Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-5-70 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-60/1595-580
Karar Tarihi : 27.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Mücteba ALTUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Sadettin AYKAÇ
Bağlık Mah. Aktaş Sok. Efe Sitesi Evleri 3. Kat
Karadeniz Ereğli/Zonguldak
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Balcı İnşaat Pazarlama Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.
Belen Yeni Mah. 1 No’lu San. Cad. No:40 Karadeniz Ereğli/Zonguldak
- Dekar Madencilik Hazır Beton İnşaat ve Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.
Kıran Köy Kavuk Kavla Mah. Alaplı/Zonguldak
- Balcılar Demir Çelik İnşaat Maden Turizm Dayanıklı Tüketim
Malları Gıda Sanayi A.Ş.
Müftü Mah. Çetin Apatay Bulvarı Balcılar İşhanı No:52
Karadeniz Ereğli/ Zonguldak
- Er Beton A.Ş.
(1) E. DOSYA KONUSU: Karadeniz Ereğli’de faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin
aralarında anlaşma yapmak suretiyle fiyat belirledikleri ve müşteri paylaştıkları
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Karadeniz Ereğli’de faaliyet gösteren hazır
beton firmalarının aralarında anlaşma yapmak suretiyle fiyat belirledikleri ve müşteri
paylaştıkları iddia edilmektedir
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.07.2012 tarih ve 5763 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 10.08.2012 tarih ve 2012-5-70/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
28.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-42/1298-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan
23.10.2012 tarih ve 2012-5-70/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 01.11.2012 tarihli Kurul
toplantısında görüşülerek, 12-53/1484-M sayı ile ek çalışma yapılmak üzere Kurul
gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Yapılan çalışma üzerine hazırlanan
19.11.2012 tarih ve 2012-5-70/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak, anılan
teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun)’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
12-60/1595-580
2/10
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Teşebbüsler
I.1.1. Balcı İnşaat Pazarlama Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. (Balcı Beton)
(5) Balcı Beton, Balcı şirketler grubunda yer alan üç şirketten birisidir. Grup bünyesinde yer
alan şirketlerden Balcı İnşaat ve Fixkim Yapı Kimyasalları inşaat sektöründe, Değişim
Medya ise medya sektöründe faaliyet göstermektedir.
(6) Balcı Beton, 1998 yılından 2002 yılı Şubat ayına kadar olan dönemde faaliyetlerine
Akçakoca’da devam etmiş, daha sonra burada bulunan hazır beton tesisini Lafarge Beton
A.Ş.’ye devrederek, tüm araç parkını Karadeniz Ereğli’ye taşımıştır. 2003 yılı Eylül ayında
Lafarge Beton A.Ş. ile yapılan franchise anlaşması gereğince Balcı Beton, Karadeniz
Ereğli’deki faaliyetlerine Lafarge Balcı Beton unvanı ile devam etmiştir. Ancak, 2010 yılında
söz konusu franchise anlaşması sona ermiştir.
I.1.2. Dekar Madencilik Hazır Beton İnşaat ve Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. (Dekar
Beton)
(7) 2001 yılında hazır beton üretimine başlayan Dekar Beton, bölgedeki en eski hazır beton
üreticisidir. Dekar Beton’un Alaplı Kıranköy ve Ereğli-Topçalı Köyü giriş mevkilerindeki iki
hazır beton tesisi ve Alaplı-Kıranköy’de agrega ve dolgu malzemesi üretimi yapan iki ayrı
kırma ve eleme tesisi bulunmaktadır. Ayrıca, Alaplı-Kıranköy Kavukkavla Deresi mevkiinde
taşocağı ve kum çakıl ocağı işletmeciliği yapmaktadır.
I.1.3. Balcılar Demir Çelik İnşaat Maden Turizm Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Sanayi
A.Ş. (Balcılar)
(8) 2004 yılında hazır beton sektöründe faaliyete başlayan Balcılar, agrega ve hazır beton
alanlarında faaliyet göstermektedir.
I.1.4. Er Beton A.Ş.
(9) 2005 yılında Karadeniz Ereğli'de kurulan Er-Beton A.Ş. halihazırda faaliyetlerini
sonlandırmış bulunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(10) Hazır beton; belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve belli katkı
malzemelerinin mikserle karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır
beton ürünleri, kullanım amaçları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt
kategorilere ayrılmakla birlikte, bu ürün grupları arasında yüksek arz ikamesi
bulunmaktadır. Bu çerçevede, önceki Rekabet Kurulu kararları da dikkate alınarak, alt ürün
pazarları tanımlanmaksızın ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(11) İlgili coğrafi pazarın belirlenmesinde, hazır betonun en fazla iki saat içinde tüketilmesinin
gerekli olması sebebiyle yaklaşık 50 km mesafeye kadar taşınabiliyor olması göz önüne
alınmaktadır.
(12) Önaraştırma konusu teşebbüslerin faaliyetlerinin Karadeniz Ereğli’de yoğunlaştığı
görülmektedir. Bununla birlikte, önaraştırma konusu rekabet ihlalinin değerlendirilmesi
bakımından sonuca etkili olmaması nedeniyle dosya kapsamında kesin bir ilgili coğrafi
pazar tanımı yapılmamıştır.
12-60/1595-580
3/10
I.3. İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(13) Önaraştırma kapsamında Karadeniz Ereğli’de faaliyet gösteren hazır beton üreticisi
teşebbüslerde raportörlerce incelemeler yapılmıştır. Başvuru sahibince sunulan belgeler ile
söz konusu incelemelerde alınan belgelerden yapılan bazı alıntılara aşağıda yer verilmiştir.
I.3.1. Başvuru Sahibinden Gelen Evraklar
(14) Başvuru sahibince, bölgedeki beton üreticilerinin bir araya gelerek müşteri paylaşımı
yaptıklarını belirten, satış miktarlarının takip edildiğini ve ihale evraklarını rakip teşebbüs
yetkililerinin hazırladığını iddia eden bazı belgeler başvuru dilekçesine ek olarak
gönderilmiştir.
(15) Başvuru sahibi tarafından gönderilen ve ilgili teşebbüslerin satış miktarlarına ilişkin olduğu
belirtilen belgelerde “K, Y, D, M”, “Kırmızı, Sarı, Mavi, Yeşil” ve “M.D., İ.Y., H.B., B.B.”
kısaltmalarıyla beş haneli rakamların yer aldığı görülmektedir. Bunun dışında, gönderilen
belgelerde, müşteri paylaşımına ilişkin olduğu iddia edilen ve kurum, kuruluş ve kişilerin
adlarının yer aldığı evraklar ile bir teşebbüs yetkilisinin rakibi adına hazırladığı iddia edilen
bir teklif mektup kapağı bulunmaktadır.
(16) Ayrıca Balcı Beton satış sorumlusu tarafından kaleme alındığı iddia edilen belgede;
(TİCARİ SIR)
ifadeleri geçmektedir.
I.3.2. Balcı Beton’da Elde Edilen Bazı Belgeler
(17) Birinci belgede; “Fiat teklifi bize hazırlayacaklar” ;“Anlaşmayı nasıl yapacaz. Dekar fiat
kırıyor.”; “Ayşe Balcı savaş” ifadeleri yer almaktadır.
(18) 30.08.2002 tarihli belgede geçen ifade; “Kdz. Ereğli Bld. İhalesine anlaşmayı nasıl yapcaz.”
şeklindedir.
(19) Başka bir belgede; “İhale ile ilgili döküman anlaşm – Sıcak asfalt anlaşma” ifadesi
bulunmaktadır.
(20) Diğer bir belgede ise; “İhaleye eksik evrakla hazırlanarak ihale dışı kaldık.” ifadesi ile
aşağıdaki el yazısı notlar bulunmaktadır.
