Αριθ. C 328/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 12. 86
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την προσέγγιση των νομοθε
σιών των κρατών μελών όσον αφορά τα απλά δοχεία πίεσης(')
(86/C 328/09)
Στις 20 Μαρτίου το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 100 της συθήκης για την ίδρυση
της ΕΟΚ, να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την
ανωτέρω ανακοίνωση.
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμα
σία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 3 Σεπτεμβρίου 1986 με βάση
την εισηγητική έκθεση του κ. Flum.
Η ΟΚΕ υιοθέτησε κατά τη 239η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της 17ης Σεπτεμβρίου
1986), με 100 ψήφους υπέρ και 7 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση:
Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση οδηγίας διατυπώνοντας
ωστόσο τις παρακάτω παρατηρήσεις.
1. Εισαγωγή
1.1. Στις 25 Απριλίου 1985(2) η ΟΚΕ ενέκρινε γενικά
το νέο σχέδιο στον τομέα της τεχνικής εναρμόνισης της
τυποποίησης με την ελπίδα ότι με τον τρόπο αυτό θα
διευκολυνόταν μια περαιτέρω πρόοδος προς την κατάρ
γηση των εμπορικών εμποδίων, τα οποία εξαρτώνται από
τις εθνικές, νομικές διατάξεις και τους τεχνικούς κανόνες.
Ένας ειδικός στόχος είναι, να ακολουθηθεί μελλοντικά
ένας λογικός δρόμος για τη δημιουργία μιας γνήσιας
εσωτερικής αγοράς με λιγότερες εθνικές ρυθμίσεις για
μια συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων. Πρέπει να τύχουν
κριτικής οι μέχρι τώρα παρελκύσεις στην επίτευξη του
στόχου αυτού.
1.2. Η πρόταση για απλά δοχεία πίεσης είναι η πρώτη
πρόταση μετά το ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Μαΐου
1985, που καθόρισε τις βασικές αρχές του νέου αυτού
σχεδίου. Αξίζει, για το λόγο αυτό, ιδιαίτερης προσοχής.
1.2.1. Η προσπάθεια για την επίτευξη μιας προσέγγισης
των διατάξεων των κρατών μελών για απλά δοχεία έχει
συνεπώς ένα πρωτότυπο χαρακτήρα. Το ψήφισμα του Συμ
βουλίου της 7ης Μαΐου 1985 τονίζει ιδιαίτερα ότι πρέπει
να επιτευχθεί ένας σαφής τρόπος ενεργειών κατά την
ποσέγγιση των στόχων ασφάλειας. Πρέπει να επιδιωχθούν
σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα ελέγχου και η νομική
ασφάλεια.
1.3. Η πρώτη αυτή πρόταση, για την υλοποίηση της
εναρμόνισης της τυποποίησης σε ένα συγκεκριμένο
τομέα, δεν πρέπει να θεωρείται μόνο ως σημαντική
προσπάθεια για τις ελεύθερες μεταφορές μέσα στην εσωτε
ρική αγορά της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αλλά έχει ιδιαί
τερη σημασία για όλες τις προτάσεις σε άλλους τεχνικούς
τομείς. Πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους
τομείς ασφάλειας των χρηστών και καταναλωτών καθώς
και στην αποφυγή εμποδίων για την τεχνική ανάπτυξη.
(') ΕΕ αριθ. C 89 της 15. 4. 1986, σ. 2.
(2) Έγγραφο ΟΚΕ 401/85.
1.3.1. Η τεχνική αποτελεί ένα δυναμικό συντελεστή της
κοινωνικής πολιτικής, οι κανόνες της τεχνικής ασφάλειας
πρέπει να αναλάβουν μια σημαντική εξισορροπημένη λει
τουργία μεταξύ οικονομικών και κοινωνικών συμ
φερόντων (μεταξύ άλλων την προστασία της υγείας). Αυτό
απαιτεί μια συνεργασία και από κοινού διαμόρφωση των
κοινωνικών δυνάμεων.
1.3.2. Ο συμψηφισμός συμφερόντων μεταξύ
προσφερόντων και καταναλωτών προϊόντων απαιτεί στα
πλαίσια της Κοινότητας την προσαρμογή και εναρμόνιση
τεχνικών κανόνων. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να εξαλει
φθούν τα τεχνικά εμπόδια ενώ ταυτόχρονα θα παρέχεται
εγγύηση για τις θεσπισμένες προδιαγραφές ασφάλειας.
