(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/013
Gündem No: 7
Karar Tarihi: 16.02.2009
Karar No: 2009/UY.III-773
Şikayetçi:
Başkanlık İstemi, Başkanlık İstemi
İhaleyi yapan idare:
Kahramanmaraş Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yenişehir Mah. Cahit Zarifoğlu Cad. No:1 46060 KAHRAMANMARAŞ
Başvuru tarih ve sayısı:
03.02.2009 / 971.1
Başvuruya konu ihale:
2008/87769 İhale Kayıt Numaralı "Merkez Ortaöğretim Pansiyon İnşaatı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
11.02.2009 tarih ve Y.03.72.0139/2009-8 sayılı Ön İnceleme Raporunda;
Kahramanmaraş Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.02.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Merkez Ortaöğretim Pansiyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak 03.02.2009 tarih ve 971.1 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe üzerine Başkanlık İsteminde bulunulduğu,
Yapılan inceleme neticesinde;
1) İddiaların incelenmesine geçilmesine gerek bulunmadığına,
2) Başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Şikayet dilekçesi ve Ön İnceleme Raporu incelendi:
Başvuru dilekçesinde özetle;
12.09.2008 tarih ve 2008/548 sayılı Başkanlık Olurunda; “19.08.2008 tarih ve 23279 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan “Bir Grup Müteahhit” tarafından yazıldığı belirtilen imzasız dilekçede özetle;
2005 yılının son aylarından beri Kahramanmaraş'ta Bayındırlık Müdürlüğü sekreteryasında yapılan inşaat ihalelerinin çoğunun bozulma gerekçesinin, yapılacak olan imalatlarla, mahal listesi arasındaki uyumsuzluk ve proje ve ataşman eksikliklerinden kaynaklandığının Kurumun raporları ile sabit olduğu, bu hataların sehven değil, eğer ihalede tezgaha yönelik anlaşma sağlanamaz ise itiraz edilerek bozdurulsun maksatlı bazı devlet idareci ve memurları eliyle ve işi almak isteyen müteahhit işbirliği ile bilinçli olarak yapılan yanlışlar olduğu, bir kısmının da ihale şartnamesinde bilinçli istenen bazı evrakların eksikliğinden olduğu,
Kahramanmaraş'ta yukarıdaki hatalardan dolayı bozdurulan ihaleler yeniden yapıldığında daha düşük kırımla ve yüksek fiyatla tezgahlanarak işin tezgahlandığı söylenen müteahhitlere satıldığının kayıtlarda olduğu, örneğin:
1- Pazarcık Halk Eğitim Binası inşaatı bozulan ihale bedeline göre iki kat fiyata satıldığı,
2- Kahramanmaraş Müze Ek bina inşaatının 2 katı kadar fiyata satıldığı,
3- Çağlayancerit Devlet Hastanesi inşaatının 2,5 katı kadar fazla fiyata satıldığı,
4- Nurhak Devlet Hast. inş. 2 katı kadar fazla fiyata satıldığı,
5- 2006 yılı yatırımı olan K.Maraş Önsen ÇPL. İkmal İnşaatı ihalesinde ihale sürecinde 10 kadar müteahhit elenerek iş SAYAR İnş. Şti.’ne verilemeseydi, mahal listesine bilinçli yazılan yivli karosiman miktarı bahane edilerek, ihale yasasındaki gizliliğe uymadığı gerekçesi ile KİK’e itiraz edilerek ihalenin iptali yoluna gidileceğinin açık olduğu ve benzeri iddialara yer verildiği, dilekçe ekine 1 adet şikayet dilekçesi eklendiği görülmüştür.
