(4734 S. K. m. 54, 65)
Toplantı No: 2009/010
Gündem No: 129
Karar Tarihi: 02.02.2009
Karar No: 2009/UM.I-510
Şikayetçi:
Güney Diş Deposu Tic. ve San. Aş, Karanfil Sokak No: 47/6 Kızılay/ANKARA
İhaleyi yapan idare:
Malatya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Hastane Cad. Devlet Hastanesi Bitişiği MALATYA
Başvuru tarih ve sayısı:
17.12.2008 / 36097
Başvuruya konu ihale:
2008/166578 İhale Kayıt Numaralı "Diş Üniti ve Hasta Koltuğu (Fötöy) Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
26.01.2009 tarih ve I.M.52.70.0217/2008-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Malatya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 17.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Diş Üniti ve Hasta Koltuğu (Fötöy) Alımı” ihalesine ilişkin olarak Güney Diş Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin 04.12.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.12.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.12.2008 tarih ve 36097 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Teknik şartnamenin 4.6.1 maddesinde öngörülen teklif edilen cihazın üretici firma tarafından halen üretildiğine ilişkin belgeyi sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı kaldı ki söz konusu belgenin ihalenin esasına etkili olmayıp her zaman eksikliği giderilebilecek belge niteliğinde olduğu,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihazın, teknik şartnamenin 2.1.5, 2.2.7, 2.4.5 ve 2.4.9 maddelerinde öngörülen şartları taşımadığı
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İnceleme konusu ihalenin, Malatya Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 17.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, 1 Kalem (25 Adet) Diş Üniti ve Hasta Koltuğu (Fötöy) Alımı işi olduğu anlaşılmıştır.
Teknik şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 4.6.1 maddesinde;
“Teklif edilen cihazın üretici firma tarafından halen üretildiğine dair belge verilmelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu bağlamda, yeterlik değerlendirilmesinde kullanılacak kriterler arasında, teklif edilen cihazın halen üretildiğine ilişkin herhangi bir belgenin de sayıldığı konusunda tereddüt yoktur. Ancak anılan düzenlemede “belge” hususunda herhangi bir sınırlamaya gidilmediği, bu itibarla cihazın halen üretildiğini tevsik edici bir belgenin sunulmasının yanı sıra sadece bu hususa ilişkin taahhütname sunulmasının da yeterli olacağının kabul edildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin teklif dosyası incelendiğinde, diş üniti ve hasta koltuğu için Tıp-Tek Dişçilik Teknolojileri Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından üretilen Progress Marka S Model ürünü teklif ettiği görülmüştür. Diğer taraftan, teklif ettiği cihazın üretici firma tarafından halen üretildiğine ilişkin ayrıca bir belge sunmadığı ama Tıp - Tek Dişçilik Teknolojisi Tic. ve San. A.Ş. tarafından düzenlenen “Yetki ve Garanti Belgesi”nde “17.11.2008 tarihinde kurumunuzca yapılacak olan 2008/166578 İKN li 1 Kalem (25 Adet) Diş Üniti Ve Hasta Koltuğu (Fötöy) alımı ihalenizde; üretmekte olduğumuz Progress ve Adonis marka….”ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar şikayete konu belgenin, yetki ve garanti belgeleri ile doğrudan bir ilişkisi olmasa da bu noktada çözüme kavuşturulması gereken hususun yetki ve garanti belgesi içerisinde bu şekilde bir ifade kullanılmış olmasının söz konusu yeterlik kriterinin karşılanması anlamı taşıyıp taşımadığıdır.
