(4734 S. K. m. 54, 65) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 31)
Toplantı No : 2018/033
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 12.06.2018
Karar No : 2018/UY.II-1191
BAŞVURU SAHİBİ: RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş.-İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. A.Ş.-Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,
İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE: 2017/389413 İhale Kayıt Numaralı “Bozüyük Lojistik Merkezi İkmal Yapım” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 24.05.2018 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bozüyük Lojistik Merkezi İkmal Yapım” ihalesine ilişkin olarak RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş.-İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. A.Ş.-Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 30.04.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.05.2018 tarih ve 27250 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/788 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işe ilişkin ön yeterlik başvuru dosyasında, Pilot ortak RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Şartname’nin 7.5.1’inci maddesine istinaden sunulan %50’den fazla hissesine sahip ortağı olan China Road and Bridge Corporation adına Ningan Demiryolları Ltd. Şti.ce düzenlenmiş 11.01.2010 sözleşme tarihli “Nanjing Güney-Tongling Doğu Chizhou-Anging Bölümü” işine ait iş deneyim belgesi ile ilgili olarak Ankara 35. Noterliği tarafından onaylanmış 14.09.2017 tarihli ve 28390 yevmiye no.lu, ilk sayfasında aslına uygundur kaşesi bulunan ve her sayfasında yevmiye numarası, tarih ve noter mührü ile imzası bulunan belgenin konulduğu, bu belgenin içeriğinde 2 sayfa yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevirisi ve 2 sayfa yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesi ve Konsolosluk ve Dışişleri onayının bulunduğu,
RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Şartname’nin 7.9.1.1’inci maddesine istinaden sunulan %50’den fazla hissesine sahip ortağı olan China Road and Bridge Corporation adına Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Trafik İnşaatları İdaresince düzenlenmiş 15.03.2011 sözleşme tarihli “G3014 Fuhai- Altay Otoban Projesi işine ait iş deneyim belgesi ile ilgili olarak Ankara 35. Noterliği tarafından onaylanmış 14.09.2017 tarihli ve 28392 yevmiye no.lu ilk sayfasında aslına uygundur kaşesi bulunan ve her sayfasında yevmiye numarası, tarih ve noter mührü ile imzası bulunan belgenin konulduğu, bu belgenin içeriğinde 2 sayfa yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevirisi ve 2 sayfa yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesi ve Konsolosluk ve Dışişleri onayının bulunduğu,
Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Trafik İnşaatları İdaresince düzenlenmiş 15.03.2011 sözleşme tarihli “G3015 Karamay-Tacheng Otoban İnşaatı Projesi” işine ait iş deneyim belgesi ile ilgili olarak Ankara 35. Noterliği tarafından onaylanmış 14.09.2017 tarihli ve 28393 yevmiye no.lu ilk sayfasında aslına uygundur kaşesi bulunan ve her sayfasında yevmiye numarası, tarih ve noter mührü ile imzası bulunan belgenin konulduğu, bu belgenin içeriğinde 2 sayfa yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevirisi ve 2 sayfa yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesi ve Konsolosluk ve Dışişleri onayının bulunduğu,
Türkiye’deki Noterler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelere çevirisi olmadan direkt aslının aynıdır onayının yapılamadığı, anılan belgenin çevirisinin istenilerek belgenin ve çevirisinin aslının görülerek onay yapıldığı ve bu onayın, çevirisi yapılan yabancı dildeki belgenin aslına uygun olduğunu belirten bir onay olduğu, bir sayfadan fazla olan noter onaylarında her sayfaya aslına uygundur kaşesi basılmasının zorunlu olmadığı, evrakın başı ya da sonundaki aslına uygundur onayının, aynı yevmiye numarası ile onaylanmış noterin imza ve mührünü taşıyan tüm sayfalar için geçerli olduğu,
İş ortaklıklarının pilot ortağı tarafından ön yeterlik başvurusu dosyası içerisinde 3 adet iş deneyim belgesinin de yeminli tercüman tarafından tercüme edilerek 06.07.2017 tarihinde Ankara 35. Noterliği tarafından onaylandığı, belgelerin tercümesi ile birlikte aslının da noter tarafından onaylandığı, bu işlemin de asıl belgenin görüldüğü ve asıldan Türkçeye tercüme yapıldığı anlamına geldiği, tercüme işleminin bir kez yapılması nedeniyle, tercüme ve tercümeyle birlikte onaylanan yabancı dilde düzenlenen belgenin çoğaltılarak 14.09.2017 tarihinde Ankara 35. Noterliği’nde ilk sayfasına aslına uygundur kaşesinin basılarak diğer sayfalarına ise tarih ve yevmiye numarası verilerek noter mührü ve imzası ile onaylandığı, belgenin ilk sayfasında bulunan onayın diğer sayfaları da kapsadığı, anılan duruma ilişkin daha önceki uyuşmazlıklarla ilgili olarak Kamu İhale Kurumu tarafından görüş sorulması üzerine Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı’nın 09.08.2011 tarihli ve 2521-16887 sayılı yazısında tasdik şerhinin tüm sayfalarda bulunmasının gerekli olmadığının belirtildiği, dolayısıyla sundukları iş deneyim belgelerinde ilk sayfada bulunan aslının aynıdır onayının aynı tarih ve yevmiye nolu ve noter imzası ile mührünü taşıyan tüm sayfalar için geçerli kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.
