(4734 S. K. m. 54, 65
Toplantı No: 2009/039
Gündem No: 12
Karar Tarihi: 04.05.2009
Karar No: 2009-UY.II-1466
Şikayetçi: Tuğrul İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti, | |Silvan Yolu| |114||Seyrantepe|Merkez|Diyarbakır
İhaleyi yapan idare: Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı, Süleyman Sırrı Sokak No:3 Kat 8 Kızılay/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 09.04.2009 / 8593
Başvuruya konu ihale: 2008/195962 İhale Kayıt Numaralı "Bingöl 1500 Seyircili Spor Salonu İnşaatı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 28.04.2009 tarih ve II.Y.08.56.0177/2009-3E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı tarafından 25.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bingöl 1500 Seyircili Spor Salonu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tuğrul İnş. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti’nin 20.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.04.2009 tarih ve 8593 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
Bilanço ve eşdeğer belgelerin eksik ve uygun olmadığı ve bilançolarda ibraz edilen hesaplara esas hak ediş kapaklarının tasdiksiz ve imzasız olduğu gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, mali müşavir tarafından belirtilen katsayı ve değerlere sahip olduklarının yazılı olarak sunulduğu, ibraz edilen hak ediş kapaklarının sadece ek bilgi mahiyetinde sunulduğu, söz konusu hak edişlerin aynı idarenin kontrolörlüğünde yapıldığı dolaysıyla asıllarına idarenin kolayca ulaşabileceği, kendilerinden bilançoların ayrıntılarının istenilmediği, istenilmiş olunsaydı vergi dairesince onaylı bilanço ve ayrıntıları gösteren belgeleri sunabilecek durumda oldukları, belirtilen eksikliğin giderilebilecek nitelikte olduğu, idarenin tekliflerini değerlendirme dışı bırakmasının mevzuata uygun olmadığı,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 37 nci maddesinde;
Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin istenilmesi zorunludur.
Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde de, isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeler istenebilir.
Bu belgelerin istenildiği durumlarda;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’ den küçük olması,
Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.
Bu şartları bir önceki yılda sağlayamayan istekliler, son üç yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançosunun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunamayan istekliler, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu bilanço belgelerinin de yeterlik şartını sağlamaması halinde, belgenin ait olduğu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki belgeler sunulabilir ve belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilançoların veya bilançoların gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gereklidir.
Yayınlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen istekliler yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı vermesi ve ortaklardan her birinin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şartları sağlaması zorunludur.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 38 inci maddesinde; “Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit ve üzerindeki ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgelerin her ikisinin idarelerce istenilmesi, isteklilerin ise bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.
Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde de, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosu ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgeler istenebilir. Bu durumda isteklilerin bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarı hesabında, isteklinin yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirmiş olduğu inşaat sektöründeki faaliyetlerinden elde edilen gelirler toplamı dikkate alınır.
Bu belgelerin istenildiği durumlarda; son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15’inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12’sinden az olmaması gerekir.
Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu şartları son üç yılda sağlayamayan istekliler, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunamayan istekliler bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir ve bu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki belgeler dikkate alınarak, belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu gelir tabloları itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki belgeler sunulabilir ve bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Sunulan gelir tablosu ile taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirini gösteren belgelerin yeminli mali müşavirce veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya da vergi dairesince onaylı olması gereklidir.
Taahhüdü altındaki ve bitirdiği işlerin değerlendirilmesinde, işin kamu veya özel sektörde sözleşmeye bağlı olarak sürdürülmesi şartı aranır.
İsteklinin, ortak girişim ortağı olarak taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarına ilişkin yapım işi gelirleri, iş ortaklığında o ortak girişimdeki hissesi oranında, konsorsiyumlarda ise gerçekleştirdikleri iş kısımları üzerinden dikkate alınır.
İş ortaklığında, yıllık ciro veya ihale konusu yapım işlerine ilişkin yıllık gelir bakımından, pilot ortağın ve diğer ortakların iş ortaklığındaki hisseleri oranında asgari yeterlik kriterini sağlamaları gerekir. Ortaklardan her birinin bu iki belgeden birini sunması ve sunulan belge için öngörülen kriteri iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlamaları zorunludur…” hükmü,
İhale ilanının “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 4.2.2 nci maddesinde; “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri yoksa bunlara eşdeğer belgeler..” düzenlemesi,
Yine ihale ilanının “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 4.2.3 üncü maddesinde; “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hak ediş raporları veya benzeri belgeler. Bu belgelerde, son üç yılın ortalamasının toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15 inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği beledin % 12 sinden az olmaması gerekir…”düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede şikayetçi firmanın bilanço değerlerine ilişkin olarak Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı bilanço özetini, iş hacmine ilişkin belge olarak ise yine Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı ciro ve gelir özetini belirten belgeleri sunduğu görülmüştür. İstekli ayrıca bu belgelerin yanında onaylı olmayan bilanço güncelleme tablosu ile hak ediş raporlarını sunmuştur.
Yukarıda belirtilen yönetmelik hükmünden de anlaşılacağı üzere yayınlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyen istekliler yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler. Şikayetçi firmanın sunduğu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı bilanço özeti tek başına ihalede istenilen yeterli koşulu sağladığından, isteklinin teklifinin “Bilanço ve eşdeğer belgelerin eksik ve uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun görülmemiştir.
İş hacmini gösteren belgeler için ise Yönetmelikte “hakediş raporları veya benzeri belgeler” ifadesi yer almaktadır. İsteklinin sunduğu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı gelir tablosu, firmanın hem cirosunu hem de yapım işleri gelirini göstermektedir. Sunulan belge, Yönetmelikte istenilen şartları sağladığından hak ediş raporları onaylı olmaması gerekçesiyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun görülmemiştir.
Sonuç olarak ihalede şikayetçi firma tarafından hem bilanço güncelleme hem de hak ediş raporları yerine geçen belgelerin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı şekilde sunulduğu görülmüştür. Bu sebeple belirtilen belgelerin onaylı olmadığından bahisle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık görülmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)