Bu itibarla, yeterlik kriterinin yalnızca şartnamenin ayrı bir maddesinde istenilmiş olmasının mutlaka ayrı bir şekilde belgelendirilmesi gerektiği sonucunu doğurmayacağı, önemli olanın söz konusu kriterin istekli tarafından sağlanıp sağlamadığı hususu olduğu açıktır. Söz konusu düzenlemede yeterlilik kriteri olarak ayrım yapılmaksızın herhangi bir belgenin verilmesinin şart koşulduğu, başvuru sahibi tarafından teklif dosyası içerisinde üretici firma tarafından “üretmekte olduğumuz” ifadesine yer verilmiş bir “belge”nin sunulduğu dikkate alındığında söz konusu yeterlik kriterinin sağlanmış olduğunun kabulü gerekmektedir.
Diğer taraftan, başvuru sahibinin iddiasının aksine teklif edilen cihazın üretici firma tarafından halen üretildiğine ilişkin belgenin teklif zarfı içerisinde sunulması zorunlu olan belgeler arasında bulunduğundan Mal Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 52 nci maddesinde öngörülen tamamlatılabilecek bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, idare tarafından başvuru sahibinin teknik şartnamenin 4.6.1 maddesinde öngörülen kriteri sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde, idarelerin gerekli gördüğünde teklif edilen malın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygunluğunu teyit etmek amacıyla numunelerini, kataloglarını, fotoğraflarını ve benzeri tanıtım materyallerini isteyebilecekleri hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede ihale ilanının 4.3.3 aynı şekilde idari şartnamenin 7.3.4 maddesinde;
“1- İstekliler teklif zarflarında ürünün kataloglarını veya broşürlerini sunmak zorundadır.
2- İstekliler teknik şartnameye yazılı olarak cevap vermek zorundadır.
3- Katalog T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 14.06.2003 tarih ve 25138 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan “Tanıtma ve kullanma Klavuzu Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerine uygun nitelikte olmalı.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan düzenleme uyarınca, teklif edilen ürünlerin teknik şartnameyi karşılayıp karşılamadığının kataloglar üzerinden tespit edileceği anlaşılmaktadır.
Teknik şartnamenin 2.1.5 maddesinde “Hekim programı sayesinde en az 2 farklı diş hekiminin, kendilerine özel program yapmasına izin vermelidir. Hafızada bu programlar saklanabilmelidir.”
Teknik şartnamenin 2.2.7 maddesinde “Bardak dolumu ve kreşuar çanağının yıkanması, önceden ayarlanabilen süre ve su basınç ayarı ile düğmeye bir kez basmakla otomatik olarak yapılmalıdır.”
Teknik şartnamenin 2.4.5 maddesinde “ Işık şiddeti gücü 8.000-28.000 lux aralığında olmalıdır.”
Teknik şartnamenin 2.4.9 maddesinde “ Reflektör ısınma yapmamalıdır.”
Düzenlemeleri yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddialarının yerinde olup olmadığının tespiti için ihale teknik şartnamesi, ihalede teklif edilen cihazın teknik özelliklerini gösteren belgeler ile itirazen şikayet dilekçesi ve idarenin şikayete verdiği cevap gönderilmek suretiyle bir akademik kuruluştan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihazın teknik şartnameyi karşılayıp karşılamadığı hususunda teknik görüş istenmiştir.
Akademik kuruluştan alınan teknik görüşte;
I- KORO marka diş ünitine ait teknik özellikleri gösteren kitapçığa ait tarafıma gönderilen fotokopinin incelenmesinde belirtilen diş üniti ile ilgili standard özelliklerin açıklandığı bölümde hasta koltuğunun haraketlerinin ayarlanabildiği 3 adet değiştirilebilir hafıza programının olduğu belirtildiği, bu özellik göz önüne alındığında KORO marka diş ünitinin teknik şartnamenin 2.1.5 no'lu maddesinde istenilen özellikleri karşıladığı,
II- KORO marka diş ünitine ait kurulum kullanım ve bakım klavuzunun 15 inci sayfasında bardak doldurucunun ve kreşuar yıkayıcısının zaman ayarlarının yapılabildiğinin görüldüğü ancak suyun basıncının ayarlanabilir olduğu ile ilgili bir bilginin bulunamadığı,
III- KORO marka diş ünitine ait kurulum kullanım ve bakım klavuzunun 7 inci sayfasında reflektörün gücü min. 8.000 lux max. 28.000 lux olarak belirtildiğinden KORO marka diş ünitinin teknik şartnamenin 2.4.5 no'lu maddesinde istenilen özellikleri karşıladığının görüldüğü,
IV- KORO marka diş ünitine ait kurulum kullanım ve bakım klavuzunun 7 inci sayfasında reflektörün soğuk ve gölgesiz ışık verdiğinin belirtildiği, önemli olan hususun reflektörün ısınması değil verdiği ışığın sıcak olmaması olduğu, zaten dünyada halojen lamba kullanıp ta ısınmayan bir cihaz olmadığı, bütün reflektörlerin ısındığı, bazı reflektörlerde ısınmayı azaltabilmek için fan bulunduğu, fanlı reflektörlerin de ısındığı, teknik şartnamede reflektör ısınmamalıdır maddesinden ziyade reflektör ısınmayı azaltmak için fan içermelidir maddesi bulunması daha önemli olduğu, KORO marka diş üniti teknik şartnamenin 2.4.9 no'lu maddesinde istenilen özellikleri karşıladığı,
İfadelerine yer verilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği hükmü yer almaktadır.
İdare ihtiyacı olan alıma konu cihazı mevcut teknik şartnameye uygun cihaz ile karşılayabileceğine karar vermiştir. Teknik şartnamede yer alan cihazın tıbbi ve teknik özelliklerine ilişkin düzenlemeler, cihazı teknik olarak bütünüyle tarif eden düzenlemelerdir.
İhaleye teklif verecek isteklilerin teklif ettikleri cihazın teknik şartnamede istenen bütün özellikleri bire bir karşılaması gerekmektedir. Alınan teknik görüş yazısı ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teknik şartnameye uygunluk taahhütnamesi sunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihazın söz konusu teknik şartname maddelerine aykırı olduğunu doğrular bilgiye ulaşılamamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu yönüyle iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
i) Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklifin geçerli olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;
1- İhale ilanının 9 uncu maddesi ve aynı şekilde idari şartnamenin 18 inci maddesinde; “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme düzenlenecektir.”
düzenlemesine yer verilmiştir.
4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin Hazırlanması ve Sunulması” başlıklı 30 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında; “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.” hükmüne,
Aynı şekilde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49 uncu maddesinde;
“Teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlardan işin niteliğine göre uygun olanı esas alınarak hazırlanır.(standart form KİK018.0/M, KİK019.0/M)
Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:
a) Yazılı olması,
b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,
c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,
d) Üzerinde kazıntı, silinti düzeltme bulunmaması,
e) Ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.
…Sunulan teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Teklif mektuplarının taşıması zorunlu özelliklerden herhangi birini taşımayan teklif mektupları değerlendirme dışı bırakılacağından bunların sonradan değiştirilmesi,
düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara kesinlikle başvurulmayacaktır. Teklif mektubu reddedilen isteklinin teklifi tamamen değerlendirme dışı bırakılmış sayılacaktır.”
hükmüne yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında ise, Birim Fiyat Teklif Mektubu ve ihale konusu alımın tek kalemde gösterildiği birim fiyat teklif cetvelinin sunulduğu ayrıca teklif mektubunun 8 inci maddesinde; “İhale konusu işin tamamının teklif mektubumuz ekindeki birim fiyat cetvelinde belirtilen iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyat üzerinden KDV hariç 203.250,00 YTL (İki yüz üç bin iki yüz elli Yeni Türk Lirası) karşılığında yapmayı kabul ve taahhüt ederiz.” ibaresine yer verildiği görülmüştür.
