Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-30 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-19/324-159
Karar Tarihi : 12.06.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Zekeriya TURAN, Esma AKSU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Mitsui & Co., Ltd.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan
ÖZGÖKÇEN, Av. Esen ERGÜL
Çitlenbik Sokak No 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Kansai Helios Coatings GmbH üzerinde Kansai Paint Co.,
Ltd. ve Mitsui & Co., Ltd. tarafından ortak kontrol kurulması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 30.05.2018 tarih ve 4247 sayı
ile giren bildirim üzerine düzenlenen 04.06.2018 tarih ve 2018-1-30/Öİ sayılı
Devralma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu devralma işlemine izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Kansai Helios Coatings GmbH (HELİOS COATİNGS) ve iştirakleri
(HELİOS GRUBU) üzerinde Kansai Paint Co., Ltd. (KANSAİ) ve Mitsui & Co., Ltd.
(MİTSUİ) tarafından ortak kontrol kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
İşlem sonucunda HELİOS GRUBU, KANSAİ’nin tek kontrolünden, MİTSUİ ile
KANSAİ’nin ortak kontrolüne geçecektir.
(5) MİTSUİ dünya çapında birçok emtia, demir-çelik, kömür, demir dışı metal, makine,
elektronik, kimyasallar ve enerji alanlarında, KANSAİ ise endüstriyel ve dekoratif
kaplama alanında faaliyet göstermektedir. HELİOS COATİNGS genel olarak boya
üretimi ve kaplama işi ile iştigal etmektedir. HELİOS COATİNGS’in Türkiye’de
herhangi bir iştiraki ya da bağlı ortaklığı bulunmamakta olup teşebbüs distribütörleri
aracılılığıyla genel endüstriyel kaplamalar, metal kaplamalar, yol işareti kaplamaları,
otomotiv tamir kaplamaları; kaplama reçineleri ve endüstriyel yapıştırıcılar
ürünlerinin satışını gerçekleştirmektedir.
(6) Bildirim konusu işlemin temelini taraflar arasında 16.04.2018 tarihinde akdedilen
Hissedarlık Sözleşmesi ve Hisse İştirak Sözleşmesi oluşturmaktadır. İşlemin
tamamlanmasının ardından MİTSUİ, HELİOS COATİNGS tarafından yapılacak olan
sermaye artırımı sonucu ihraç edilecek hisselere iştirak etmek suretiyle HELİOS
18-19/324-159
2 / 4
COATİNGS’in %(…..) oranındaki hissesini devralacak; geriye kalan %(…..)
oranındaki hisselere ise KANSAİ sahip olmaya devam edecektir.
(7) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre,
“Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak
girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir
devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul
edilir.” Bu çerçevede ortak girişim işleminin; i) ortak bir kontrolün bulunması, ii) ortak
girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak kurulması unsurları açısından
değerlendirilmesi gerekmiştir.
(8) Ortak kontrolün varlığının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit ederken ana
teşebbüslerin eşit oy hakkına sahip olması veya karar organlarında eşit üyeyle temsil
edilmesi; ana teşebbüslerden bazılarının azınlık paylarına sahip olmasına rağmen
veto haklarını elinde bulundurması, oylamalarda ortak hareket edilmesi gibi hususlar
belirleyici olmaktadır. İşleme bu açıdan bakıldığında, ortak girişim HELİOS
COATİNGS’in yönetim kurulu yanında bir de yürütme kurulu olacağı ve ana
şirketlerin bu idari kurulda birer oy hakkına sahip olacağı anlaşılmıştır. Stratejik
önemi haiz kararların (yıllık faaliyet planı, yöneticilerin atanması ve işten alınması,
bütçe) alınabilmesi için bu idari kurul üyelerinin yazılı onaylarının alınması işleme
ilişkin sözleşmelerde şart koşulmuştur. Ayrıca kilitlenme halinde belirleyici oy yetkisi
ana şirketlerden hiçbirine verilmemiştir. Dolayısıyla, HELİOS COATİNGS kurucuları
KANSAİ ve MİTSUİ’nin ortak kontrolünde olacaktır.
