(4734 S. K. m. 56) (4857 S. K. m. 47)
Toplantı No: 2007/75
Gündem No: 27
Karar Tarihi: 10.12.2007
Karar No: 2007-UH.Z-3963
Şikayetçi: F. K., İnş. Taah. Tahmil Tah. Yemek Peyz. ve Temz. İşleri Taş. Hizmetleri, 6.Cadde Nu: 29/13 A.Öveçler Çankaya/ANKARA
İhaleyi yapan idare: SB Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İrfan Baştuğ Caddesi Nu:10 Dışkapı /ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı: 16.11.2007 / 33484
Başvuruya konu ihale: 2007/137608 İhale Kayıt Numaralı “Hast.ve Bağlı Semt Polk.2 Yıl(731 Gün)300 Pers. İle Tem. Hiz.ve Yer. Alan. Zarar. İle Mücadele Hiz.Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme: 05.12.2007 tarih ve 08.20.96.0168/2007-85E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
SB Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nce 25.10.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Hast.ve Bağlı Semt Polk.2 Yıl(731 Gün)300 Pers.İle Tem.Hiz.ve Yer.Alan.Zarar.İle Mücadele Hiz.Alımı” ihalesine ilişkin olarak F. K., İnş. Taah. Tahmil Tah. Yemek Peyz. ve Temz. İşleri Taş. Hizmetleri’nin 01.11.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.11.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.11.2007 tarih ve 33484 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.11.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
Başvuru dilekçesinde özetle;
1) İhalede personel artışı ve eksilişi söz konusu olmasına ve resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşında çalıştırılacak personelin de mevcut olmasına rağmen ihalenin birim fiyatlı olmamasının mevzuata uygun olmadığı,
2) İdari Şartnamenin 26 ncı maddesinde resmi tatil ve dini bayram günlerine ilişkin düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı,
3) İdarece idari şartnamede giyeceğin sayısının öngörülmüş olmasına rağmen giyeceğin niteliğine ilişkin ihale dokümanında herhangi bir şekilde düzenlemeye yer verilmemesinin mevzuata uygun olmadığı,
4) Teknik şartnamenin 13.2 nci maddesinde yapılan düzenlemenin isteklileri tekliflerini vermelerinde tereddüde düşürecek nitelikte içeriğe sahip olduğu,
5) Teknik şartnamenin 15.1 inci maddesinde yüklenicinin ilaçlama izin belgesine sahip olması gerektiğine ilişkin yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı,
iddia edilmektedir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;
İdari Şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme düzenlenecektir.” şeklindeki düzenleme ile söz konusu ihale götürü bedel teklif verileceği hükme bağlanmıştır.
Teknik Şartnamenin “Personel Çalışma Esasları” başlıklı 6.8 inci maddesinin sekizinci bendinde; “Yüklenici, temizlik işlerinde çalıştıracağı personellerin günlük çalışma süresini İş Kanunu kapsamında her personel günde 8 saat çalışacak şekilde planlayacaktır. Temizlik elemanlarının çalışma yerleri ve sayıları aşağıda gösterilmiş olup, idare bu sayıları ihtiyaca göre artırıp veya azaltabilir ya da birimler arasında çalışan sayısını değiştirebilir. Yüklenici idarenin bu isteğini yerine getirmek zorundadır. Personellerin işe alınması, işten çıkarılması, izin ve rapor kullanması gibi durumlarda idareye yazılı bilgi verilecektir. Yüklenici tek başına hareket etmeyecektir. Yüklenici idareye bildirmiş olduğu yerlerdeki personel sayısını değiştiremez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan teknik şartname maddesinde yer alan düzenlemenin iş artışı anlamına gelmediği, birimlerde ihtiyaca göre azaltılan ya da artırılan personel sayısının hizmet veren personel sayısını toplamda değiştirmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;
İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “..Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşında çalışacak personele, 4857 sayılı İş Kanununun 47.maddesi uyarınca her gün için fazladan bir günlük ücret ödenecektir. Bir günlük ücret, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır. 2008 yılında 13,5 - 2009 yılında 13,5 gün resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü olarak hesaplanmıştır.” ve teknik şartnamenin “Resmi ve Dini Bayram Günleri ile Yılbaşı Günü Çalışma Şekli ve Personel Sayıları” başlıklı 6.9 uncu maddesinde de; “İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı aşağıda belirtilmiştir. Temizlik hizmeti hizmetin sürekliliğini sağlamak için 3 vardiya halinde yapılacaktır.
Bayram günlerinde; çalışma programı aşağıdaki şekildedir:
07:00-15:00 saatleri arası:80 personel
15:00-23:00 saatleri arası:40 personel
23:00-07:00 saatleri arası:40 personel çalıştırılacaktır.
-2008 yılında 13,5 gün resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü olarak hesaplanmıştır.
-2009 yılında 13,5 gün resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü olarak hesaplanmıştır.” düzenlemeleri yapılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı “G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” maddesinde;
“…
2- Vasıfsız personel için, çalıştırılacak personel sayısı üzerinden brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanacak, teklifler verilecek ve değerlendirme yapılacaktır. … Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücret, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır.
…
16 - İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ihale dokümanında belirtilecektir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Tebliğin söz konusu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; resmi tatil ve bayram günlerinin yaklaşık maliyet hesabında, tekliflerin hazırlanmasında ve değerlendirmesinde teklif fiyata dahil edilmesi; bunun temini için bayram ve resmi tatil günleri ile bu günlerde çalıştırılacak işçi sayısının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.
Teknik şartnamenin 6.9 uncu maddesinde yapılan düzenlemede ihale konusu hizmetin resmi tatil ve bayram günlerinde de yapılacağına ilişkin hüküm konulmuş olup, çalışılacak gün ve personel sayısına ilişkin bir belirleme yapıldığından anılan düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliğinin bahse konu hükümlerini karşıladığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;
İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26.3 üncü maddesinde; “..Her bir personele verilecek giyecek türü ve miktarı aşağıdadır; giyecekler isteklilerce teklif fiyata dahil edilecektir ve ayni olarak verilecektir.
Temizlik personelinin kıyafeti (her bir personel için); Pantolon (yazlık+kışlık) (2 yıllık) 4 adet, forma (yazlık+kışlık) (2 yıllık) 4 adet, ayakkabı (kapalı-siyah) (2 yıllık) 2 çift,
Bahçe İşlerinde Çalışacak Personelin Kıyafeti (5 personel için); Bahçıvan tulumu (2 yıllık) 10 adet, gömlek (2 yıllık) 10 adet, tişört (2 yıllık) 10 adet, deri eldiven (2 yıllık) 10 çift, ayakkabı(2 yıllık) 10 çift, çizme(kış için) (2 yıllık) 10 çift, kaban(kış için) (2 yıllık), 10 adet, şapka (kış için) (2 yıllık) 10 adet, bere (kış için) (2 yıllık) 10 adet
Tıbbi Atık Taşıma Personelinin Kıyafeti (4 personel); özel eldiven (2 yıllık) 8 çift, gözlük (2 yıllık) 8 adet, maske (2 yıllık) 8 adet, çizme (2 yıllık) 8 çift, özel tulum (2 yıllık) 8 adet” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Giyime ilişkin aynı düzenlemeye teknik şartnamede de yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 5 inci maddesinde; “..13- Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecektir.” hükmü bulunmaktadır.
İdari ve teknik şartnamenin ilgili maddelerinde öngörülen düzenlemelerin yukarıda belirtilen Tebliğ hükmü doğrultusunda değerlendirilmesinde; giyime ilişkin sayı belirlenmiş olmakla birlikte, giyeceğin özelliklerinin belirtilmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Ancak giyimin ihale konusu işin asli maliyet unsuru olmadığı hususları da göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu kıyafetler fazla özellik gerektirmediğinden ve piyasadan kolaylıkla temin edilebileceğinden, giyeceklerin özelliklerine yer verilmemiş olması anılan Tebliğ hükmü doğrultusunda bir eksiklik olmakla birlikte, bu durum isteklilerin tekliflerinin sağlıklı bir şekilde hazırlanmasını ve değerlendirilmesini etkileyici nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin dördüncü iddiasına ilişkin olarak;
Teknik Şartnamenin 13.2 nci maddesinde; “Şartnamede belirtilen işlerin yapımında kullanılması gerekli malzemelerden, çiftlik gübresi temini ve amonyum sülfat yüklenici tarafından temin edilecektir. Makine ekipmanı, çim biçme makinesi, sırt pülvezitörü, tırmık, bel, kürek, çapa, el arabası, çim makası, gül makası,hortum ucuna takılan süzgeç ve seyyar fıskiye (çift taraflı) yüklenici tarafından temin edilecek, yüklenici tarafından temin edilip kullanılan araç,alet ve makinelerde meydana gelecek arızaların giderilmesi ve rutin bakımları ile kullanılacak yedek parça giderleri yükleniciye ait olacaktır. Ayrıca bahçede herhangi bir çalışmadan dolayı bozulan, kırılan boruların ve fıskiyelerin onarımı ve yeniden temini yükleniciye aittir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII-Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi bölümünün H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi kısmının “ (b) Hizmet Alımı İhalelerinde” alt bendinde; “..Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan %3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.” şeklinde hüküm yer almaktadır.