Teklif mektuplarının taşıması gereken şartların neler olduğu kamu ihale mevzuatı ve ikincil mevzuatta ayrıntıları ile belirtilmiş ve teklif mektuplarının standart formlardan işin niteliğine göre uygun olanının esas alınması gerektiği açıkça hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan Kurumun, Kamu İhale Kanunu’nun 53 üncü maddesinin (b) bendinde verilen yetkiye dayanarak, hazırlamış olduğu götürü bedel teklif mektubu (KİK018.0/M) ve birim fiyat teklif mektubu (KİK019.0/M) standart formları arasındaki temel ayırt edici unsurun teklif mektuplarının 8 inci maddesinde öngörülen düzenleme olduğu görülmektedir. Anılan madde ile istekliler, ihale konusu işin tamamını götürü bedel karşılığında mı yoksa her bir iş kalemi için verecekleri birim fiyat karşılığında mı yapacaklarını beyan etmektedirler. Ancak bu beyan göz önüne alınarak isteklilerin hangi bedel üzerinden teklif verdikleri anlaşılabilecektir.
İdare tarafından isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden verecekleri öngörülmüş ve buna ilişkin standart formun (Standart Form - KİK0018.0/M) ihale dokümanı kapsamında da verilmiş olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif mektubu sunarak ihale konusu işi birim fiyat karşılığında yapacağını beyan etmiş olması ve işin niteliğine uygun olmayan teklif mektubu sunmuş olması, teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksikliktir.
2- Diğer taraftan, her ne kadar ihale konusu alım esas itibariyle Diş Üniti ve Hasta Koltuğu olsa da teknik şartnamede kavitron cihazı, ışınlı dolgu cihazı, aerator başlığı, mikromotor, angldruva, piyasamen ve hekim malzeme dolabı enstrümanlarının ünitle birlikte verilmesinin istenildiği anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin “Üretim, imalat kapasitesi, araştırma-geliştirme faaliyetlerini belirlemeye yönelik belgeler” başlıklı 7.3.2 maddesinde;
“a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belgeler
b) İstekli yetkili satıcı ise, yetkili satıcı olduğunu gösteren belgeler
c) Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteren imalatçı veya yetkili satıcı ise,
yukarıdaki belgelerin yanı sıra serbest bölge faaliyet belgesi” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli teklif dosyasında, sadece dişçi koltuk imalatçısı olduğunu gösterir Sanayi Ticaret Bakanlığınca düzenlenmiş Sanayi Sicil Belgesini ve ekinde kapasite raporunu sunduğu, ancak ünitle beraber verilmesi istenilen enstrümanlara ilişkin herhangi bir imalatçı ya da yetkili satıcı olduğunu gösterir belge sunmadığı anlaşılmıştır. Bu hususa ilişkin olarak teklif dosyasında yalnızca, eğitim, montaj taahhütnamesi, garanti ve servis taahhütnamesi gibi belgelerde enstrümanlardan söz edildiği ve anılan taahhütnamelerde de yedek parça, tam bakım, kalibrasyon, onarım ve teknik servis garantisi verileceği ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
Gerek diş üniti ve fötöy gerekse de enstrümanları düzenleyen teknik şartname hükümlerinde yetki belgesine ilişkin ayrıca bir hükme yer verilmediği bu hususa ilişkin tek düzenlemenin ise idari şartnamede yapılmış olduğu dikkate alındığında, söz konusu idari şartname düzenlemesinin genel bir nitelik taşıdığı anlaşılmıştır. Anılan şartname düzenlemesinin hem diş üniti ve fötöyü hem de enstrümanları kapsayacak şekilde anlaşılması gerektiği, bu nedenle de diş üniti, fötöyün yanı sıra enstrümanları da kapsayan yetki belgesinin/belgelerinin ihalede sunulması zorunlu belgeler arasında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Şu halde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan taahhütnamelerin yetki belgesi olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığının açık olduğu, anılan isteklinin teklifinde farklı markalara ilişkin enstrümanları sunmayı taahhüt etmesine rağmen söz konusu enstrümanlara ilişkin herhangi bir yetki belgesi sunmadığı anlaşıldığından bu yönüyle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)