(9) İktisadi bağımsızlık ortak girişimin, stratejik kararların alınması bakımından
taraflarından tamamen ayrı hareket etmesini değil, operasyonel anlamda bağımsız
faaliyette bulunabilmesini ifade etmektedir. Zira ortak kontrol altındaki bir varlığın
stratejik olarak ana teşebbüslerden tamamen bağımsız olması gerçekçi
olmayacaktır. Bu sebeple ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık olup olmadığı,
pazarda aktif bir rol üstlenmeye hazır bir durumda olup olmadığıyla ve devamlılık (en
azından pazarda kalıcı bir değişiklik meydana getirebilecek kadar devamlı) saikiyle
kurulup kurulmadığı ile ilgilidir. Planlanan işlemin konusu olan HELİOS COATİNGS,
hâlihazırda faal ve tam işlevsel olan bir yapıda olup yeterli kaynağa sahiptir. İşlem
sonrasında da, ana şirketlerin belirli işlevlerini yerine getirmenin ötesinde pazarda
faaliyetine devam edecektir. İşleme ilişkin sözleşmelerde ana şirketlerle herhangi bir
alım-satım bağlılığı da söz konusu değildir.
(10) Yukarıdaki değerlendirmeler neticesinde, HELİOS COATİNGS tam işlevsel bir ortak
girişim olup 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi
niteliğindedir. Tarafların ciroları incelendiğinde, işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
Maddesindeki ciro eşiklerini aştığı ve bu nedenle izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.
18-19/324-159
3 / 4
(11) İşlemden etkilenen pazarlar, ortak girişim haline gelen HELİOS GRUBU’nun
faaliyetleri olan genel endüstriyel kaplamalar, sıvı reçineler ve yapıştırıcıları
kapsamaktadır. HELİOS COATİNGS mevcut durumda KANSAİ’nin tek kontrolünde
olan faal bir şirkettir. Şirketin ortak kontrolünü satın alan MİTSUİ, ülkemizde HELİOS
COATİNGS ve/veya KANSAİ ile aynı pazar(lar)da faaliyet göstermemektedir. Diğer
taraftan KANSAİ’nin HELİOS COATİNGS ile aynı pazarda olduğu endüstriyel
kaplamalar pazarında KANSAİ’nin payı %(…..)’in altında, HELİOS COATİNGS’in
payı ise %(…..)’in altındadır. Bu paylar ve KANSAİ-HELİOS GRUBU ilişkileri işlem
öncesinde de var olan unsurlardır. HELİOS COATİNGS’in diğer etkilenen
pazarlardaki payları da %(…..)’in altında olup gerek ortak kontrolü satın alan
MİTSUİ’nin gerekse de HELİOS COATİNG’in ülkemizdeki ciroları sınırlı
büyüklüktedir. Dolayısıyla, işlem sonucunda herhangi bir pazarda hâkim durum
yaratılması/güçlendirilmesi riski bulunmamaktadır.
(12) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak girişim
işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların
koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının değerlendirmesi de gerekmiştir. Bir ortak
girişimin, bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu
amaçlamış ya da bu sonucu doğurmuş olup olmayacağı iki şekilde belirlenmektedir.
Bu hallerden ilkinde bu şekilde bir koordinasyon riski ya da sonucunun bertaraf
edilmesi için ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardaki
etkinliklerinin önemsiz seviyede kalması veya ana teşebbüslerden sadece birinin bu
pazardaki faaliyetlerine devam etmesi gerekir. İkinci durumda ise ana teşebbüslerin
ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardaki tüm faaliyetlerini ortak girişime
devretmeleri sayesinde bu şekilde bir riskin tamamen bertaraf edilmiş olacağı kabul
edilmektedir. Bahse konu işlemde, ikinci koşulun sağlandığı ve yalnızca KANSAİ’nin
ortak girişim ile aynı pazarda (genel endüstriyel kaplamalar ve yapıştırıcılar) faaliyet
göstereceği tespit edilmiştir. Bu sebeple, bildirim konusu işlemin koordinasyon
yoluyla rekabeti kısıtlama riski bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
(13) Yapılan bu inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile
herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı anlaşılmıştır.
18-19/324-159
4 / 4
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy