(4734 S. K. m. 56) (4857 S. K. m. 47) (5188 S. K. m. 5) (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 52)
Toplantı No: 2008/077
Gündem No: 58
Karar Tarihi: 03.12.2008
Karar No: 2008/UH.I-4986
Şikayetçi:
Kaleli Özel Güvenlik ve Koruma Eğt. Kurumu Danışmanlık Hizm. Ltd. Şti., İsmetpaşa Caddesi M. Mert İşhanı 69 K.3 UŞAK
İhaleyi yapan idare:
Bilecik Üniversitesi Rektörlüğü,Gülümbe Kampüsü BİLECİK
Başvuru tarih ve sayısı:
30.10.2008 / 30196
Başvuruya konu ihale:
2008/137964 İhale Kayıt Numaralı “2009 Yılı 12 aylık (01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Yaptırılması İşi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
27.11.2008 tarih ve I.H.45.29.G028/2008-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Bilecik Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 08.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009 Yılı 12 aylık (01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Yaptırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Kaleli Özel Güvenlik ve Koruma Eğt. Kurumu Danışmanlık Hizm. Ltd. Şti.’nin 10.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.10.2008 tarih ve 30196 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamenin 48 inci maddesinde fiyat farkı ödemesine ilişkin formülde yer alan a1, a2, b1, b2, c ve d katsayılarının ihale konusu hizmetteki oranlarının toplamları 1,00 eşit olması gerekirken ihale dokümanında bu oranlara yer verilmediğinden fiyat farkı hesaplanmasının mümkün olmayacağı,
2) İşin adı ihale ilanında ve idari şartnamede farklı olduğu, söz konusu ihalede isteklilerin kullanacağı standart formlarda, teminat mektubunda, teklif mektubunda ve isteklilerce hazırlanacak diğer dokümanda bunlardan hangisini kullanacaklarının belirsizlik yarattığı,
3) İdari şartnamenin 2.d maddesinde; “işin yapılacağı yer: Gülümbe kampusü, İ.İ.B Fakültesi, Osmaneli MYO, Gölpazarı MYO, Pazaryeri MYO, Söğüt MYO, Bozhüyük MYO ve yeni açılacak birimler” olarak belirtildiği, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde; tekliflerin götürü bedel üzerinden sunulacağı ve ihale üzerinde kalan istekli ile götürü bedel sözleşme imzalanacağı, ancak yeni açılacak birimlere de bu sözleşme kapsamında hizmet verilmesi öngörüldüğünden, idarece yapılan bu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
4) İdari şartnamenin 52 nci maddesinde;”idarenin ihtiyacı doğrultusunda personel sayısında azalma olduğunda sebepli/sebepsiz eksik çalışılan gün/günlere isabet eden ihale bedeli, ilgili ayın fatura toplamına yansıtılmayacak yansıtılsa dahi idare tarafından ödenmeyecektir.” İbaresi bulunmaktadır. Ancak teklifler götürü bedel üzerinden alındığı için götürü bedel işlerde iş artışı ve/veya iş eksilişi yapılmayacağından personel sayısında değişikliğe gidilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca mevzuat gereği fatura bedelinden düşülmesi öngörülen tutarın götürü bedel bir işte uygulanmasının mümkün olmadığı,
5) İdari şartnamenin 52 nci maddesinde belirtilen işin; 5188 sayılı Kanunun ilgili maddelerine aykırı ifa edilmesi halinde günlük 250,00 YTL ceza uygulanacağının belirtildiği, Aynı fiilden dolayı idarenin 5188 sayılı Kanunun uyarınca ceza uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu,
6) Dokümanda dini bayram ve resmi tatil gün sayısının 324 gün/personel olarak yazıldığı, ancak idari şartnamenin 56 ncı maddesinde;” tatil günlerinde birimlerde ne kadar personelin görev yapacağına idare karar verecektir” düzenlemesine yer verildiği, bu uygulama ile çalıştırılacak personel sayısının değişebileceği anlamı taşıdığı, bunun da götürü bedel sözleşme yapılan bir işte uygulanmasının mevzuata aykırı olmadığı,
7) İdari şartnamenin 56.3 üncü maddesinde; “Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde harcama yapılacaktır.” Düzenlemesinin kamu ihale Mevzuatına aykırı olduğu,
8) Teknik şartnamenin 2.2 nci maddesinde; “Koruma ve Güvenlik planlarının işe başlama tarihinden itibaren ayın 15 ine kadar Rektörlüğe sunulmaması durumunda, ilgili ay ve takip eden ay hak ediş düzenlenemeyecektir” düzenlemesinin süre açısından 5188 sayılı kanunda belirtilen bir ay süresine, hak edişlerin düzenlenmesi açısından ise Hizmet İşleri Genel Şartnamesine ve aykırı olduğu,
