0 0/96.094,89 0 Karşılıyor
dikkate alındığında yeterli olduğu görülmektedir.
Yukarıda yer mevzuat ve düzenleme uyarınca, isteklilerin ortak girişim olması halinde her bir ortağın yeterlilik kriterlerini ayrı ayrı sağlaması gerektiğinden, ortak girişime ait pilot ortağın yeterlilik kriterini sağlamadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiası:
İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “Çalışan personelin aylık (26 gün) üzerinden verilecek yol ücreti teklif fiyata dahil değildir. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İstekliler teklif fiyatlarını oluştururken ihale dokümanında yer alan bilgilere göre oluşturmaları açıktır. İdarece yapılan düzenleme de yol giderinin teklif fiyata dahil olmadığı açık olarak yer aldığından, istekliler teklif fiyatı oluştururken yol giderini dikkate almadan oluşturmaları gerekmektedir. Yol giderinin nakti veya ayni olarak vereceğini isteklilerin takdirine bıraktığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiası:
İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde; “İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım
b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale konusu dikkate alındığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmıştır.
İdarece yapılan değerlendirme sonucunda; Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.(pilot ortak %51) - AKM Yemek Tem.Tekstil İnş. Oto Nakliyat Otomasyon Petrol Turz. San. Tic. Ltd. Şti. (özel ortak %49) Ortak Girişiminin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği ve açıklama istendiği görülmüştür. Anılan istekli idarenin istediği sürede aşırı düşük teklif açıklamasını verdiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
(2) İhale komisyonu;
a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.
(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.
(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.
79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.
79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;
a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.
79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.
79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
…
f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,
…
79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
…
79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.
(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.
(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.
Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
…
79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. …” açıklaması yer almaktadır.
İsteklilerin öğün başına teklif etmiş olduğu tutarların,
. Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Çırağan Düğün Sarayı Et Lokantası
Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Gıda İnşaat Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.
Kırta Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv.
Taah. ve Tic. Ltd. Şti.- AKM Yemek
Tem.Tekstil İnş. Oto Nak. Oto. Petrol
Turz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Gir
Kahvaltı 1,10 TL 1,70 TL
Ara Öğün 0,55 TL 0,85 TL
Ana ögün
(öğlen) 3,25 TL 3,58 TL
Ana ögün
(akşam) 3,25 TL 3,58 TL
olduğu görülmüştür.
İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında;
Kahvaltı Birim fiyatı
Süt 200 ml
Açık Çokokrem 25 gr
Beyaz peynir 40 gr
Patates kızartması Ayçiçek yağı 40 gr
Ketçap 10 gr
Patates 200 gr
Toplam
Ara Öğün Birim fiyat
Hazır meyve suyu 250 ml
Hazır kek 40 gr
Ana ögün Birim fiyatı
Çoban kavurma Ayçiçek yağı 5 gr
Kuru soğan 20 gr
Patates 100 gr
Sığır eti kemiksiz 125 gr
Şehriyeli pirinç pilavı Ayçiçek yağı 15 gr
Pirinç 50 gr
Şehriye 10 gr
Kıvırcık Salata Havuç 50 gr
Kıvırcık 200 gr
Limon 20 gr
Taze soğan 25 gr
Zeytin yağı 5 gr
Baklava (hazır) 125 gr
Açık kola 200 ml
kalemlerinde açıklama istediği görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklaması idarenin istemiş olduğu kalemlerle sınırlı olarak değerlendirilmiştir.
İhale üzerinde kalan, Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Maden. Sey. Keres. Otom. Kırtasiye Ziraat Gıda Özel Eğit. Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.(pilot ortak %51) - AKM Yemek Tem.Tekstil İnş. Oto Nakliyat Otomasyon Petrol Turz. San. Tic. Ltd. Şti. (özel ortak %49) Ortak Girişiminin yaş meyve sebzeyi tevsik etmek amacıyla Malatya Hal Müdürlüğü onaylı 2010 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos ayına ait ortalama fiyat listesini sunduğu görülmüştür.
Kahvaltı
Birim fiyatı Malın Ağır. Ort Bir.maliyeti
Süt 200 ml 0,5 TL 2,5 TL/lt
Açık Çokokrem 25 gr 0,25 TL 9,96 TL/kg
Beyaz peynir 40 gr 0,22 TL 5,58TL/kg
Patates kızartması Ayçiçek yağı 40 gr 0,01 TL 2,28TL/lt
Ketçap 10 gr 0,03 TL 2,75TL/kg
Patates 200 gr 0,002 TL 0,53 TL/kg
Toplam 1,012 TL
Ara Öğün
Birim fiyat Malın Ağır. Ort Bir.maliyeti
Hazır meyve suyu 250 ml 0,25 TL 1 TL/lt
Hazır kek 40 gr 0,44 TL 6,73 TL/kg
Toplam 0,69 TL
Ana ögün
Birim fiyatı Malın Ağır. Ort Bir.maliyeti
Çoban kavurma Ayçiçek yağı 5 gr 0,014 TL 2,28TL/lt
Kuru soğan 20 gr 0,012 TL 0,62 TL/kg
Patates 100 gr 0,001 TL 0,53 TL/kg
Sığır eti kemiksiz 125 gr 1,71 TL 13,67 TL/kg
Şehriyeli pirinç pilavı Ayçiçek yağı 15 gr 0,004 TL 2,28TL/lt
Pirinç 50 gr 0,04 TL 2,13 TL/kg
Şehriye 10 gr 0,09 TL 0,93 TL/kg
Kıvırcık Salata Havuç 50 gr 0,01 TL 0,92 TL/kg
Kıvırcık 200 gr 0,006 TL 1,22TL/kg
Limon 20 gr 0,003 TL 1,53TL/kg
Taze soğan 25 gr 0,002 TL 0,53TL/kg
Zeytin yağı 5 gr 0,05 TL 7,95TL/kg
Baklava (hazır) 125 gr 0,03 TL 4TL/kg
Açık kola 200 ml 0,004 TL 0,88TL/kg
Toplam1,976 TL
Yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında; süt, çokokrem, beyaz peynir, ayçiçeği yağı, ketçap, patetes, meyve suyu, hazır kek, kuru soğan, et, pirinç, şehriye, hacvuç kıvırcık marol, limon, taze soğan, zeytin yağı, baklava ve cola için maliyet/ satış tutarı tespit tutanağını (Ek-0.7) sunduğu görülmüştür. Sunulan maliyet/ satış tutarı tespit tutanağının(Ek-0.7) üzerinde şerh olup mevzuatta yer alan hususları içerdiği görülmüştür. Maliyet/ satış tutarı tespit tutanağının (Ek-0.7) ekinde sunmuş olduğu faturaların son geçici vergi dönemine ait olduğu anlaşılmıştır.
