(4734 S. K. m. 38, 54, 56, 65) (4857 S. K. m. 47)
Toplantı No: 2009/010
Gündem No: 112
Karar Tarihi: 02.02.2009
Karar No: 2009/UH.I-519
Şikayetçi:
Sağlam Taşımacılık Galeri Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Topraklık Mah. Turan Güneş Cad. Orbay Apt. No:64 K: 2 DENİZLİ
İhaleyi yapan idare:
Denizli Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Yücebağ Mah. Lise Caddesi No:2 20100 DENİZLİ
Başvuru tarih ve sayısı:
19.12.2008 / 36447
Başvuruya konu ihale:
2008/166068 İhale Kayıt Numaralı "Evsel Atık Poşeti Dağıtımı İşçilik Hizmeti" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
27.01.2009 tarih ve I.H.53.38.G012/2009-107E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Denizli Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 20.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Evsel Atık Poşeti Dağıtımı İşçilik Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Sağlam Taşımacılık Galeri Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.12.2008 tarih ve 36447 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye teklif verdikleri, tekliflerinin aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakıldığı, teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde sorumlu kontrol amiri personeline asgari ücretin % 20’si üzerinden ücret ödenecektir şeklinde düzenleme bulunduğu, idari şartnamenin 26 ncı maddesinde ve birim fiyat cetvelinde sorumlu kontrol amiri personeline asgari ücretin % 20’si üzerinden ücret ödeneceğine ilişkin bir düzenleme yer almadığından 11 vasıfsız işçi üzerinden hesaplama yapılarak teklif verildiği, bu nedenle de hak kaybına uğradıkları iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari şartnamenin 2 nci maddesinin ( c) (fiziki) miktarı ve türü başlıklı bendinde;
“1- Vasıfsız işçi(11 kişi) 12 ay
2- Binek araç çalıştırılması (1 adet) 5760 km
3- Pazar tipi el arabası 40 adet” düzenlemesi ile,
İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde;
“26.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi(KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.
26.2.(26.1.) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3.Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 gün, yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 gün esas alınacaktır. Personelin yol gideri günlük brüt (2 YTL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (3 YTL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.
26.4.Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak katma değer vergisi(KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.
26.5.Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı% 1,5 olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi ile,
Teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde; “İlgili kurum ve kuruluşlara ödenmesi gerekli her türlü vergi, resim, harç ve SSK primlerinin tamamı yüklenici tarafından ödenecektir. Bu ödemelerin zamanında yatırılmamasından doğacak gecikme zamları ve faizleri de yüklenici tarafından ödenecektir. İlgili ayın hal edişine SSK prim makbuzu, vergi ödendiğine dair belge, aylık SSK prim bildirgesi eklenecektir. Yüklenici çalıştırdığı personele asgari ücretin altında ücret ödemeyecektir. Ancak sorumlu kontrol amiri personeline asgari ücretin % 20’si üzerinden ücret ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin 11 inci maddesinde; “Yüklenici bu işi yaparken yaya poşet dağıtıcılarının kullanması için 40 adet el arabası ve en az 12 kişilik yıllık 5760 km yapacak bir adet minibüs bulundurmak zorundadır. Ayrıca yüklenici eksik eleman çalıştırmayacaktır.
Eksilen işçinin yerine eleman bulmak zorundadır. Bundan dolayı idareden hiçbir ücret talep etmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamenin 19 uncu maddesinde; “Yüklenici personelini, işin gereğine göre tüm işçilerine bir adet kışlık bir adet yazlık iş elbisesi verecektir. Tüm işçilere üzerinde Belediyemiz ve yüklenici firmanın isimlerinin yazılı olduğu tek tip elbise giydirilecek ve çalışanların görünür bir yerinde taşınır kimlik belgesi bulundurulacaktır. Yüklenici personelinin her türlü sağlık önlemlerini alacaktır. İstihdam edilecek personel Denizli Belediyesi’nin uygun göreceği kıyafeti giyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır
Kamu İhale Genel Tebliğinin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı kısmının, “H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı bölümünde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.
Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.
İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.
Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.
Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.
Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.
Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir.
Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.
Özel güvenlik hizmet alımlarında ise ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir. Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.
Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir.
Özel güvenlik hizmetinin kampus gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.
Malzeme dahil yemek hazırlama, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım, çöp toplama ve nakline ilişkin işler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler olarak değerlendirilmeyecektir. Bu nedenle de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu gibi hizmetlerin aşırı düşük teklif sorgulamasında, % 3 oranında sözleşme ve genel gider hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Kurumca, ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan "işçilik hesaplama modülü"ne www.kik.gov.tr adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Yaklaşık maliyet hesap cetveli ile birim fiyat teklif cetvelinden, inceleme konusu
“Evsel Atık Poşeti Dağıtımı İşçilik Hizmeti” ihalesinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmakla beraber, yukarıda anılan Tebliğ hükmü uyarınca sayma yoluyla belirtilen ve asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacağı öngörülen hizmet alımı ihalelerinden olmadığı anlaşıldığından, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanacağı sonucuna varılmıştır.
İhaleye ait idari şartnamenin 45.3 maddesi uyarınca sözleşmenin notere tescil ve onayının idarece gerekli görülmediği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan sözleşme tasarısının 39 uncu maddesinden sözleşmenin kaç nüsha olarak düzenlendiği anlaşılamamakla birlikte, Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 39 uncu maddesinin 40.1 sayılı dip notunda, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile sözleşmenin tek nüsha düzenlenmesinin öngörüldüğü ihalelerde madde metninin, “1 (bir) nüsha olarak imza altına alınmış ve bu nüsha idarede alıkonulmuştur.” şeklinde düzenlenmesi gerektiği hüküm altına alındığından ve inceleme konusu ihalenin idarece personel çalıştırılmasına dayalı olduğunun değerlendirildiği anlaşıldığından, sözleşmenin 1 nüsha olarak düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, söz konusu ihalede, sözleşme giderlerinin 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve eki 1 sayılı tablo uyarınca, teklif edilen bedel üzerinden hesaplanacak binde 4.5 (0.0045) oranındaki ihale kararı damga vergisi, binde 7.5 (0.0075) oranındaki sözleşme damga vergisi ve onbinde beş (0.0005) oranındaki Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere, toplam binde 12.5 (0.0125), diğer bir ifadeyle % 1.25 olduğu görülmüştür.
KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde asgari maliyetin (11 kişi ile 12 ay) işçilik maliyeti ile yemek, yol giderinin toplanması ile bulunacağı, giysi, el arabası(40 adet) , binek araç çalıştırılması (5760 km) giderinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme giderleri hariç toplam asgari işçilik maliyetinin 124.697,4 YTL olduğu, yukarıda belirtilen ve idari şartnamenin 26.1 inci maddesi gereği yüklenici tarafından ödeneceği öngörülen % 1.25 oranındaki sözleşme giderleri dahil toplam asgari işçilik maliyetinin de 126.256,12 YTL olduğu tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı, işçilik hesabı yapılırken % 3 oranında sözleşme ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, başvuru sahibinin teklifinin 127.920,00 YTL olduğu ve asgari işçilik maliyetini karşılamakla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasında 5760 km yol katedecek minibüs gideri olarak 1.152,00 YTL, 40 adet Pazar tipi el arabası için 168,00 YTL, giysi için bir kişi için yazlık elbise 1,00 YTL, bir kişi için kışlık elbise 1,10 YTL olmak üzere toplam 23,793 YTL teklif verdiği ve bu kalemlere ait proforma fatura sunduğu, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu görüldüğünden idarece teklifinin aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)