9) Teknik Şartnamenin 5.6 ncı maddesinde; “Çalıştırılacak personelin sağlık, yemek, ulaşım v.s ihtiyaçları Firmaya aittir” düzenlemesine yer verildiği, ancak idari şartnamenin 26 ncı maddesinde; yemek ve yol ücretlerinin personele nakten ödeneceği hüküm altına alındığından yüklenicinin bu kalemler için ücret ödemek dışında başkaca yükümlülüğü bulunmadığı, ancak idarece yapılan düzenleme ile firmaların bu bedelleri ayni olarak karşılayacakları anlamının çıkarıldığı, bunun çelişki oluşturduğu,
10) Sözleşme tasarısının 13.1 inci maddesinde;” Özel Güvenlik ve Mali Sorumluluk Sigortası: 5188 sayılı Kanunun 21 inci maddesine istinaden yaptırılması zorunlu olan ve teklif fiyata dahil olan Özel Güvenlik ve Mali Sorumluluk Sigortası bedeli yüklenicinin 26 Güvenlik Personeli için Özel Güvenlik ve Mali Sorumluluk Sigortası yaptırdığına dair sigorta poliçelerini idareye teslim etmesini müteakip ödeme yapılacaktır.” Giyim bedeli olarak muayene ve kabul komisyonunca düzenlenecek rapora göre giyim bedelleri yazlık ve kışlık olarak ödenecektir.” düzenlemesine yer verildiği, ancak götürü bedel olarak teklif alınan ihalede mali sorumluluk sigortası ve giyim eşyası için teklif edilen tutarlar ayrıştırılamayacağı, ilgili ödemlerin firmalara hangi tutarlar üzerinde yapılacağının belirsizlik taşıdığı, idarece yapılan bu düzenleme ve uygulamaların mevzuata aykırı olduğu
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
ihale konusu iş, ihale ilânında; “2009 Yılı 12 Aylık (01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” şeklinde tanımlandığı,
İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ise; “2009 yılı 12 Aylık ( 01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Yaptırılması İşi” şeklinde tanımlandığı görülmüştür.
İhale işlem dosyasının incelenmesinden; ilânda ve şartnamede yapılan tanımlama ile ihale konusu işin adının; “2009 yılı 12 aylık ( 01.01.2009-31.12.2009) özel güvenlik hizmeti” olarak yazıldığı, ancak cümle sonlarında ihale ilanında “alımı” olarak, idari şartnamede ise; “yaptırılması işi” olarak farklı yazıldığının görüldüğü, ancak söz konusu farklılığın işin anlamını değiştirmediği, teklif mektubu veya isteklilerce sunulması gereken diğer belgelere işin adının; “2009 Yılı 12 Aylık (01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” veya “2009 yılı 12 Aylık (01.01.2009-31.12.2009) Özel Güvenlik Hizmeti Yaptırılması İşi” olarak yazılmasından “Özel Güvenlik Hizmeti”nin yaptırılacağının anlaşıldığı, bunun tekliflerin ihale dışı bırakılmasına gerekçe gösterilemeyeceği anlaşıldığından, bu konuya ilişkin idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 inci ve 3 üncü iddialarına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 2 (c) maddesinde; “işin 12 ay süre ile 26 güvenlik personeli ile yapılacağı” (d) maddesinde ise; “işin yapılacağı yer: Gülümbe kampusu, İ.İ.B Fakültesi, Osmaneli MYO, Gölpazarı MYO, Pazaryeri MYO, Söğüt MYO, Bozhüyük MYO ve yeni açılacak birimler” düzenlemesine,
Sözleşme tasarısının 37 nci maddesinin diğer hususlar bölümünde; ”Bilecik Üniversitesi ve bağlı birimleri olmak üzere yedi (7) birimde günlük 24 saatlik çalışma süresi üç vardiyaya bölünerek vardiya başı çalışacak personel sayısı belirlenmiştir. 2009 yılında toplam 13,5 tatil günü vardır. 24 personel tatil gününde görev yapacaktır. ” düzenlemesine,
İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu ihale üzerinde kalan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İdare, ihale dokümanında hizmete açık olan birimler ile yeni açılacak birimler için 26 özel güvenlik personel ile hizmet sunulacağı hususunda planlama yaptığı, dini bayram ve genel tatil günlerinde ise; 24 özel güvenlik personeli ile hizmet sunulacağı hususunda dokümanda düzenleme yaptığı, ayrıca ihale üzerinde kalan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalayacağına ilişkin düzenleme yaptığı görülmüştür.
