(4734 S. K. m. 56) (4735 S. K. m. 20, 25) (4857 S. K. m. 46) (İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m. 20)
Toplantı No: 2008/076
Gündem No: 86
Karar Tarihi: 01.12.2008
Karar No: 2008/UH.III-4909
Şikayetçi:
Global Temizlik ve Yemek Hizmetleri Otom. İnş. Tur. ve Pey. San. Tic. Ltd. Şti., Mithatpaşa Cad. No:248 K:1 D:3 Karataş Konak/İZMİR
İhaleyi yapan idare:
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Konya Bölge Müdürlüğü, Çifte Merdiven Mah. Sultanveled Cad. No:43 Karatay/KONYA
Başvuru tarih ve sayısı:
20.10.2008 / 29134
Başvuruya konu ihale:
2008/100111 İhale Kayıt Numaralı “2009 Yılı Kalorifer Yakma, Çamaşırhane, Malzemeli Genel Temizlik ve İlaçlama İşi Hizmet Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.11.2008 tarih ve III.H.43.90.0221/2008-57E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Konya Bölge Müdürlüğü tarafından 09.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009 Yılı Kalorifer Yakma, Çamaşırhane, Malzemeli Genel Temizlik ve İlaçlama İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Global Temizlik ve Yemek Hizmetleri Otom. İnş. Tur. ve Pey. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 15.09.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.09.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.10.2008 tarih ve 29134 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Başvuru konusu ihalenin malzemeli temizlik alımı olduğu ancak; teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde kullanılacak malzemelerin yüklenicinin karşılayacağının belirtildiği ancak idari şartnamenin 26 ncı maddesinde malzeme ve ekipman kalemine yer verilmediği,
2) İdari şartnamenin 52.3 üncü maddesinin 4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesinin (c) bendinde aykırı olduğu, bu bende raporlu olunan günlerin çalışılmış gün gibi hesaba katılacağının hüküm altına alındığı, raporlu personelin yerine yeni personelin işe alınmasının suç niteliğinde olduğu,
3) İdari şartnamenin 52.7 nci maddesinde yer alan sözleşmenin bildirimsiz olarak feshedilmesi halinin, 4735 sayılı Kanunun 20 ve 25 inci maddelerde düzenlenen sözleşmenin feshi hallerine aykırı olduğu,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde ihale konusu işte kullanılacak amonyaksız sıvı cam temizleyicisi, tuvalet temizleme malzemesi gibi temizlik malzemeleri, kuru mop, cam jileti gibi ekipmanlar ve elektrik süpürgesi, çim biçme makinesi gibi makineler sayılmış ve bu malzeme, ekipman ve makinelerin yüklenici tarafından temin edileceği, malzemeler için idareden ayrıca bir ücret talep edilmeyeceği belirtilmiştir.
İdari şartnamenin 26 ncı maddesinde ise yemek, yol, giyim bedelleri ile İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranlarına yer verilmiş, malzeme, ekipman ve makineler burada sayılmamıştır.
Tip idari şartnamenin 26 ncı maddesine ilişkin 15 nolu dipnotta personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde yemek, yol, giyim ve iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranlarının 26 ncı maddede belirtileceği açıklanmıştır.
Birim fiyat teklif alınmak suretiyle çıkılan ihalede, birim fiyat teklif cetvelinde temizlik malzemesi ve ekipmana ayrı bir satır olarak yer verildiği ve ihale dokümanının bir bütün olduğu göz önüne alındığında kullanılacak malzeme, ekipman ve makinelerin teklif fiyatına dahil edileceğinin açık olduğu, düzenlemenin bu haliyle mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 52.3 üncü maddesi; “Yıllık izinli ve istirahatlı olan personelin ismi yüklenici tarafından derhal idareye bildirilecek ve yerine rapor alındığı günü izleyen 2 (iki) iş günü içerisinde(rapor alındığı gün hariç) personel başlatılacaktır. Başlatılmaması halinde personelin yerine yenisi gelinceye kadar, personele tekabül eden bir aylık işçi fiyatının 1/30'u kadar günlük eksik yevmiyeye ilave olarak, Her gün için bir aylık işçi fiyatının 4/30 kadar ceza kesilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesi ücretler ile ilgili olup maddenin (c) bendinde; bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinlerinin çalışılmış günler gibi hesaba katılacağı hüküm altına alınmış,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 10 uncu maddesinde ise; “Sözleşmede, işyerinde çalıştırılması gereken personel sayısının belirtildiği hallerde, yüklenici, belirtilen sayıda personeli işyerinde bulundurmak zorundadır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İş Kanunun anılan maddesi izin durumunda personele ne şekilde ücret ödeneceğini düzenlemektedir. İdari şartnamenin iddia konusu maddesi ise Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 10 uncu maddesine uygun olarak, süreklilik arz eden hizmet işinin aksamamasına yönelik bir düzenleme olduğundan iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 52.3, 52.5, 52.6 ncı maddelerinde yıllık izinli ve istirahatlı olan personelin yerine rapor alınan günü izleyen 2 (iki) iş günü içerisinde(rapor alındığı gün hariç) personel başlatılmaması, teknik şartnamede belirtilen makinelerin bulundurulmaması ve teknik - idari şartnamede belirtilen hükümlere uyulmaması hallerinde uygulanacak cezalar belirtilmiş ve aynı şartnamenin 52.7 nci maddesinde; “Yukarıda belirtilen cezalar, ay sonunda düzenlenecek hakedişte belirtilerek Yüklenicinin ilk istihkakından kesilecektir. Bu cezalar üç defadan fazla tekrarlandığı takdirde, sözleşmenin bildirimsiz olarak feshedilmesi ve kesin teminatın gelir kaydedilmesi İdarenin (Bölge Müdürlüğünün) yetkisindedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde; “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” Hükmü yer almaktadır.
