(4734 S. K. m. 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 31)
Toplantı No: 2015/028
Gündem No: 19
Karar Tarihi: 29.04.2015
Karar No: 2015/UY.I-1199
Şikayetçi: Pers Yapı İnş.Akar.Sağ.Hiz.Tur.Nak.San. Ve Tic.A.Ş. -Bergiz İnş.Taah.Turz.Pet.Enj.Nak.A.Ş.
İhaleyi Yapan Daire: Karayolları Genel Müdürlüğü Program Ve İzleme Dairesi Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı: 08.04.2015/31990
Başvuruya Konu İhale: 2014/137232 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon - Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180 - 59+39495G / 66+79701İ Kesiminin Yapım" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ
BAŞVURU SAHİBİ:
Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Bergiz İnş. Taah. Turz. Pet. Enj. Nak. A.Ş. İş Ortaklığı,
Misket Sok. No:38/2 Beştepe Çankaya/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,
İsmet İnönü Bulvarı No:14 06100 Çankaya/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/137232 İhale Kayıt Numaralı “Trabzon - Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180 - 59+39495G / 66+79701İ Kesiminin Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Trabzon - Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180 - 59+39495G / 66+79701İ Kesiminin Yapım” ihalesine ilişkin olarak Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Bergiz İnş. Taah. Turz. Pet. Enj. Nak. A.Ş. İş Ortaklığının 19.03.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.03.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.04.2015 tarih ve 31990 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/954 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin tasdik şerhinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu gerekçesi ile İş Ortaklıklarının başvurusunun yeterli bulunmadığı,
İhale komisyonunca yapılan inceleme ve değerlendirmenin eksik olduğu, belgeler hakkında Konsolosluk tarafından bir tasdik işleminin yapıldığının kabul edildiği, ancak tasdik kaşesinde yer alan ibarenin eksik oluşunun tereddüde sebep olduğu, bu durumda uyuşmazlığın kilit noktasının somut bir ifade ile tasdik kaşesinde özel olarak “belgedeki imza ve mührün nereye ait olduğunu gösteren bir ibarenin yazılmamış olması” şeklinde ifade edilebileceği,
Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerin belgelerinde apostil tasdik kaşesi kullanılarak tasdik işlemi yapıldığı ve taraf ülkeler arasında uygulama birliği ve kolaylığı sağlamaya yönelik ortak bir standart çerçevesinde özel bir apostil kaşesinin kullanıldığı, Uluslararası Lahey (Apostil) sözleşmesi gereği kullanılması zorunlu olan söz konusu özel kaşede yer verilen ibareler ve bilgilerin keskin kurallara bağlandığı, ancak taraf olmayan ülkeler arasındaki belge onay sisteminde apostil gibi belirlenmiş standart bir şeklin olmadığı, genel uygulamada taraf olmayan ülkeler arasında konsolosluk tarafından yapılan tasdik şerhi işleminde kullanılan kaşenin tipinin daha klasik ve basit şekilde olduğu ve belgeler için kullanılan klasik kaşe ile yapılan onay işleminin klasik uygulama çerçevesinde yapıldığı, bu bağlamda pilot ortakları tarafından yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin İran İslam Cumhuriyeti mevzuatı ve zorunlu prosedürü gereğince ülke dışında kullanılacak bir belgenin tasdik işleminin bir silsile ile yapıldığı ve öncelikle belgenin kullanılacağı ülkenin diline tercümesi iliştirilerek İran mevzuatına göre tasdik işleminin ilk adımı olarak yetkili milli tescil mercisi olan Adalet Bakanlığı yereldeki ilgili birimi tarafından onaylandığı, ikinci adımda İran Dışişleri makamlarının onay verdiği ve son adımda da konsolosluk makamına sunulduğu, İran’ın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin kaldırılması Sözleşmesine taraf bir ülke olmaması sebebiyle katı kurallara bağlı apostil tasdik şerhi kaşesi kullanılarak onay işleminin yapılmadığı hususu da dikkate alındığında sunulan iş deneyim belgelerinin onay işleminin mevzuata uygun olduğu, bu nedenle sunulan iş deneyim belgelerinin geçerli kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiş,
Başvuru sahibinin 24.04.2015 tarih ve 37017 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2015 tarihli dilekçesinde ise; iş deneyim belgelerinin sunuluş şekli ile ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü ile Tebriz Başkonsolosluğundan görüş aldıkları, değerlendirmelerin söz konusu görüşlerin de dikkate alınarak yapılması gerektiği ile İran İslam Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 03.02.2010 tarihinde imzalanan “Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın 14. maddesi çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığında ise sundukları iş deneyim belgelerinin tasdik işleminden muaf olduğunun anlaşılacağı ifade edilerek söz konusu iş deneyim belgelerinin geçerli kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 10.11.2014 tarihinde ön yeterliği gerçekleştirilen Trabzon - Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180 - 59+39495G / 66+79701İ Kesiminin Yapım işi ihalesi belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarılmış, ihale komisyonunun 15.12.2014 tarihli tutanağı ile ihaleye teklif veren 18 adaydan 16 aday yeterli bulunmuş, ancak ihale yetkilisinin 10.02.2015 tarihli yazısında yer alan “10.11.2014 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihalesi yapılan ve yeterlik alan bazı firmalar, Ankara-Polatlı-Sivrihisar Yolu Km:17+651-141+000 arası yapım işinin de belli istekliler arasında yapılması sırasında teklifler alınmış ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde belirtildiği şekilde evrakları sunmadığı tespit edilmiş ve ihaleye katılma şartını sağlayamadığından elenmelerine karar verilmiştir. Konunun komisyon tarafından değerlendirilmesi” ifadelerine istinaden ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 02.03.2015 tarihli tutanak ile ihaleye teklif veren 18 adaydan 11 aday 100 tam puan alarak yeterli bulunmuştur.