Dokümanda yapılan düzenleme ile personel çalıştırmasına dayalı olan söz konusu işin kaç kişi ile yapılacağının önceden bilindiği, işin yürütülmesinde 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin geçerli olduğu, hizmetin götürü bedel sözleşme kapsamında yapılacağı, dolayısı ile iş artışına ilişkin herhangi bir düzenlemenin dokümanda yer almadığı görülmüştür.
Diğer taraftan işin 26 özel güvenlik personeli ile ifa edileceği, dini bayram ve genel tatil günlerinde bu hizmetin 24 personel ile yapılacağı, götürü bedel sözleşme kapsamında planlanan personel ile hizmetin yürütülmesinin öngörüldüğü, hizmetin yürütülmesi aşamasında her ne sebeple olursa olsun personelden azalma olması halinde eksilen personel yerine aynı niteliklere sahip başka personel ile yürütülmesi sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu, ancak eksik personel çalıştırılması durumunda çalıştırılamayan personel giderlerinin hakedişlere yansıtılmamasına ilişkin idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı, anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiaları yerinde görülmemiştir.
3) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki tip idari şartnamenin “Cezalar ve Kesintiler” başlıklı 52 nci maddesine ilişkin 28 nolu dipnotta; “İdareler ihale konusu işin niteliğine göre, yüklenici tarafından taahhüt edilen işin sözleşme süresinde tamamlanmaması veya işin kısımlar halinde yapılmasının öngörülmesi durumunda öngörülen sürelerde tamamlanmaması halinde öngördüğü gecikme cezaları ile taahhüdün sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı yapılması durumunda uygulayacağı ceza ve kesintileri burada belirtecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İncelenen ihaleye ait idari şartnamenin “Cezalar ve Kesintiler” başlıklı 52 nci maddesinde; “Yüklenici işi süresinde tamamlamadığı/işi bitirmediği takdirde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden günlük %0,3 oranında ceza uygulanacaktır.
…
Hizmetin ihale dokümanı ve 5188 sayılı Kanunun ilgili maddelerine uygun ifa edilmediğinin idarece tutanak ile tespit edilmesi durumunda yükleniciye günlük 250,00 YTL ceza tahakkuk edilecektir.” düzenlemesi yapılmıştır.
İdarece, alınacak hizmetin teknik ayrıntıları ve şartlarını gösteren teknik şartnamenin hazırlanarak ihale dokümanı ile birlikte verildiği, idari şartnamenin 52 nci maddesinde öngörülen cezanın, işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun ve süresinde yerine getirilmemesi halinde uygulanacağı, yüklenici tarafından işin usulüne uygun olarak yerine getirilmesi halinde ise herhangi bir ceza işlemi ile karşılaşılmayacağı anlaşıldığından, idarece yapılan söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı kanunun 47 nci maddesinde; “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmüne,
İdari şartnamenin ve sözleşme tasarısının “Diğer Hususlar” bölümünde; “Bilecik Üniversitesi ve bağlı birimleri olmak üzere yedi (7) birimde günlük 24 saatlik çalışma süresi üç vardiyaya bölünerek vardiya başı çalışacak personel sayısı belirlenmiştir. 2009 yılında toplam 13,5 tatil günü vardır. 24 personel tatil gününde görev yapacaktır.
…
Tatil günlerinde birimlerde ne kadar personelin görev yapacağına idare karar verecektir. 13,5 tatil gününde 24 personel ile toplam 324 gün/personel çalıştırılacak,” asgari brüt ücretin % 25 fazlası verilecek personelin ücretleri ise;” 4857 sayılı İş Kanunun 47 nci maddesi gereğince hesaplama yapılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Resmi tatil ve dini bayram günlerinde çalıştırılacak personel sayısının 24 olduğu ve bunun ihale dokümanında yer aldığı, tatil günlerinde farklı birimlerde çalışacak personel sayısının değişebileceği ancak 7 (yedi) ayrı birimde çalışacak personel toplamının 24 olacağı dolayısı ile resmi tatil ve dini bayram günlerinde personel çalıştırılacak yerlerde farklılığın olabileceği ancak çalışma yerlerinin şartnamede belirtilen yerler olacağı, personel sayısında herhangi bir değişikliğinin olmayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin 56.3 üncü maddesinde; harcamaların ödeneklerin serbest bırakılma durumlarına göre yapılabileceğine ilişkin düzenlemenin yapıldığı görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42 nci maddesinde; “Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:
Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.
…
Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi yapılmıştır.
İdari şartname ve sözleşme tasarısında ödemeye ilişkin olarak yapılan düzenlemeler değerlendirildiğinde; ödeme yerinin belirlendiği, ödeme zamanının ise Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin 32 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla belirlenen plan çerçevesinde belirleneceğinin ifade edildiği, ancak idari şartnamenin 56.3 üncü maddesinin diğer hususular bölümünde; “Harcama Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde yapılacaktır.” şeklinde ayrı bir düzenlemenin yapıldığı, burada her nekadar harcamalar denilmişse de düzenlemeden anlaşılması gereken hakediş ödemelerinin olduğu, ancak sözleşmenin uygulanması aşamasında Genel Şartname hükümlerinin de göz önüne alınarak hak ediş ve ödemelerinin yapılacağı dikkate alındığında, bu konudaki düzenlemenin teklif vermeye engel olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
6) Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:
5188 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde;” Özel güvenlik şirketleri üstlendikleri koruma ve güvenlik hizmetlerinde istihdam edecekleri özel güvenlik görevlilerinin çalışma izin belgelerinin birer suretini bir ay içinde ilgili kişi, kurum ya da kuruluşa bildirir.”hükmüne,
Teknik şartnamenin 2.2 nci maddesinde; “ Koruma ve güvenlik planlarının işe başlama tarihinden itibaren ayın 15’ine kadar Rektörlüğe sunulmaması durumunda, ilgili ay ve takip eden ay hakediş düzenlenemeyecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve idarece yapılan düzenlemeler beraber değerlendirildiğinde; söz konusu iddiaya ilişkin konunun sözleşme sonrası işlem olduğu, idarenin yükleniciden koruma ve güvenlik planlarının 15 gün içerisinde verilmesini istediği, ancak 5188 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde bu amaçla düzenlenecek güvenlik planlarının, çalışma izin belgelerinin birer suretini ilgili idarelere bir ay içerisinde verilmesi gerektiğine ilişkin hüküm bulunduğu, yüklenici, hüküm altına alınan bu sürenin sonunda anılan belgeleri idareye verebileceği gibi işe başlanmasının ilk 15 günü içerisinde de vermesinin mümkün olduğu, idarece belirlenen süre içerisinde koruma ve güvenlik planlarının idareye verilmesi durumunda hakediş ödemesine ilişkin herhangi bir yaptırımın uygulanmasını mümkün olmadığı, ayrıca idarece yapılan söz konusu düzenlemenin teklif vermeye engel teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde görülmemiştir.
7) Başvuru sahibinin 8 inci ve 9 uncu iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta (Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası) ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.
26.2 (26.1) inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.
26.3.1 Özel Güvenlik personeline fiilen çalışılan günler için brüt 3,00 YTL/gün yol bedeli, 3,75 YTL yemek bedeli nakdi olarak ödenecek bu bedeller ücret bordrosunda gösterilecektir. Yemek ve yol bedeli aylık 26 gün üzerinden hesaplanarak teklif fiyata dahil edilecektir.
26.3.2 Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.
26.3.3 Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak 26 Özel Güvenlik personeline ödenecek ücretin asgari ücretten %25 fazlası olacaktır.
26.4 Yüklenici çalıştırılacak 26 Özel Güvenlik Personeli için Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası maliyetini teklifine dahil edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhaleleri” VIII/G maddesinde; “….İdari şartnamenin "Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar" başlıklı maddesinde, giyim bedelinin ayni olacağı belirtilecektir. Her bir işçiye sözleşme süresince verilecek giyim eşyasının cinsi, nevi ve adedine ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır…. İşin süresi de dikkate alınarak resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü özel güvenlik personeli çalıştırılacak ise çalışılacak gün ve personel sayısı ihale dokümanında açıkça belirtilecek ve bu günler için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır….”,
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII/H/b maddesinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. ….
Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. …Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.” açıklamaları yer almıştır.
İdarece yapılan düzenleme ile isteklilerin tekliflerinde işçilik hesaplama modülü kullanılarak 26 personelin 12 aylık işçilik giderinin hesaplanması gerektiği, bu bedele idari şartnamenin 26 ncı maddesine göre eklenmesi gereken yemek, yol, giyim gideri, %3 sözleşme ve genel giderleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası maliyetini ve firma karının eklenerek tekliflerin oluşturulması gerektiği, idari şartnamenin 26.3.2 nci maddesinde; personel ödemesine ilişkin giyim bedelinin ayni olduğu, diğer giderlerin nakdi olarak yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idari şartnamenin 26.3.3 üncü maddesinde; çalıştırılacak vasıflı güvenlik personeline brüt ücretin %25 fazlasının ödeneceğine ilişkin düzenlemenin yapıldığı bu tutara ayrıca resmi tatil ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücretin de eklenmesi gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiaları yerinde görülmemiştir.
8) Başvuru sahibinin 10 uncu iddiasına ilişkin olarak:
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamesinin “Fiyat Farkı Ödenmesi ve Hesaplanması Şartları” başlıklı 48 inci maddesine ilişkin 24 nolu dipnotunda; “İdareler, sözleşmenin yürütülmesi sırasında fiyat farkı verilmesini öngörmüyorlar ise 48.1 maddesine ‘verilmeyecektir’ yazacaklardır.
İdareler fiyat farkı verilmesini öngörüyorlar ise 48.1 maddesine ‘verilecektir’ yazıp, yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre uygulama yapılacağı hususunu belirtecekler ve ilgili hükümleri buraya ekleyeceklerdir. Fiyat farkı hesaplanacak işlerde; ilgisine göre a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından gerekli olanlar, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1,00) eşit olacak şekilde belirlenecek ve 48.2 maddesi olarak buraya eklenecektir.” açıklaması bulunmaktadır.
Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “Fiyat Farkı” başlıklı 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasına ait 21 numaralı dipnotta; “a) İdari Şartnamede fiyat farkı verilmesinin öngörüldüğü durumlarda; bu maddede yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre fiyat farkı hesaplanacağı belirtilerek fiyat farkı kararnamesinin ilgili hükümleri yazılacaktır. Fiyat farkı hesaplanacağı öngörülen işlerde sabit katsayılar; idari şartnamede yazılı olduğu şekliyle buraya aynen yazılacak ve bu katsayıların fiyat farkının hesaplanmasında kullanılacağı hususu ayrı bir bent olarak maddeye eklenecektir.
b) İdari Şartnamede fiyat farkı verilmesinin öngörülmediği durumlarda “Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı verilmeyecektir.” ibaresinin yazılacağı açıklanmıştır.
Şikayete konu ihalede idarece idari şartnamenin 48 ve sözleşme tasarısının 15.2 nci maddesinde fiyat farkı verileceğinin yazıldığı, Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamesinin fiyat farkına ilişkin 48 inci maddesinin 24 nolu dipnotunda yer alan; “Fiyat farkı hesaplanacak işlerde; ilgisine göre a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından gerekli olanlar, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1,00) eşit olacak şekilde belirlenecek.” hükmünün aynısına yer verildiği, ancak fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı ve fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak a1, a2 parametrelerinin oranlarının da yazılmadığı görülmüştür.
Belirtilen nedenlerle; idari şartnamenin 48 inci maddesinin Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamesinin fiyat farkına ilişkin 48 inci maddesi dipnotunda yer alan açıklamaya uygun düzenlenmediği anlaşılmıştır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar”ın “Tanımlar” başlıklı 6 (s) maddesinde; “Fiyat farkı: Götürü bedel sözleşmelerde, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen iş grupları bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli ifade eder.” hükmü,
“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 7 nci maddesinde; “Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn –1)
İn Yn Gn Kn Mn
Pn = (a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c —— + d —— )
İo Yo Go Ko Mo
Formülde;
F: Fiyat farkını (TL),
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, teklif birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL); götürü bedel işlerde ise, uygulama ayı ilerleme yüzdesine göre gerçekleşen iş grubu ve/veya iş kalemi imalat miktarlarının sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
B: 0,90 katsayısını,
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel indeksler ve güncel indeksler ile a1, a2, b1, b2, c ve d değerlerinin ağırlık oranları temsil katsayılarının yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
a1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak ve bu Esasların 8 inci maddesine göre artış farkı ödenecek olan asgari ücrete dayalı işçiliklerin oranını temsil eden ve yukarıdaki formülde artış öngörülmeyen sabit bir katsayıyı,
a2: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak olan ve a1 katsayısının dışındaki işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
b1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
b2: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak diğer malzeme veya diğer hizmet girdilerini temsil eden sabit bir katsayıyı,
c: Sözleşme kapsamındaki işlerin mühendislik ve müşavirlik oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
d: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
İfade eder.