(TİCARİ SIR)
(21) Elde edilen başka bir belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır;
(TİCARİ SIR)
12-60/1595-580
4/10
(22) El yazısıyla not alınmış bir diğer belge ise aşağıdaki şekildedir;
(TİCARİ SIR)
(23) Belgedeki diğer ifadeler; (…..) şeklindedir.
(24) Elde edilen başka bir belge ise aşağıda sunulmuştur.
(TİCARİ SIR)
I.4.Değerlendirme
I.4.1. Başvuru Sahibinden Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi
(25) Başvuru sahibi, söz konusu rekabeti kısıtlayıcı anlaşmanın (…..) yapıldığını iddia etmiş,
ancak kesin olarak bir tarih verememiştir.
(26) Anılan başvuruda yer alan ve rakip teşebbüslerin satış sorumlularınca hazırlandığı iddia
edilen belgelerde, müşteri paylaşımı yapıldığı, satış miktarlarının takip edildiği ve rakip
teşebbüs yetkililerinin birbirleri adına ihale belgelerini hazırladığı ileri sürülmektedir.
(27) Başvuru sahibinin gönderdiği belgelerde, K, Y, D, M ve kırmızı, yeşil, mavi, sarı kısaltmaları
göze çarpmaktadır. Başvuru sahibiyle yapılan görüşmede, kendisi tarafından gönderilen
belgelerde yer alan sarı ifadesinin Balcı Beton’a, kırmızının Balcılar Beton’a, mavinin Er
Beton’a, yeşilin Dekar Beton’a işaret ettiği belirtilmiştir. Ancak, kırmızı ve yeşil ifadelerinin
geçtiği belgede “Erbeton” ve “Dekar”ın ayrıca yer aldığı görülmektedir. Dolayısıyla, dört
rakibin satış miktarlarının takip edilmesi gerekirken, yeşilin Dekar Beton’a işaret ettiğinin
ileri sürülmesi, bu şirketin iki kere adının geçmesi nedeniyle çelişkili bir durumu ortaya
çıkarmaktadır. Her ne kadar hangi kısaltmanın hangi teşebbüsü işaret ettiği tam olarak
belirlenemese de, evraklarda yer alan tarihler itibarıyla belirtilen rakamlar ile teşebbüslerin
satış miktarlarının uyuşup uyuşmadığı her bir olasılık dahilinde incelenmiştir.
(28) Başvuru sahibi tarafından gönderilen 26.11.2011 tarihli evrak aşağıdaki şekildedir:
(TİCARİ SIR)
(29) Elde edilen bilgiler çerçevesinde pazarda varlığını sürdüren üç teşebbüsün belgenin
düzenlendiği tarihe kadar gerçekleşen satış miktarları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tablo 1: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
2010 Yılı Toplam Satış
Miktarı 01.01.2011 - 26.11.2011 Toplam
Balcı Beton (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..)
12-60/1595-580
5/10
(30) Başvuru sahibinin, evraklarda geçen rakamların, teşebbüslerin ilgili yılbaşından belgenin
hazırlandığı tarihe kadar sattığı ürün miktarları olduğunu ifade ettiği göz önüne alındığında,
01.01.2011–26.11.2011 tarihleri arasındaki toplam satış miktarlarının belgede geçen
rakamlarla aynı olması gerekirken, belgedeki rakamların çok daha yüksek olduğu
görülmektedir. Rakamların anlaşmanın yapıldığı iddia edilen 2010 yılından itibaren
kümülatif olarak tutulduğu dikkate alındığında, belgede geçen rakamlarla gerçekleşen
rakamların yine uyuşmadığı anlaşılmaktadır. Anlaşmanın dördüncü ayda yapıldığı iddiası
dikkate alındığında ise aşağıdaki tablo oluşmaktadır.
Tablo 2: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
2010 Toplam Satış (4. aydan
itibaren) 01.01.2011 - 26.11.2011 Toplam
Balcı Beton (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..)
(31) Ayrıca, evrakta açıkça adının geçmesi ve satış bilgilerinin elde edilmesi nedeniyle Dekar
Beton’un satış rakamları kıstas alınarak bir değerlendirme yapılması yoluna da gidilmiştir.
Bu çerçevede, evrakta geçen (…..) rakamının 2010 ve 2011 yılları toplam satış miktarı
olarak düşünüldüğü takdirde, Dekar Beton’un yaklaşık olarak anılan miktarda satış yapmış
olabilmesi için anlaşmanın Temmuz’un ilk haftasında yapılmış olması gerektiği tespit
edilmiştir. Ancak, bu tarihler arasında Balcı Beton’un (…..) m3, Balcılar’ın (…..) m3 civarında
satış yapmış olduğu, dolayısıyla rakamların yine uyuşmadığı görülmüştür.
(32) Yukarıda alıntılanan ve değerlendirilen belgede yer alan farklı tarihli bir sayılar bütünü de
aşağıda yer almaktadır:
(TİCARİ SIR)
(33) Bu rakamlara ilişkin öncelikli olarak yapılacak bir tespit 01.09 ve 27.09 tarihlerinin 2011
yılına ilişkin olduğudur. Zira rakamlar kümülatif olmadığı durumlarda toplam satış miktarları
bu düzeylerde çıkmamaktadır. Ayrıca başvurunun kayda alındığı tarihin 2012 yılının yedinci
ayı olması nedeniyle geçen miktarların 2012 yılına ait olması mümkün değildir. Ancak tarih
2011 yılı olarak dikkate alındığında da bir önceki değerlendirmede yer alan 26.11.2011
tarihine ilişkin miktarların dokuzuncu aya kadar olduğu belirtilen miktarlardan düşük olduğu
görülmektedir.
(34) Bir diğer belgeden yapılan alıntı aşağıdaki şekildedir:
(TİCARİ SIR)
(35) İlgili teşebbüslerin gerçekleşen satış miktarları ise aşağıda sunulmuştur.
Tablo 3: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
2010 Toplam Satış (4. aydan
itibaren) 01.01.2011 - 31.05.2011 Toplam
Balcı Beton (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..)
12-60/1595-580
6/10
(36) Başvuru sahibi tarafından gönderilen belgelerden bir diğerine ve pazarda gerçekleşen
miktarlara aşağıda yer verilmiştir.
(TİCARİ SIR)
Tablo 4: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
2010 Toplam Satış (4. aydan
itibaren) 01.01.2011 - 14.07.2011 Toplam
Balcı Beton (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..)
(37) Tablo 3 ve 4’ten de görüleceği üzere, belgelerde geçen sayılarla gerçekleşen rakamların
uyuşmadığı anlaşılmıştır.
(38) Balcılar Beton satış sorumlusu tarafından kaleme alınan bir evrakın fotokopisi olduğu iddia
edilen 18.12.2010 tarihli bir ajanda notu da aşağıdaki gibidir:
(TİCARİ SIR)
(39) Belgede geçen B.B. kısaltmasının şirket ortağı Bülent Balcı’ya atıfla Balcılar’a işaret
edebileceği, H.B.’nin Balcı Beton’u temsilen kullanılmış olabileceği, M.D.’nin ise şirket ortağı
Mustafa Dedekargınoğlu’na atıfla Dekar Beton’un kısaltması olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu çerçevede, dördüncü ayın başından 18.12.2012 tarihine kadar ilgili teşebbüslerin
gerçekleşen toplam satış miktarlarına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 5: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
Teşebbüs Toplam Satış Miktarı Belgede Geçen Miktarlar
Balcı Beton (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..)
(40) Belgelerde satış miktarları ile ilgili son olarak aşağıdaki veriler yer almaktadır.
(TİCARİ SIR)
(41) Anılan tarihler arasında gerçekleşen satış miktarları ise aşağıda yer almaktadır
12-60/1595-580
7/10
Tablo 6: İlgili Teşebbüslerin Anılan Tarihler Arasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
10.03.2012/ 31.03.2012
01.04.2012/
12.04.2012 Toplam
12.04.2012/
22.04.2012 Toplam
Balcı Beton (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(42) Bu belgenin değerlendirilmesinde öncelikle, yeşil kodlamasının 2012 yılında yer almaması
ve Er Beton’un faaliyetlerinin sona ermiş olması göz önüne alındığında, başvuru sahibinin
iddiasının aksine “yeşil”in Er Beton’u temsil ettiği düşünülebilir. Ancak belgelerin içeriğinin
değerlendirildiği bu bölümde yer verilen ilk belgede, hem “yeşil” kodlamasının hem de
“Erbeton”un geçtiği dikkate alındığında bu noktada da çelişkili bir durumun ortaya çıkacağı
açıktır. Ayrıca, en yakın sayılarla ilgili teşebbüslerin satış miktarlarının eşleştirilmesi
şeklinde yapılacak bir değerlendirmede, gerçekleşen rakamlarla belgede geçen rakamların
yine farklı olduğu görülmektedir.
(43) Son olarak başvuru sahibinin, Balcılar’ın satış sorumlusunun kaleme aldığını ve müşteri
paylaşımına ilişkin olduğunu iddia ettiği belgeye yer verilecektir. Öncelikle, müşteri
paylaşımına ilişkin olduğu iddia edilen bu belgelerin 2012 yılına ait olduğu kanaatine
ulaşılmıştır. Nitekim belge, 2012 yılına ait bir ajandanın sayfalarının fotokopisidir.
(44) Balcılar’ın listede;
- Dekar Beton’un müşterisi olarak görünen (…..)’ye,
- Balcı Beton’un müşterisi olarak görünen (…..)’ye,
- Dekar Beton ve Balcı Beton’un müşterisi olarak görünen (…..)’ye,
- Ayrıca hem Balcı Beton’un hem Balcılar’ın müşterisi olarak görünen (…..) ve
(…..)’ye ise sadece Balcılar’ın
satış yaptığı tespit edilmiştir.
(45) Bununla birlikte, Dekar Beton’un da listede Balcı Beton’un müşterisi olarak görünen
(…..)’ye satış yaptığı, Balcı Beton’un ise;
- Dekar Beton’un müşterisi olarak görünen (…..)’ye,
- Dekar Beton’un müşterisi olarak görünen (…..)’ye
satış yaptığı tespit edilmiştir.
I.4.2. İncelemelerde Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi
(46) (…..)’dan elde edilen ve içeriğinde anılan teşebbüslerin ihalelerde danışıklı davrandığı
yönünde şüphe uyandıran belgeler, 2007 yılının dördüncü ayından önceki tarihlere
ilişkindir.
(47) 4054 sayılı Kanun’un 23.01.2008 tarihinde değiştirilen ve belgelerin ait olduğu tarihlerde
yürürlükte olan 19. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde Kurulun para cezası ve süreli
para cezası verme yetkisinin, beş yıl zaman aşımı süresine tabi olduğu belirtilmiştir. Bu
çerçevede, işlem ilgili hüküm çerçevesinde zaman aşımına tabidir. Bu nedenle, ilgili
belgelerin değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
(48) Bunun yanı sıra, yapılan yerinde incelemelerde yukarıda yer verilen belgeler dışında
rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya işaret eden yahut taraflar arasında var olan iletişimi
gösteren herhangi bir delil elde edilememiştir.
I.4.3. Genel Değerlendirme
(49) Önaraştırma konusunu, Karadeniz Ereğli’de faaliyet gösteren hazır beton üreticisi
teşebbüslerin anlaşma yapmak suretiyle fiyat belirledikleri ve müşteri paylaştıkları iddiası
oluşturmaktadır. Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüsler arasında bir
12-60/1595-580
8/10
anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda uyumlu eylem karinesinin işletilmesi de
mümkündür. Rekabet Kurulu içtihadına bakıldığında uyumlu eylemin varlığı için gerekli
olan unsurların genel olarak;
- Teşebbüsler arasında bir tür koordinasyon ya da işbirliğinin bulunması,
- Koordinasyonun, taraflar arasındaki doğrudan ya da dolaylı bir bağlantıdan
kaynaklanması ve
- Bu bağlantının amacının, rakiplerin gelecekteki davranışlarına ilişkin belirsizlikleri
ortadan kaldırmaya yönelik olması
şeklinde tanımlandığı görülmektedir.
(50) Bu çerçevede, teşebbüslerin, pazardaki belirsizliğin ortadan kalkması amacıyla
gerçekleştirdiği çeşitli uygulamalar uyumlu eylem kapsamında değerlendirilebilecektir.
Belirsizliğin ortadan kaldırılması, rakipler arasında toplantı yapılması ya da iletişim
kurulması, fiyat, üretim miktarı ve satış koşulları gibi konularda teşebbüsler arası bilgi
değişimi yapılması veya ileriye dönük fiyat açıklamaları ile pazarın yapay olarak şeffaf hale
getirilmesi gibi eylemler yoluyla söz konusu olabilecektir. Ayrıca, birlikte hareket etmeye
yönelik bir anlaşmanın yokluğunda, tarafların iletişim kurup kurmadıkları ve teşebbüs
davranışlarının teşebbüsün tek taraflı kişisel çıkarlarına aykırı olup olmadığı da en önemli
iki tali delil olarak kabul edilmektedir.
(51) Mevcut dosya özelinde değerlendirme yapıldığında ise, rakip teşebbüs satış sorumlularının
bir araya gelerek satış miktarlarını takip ettiğine yönelik olarak zaman aşımına tabi
olmayan süreç içerisinde teşebbüsler arasında bilgi değişimi olarak nitelenebilecek
herhangi bir eylem tespit edilememiştir. Bu bağlamda, elde edilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde, dosya kapsamındaki teşebbüslerin pazardaki belirsizliğin ortadan
kaldırılmasını amaçlayan bir koordinasyon ya da işbirliği içinde olduklarını gösteren
herhangi bir belge bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(52) Bununla birlikte, başvuru sahibinin hazır beton fiyatlarını rakip teşebbüslerin bir araya
gelerek tespit ettiği ve satış miktarlarının eşit tutulduğu iddiası çerçevesinde, ilgili
teşebbüslerin anlaşmanın yapıldığı öne sürülen tarih dikkate alınarak, 2010 yılının Ocak-
Mayıs ayları arasındaki C25 ve C30 hazır beton ürünlerinin aylık ağırlıklı ortalama birim
fiyatları ile toplam satış miktarları ve gelirleri incelenmiştir. Ayrıca dosya mevcudundan,
2010, 2011 ve 2012 (Ağustos ayına kadar) yıllarına yönelik olarak C25 ve C30 hazır beton
ürünlerinin aylık ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının grafiksel seyrinin de değerlendirildiği
görülmüştür.
Tablo 7: İlgili Teşebbüslerce Sağlanan 2010 Yılı C25 Hazır Beton Aylık Ağırlıklı Ortalama Birim Fiyatları (TL)
Balcı Beton Dekar Beton Balcılar
2010 Ocak (…..) (…..) (…..)
2010 Şubat (…..) (…..) (…..)
2010 Mart (…..) (…..) (…..)
2010 Nisan (…..) (…..) (…..)
2010 Mayıs (…..) (…..) (…..)
Nisan ayında ortalama fiyat artışı (…..) (…..) (…..)
12-60/1595-580
9/10
Tablo 8: İlgili Teşebbüslerce Sağlanan 2010 Yılı C30 Hazır Beton Aylık Ağırlıklı Ortalama Birim Fiyatları (TL)
Balcı Beton Dekar Beton Balcılar
2010 Ocak (…..) (…..) (…..)
2010 Şubat (…..) (…..) (…..)
2010 Mart (…..) (…..) (…..)
2010 Nisan (…..) (…..) (…..)
2010 Mayıs (…..) (…..) (…..)
Nisan ayında ortalama fiyat artışı (…..) (…..) (…..)