1.3.3. Ένα ουσιαστικό κριτήριο για την καθιέρωση της
νέας μεθόδου σε κοινοτικό επίπεδο συνίσταται στη διά
κριση μεταξύ λειτουργικών «απαιτήσεων ασφάλειας» και
«εξειδικεύσεων παραγωγής προϊόντων».
Η ΟΚΕ λαμβάνει ως βάση ότι με το διαχωρισμό αυτό
η λεπτομερής συζήτηση εμπειρογνωμόνων της «παλιάς
μεθόδου» μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μια άλλη επι
τροπή εκτός του Συμβουλίου, δηλαδή στην CEN ή στην
CENELEC (επιτροπή ευρωπαϊκής τυποποίησης, επιτροπή
ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής τυποποίησης), ώστε το Συμ
βούλιο να μπορεί να ασχοληθεί με το πολύ σημαντικό
θέμα της υλοποίησης μιας ελεύθερης αγοράς με την εγγύ
ηση της ασφάλειας για όλους τους πολίτες.
1.3.4. Δεν είναι πάντοτε απλό να τεθεί μια σαφής διαχω
ριστική γραμμή μεταξύ των απαιτήσεων ασφάλειας και
εξειδικεύσεων παραγωγής. Οι απαιτήσεις ελέγχου
αποκτούν για το λόγο αυτό ιδιαίτερη σημασία. Μια αποτε
λεσματική συμμετοχή των κατασκευαστών, των αρχών,
των καταναλωτών και των εργαζομένων είναι για το λόγο
αυτό απαραίτητη.
1.3.5. Η προσπάθεια για την εναρμόνιση των φυσικών
μέτρων και σταθμών στην Ευρώπη αποδείχτηκαν, όπως
δείχνει η πείρα δεκαετιών, εξαιρετικά δύσκολες. Τα προ
βλήματα με τη χρησιμοποίηση εννοιών που προέρχονται
από πολλούς τομείς, όπως «ασφάλεια προϊόντων» στην
τυποποίηση εξακολουθούν να είναι ακόμη μεγάλα και
χρειάζονται ιδιαίτερα επιμελημένη διάρθρωση εργασίας.
1.3.6. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ απαιτείται, ιδιαίτερα,
ένας αρκετά ακριβής ορισμός του τομέα εφαρμογής της
οδηγίας. Ο υπερβολικά μεγάλος αριθμός οδηγιών για
22. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των
επιμέρους προϊόντα πρέπει να αποφευχθεί, διότι διαφο
ρετικά θα μπορούσε να χαθεί ολόκληρο το νόημα του
νέου σχεδίου.
Ανεξάρτητα από τις δυσχέρειες αυτές, πρέπει να επιδιω
χθεί σύντομα μια ενιαία ρύθμιση στην Κοινότητα, διότι
αυτή συναποτελεί την προϋπόθεση ενός ελεύθερου αντα
γωνισμού σε μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
2. Γενικές παρατηρήσεις
2.1. Τίτλος της οδηγίας:
Αναφέρεται ως στόχος της εναρμόνισης των νομικών και
διοικητικών διατάξεων για απλά δοχεία πίεσης,
Υφίστανται σημαντικές αμφιβολίες, αν σε ορισμένες
χώρες της Κοινότητας υπάρχουν επαρκείς λεπτομερείς
διατάξεις στην υποχρεωτική νομική τάξη. Πρότυπα τα
οποία καταρτίζονται από οργανώσεις ιδιωτικού δικαίου,
περιορίζονται συνήθως στην περιγραφή των τεχνικών
προϋποθέσεων για την κατασκευή προϊόντων. Ανάθεση
ευθύνης για τον καθορισμό στόχων για την ασφάλεια και
την υγεία δεν υπάρχει σε αυτήν την περίπτωση. Αυτή
υπόκειται στις κοινοτικές και κρατικές ενέργειες με συμ
μετοχή των παραγωγών, των εργαζομένων και των κατανα
λωτών.
2.2. Άρθρο 1
Ο εξειδικευμένος τομέας εφαρμογής είναι ανεπαρκής:
— Υπάρχει έλλειψη μιας καθολικής σύλληψης για τις
«βασικές απαιτήσεις ασφάλειας». Πρέπει να γίνεται
διάκριση τόσο μεταξύ απλών και σύνθετων (ή περισ
σότερων επικίνδυνων) δοχείων πίεσης όσο και ο
ορισμός του βαθμού κατά τον οποίον πλήττονται οι
καταναλωτές σε περίπτωση ζημιών. Επιπλέον πρέπει
να γίνεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ του καθορισμού
στόχων προστασίας και των τεχνικών παραλλαγών για
την επίτευξη τους.
— Η αρχή του καθορισμού απαιτήσεων ασφάλειας, η μη
τήρηση των οποίων συνεπάγεται κυρώσεις, απαιτεί
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ έναν τέτοιο σαφή ορισμό
του τομέα εφαρμογής. Έτσι "θα αποτραπεί επίσης η
καθυστέρηση της διαδικασίας για τα απλά δοχεία πίε
σης την οποία συνεπάγονται τα αυστηρότερα
ελεγκτικά μέτρα που αναφέρονται στα σύνθετα δοχεία
πίεσης.
— Προτείνεται η εγκατάλειψη της κατάρτισης ενός κατά
λογου υλικών δοχείων πίεσης. Αυτό αποτρέπει:
α) Προβλήματα κατά την προσαρμογή στην τεχνική
πρόοδο. Επειδή είναι σχεδόν απαράδεκτο να
υποβληθεί στο Συμβούλιο απόφαση για κάθε διεύ
ρυνση του τομέα εφαρμογής της οδηγίας λόγω της
εμφάνισης νέων υλικών, η ΟΚΕ προτείνει να ελεγ
χθεί αν μπορεί να δοθεί στην Επιτροπή η αρμοδιό
τητα να ρυθμίζει χωρίς αίτηση γνωμοδότησης του
Συμβουλίου την επιλογή υλικών για τα δοχεία πίε
σης.
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 328/21
β) Προβλήματα των στρεβλώσεων ανταγωνισμού
μεταξύ «εναρμονισμένων» και μεταξύ «μη εναρμο
νισμένων» δοχείων πίεσης. Για να αποτραπούν
τέτοιες στρεβλώσεις ανταγωνισμού στην αγορά, η
ΟΚΕ επιμένει σε μια ταχεία υποβολή νέων προ
τάσεων σχετικά με σύνθετα δοχεία πίεσης με άλλες
κατηγορίες κινδύνου, ώστε να καλυφθεί ολόκλη
ρος ο τομέας των δοχείων πίεσης με όσο το δυνατό
μεγαλύτερη εποπτικότητα.
2.3. Αν αληθεύει, όπως διαπιστώνει η πρόταση οδηγίας,
ότι υποχρεωτικές διατάξεις δεν οδηγούν σε ένα επίπεδο
ασφάλειας, διαφορετικό από ένα κράτος μέλος σε άλλο,
αλλά παρ' όλα αυτά λόγω της διαφορετικής τους διαμόρ
φωσης παρεμποδίζουν το ενδοκοινοτικό εμπόριο, η ΟΚΕ
διερωτάται, αν χρειάζονται άραγε τα μεταβατικά μέτρα.
2.3.1. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ υπάρχει ο κίνδυνος ότι
στη μεταβατική περίοδο είναι περαιτέρω δυνατές de facto
διακρίσεις που σχετίζονται με τους κανόνες, καθώς και
π.χ. στον τομέα, ο οποίος ρυθμίζεται από τη γνωστή ως
«χαμηλή γραμμή τάσης» (ΕΟΚ 73/23). Ταυτόχρονα δεν
θα υπήρχε τότε και καμιά αιτιολογία για την επεξεργασία
ευρωπαϊκών προτύπων από την πλευρά των «χωρών προ
τύπων». Διότι στην προκειμένη περίπτωση δοχείων πίε
σης η κατάσταση είναι τέτοια, ώστε ορισμένα κράτη μέλη
στηρίζονται σε οικειοθελείς κανόνες και άλλα πάλι σε
τεχνικές διατάξεις που δεσμεύουν νομικά. Λόγω έλλειψης
νομικής ταξινόμησης των διατάξεων είναι δυνατόν να
προβλεφθούν δυσχέρειες για διάφορα κράτη μέλη. Αυτά
δηλαδή τα κράτη μέλη θα μπορούσαν, εφόσον θα άρχιζε
η ισχύς της οδηγίας, να βρεθούν σε ένα «κενό», προτού
ψηφιστούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες. Υπό τις συνθήκες
αυτές θα πρέπει τότε η Επιτροπή να βρει άλλες μεταβατι
κές λύσεις για τα κράτη μέλη αυτά, ώστε να αποφευχθούν
ορισμένες διακρίσεις μεταξύ των «χωρών-προτύπων» και
των «χωρών μη προτύπων».