Başvuru sahibinin teklifi ise, iş ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu, Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.6’ncı maddesinde tanımlanan benzer iş grupları kapsamında verilmesi gereken iş deneyim belgelerinin verilmediği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmıştır.
İhaleye ait Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.5’inci alt maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 255.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
…
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.7. Mezuniyet belgeleri/diplomalar:
İnşaat mühendisliği, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılarak adayların mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak teklifleri ile birlikte, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak 255.000.000, TL’den az olmamak üzere iş deneyim belgelerini sunmaları istenmiştir.
Anılan Şartname’nin 7.8’inci maddesinde “Yeterlikleri tespit edilen adaylar arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan sıralama sonucunda ilk 6 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir.
7.8.1. Ön yeterlik kriterlerini sağlayan adaylardan listeye alınacakların belirlenebilmesi için adayların ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterlikleri, 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre puanlanmak suretiyle en yüksek puandan başlanarak liste oluşturulur. Puanların eşit olması nedeniyle listeye alınacak aday sayısının öngörülen sayıyı aşması halinde, eşit puana sahip adayların tamamı listeye alınır.
7.8.2. Yeterliği tespit edilen aday sayısının, listeye alınarak teklif vermeye davet edilecek aday sayısından daha az olması durumunda, yeterliği tespit edilen aday sayısının en az beş olması kaydıyla, yeterlikleri tespit edilen tüm adaylar teklif vermeye davet edilecektir.” şeklinde düzenleme yapıldıktan sonra puanlama kriterleri ile ilgili olarak ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9’uncu maddesinde “7.9. Puanlama kriterleri
7.9.1. Liste oluşturulması için gerekli belgeler: (7.9.1.1.) maddesinde belirtilen belgeler asgari yeterlik için zorunlu belge olmayıp, asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday sayısının listeye alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için yapılacak puanlama için sunulacaktır.
7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.
7.9.1.2. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgeleri, (en fazla 3 işe ilişkin) Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamı puanlamaya alınacaktır. Adayın (7.5) maddesi kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin, 7.9.4.1. maddesine göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarı bu toplama ilave edilecektir.
7.9.2. Yeterlik kriterlerini sağlayan adayların, şartnamenin (7.4.), (7.5.) ve (7.9.1.1.) maddeleri uyarınca sunduğu belgeler, ekonomik ve mali kapasiteleri ile mesleki ve teknik kapasitelerine göre Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek, aşağıda belirtilen tam puanlar üzerinden puanlamaya tabi tutulacaktır:” ifadelerine yer verilmiş ve liste oluşturulmak üzere istenilen iş deneyim belgeleri için de “7.9.2.2. Mesleki ve teknik kapasite (Toplam puan girildiğinde alt puanlar otomatik hesaplanacaktır): 50 puan
7.9.2.2.1. Asgari yeterlik için sunulan iş deneyim belgesi: 25,00 puan
7.9.2.2.3. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca ilave olarak sunulan, son 15 yıla ilişkin en fazla 3 iş deneyim belgesinin toplam tutarı: 25,00 puan
…
7.9.4. Mesleki ve teknik kapasitenin puanlanması:
7.9.4.1. Yeterlik için sunulan iş deneyim belgesinin puanlanması:
7.9.4.1.1. Tam puan için gereken tutar: 510.000.000 TRY (Türk Lirası)
Tam puan için gereken tutara eşit veya daha fazla ise: 25,00 puan
Şartnamenin (7.5.) maddesinde iş deneyim için yeterlik kriteri olarak belirlenen tutara (255.000.000 TRY (Türk Lirası)) eşit ise: 12,50 puan
7.9.4.1.2. İş ortaklıklarında, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri puanlamada dikkate alınmaz.
7.9.4.1.3. İş ortaklıklarında hisse oranlarına bakılmaksızın, ortakların iş deneyim tutarlarının toplamı aşağıdaki eşitliğe göre hesaplanan değer üzerinden puanlanacaktır:
DP = D / [1 + 0,20(n -1)]
D = İş ortaklığının toplam iş deneyim tutarı
DP = Puanlamaya esas iş deneyim tutarı
n = İş ortaklığındaki özel ortak sayısı
7.9.4.3. Son 15 yıldaki 3 iş deneyim belgesinin puanlanması:
7.9.4.3.1. Tam puan için gereken tutar: 1.530.000.000 TRY (Türk Lirası)
Asgari puan için gereken tutar: 765.000.000 TRY (Türk Lirası)
Tam puan için gereken tutara eşit veya daha fazla ise: 25,00 puan
Asgari puan için gereken tutara eşit ise: 12,50 puan
7.9.4.3.2. İş ortaklıklarında ortaklık oranlarına bakılmaksızın, ortakların iş deneyim tutarlarının toplamı üzerinden değerlendirme yapılacaktır.
7.9.5. Puanlamalarda ara değerlere, doğrusal orantılama yapılmak suretiyle puan verilecektir.” şeklinde düzenleme yapılmış ve asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday sayısının listeye alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için yapılacak puanlama için adayların Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5’inci maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilmesine imkan tanınmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde yer alan “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.
(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.
f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.
(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
4) Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.
(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü gereğince Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10’uncu maddesinde de belgelerin sunuluş şekli ile ilgili olarak benzer düzenlemeye yer verilmiştir.
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’inci maddesinde de yapılan “7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” şeklindeki düzenleme ile adayların başka bir dilde sunacakları belgeleri, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte vermesi gerektiği, tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemelerin esas alınacağı ifade edilmiştir.
Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8’inci maddesinde ise konuya ilişkin olarak, “8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.
8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında (http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing) yer almaktadır.
8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.
8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.
8.2.4. İdareler, ön yeterlik şartnamesinin veya idari şartnamenin düzenlenmesi sırasında ihale işlemlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi ve bürokratik işlemlerin azaltılması için yurtdışından temin edilmiş teknik doküman, kişisel beyan gibi resmi makamlarca düzenlenmeyen belgelerin tasdik işleminden muaf olduğuna ilişkin düzenlemeler yapabilirler.
8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.
Mevzuatın yukarıda yer alan hükümleri ile ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre; yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin;
-Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacaktır.
-Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.
-“Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
-Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
-Apostil tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamlarınca konulması gerekmektedir.
Ayrıca Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.12.1’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve eklerin Türkçe olacağı, başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacağından anılan Yönetmelik ve Ön Yeterlik Şartnamesinin 7.10.5’inci maddesi uyarınca başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi;
-Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunlu olup bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
-Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işleminin belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacak, bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mührün veya damganın, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.
-Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
-Yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacaktır.
Bu tespitler çerçevesinde, itirazen şikayet başvurusundaki iddialara ilişkin yapılan değerlendirmede:
Başvuru sahibi İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından teklifi ile birlikte İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesi tarafından Turo Şirketi adına yabancı dilde düzenlenmiş “Tebriz metro inşaat Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşi” işine ait 15.07.2014 tarihli ve 93-846 sayılı iş deneyim belgesi ile İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesi tarafından Turo Şirketi adına yabancı dilde düzenlenmiş “Tebriz çevreyolu bağlantı yolları ve şehrin muhtelif yerlerinde yeni yol, köprü, alt ve üstgeçitler ve diğer işler yapımı” işine ait 15.07.2014 tarihli ve 93-845 sayılı iş deneyim belgesi sunulmuştur.