Tablo 9: İlgili Teşebbüslerin Anlaşma Yapıldığı İddia Edilen Dönem Sonrasındaki Toplam Satış Miktarları (m3)
2010 Yılı 1-3.
Aylar Toplam
Satış Miktarı
2010 Yılı 3-12. Aylar
Toplam Satış Miktarı
2011 Yılı Toplam
Satış Miktarı
2012 Yılı 1-8.
Aylar Toplam
Satış Miktarı
Balcı Beton (…..) (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 10: İlgili Teşebbüslerin Anlaşma Yapıldığı İddia Edilen Dönem Sonrasındaki Toplam Satış Gelirleri (TL)
2010 Yılı 1-3. Aylar Toplam Gelir
2010 Yılı 3-12. Aylar
Toplam Gelir
2011 Yılı Toplam
Gelir
2012 Yılı 1-8. Aylar
Toplam Gelir
Balcı Beton (…..) (…..) (…..) (…..)
Dekar Beton (…..) (…..) (…..) (…..)
Balcılar (…..) (…..) (…..) (…..)
(53) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, önaraştırma konusu dosya bakımından
söz konusu teşebbüsler arasında bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğuna yönelik yeterli
bilgi ya da belgenin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(54) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına OYÇOKLUĞU
ile karar verilmiştir.
KARŞI OY
(27.11.2012 tarih, 12-60/1595-580 Sayılı Kurul Kararı)
27.11.2012 tarih, 12-60/1595-580 Sayılı Kurul Kararına aşağıda açıklanan nedenlerle
katılma imkanı bulunamamıştır.
Kararda da belirtildiği üzere (prf.46) 2007 yılının 4. ayından önceki döneme ilişkin
belgeler dosya konusu teşebbüslerin ihalelerde danışıklı davrandığı, dolayısıyla 4054
Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun(Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği
yönünde şüpheler uyandırmakta, ancak yine Kararda da belirtildiği gibi (prf.47)bu
belgeler ilgili hükümler gereği 5 yıllık zaman aşımına uğramış bulunmaktadırlar.
12-60/1595-580
10/10
Ancak gerek Önaraştırma raporunda, gerekse Kararda(prf. 28,32,34,36,38 ve 40.)
2010, 2011 ve 2012 yıllarına da ait çok sayıda belge bulunmaktadır. Bu belgelerdeki
teşebbüslere yönelik olduğu anlaşılan “kırmızı”, “mavi”, “yeşil” ve “sarı” şeklindeki
şifreli kodlamaların ve karşılarındaki miktarlara ilişkin rakamların ilgili teşebbüslerin
Kanunun 4. maddesinin ihlali içerisinde olduklarına dair ciddi şüphelerin henüz zaman
aşımına uğramamış dönemde de devam ettiğini göstermektedir. Kararda bu
belgelerde yer alan rakamlarla gerçekleşen rakamlar arasında uyumsuzluktan söz
edilmekte ve bu nedenle ihlal olmadığı değerlendirmesi yapılmaktadır.
Oysa, bu belgelerdeki rakamlar gerçektende hedeflenen miktarları gösteriyor olabilir
ve bunların gerçekleşmemesi teşebbüslerin Kanunu ihlal amacı içerisinde
olmadıklarını bu aşamada kesin biçimde göstermez. Kararın 53.paragrafında da
söylendiği gibi “…teşebbüsler arasında bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğuna
yönelik yeterli bilgi veya belge…” bulunmayabilir. Bu belgelerin söz konusu
teşebbüsler arasında bir anlaşma ya da uyumlu eylem olduğunu göstermesi
bakımından yeterli olup olmadığına Kurul açılacak soruşturma sonucunda karar
verebilecekti. Bu safhada verilecek karar bu belgelerin yeterli ve ciddi şüpheyi
doğurup doğurmadığıdır. Bizce bu şüphe vardır ve izale edilmesi Kanunun
41.maddesi uyarınca açılacak bir soruşturma ile ancak mümkün olabilirdi.
Yukarıda özetle yer verilen gerekçelerle çoğunluk görüşüne katılım imkanı
bulunamamıştır.
İsmail Hakkı KARAKELLE
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy