(4734 S. K. m. 38, 56) (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 65) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 57
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UY.II-4876
Şikayetçi:
Alser İnşaat Tic. Ltd. Şti., Karatay Sanayi Ballıca Sk. No:21 42300 Selçuklu/KONYA
İhaleyi yapan idare:
Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü,Çifte Merdiven Mahallesi Vali İzzet Bey Caddesi No:25 Karatay/KONYA
Başvuru tarih ve sayısı:
28.10.2008 / 30134
Başvuruya konu ihale:
2008/108087 İhale Kayıt Numaralı “Güzel Sanatlar Fakültesi İnşaatı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
27.11.2008 tarih ve II.Y.45.15.0184/2008-85E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 28.08.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Güzel Sanatlar Fakültesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Alser İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin 10.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2008 tarih ve 30134 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu iddiasına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”
hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 65 inci maddesinde de benzer hükme yer verilmiş, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak; yaklaşık maliyet, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve (K) katsayısının veri olarak alındığı bir sınır değer tespit edilerek, teklif fiyatları sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama istenilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen düzenlemesindeki açıklamalar doğrultusunda, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Tezgel İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şah-İmar Yapı İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nden teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenilmiştir.
İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin 01.09.2008 tarihli yazısında; “Teklinizin detaylı bir değerlendirmeye tabi tutulabilmesi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi gereğince; imalat miktarlarının ve bunlara ait ayrı ayrı olmak üzere detaylı metrajlarınızın ve birim fiyatlarınızı oluşturan piyasa araştırmalarınızın (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) 16/09/2008 Salı günü saat 16:00’ya kadar Daire Başkanlığımıza elden verilmesini önemle rica ederim.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.
Anılan isteklilerden Tezgel İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklama istemine cevap vermediği ve teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece tutulan 18.09.2008 tarihli tutanakta, özetle; Şah-İmar Yapı İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin bu kapsamda sunmuş olduğu belgelerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve idari şartnamenin 34.2 nci maddeleri uyarınca incelenmesi neticesinde istekli tarafından tespit edilen iş kalemlerine ait imalat miktarlarının, projesine göre idarece tespit edilen miktarlar ile çok büyük oranda benzerlik gösterdiği ve isteklice tespit edilen imalat birim fiyatlarının makul ve kabul edilebilir bulunduğu değerlendirmesine yer verilerek, komisyonlarında ihale konusu işin anılan istekli tarafından teklif edilen fiyatla gerçekleştirilebileceği kanaatinin oluştuğu hususlarına yer verilmiş, bu çerçevede, ihale, en düşük fiyatı teklif eden Şah-İmar Yapı İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılmıştır.
İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hazırlanan cevabi yazının Genel İcmal sayfasında anılan isteklinin teklif bileşenleri aşağıdaki gibi açıklanmıştır:
GENEL GİDERLER YTL
SSK Gideri 168.476,96
Peşin Vergi Stopaj Gideri 194.490,00
Muhtasar Gideri 16.799,29
Kamu İhale Kurumu Payı 3.241,50
Karar/Sözleşme Gider 48.622,50
Müteahhit Karı (%4) 259.320,00
Teknik Personel ve Personel Gideri 90.762,00
Şantiye Kurulum ve Organizasyon Giderleri 61.264,35
Proje Bedeli 46.100,61
Görünmeyen Giderler 64.830,00
İş Makinaları ve İşletme Giderleri 103.728,00
All-Risk Sigorta Gideri 4.662,57
Genel Giderler Toplamı 1.062.297,79
İNŞAAT İŞLERİ
İnşaat İşleri 5.631.065,96
MEKANİK TESİSAT İŞLERİ
Sıhhi Tesisat İşleri 52.989,85
Kalorifer Tesisatı İşleri 77.670,84
Müşterek Tesisat İşleri 64.216,21
Havalandırma Tesisatı İşleri 37.559,03
Otomatik Kontrol Tesisatı 4.000,62
ELEKTRİK TESİSAT İŞLERİ
Elektrik Tesisat İşleri 427.580,36
MÜTEFERRİK İŞLER
Müteferrik İşler 187.917,11
GENEL TOPLAM 6.483.000,00
(Söz konusu tabloda yer alan “Genel Giderler Toplamı” olan 1.062.297,79 YTL’nin, teklif bileşenini oluşturan kalemlere dağıtıldığı anlaşılmaktadır.)
Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve idare kayıtlarına 16.09.2008 tarihinde alınan açıklama yazısı ve eki bilgi/belgelerin incelenmesi sonucunda; anılan istekli tarafından teklif bedelini gösteren icmal sayfasının sunulduğu, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen “Yapılacak İşler Listesi” çerçevesinde, imalat kalemlerine ilişkin birim, miktar, birim fiyat ve toplam tutarların gösterildiği listelere, bazı analizlere ve değişik firmalardan alınan fiyat teklifi ve proforma faturalara yer verildiği görülmüş olup, idarece yapılan değerlendirme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamaların yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte, aşağıda belirtilen nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar aşağıda belirtilmiştir:
İdari şartnamenin 7.1.o maddesinde; isteklilerden, “ortağı olduğu veya hissedarı bulunduğu tüzel kişiliklere ilişkin beyanname” sunmaları istenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün VIII.F.b ve VIII.F.c maddelerinde;
“b) Uygulama yönetmeliklerinde ve idari şartnamelerde ihaleye katılanların "gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre, ortağı olduğu şahıs şirketleri ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketlerine ilişkin beyannameyi (standart form KİK027.3/….) vermeleri zorunlu tutulmuştur. Anılan hüküm gereği söz konusu beyannamenin ihaleye katılan bütün isteklilerce verilmesi zorunlu olduğundan, isteklilerin herhangi bir ortaklık ve/veya hissesi bulunmasa dahi beyannamenin 1 numaralı dipnotu gereği "Beyanı gereken bir ortaklık ve/veya hisse mevcut bulunmamaktadır. Bu durumda değişiklik olması halinde bildirmeyi kabul ve taahhüt (ediyorum/ediyoruz)" bölümünü doldurmak suretiyle beyannameyi düzenlemeleri ve sunmaları gerekmektedir.
c) Kuruma yapılan şikayetlerden ve gönderilen yazılardan, uygulama yönetmeliklerinin ekinde yer alan İhaleye Katılacak Olanlar Tarafından Tüzel Kişiliklerdeki Ortaklık ve/veya Hisseleri İçin Verilecek Beyanname doldurulurken bazı tereddütler yaşandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle Beyanname doldurulurken aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir:
1- 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin 2 nci fıkrası ile 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında, haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre ortağı oldukları başka şahıs veya sermaye şirketleri hakkında da yasaklama verilmesini gerektiren haller belirtilmiştir. İdareler tarafından ihale üzerinde kalan istekli hakkında yasaklama kararı verirken, söz konusu maddelerde belirtilen durumdaki diğer ortak ve/veya ortaklıkların tespiti önem arz etmektedir. Bu amaçla İhaleye Katılacak Olanlar Tarafından Tüzel Kişiliklerdeki Ortaklık Ve/Veya Hisseleri İçin Verilecek Beyanname’nin 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin 2 nci fıkrası ile 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen duruma uygun olarak doldurulması gerekmektedir.
2- Buna göre, ihaleye başvuran veya teklif veren aday veya istekli gerçek kişi ise varsa ortağı olduğu başka şahıs şirketleri ile sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip olduğu sermaye şirketlerini; ihaleye başvuran veya teklif veren aday veya istekli tüzel kişi ise yine aynı şekilde varsa başka ortaklıkları ile sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip olduğu diğer sermaye şirketlerini Beyanname’de belirtmesi gerekmektedir.
3- İhalelere katılmaktan yasaklama kararı bu beyannamede beyan edilen ortaklıklar veya sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri hakkında da verilecektir.
4- Bu Beyannamede tüzel kişi istekliler, kendi ortak veya hissedarlarını beyan etmeyeceklerdir.
5- Beyannamede beyanı gereken bir husus bulunmadığı takdirde Beyannamenin dip notunda belirtildiği şekilde ilgili kısım işaretlenecek ve ortaklık/hisse durumuna ilişkin tablo doldurulmayacaktır.
6- İdareler, Beyannamede belirtilen ortaklıkların da ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumun İhale Kontrol Sisteminde yapılan açıklamalara uygun olarak teyit ettirmeleri gerekmektedir.”
açıklaması yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “Ortaklık/Hisse Beyanında”, “Aşağıda ad soyad/unvan ve diğer bilgileri yer aşan şahıs şirketlerinde ortak olduğumuzu ve/veya sermaye şirketlerinin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğumuzu beyan ediyoruz.” açıklamasından sonra, beyanda yer alan tabloda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek kişiye ilişkin bilgilere yer verildiği görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “Ortaklık/Hisse Beyanında” anılan isteklinin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek kişi hakkında bazı bilgilere yer verilmiş olup, beyanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan düzenlemesine uygun bir şekilde doldurulmadığı, beyanda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağı olduğu şahıs şirketi veya sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketi bulunup bulunmadığı belirtilmediğinden, bu hususun bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi de mümkün bulunmadığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)