Birim fiyat teklif mektubu ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde ara öğün için 0,55 TL öngördüğü anlaşılmıştır. Maliyet/ satış tutarı tespit tutanağında (Ek-0.7) ise ara öğün için ise 0,69 TL hesaplandığı görülmüştür. Birim fiyat teklif mektubu ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki tutarların, maliyet/ satış tutarı tespit tutanağında (Ek-0.7) yer alan tutarlardan düşük olamayacağı için isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı görülmüştür.
İhale üzerinde kalan istekli ile başvuru sahibi Çırağan Düğün Sarayı Et Lokantası Gıda İnşaat Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasında yer vermiş olduğu tutarlar karşılaştırıldığında;
Azim Tem. Yem. İnş. Pet. Teks. Day. Tük. Reklamcılık Çırağan Düğün Sarayı
Maden. Sey. Keres. Otom. Kırta Ziraat Gıda Özel Eğit. Et Lokantası Gıda
Özel Güv. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.- AKM Yemek İnşaat Temizlik San.
Tem.Tekstil İnş. Oto Nak. Oto. Petrol Turz. San. Tic. Tic. Ltd. Şti.
Ltd. Şti. Ortak Gir.
Toplam Teklif Tutarı 589.079,25 TL 693.788,46 TL
ET 13,67 TL/kğ 13,00 TL/kg
Pirinç 2,13 TL/kğ 1,76 TL/kg
Peynir 5,58 TL/kğ 4,6 TL/kg
Süt 2,5 TL/lt 1,10 TL/lt
İdarece aşırı düşük teklif açıklanması istenilen kalemlerin hemen hemen hepsinde başvuru sahibinden daha yüksek tutarlar teklif ettiği görülmektedir.
Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tutarların hayatın olağan akışına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının uygun olduğu anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İdarece 2 nci ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Çırağan Düğün Sarayı Et Lokantası Gıda İnşaat Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.,’nin idarece yapılan değerlendirme sonucunda teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idarenin istediği sürede verdiği görülmüştür.
Yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında; ayçiçeği yağı, pirinç, et, beyaz peynir, ketçap, patates, meyve suyu, hazır kek, kuru soğan, havuç, marol, limon, Süt, ve şehriye için maliyet/ satış tutarı tespit tutanağını (Ek-0.7) sunduğu görülmüştür. Sunulan maliyet/ satış tutarı tespit tutanağının (Ek-0.7) üzerinde şerh olup mevzuatta yer alan hususları içerdiği görülmüştür.
Ancak, idarece açıklanması istenilen açık çokokrem, taze soğan, zeytinyağı, baklava ve cola için herhangi açıklama yapmadığı görülmüştür.
Sunulan maliyet/ satış tutarı tespit tutanağını (Ek-0.7) tevsik amacıyla sunmuş olduğu ve ekinde yer alan et ile ilgili olarak; Ercan Et Pazarından alınan 06.04.2010 tarih ve 10704 nolu ve 29.05.2010 tarih ve 10798 nolu ve 14.06.2010 tarih ve 10878 nolu faturaları sunduğu görülmüştür. İhale tarihinin 03.12.2010 olduğu göz önüne alındığında Tebliğde yer alan hüküm uyarınca bir önceki geçici vergi dönemi olan Temmuz, Ağustos, Eylül aylarına ait olması gerekirken olmadığı, meyve suyu ve pirinç içinde sunduğu faturaların dönemlerinin de son geçici vergi dönemini kapsamadığı görülmüştür.
Diğer yandan, kahvaltı, ara öğün ve ana öğün için maliyet tablosu çıkarıldığı ancak, tabloda yer alan bilgilerin Tebliğde yer alan herhangi bir şekil ve içerik yönünden uygun olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olacağı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy:
İncelemeye konu ihalede;
Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, açıklamasının uygun olmadığı ve teklif ettiği tutarların hayatın olağan akışına aykırı olduğu” yönündeki 4 üncü iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.
İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımı İhalesi alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin toplam 981.098,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 3 adet ihale dokümanının satın alındığı ve ihaleye 3 teklif verildiği, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklama sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 589.079,25 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 693.788,46 TL teklif verildiği, anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net olarak belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği görülmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “ihalenin iptaline” ilişkin karara katılmıyorum. (¤¤)