Götürü bedel teklif alınan söz konusu ihalede ihaleye katılan isteklilerce dokümanda yer alan maliyet kalemleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teklif verecekleri dikkate alındığında, teknik şartnamenin anılan maddesinde yer alan maliyetlerin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
5) Başvuru sahibinin beşinci iddiasına ilişkin olarak;
Teknik Şartnamenin 15.1 inci maddesinde; “Yüklenicinin ilaçlama işini yapabilmesi için anılan Yönetmelik kapsamında İl Sağlık Müdürlüğünden alınmış “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi” nin olması gerekmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin M. Hizmet Alımı İhalelerinde Yeterliliğe İlişkin Diğer Hususlar bölümünün 4 üncü maddesinde; “İhalenin konusu hizmet sadece Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında yerine getirilen ilaçlama hizmeti ise idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinin ‘ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan belgelere’ ilişkin alt maddesinde ‘Halk Sağlığı Alanında İlaç Uygulama İzin Belgesine’ yer verilmesi gerekmektedir. İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin ‘ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri’ başlıklı maddesinde ‘Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin’ istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin, teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. İdarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle idari şartnamenin “Alt Yükleniciler” maddesi “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebilecek ve her ne kadar idari şartnamede işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da yüklenici, ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabilecektir.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.
Anılan Tebliğ hükmünde ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması halinde yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekliliği hükme bağlanmış olup, idarece alt yüklenici çalıştırılmaması durumunda dahi yüklenicinin ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabileceğine izin verilmektedir.
Bu itibarla idarece teknik şartnamede yapılan düzenlemenin Tebliğ hükmü doğrultusunda eksik olduğu anlaşılmış olmakla birlikte, diğer taraftan anılan hüküm gereği söz konusu eksikliğin ilaçlama işini bu izin belgesine sahip yüklenicinin yapacağı veya yüklenicinin bizzat kendisinin sahip olmaması durumunda da izin belgesine sahip başka kişilere yaptıracağı şeklinde yorumlanması gerektiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan ihaleye teklif veren isteklilerin teklif fiyatlarının incelenmesinden; tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu halde dosyadaki bilgi ve belgelerden aşağıda yer alan Tebliğ hükmünde yer alan açıklama uyarınca sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII-Tekliflerin Açılması ve Değerlendirilmesi bölümünün “C. Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlıklı maddesinde; “İhale komisyonu;
a) Yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını,
b) Yaklaşık maliyeti güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,
c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,
Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak verilen teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleyerek işin ihalesine veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir hakkına sahiptir..” açıklamasına yer verilmiştir.
Söz konusu Tebliğ hükmünde yapılan açıklamalar doğrultusunda ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle,
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy:
Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından “Hast.ve Bağlı Semt Polk. 2 Yıl (731 Gün) 300 Pers.İle Tem. Hiz. ve Yer. Alan. Zarar. ile Mücadele Hiz. Alımı” işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 34(otuzdört) adet ihale dokümanının satın alındığı, 25.10.2007 tarihinde yapılan ihaleye 6 (altı) isteklinin katıldığı, yaklaşık maliyeti 7.216.384,60 YTL olan ihalede;
İhaleye katılan isteklilerden 2’sinin teklifinin geçerli olmadığı, 4 isteklinin teklifinin geçerli olduğu ve ihaleye katılan isteklilerin tamamının yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verdiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklif ettiği bedelin ise 7.270.000,00 YTL olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde “temel ilkeler” başlığı altında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
İtiraza konu ihalede; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı anlaşılmıştır. idareler bu kanuna göre yapılacak ihalelerde yukarıda zikredilen Kanunun 5. maddesinde; “idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde.…rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde ifade edilen “temel ilkeye” uygun bir şekilde ihaleleri sonuçlandırması gerekmektedir. Söz konusu ihalede Kanunun 5. maddesinde yer alan “temel ilkeler”in ihlal edildiği anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. (¤¤)