a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi zorunludur. Bu sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemez….”,
Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8 inci maddesinde; “ İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,
toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükümleri yer almıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin İkinci Bölümü “Personel Ücretleri ile İlgili Fiyat Farkı Hesabı” başlıklı XII/B maddesinde; “İşçiliğin a1 olarak belirlenebilmesi ve böylece a1 için Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanabilmesi için; çalışacak personel sayısının belirlenmiş olması ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılması gerekmektedir. Haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılmadığı işlerde ise işçilik a2 olarak belirlenecektir.
Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.
Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde, Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar ücret farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar hesaplama yapılacaktır.
Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici vasıflı personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir.
Yine Esasların 7 nci maddesine göre fiyat farkı hesaplanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse a1 için 8 inci madde gereği yüklenici, vasıflı personelin ücretini asgari ücret artış miktarı kadar artırmak zorunda olacak, asgari ücretteki artış oranını uygulama zorunluluğu olmayacaktır.
Esasların 7 nci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen vasıfsız işçiliğin fiyat farkı 8 inci maddeye göre hesaplanacak, 7 nci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak, sonuçta 7 nci ve 8 inci maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır.
İdari şartnamede hem a1’e hem de a2’ye yer verilmişse bu durumda toplam fiyat farkı 7 ve 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır. açıklaması yer almaktadır.
Fiyat farkı verilmesine ilişkin olarak; idari şartnamenin “Fiyat Farkı Ödenmesi ve Hesaplanma Şartları” başlıklı 48 inci ve ihaleye ait sözleşme tasarısının 15 inci maddesinde; fiyat farkının yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre verileceği hususunda düzenlemenin yapıldığı, dokümanda, fiyat farkı verilmesine ilişkin olarak Esasların hem 7 nci hem de 8 inci maddeye göre hesaplanacağına dair düzenlemenin yer aldığı, ancak 7 nci madde uygulamasına dayanak teşkil eden a1 ve a2 işçilik parametrelerinin oranlarının dokümanda yazılmadığı görüldüğünden fiyat farkına ilişkin Esasların 7 nci maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
İhale dokümanında yer alan düzenlemeler uyarınca; ihale konusu işte toplam 26 personelin çalıştırılacağı, teklif maliyetinin sadece işçilik maliyetinden oluştuğu, bunun dışında bir maliyet kaleminin bulunmadığı anlaşılmış olup, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamını ilgili idare için kullanacağı anlaşılan personele ilişkin işçiliğin Kamu İhale Genel Tebliğinin İkinci Bölümünün XII/B maddesi hükmü uyarınca a1 olarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca söz konusu işçilik dışında bir maliyet kalemi bulunmadığından “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar”ın 7 nci maddesinde bahsi geçen b1, b2, c ve d sabit katsayılarının hesaplanamayacağı anlaşıldığından, Esasların 7 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle söz konusu ihalede sadece Esasların 8 inci maddesine göre asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanmasının mümkün bulunduğu anlaşılmıştır.
Belirtilen nedenlerle; her ne kadar söz konusu ihalede idari şartnamenin 48 inci maddesi ve sözleşme tasarısının 15 inci maddesi mevzuata uygun düzenlenmemiş ise de, anılan maddelerde idarece yapılan düzenlemede, yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi hükümlerine göre fiyat farkı verileceği belirtildiğinden ve anılan kararname hükümleri ile Kamu İhale Genel Tebliğinin bahse konu hükmü uyarınca söz konusu ihalede Esasların 8 inci maddesi hükmü uyarınca fiyat farkı verilebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.
Sonuç olarak ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu ihaleye ilişkin başvurunun uygun bulunmadığı hususundaki idari uygulamanın mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oybirliği ile karar verildi. (¤¤)