Başvuru sahibinin teklifi idarece İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesi tarafından Turo Şirketi adına yabancı dilde düzenlenmiş “Tebriz metro inşaat Eksik Kalan İşlerin Tamamlanması Yapım İşi” işine ait 15.07.2014 tarihli ve 93-846 sayılı iş deneyim belgesinde Tebriz Metro Kurumu ile Tebriz Belediyesi Yatırım ve Ortaklık Müdürlüğü yetkililerinin imza ve mühürlerinin bulunduğu, ancak söz konusu belgenin 14.08.2014 tarihinde 761 no ile T.C. Tebriz Başkonsolosluğu tarafından “mühür ve imzanın İran Dışişleri Bakanlığı'na ait olduğu, metne şamil olmamak üzere tasdik olunur” ibaresiyle onaylandığı,
İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesi tarafından Turo Şirketi adına yabancı dilde düzenlenmiş “Tebriz çevreyolu bağlantı yolları ve şehrin muhtelif yerlerinde yeni yol, köprü, alt ve üstgeçitler ve diğer işler yapımı” işine ait 15.07.2014 tarihli ve 93-845 sayılı iş deneyim belgesinde Tebriz Belediyesi İktisadi İşler Yardımcısı ve Kaymakamı Morteza ABDAR’ın imza ve mührünün bulunduğu, ancak söz konusu belgenin 14.08.2014 tarihinde 761 no ile T.C. Tebriz Başkonsolosluğu tarafından “mühür ve imzanın İran Dışişleri Bakanlığı'na ait olduğu, metne şamil olmamak üzere tasdik olunur” ibaresiyle onaylandığı,
Tespiti yapılarak söz konusu iş deneyim belgelerindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın sunduğu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğundan, söz konusu iş deneyim belgeleri değerlendirilmeye alınmamıştır.
Dolayısıyla, İş Ortaklığının pilot ortağı PERS Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’ne ait Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.6. maddesinde tanımı yapılan benzer işleri içeren bir iş deneyim belgesinin başvuru dosyasında yer almadığı tespit edilmiş olup, söz konusu iş ortaklığının başvurusu değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerde tasdik işleminden anlaşılması gerekenin belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi olduğu, “Apostil tasdik şerhi” taşımayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiğinden ve başvuru sahibi iş ortaklığının pilot ortağı tarafından teklifi ile birlikte sunulan iş deneyim belgelerindeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi yapılmadan “(X) işaretli imza ve mühür yetkisi içeriğe bakılmaksızın onaylanmıştır.” şerhi ile İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından onaylandığı ve söz konusu belgelerin 14.08.2014 tarihinde 761 no ile T.C. Tebriz Başkonsolosluğu tarafından “(X) işaretli mühür ve imzanın İran Dışişleri Bakanlığı'na ait olduğu, metne şamil olmamak üzere tasdik olunur” ibaresiyle onaylandığı, bu haliyle de sunulan belgelerin tasdikinin doğrudan o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın teklifinin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.6. maddesinde tanımı yapılan benzer işleri içeren bir iş deneyim belgesinin başvuru dosyasında yer almadığı tespiti ile değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan başvuru sahibinin 24.04.2015 tarihli dilekçesinde yer alan iş deneyim belgelerinin sunuluş şekli ile ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü ile Tebriz Başkonsolosluğundan görüş aldıkları, değerlendirmelerin söz konusu görüşlerin de dikkate alınarak yapılması gerektiği ile İran İslam Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 03.02.2010 tarihinde imzalanan “Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın 14. maddesi çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığında ise sundukları iş deneyim belgelerinin tasdik işleminden muaf olduğunun anlaşılacağı ifade edilerek söz konusu iş deneyim belgelerinin geçerli kabul edilmesi gerektiği yönündeki iddiaları ile ilgili yapılan incelemede;
Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti arasında 22.02.2011 tarihli ve 6121 sayılı Kanunla onaylanan ve 10.03.2011 tarihli ve 27870 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın amacının, iki ülke arasındaki dostluk bağlarını pekiştirmek ve ulusal egemenlik, haklarda eşitlik ve içişlerine karışmama ilkelerine dayanarak, hukukî, ticari ve cezaî konularda karşılıklı adlî yardım, geri verme ve hükümlülerin naklini düzenlemek arzusuyla imzalandığı anlaşılmıştır.
Söz konusu anlaşmanın “Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardımlaşma” başlıklı 4’üncü maddesinde “1) Âkit Tarafların yetkili makamları birbirlerine karşılıklı olarak hukukî ve ticarî konularda adlî yardımlaşma sağlamayı taahhüt ederler.” hükmü, “Belgeler” başlıklı 13’üncü maddesinde ise “Âkit Tarafların mahkemeleri veya diğer yetkili makamlarının talebi üzerine, diğer Taraf, Talep eden Tarafın vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin örnekleri, kişisel işlerine ve menfaatlerine ilişkin diğer belgeleri tercümesiz ve ücretsiz gönderecektir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan ikili anlaşmanın hükümleri bir arada incelendiğinde kapsamının hukuki ve ticari konularda adli yardımlaşmayı sağlamak ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Dolayısıyla “Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın ihale mevzuatında kastedilen tasdikten muafiyet sağlayan ikili anlaşma olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)