(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.
b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:
1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.
d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.
f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.
(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
4) Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.
(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.
(6) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından yabancı ülkede düzenlenen belgeler, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin yapılması dördüncü ve beşinci fıkralardaki esaslara tabidir.
(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi ve teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1.Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.
…
8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir… ” açıklaması yer almaktadır.
İhale konusu işin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı: Bozüyük Lojistik Merkezi İkmal Yapım İşi
b) Yatırım proje no'su/kodu: 2007.E010050.02.01
c) Miktarı (fiziki) ve türü: Götürü Kısım: Giriş Kontrol Binası, Gümrük Binası, Kantar Binası, Lojistik Müdürlüğü Binası, Sosyal Tesis Binası
Birim Fiyatlı Kısım: Birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemleri
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer: Bilecik
d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Adayların aşağıda yer alan belgeleri, ön yeterlik başvuruları kapsamında sunmaları gerekir:
…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 125.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
…
7.10. Belgelerin sunuluş şekli
7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi ve teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.
7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.
7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:
7.10.4.1. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.
7.10.4.2. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.10.4.3. 7.10.4.1 veya 7.10.4.2 nci madde kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:
1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.10.4.4. Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.
7.10.4.5. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.
7.10.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.10.5. Başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi:
7.10.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.
7.10.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
7.10.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.
7.10.5.2.1Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.10.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mührün veya damganın, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.10.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.10.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.10.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.
7.10.6. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli:
7.10.6.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.11. Yabancı istekli tarafından ön yeterliğe başvuruda bulunulması halinde, bu Şartname ve eklerinde istenilen belgelerin, adayın kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelerin sunulması gerekir.
7.12. Ön yeterlik başvurusunun dili:
7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamaları ile ihale doküman düzenlemelerinde, yeterlik belgesi olarak sunulan belgenin öncelikle belgelerin sunuluş şekline uygun olarak, aslının ya da aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneğinin ya da “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh taşıyan bir belge olarak sunulması gerektiği, yeterlik belgesi olarak sunulan belgelerin yabancı dilde düzenlenmiş olması durumunda belgelerin Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacağı, yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “Yabancı dildeki kâğıdın örneği” başlıklı 99’uncu maddesinde “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Çevirme işlemi” başlıklı 103’üncü maddesinde “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir. Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.” hükmü,
13.07.1976 tarihli ve 15645 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir.
Örneklerin kimlere verileceği Noterlik Kanununun 94 ve 95. maddeleri hükümleri uyarınca saptanır.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde “a-İbrazdan örnek:
İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir. İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur. İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mührü ile mühürlenir.
Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır. İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarıda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir. Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir. Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.
…
c - Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek
Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usulünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanır. Ayrıca, gerek ilgilisine verilen, gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Çevirme işlemleri” başlıklı 96’ncı maddesinde “Belgelerin bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevrilmesine ve noterlikçe onaylanmasına çevirme işlemi denir.
Noterin, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiğine, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde kanaat getirmesi gerekir.
Noterlik Kanununun 75. maddesinin son fıkrası gereğince noter tercümana Hukuk Yargılama Usulü Kanununa göre and içirir. Bunun bir tutanakla belgelendirilmesi zorunludur. Bu tutanakta tercümanın adı, soyadı, doğum tarihi, iş adresi, ev adresi, tahsil derecesi, hangi dil veya dilleri, hangi yazıyı bildiği, noterin çevirenin bu dil ve dilleri veya yazıyı bildiğine ne suretle kanı sahibi olduğu, yemin biçimi ve tutanağın tarihini gösterir. Tutanağın altı noter ve tercüman tarafından imzalanır...” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan “Bozüyük Lojistik Merkezi İkmal Yapım” işi olduğu ve belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirildiği, 27.09.2017 tarihinde ön yeterlik değerlendirmesi yapılan ihalede 37 adayın ön yeterlik değerlendirmesine katıldığı, RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş.-İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. A.Ş.-Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin asıl olmadığı ya da “aslına uygundur” şerhini taşıyan noter onaylı örneği olmadığı, noterden sadece çevirinin tasdikinin yapıldığı gerekçesiyle adayın başvurusunun değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.
İtirazen şikâyete konu yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, yapılan inceleme kapsamında idareden belgelerin idareye sunulduğu şekliyle asılları istenilmiş ve bu belgeler üzerinden tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Yapılan incelemede, teklif kapsamında RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş.-İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. A.Ş.-Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ortaklık durum belgesinin sunulduğu, bahse konu belgeden, belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca China Road and Bridge Corporation’ın pilot ortağın %50’den fazla hissesine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi iş ortaklığının pilot ortağı olan RBI İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından,
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1’inci maddesi gereği, Ningan Demiryolları Ltd. Şti.nin “Nanjing Güney - Tongling Doğu Chizhou - Anginq Bölümü” işine ait iş deneyim belgesi sunulduğu,
Aynı Şartname’nin 7.9.1.1’inci maddesi uyarınca, Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Trafik İnşaatları idaresinin “G3 014 Fuhai - Altay Otoban Projesi” ile “G3 015 Karamay - Tacheng Otoban İnşaatı Projesi” işlerine ait iş deneyim belgelerinin sunulduğu görülmüştür.
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1’inci maddesi gereği sunulan Ningan Demiryolları Ltd. Şti.nin “Nanjing Güney - Tongling Doğu Chizhou - Anginq Bölümü” işine ait iş deneyim belgesinin Ankara 35. Noterliğinin 21952 yevmiye numaralı işlemiyle öncelikle tercümesinin yapıldığı, daha sonra aynı Noterin 28390 yevmiye numaralı işlemi ile suretinin çıkarıldığı, ancak Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1’inci maddesi gereği belgenin aslının veya aslına uygun olduğunu belirten noter şerhinin bulunmadığı, dolayısıyla noter onaylı örneğinin veya “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh taşıyan suretinin sunulmadığı,
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9.1.1’inci maddesi gereği sunulan Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Trafik İnşaatları idaresinin “G3014 Fuhai - Altay Otoban Projesi” işine ait iş deneyim belgesinin Ankara 35. Noterliğinin 21954 yevmiye numaralı işlemiyle öncelikle tercümesinin yapıldığı, daha sonra aynı Noterin 28392 yevmiye numaralı işlemi ile suretinin çıkarıldığı, ancak Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9.1.1’inci maddesi gereği iş deneyimi tevsiki için sunulan Çince belgelerin aslının veya aslına uygun olduğunu belirten noter şerhinin bulunmadığı, dolayısıyla noter onaylı örneğinin veya “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh taşıyan suretinin sunulmadığı,
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9.1.1’inci maddesi gereği sunulan Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Trafik İnşaatları idaresinin “G3015 Karamay - Tacheng Otoban İnşaatı Projesi” işine ait iş deneyim belgesinin Ankara 35. Noterliğinin 21953 yevmiye numaralı işlemiyle öncelikle tercümesinin yapıldığı, daha sonra aynı Noterin 28393 yevmiye numaralı işlemi ile suretinin çıkarıldığı, ancak Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9.1.1’inci maddesi gereği iş deneyimi tevsiki için sunulan Çince belgelerin aslının veya aslına uygun olduğunu belirten noter şerhinin bulunmadığı, dolayısıyla noter onaylı örneğinin veya “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh taşıyan suretinin sunulmadığı görülmüştür.
Bu kapsamda, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde belgelerin nasıl sunulması gerektiği hüküm altına alınmış olup, bu doğrultuda adaylar tarafından belgelerin asıllarının veya aslına uygun olduğu noterce onaylanmış örneklerinin veya “aslı idarece görülmüştür” ya da bu anlama gelecek şerh taşıyan suretlerinin sunulması gerekmektedir.
Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 94’üncü maddesinde örnek tanımın, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belge olarak yapıldığı, ayrıca anılan Yönetmelik’in 95’inci maddesinde örneği istenen kağıdın yabancı dilde yazılmış olması durumunda, öncelikle söz konusu kağıdın usulünce tercüme olunacağı, daha sonra yabancı dildeki örneği çıkartılarak gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanacağının hüküm altına alındığı, buradan hareketle yabancı dildeki örnek üzerinde gerekli şerhin (aslına uygundur, asli gibidir vb.) mevcut olması gerektiği, ancak somut olayda Çince iş deneyim belgelerine ilişkin tercümelerde “aslına uygundur” şerhi yer alsa da örnek olarak sunulan Çince iş deneyim belgeleri üzerinde belgenin aslına uygunluğunu gösterir herhangi bir şerhin bulunmadığı, belgenin tercümesinde yer alan “aslına uygundur” şerhinin, teklif kapsamında sunulan Çince iş deneyim belgesinin aslına uygun olduğu anlamına gelmeyeceği, bu doğrultuda bahsi geçen yabancı dildeki belgelerin asıllarının ya da “aslı idarece görülmüştür” veya benzeri şerh taşıyan suretlerinin de sunulmadığı anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin yeterli bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı’nın 09.08.2011 tarihli ve 2521-16887 sayılı yazısından bahsedilmekte ise de somut olayda uyuşmazlığa konu edilen hususla örtüşmediği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)