Dilekçe ekinde sunulan ve gereği için Kahramanmaraş Valilik Makamına, Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığına ve KİK Başkanlığı’na yazıldığı belirtilen şikayet dilekçesinde özetle;
28.07.2008 tarihinde ihalesi yapılan henüz ihale süreci tamamlanmayan Kahramanmaraş Merkez 300 kişilik Orta Öğretim Öğrenci Pansiyonu inşaatı ihalesinin 1 yıla yakın zamandır ...'ın sahibi olduğu Sayar İnş. Şti.’ne tezgahlandığının konuşulduğu, gizli hazırlanması ihale yasası emri olan yaklaşık maliyet alt yapısı hesapların Bayındırlık Müdürlüğü yetkililerinin bilgisinde Sayar inşaat şirketi elemanları güdümünde hazırlatılarak Bayındırlığın bilgi işlem merkezinde kayda geçirildikten sonra, görevli teknik elemanlara imzalatıldığının konuşulduğu, yaklaşık maliyet ve ihale dosyasındaki plan ataşmanlara ve teknik kurallara aykırı olarak konulan bazı imalat pozlarına ve de uygulanacak projeye göre bazı imalatların çokluğuna bakıldığında yaklaşık maliyette 300.000,00 YTL ile 500.000,00 YTL arasında şişirme olduğunun anlaşıldığı, gerçek şişirme tutarının elbette hesapların resmi teftişi ile ortaya çıkacağı,
İhale öncesi Kahramanmaraş ihale tezgahlarında birbirine destek veren bazı müteahhitler ile bazı Bayındırlık yetkilileri ve Milli Eğitim memuru ...’ın işin Sayar İnşaatta kalması için dosyaların SAYAR İnşaata verilmesi yönünde epey gayret ettikleri, işin Sayar İnşaatın şu anda yaptığı Akif İnan Mah. Lise inşaatına yakın yere yapılacak olmasını bahane ederek Sayar İnşaatın yarımı sayılır dedikleri, halbuki iş sıfır iş olduğu, ancak anlaşma sağlanamayınca ihalede çeşitli fiyatlı teklifler verildiği, ...’ın iş kendi şirketinde kalmasa dahi işi joker dosyalarda bıraktırarak ya işi yine kendi şirketinin yapmasını sağlama ya da ihale sürecinde ikna için zaman kazanma yolunu seçtiğinin anlaşıldığı,
Yaptıkları hesaplamalara göre işin yaklaşık maliyetinin 3.700.000 YTL. civarında olduğu, Sayar İnş. Şti.’nin teklifinin 3.350.000 YTL., Joker dosya olarak bilinen Mühendis ...'nin teklifinin 2.400.000 YTL., yine Joker dosya olarak bilinen ...’in şirketine ait teklifin 2.750.000 YTL .civarlarında olduğu, eğer Sayar İnş. Şti.’nin altındaki 10'dan fazla teklifli dosyalar bir şekilde elenemez ise, en ideal çözümün işi ...'in şirketine ait teklifte bıraktırmak olduğu, eğer aradaki teklif sahibi müteahhitler ikna ya da başka yollarla elenemezlerse o zaman işin joker dosya Mühendis ...'nin teklifinde kalmasının sağlanması şeklinde bir hesap içinde göründükleri, iş Mehmet BESNİ'nin teklifinde kalsa bile eğer ihalenin iptali yoluna gitmezler ise müteahhidin işi yapacağı ve yine de para kazanacağı, bunun da işin hesabında şişirme olduğu savını doğrular nitelikte olduğu,
Değişen şeyin, bu işin ihalesinden pay bekleyenlere doyurucu payın verilemez olduğu (ihale istenen noktada sonuçlanamaz ise, büyük ihtimalle yaklaşık maliyet hesapları ve mahal listesinde bilinçli olarak yapılan yanlışlar bahane edilerek ihalenin iptali yoluna gidilmesi ihtimalinin yüksek olduğu, takip edilmesi gerektiği),
İşin müteahhit güdümünde hazırlandığı iddia edilen yaklaşık maliyetini imzalayan Bayındırlıktan İnşaat Mühendisinin aynı zamanda ihale komisyonu üyesi olduğu, bunun yaklaşık maliyetteki şişirme ve usulsüz imalat pozlarının başkaları bilmesin diye yapılmış bir görevlendirme biçimi olarak algılandığı, bu görevlendirmenin yasal olduğu, ama dedikodulara bakıldığında etik açıdan ve devletin yıpratılmasına katkı verdiğinden uygun olmadığı,
İki yıla yakın zamandır, adı ihale tezgahlarında anılan ve emniyet sorgusunda olan Bayındırlık teknik elemanı ...'ninde ihale komisyon üyesi olduğu, (aynı zamanda Sayar İnşaatın şu anda yapmakta olduğu Akif İnan Mah. Lise ihalesinde de ihale komisyonu üyesi olduğu, o günlerde komisyon parasında anlaşmazlığa düştükleri ve Şube Müdürü ...’ın devreye girmesiyle sorunun aşıldığı) Milli Eğitimin yıllardır yolsuzluk alanında dedikodusu bitmeyen ünlü memuru ...'ın da ihale komisyon üyesi olduğu, bazı arkadaşlara, gerek dosya satarken gerekse ihale sürecinde, ...'ın yarımına teklif atmanız ayıp olmuyor mu türünden laflar ettiğinin arkadaşların yakınmalarından anlaşıldığı, kaldı ki yarım değil sıfır iş olduğu,
İlgili kurum çoğu yatırımların yapılması yada tamamlanması için ödenek bulmakta zorlanırken Devlet-vatandaş işbirliği yada hayırsever işadamları vasıtası ile yatırımların yapılmasını sağlamaya çalışırken, bazı müteahhitlerin takip ettiği işlerde nasıl oluyorsa, kılıfına uydurularak abartılı hesaplarla yapılan keşiflere ödenek bulmakta oldukça cömert davranılabilindiği, imalat abartıları hariç, Kahramanmaraş’ta hazır beton kullanılmaya başlandığı 10 yıl kadar önceki tarihten bu yana beton pompası ile basılan hazır betonarme betonuna nakliye parası ödenmediği, ilgili camianın hazır betona nakliye ödenmez olarak bildiği (yasal olarak ödenebileceği, 2886 sayılı yasaya tabi işlerde müteahhitlerle birlikte yapılan kesin hesaplarda dahi hazır betona nakliye parası ödenmediği, hiç bir Bayındırlık elemanının hazır beton nakliye hesabı ile uğraşmak istemeyeceği, çoğunun da ödenmez olarak bildiği, ama bu işin yaklaşık maliyetinde hazır betona nakliye ödemesi yapıldığı, bunun da hesabın müteahhit güdümünde hazırlandığı iddiasına kuvvetli bir kanıt olduğu),
Kurumlar genel bina ihtiyaçlarını göz önüne alarak asgariden hizmetleri karşılayacak şekilde kriterler koysa, Bayındırlıkta yapılan projeler ve hesaplar ilgili kurumun da katılımı ile İl Özel İdaresinde oluşturulacak teknik ve idari bir komisyonda, teknik ve mahal listesi yönünden incelemeden geçtikten sonra işleme konsa, suistimallerin azalacağı ve daha çok yatırım yapılacağı,
Söz konusu işin ihalesi kimde kalırsa kalsın ihalenin iptal ettirilerek yaklaşık maliyetin Bakanlıktan istenecek uzman bir heyete inceletilmesi halinde yaklaşık maliyetin kayda değer tutarda azalacağına inandıkları ve benzeri iddialara yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Şikayet ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli olabilecekler, adaylar ve isteklilerin şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet ehliyeti bulunanların iddiaların incelenmesi başvurusunda bulunamayacakları hükme bağlanmış, 4734 sayılı Kanun ve anılan Yönetmelikte yapılan tanımlar dikkate alındığında şikayet ehliyeti ihale dokümanı satın alınması koşuluna bağlanmıştır.
Öte yandan, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 21 inci maddesinde de; Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olarak Kuruma ulaşan yazılı başvurular veya kamuoyuna yansıyan somut ve ciddi nitelikteki ihale mevzuatına aykırılık iddiaları veyahut itirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerine aykırılık bulunması ya da itirazen şikayet başvurusundan vazgeçilmesi hallerinde iddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceğine Kurul tarafından karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin 22 nci maddesinde; ihalenin ve ihaleyi yapan idarenin belli olması, Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık iddialarının somut ve ciddi nitelikte olması, aynı ihaleye ilişkin ve aynı konuda esas incelemesine geçilmiş veya sonuçlandırılmış bir başvurunun olmaması, başvuruya konu ihalenin iptal edilmemiş olması hallerinde iddiaların incelenmesine geçilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
Başvuruya konu ihalelerde söz konusu iddiaların niteliği göz önüne alındığında, ihale işlem dosyaları üzerinden inceleme yapılması suretiyle bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı, suçlu olduğu iddia edilen şahıslara yönelik iddialara ilişkin değerlendirme, görev ve yetkinin Cumhuriyet Savcılıklarında olduğu değerlendirilmektedir.
Başvuruya konu ihalede, Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık iddialarının somut nitelikte bulunmaması nedeniyle, Yönetmeliğin 22 nci maddesinde öngörülen iddiaların incelenmesine geçilmesinin kabul koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından iddiaların incelenmesine geçilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
1- İddiaların incelenmesine geçilmesine gerek bulunmadığına,
2- Başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)