Sözleşme tasarısının 27 nci maddesinde ise; “Aşağıda belirtilen hallerde İdare sözleşmeyi fesheder:
a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi (20) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,
b) Sözleşmenin uygulanması sırasında Yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,
Hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” Şeklinde düzenlenmiştir.
Sözleşme tasarısının anılan maddesine göre yüklenicinin taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde sözleşmenin protestoya gerek kalmaksızın feshedilebilmesi için, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulandıktan sonra idarenin en az yirmi gün süreli ihtarında bulunmasına rağmen aynı durumun devam etmesi gerekmektedir.
Kanun hükmü uyarınca sözleşmenin feshi sürecinde idarenin 20 günlük ihtarda bulunması gerekmektedir. Sonuç olarak sözleşmenin feshi süreci Kanunun amir hükümleri ile yürütülmek zorunda olduğundan, idari şartnamenin 52.3 üncü maddesinin, üç kere belirtilen cezaların kesilmesi durumunda idarenin, sözleşmeyi fesih için harekete geçeceğinin düzenlenmesi şeklinde anlaşılması gerektiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
i) Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
1-Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinin (c) bendinde; ihale konusu işte 168 temizlikçi, 105 kaloriferci, ve 32 çamaşırcının çalıştırılacağı, teknik şartnamenin 10.2 nci maddesinde ise yaz döneminde (temmuz, ağustos) 2 ay süreli olarak yurtların kapalı olması nedeniyle 50 temizlikçi, 32 kaloriferci, 10 çamaşırcı olmak üzere toplam 92 personelin çalıştırılacağı belirtilmiş, idari şartnamenin 26.3 üncü maddesi; "a) Yol ve Yemek Bedeli: 1 günlük yemek bedeli brüt 3,24.-YTL (üçyenitürklirasıyirmidörtyenikuruş) 1 günlük yol bedeli brüt 2,13.-YTL (Ikiyenitürklirasıonüçyenikuruş) olup teklif fiyata dahildir. Yemek bedeli aylık 22 gün, yol bedeli aylık 26 gün üzerinden verilecektir. Yemek ve yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.
b) Teknik Şartnamenin 10-12. Maddesinde miktar ve özeliği belirtilen işçi kıyafetleri teklif fiyata dahildir.",
26.5 inci maddesi; "İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranlan %si;
Temizlik işçisi için: 2
Kalorifer işçisi için: 2,5
Çamaşırhane işçisi için: 1.5
Olmakla birlikte Bakanlar Kurulu kararı ile ortaya konulan İş kazaları ile meslek hastalıkları Sigortalan pirim tarifesinin 4. maddesinde yer alan "aynı işveren tarafından aynı işyerinde yürütülen ve mahiyetleri bakımından ayrı hususiyetler arz eden ve başka tehlike sınıflarına dahil olan bütün işler en yüksek tehlike sınıfına giren işin pirim haddine tabi olur" hükmü uyarınca temizlik ve çamaşır yıkama işinde kaloriferci için belirlenen %2,5’luk prim oranı esas alınacaktır.
Temizlikçi 12,5gün x 84 kişi = 1.050
Temizlikçi 1 gün x 25 kişi -25
Kaloriferci 12,5 gün x 53 kişi = 662,5
Kaloriferci 1 gün x 16 kişi =16
Çamaşırcı 12,5 gün xl6 kişi = 200
Çamaşırcı 1 gün x5 kişi = 5 gün olmak üzere toplam 1.958,5 gün bayram fazla
çalışması yapılacaktır. Fazla çalışma bedeli sözleşme fiyatına dahildir." şeklinde düzenlenmiştir.
Teknik şartnamenin 10.12 nci maddesinde temizlik personeli için iş önlüğü, pantolonu, terliği; kaloriferci için iş tulumu, ateş gözlüğü, iş eldiveni, lastik çizme, filtreli maske, çamaşırcı için ise iş tulumu ve lastik çizme verileceği belirtilmiştir.
Anılan düzenlemeler uyarınca yemek, yol, ücret ve resmi, dini bayram ile yılbaşı mesaisi ücretleri ve %3 sözleşme giderleri dahil, giyim, temizlik ekipman ve malzemeleri hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari maliyet 3.154.589,08YTL'dir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; giyim bedeli için 3.578,00 YTL, temizlik sarf malzemeleri için 36.000,00 YTL (yaklaşık maliyetteki tutarı 193.795,64 YTL), temizlik ekipmanları için ise 6.000,00 YTL (yaklaşık maliyetteki tutarı 34.311,35 YTL) öngörmüştür. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalar incelendiğinde; sarf malzemesi tutarı olan 134.155,68 YTL'den 98.155,68 YTL indirim yapılarak toplam bedel; 36.000,00 YTL olarak, temizlik ekipman malzemesi tutarı olan 26.936,65 YTL'den ise 20.936,00 YTL indirim yapılarak toplam bedel; 6.000,00 YTL olarak belirtilmektedir. Söz konusu proforma faturalarda belirtilen indirim tutarlarının ticari hayatın gereklerine uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
2- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan temizlik ekipmanlarına ilişkin proforma faturada çift kovalı pres arabası, çizme ve eldiven malzemelerinin yer almadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün Xll/ (H/b) maddesinde; "Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır." açıklaması yer almaktadır.
Anılan Kamu İhale Genel Tebliğinin açıklaması uyarınca çift kovalı pres arabası, çizme ve eldiven için tevsik edici belge sunulmaması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz olarak değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)