2.3.2. Για το λόγο αυτό η ΟΚΕ προτείνει να εγκαταλει
φθεί η μεταβατική περίοδος και να προωθηθεί με όλα
τα μέσα μια ταχεία επεξεργασία ευρωπαϊκών προτύπων.
Καλεί την Επιτροπή, να υποβάλει ένα χρονοδιάγραμμα
με CEN/CENELEC, όπως προβλέπεται από το ψήφισμα
του Συμβουλίου της 7ης Μαΐου 1985, ώστε οι ενδιαφε
ρόμενοι να γνωρίζουν από πότε θα ισχύουν τα ευρωπαϊκά
πρότυπα.
2.4. Η ΟΚΕ επισήμανε ήδη στη γνωμοδότηση της για
το νέο σχέδιο της 25ης Απριλίου 1985 το γεγονός ότι
με το νέο σχέδιο προκύπτει η ανάγκη, να ψηφίσει το
Συμβούλιο την οδηγία για την ευθύνη των προϊόντων
(οδηγία 85/374/ΕΟΚ). Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να
εξετάσει, ποιες συνέπειες συνεπάγεται η παρούσα πρό
ταση οδηγίας για τον καταναλωτή καθώς και τον κατα
σκευαστή, ιδιαίτερα όσον αφορά το άρθρο 7 δ) της
οδηγίας περί ευθύνης των προϊόντων, το οποίο δεν καθορί
ζει σαφώς την ευθύνη σε περίπτωση ελλιπών διατάξεων
των δημοσίων αρχών.
2.5. Η οδηγία θε πρέπει να περιλαμβάνει τις βασικές
απαιτήσεις ασφάλειας και την επιτήρηση των δοχείων.
Αριθ. C 328/22 Επίσημη Εφημερίδα των
Οι βασικές όμως απαιτήσεις ασφάλειας της πρότασης
οδηγίας λαμβάνουν μέχρι τώρα γενικά υπόψη μόνο την
κατασκευή δοχείων πίεσης· οι απόψεις ασφάλειας της
θέσης λειτουργίας των δοχείων, η τοποθέτηση, η χρη
σιμοποίηση και η συντήρηση δεν εξετάζονται επαρκώς
(σημείο 4 παράρτημα 1) και πρέπει κατά τη γνώμη της
ΟΚΕ να ορισθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια. Διαφορετικά
η ΟΚΕ εκφράζει το φόβο ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγή
σει σε περιορισμό της υπηρεσίας επιθεώρησης και των
επιτροπών ασφάλειας. Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, δεν θα
ήταν επίσης ορθό να λυθεί το πρόβλημα αυτό με μια
χωριστή οδηγία. Έτσι δεν θα δημιουργούνταν ένα θετικό
παράδειγμα για περαιτέρω οδηγίες.
3. Ειδικές παρατηρήσεις
3.1. 'Αρθρα 1 και 3
Στα άρθρα 1 και 3 αναφέρονται οριακές τιμές για το
δυναμικό πίεσης (20/10 000 bar x λίτρα) και για θερ
μοκρασίες λειτουργίας.
— Τα όρια ενέργειας 10 000 bar χ λίτρα και 20 bar χ
λίτρα φαίνεται να έχουν τοποθετηθεί πολύ ψηλά· δεν
έχουν εισαχθεί σε κάποιο σύστημα ασφάλειας. Στις
χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπάρχουν για τα
δυναμικά πίεσης διαφορετικές αντιλήψεις και διαφο
ρετικές απαιτήσεις ελέγχου.
— Η ΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να προβεί στην κατάρ
τιση ενός κατάλογου προσανατολισμένου στην πράξη
όσον αφορά τα στοιχεία λειτουργίας και τους τομείς
χρησιμοποίησης απλών δοχείων πίεσης. Από εκεί θα
πρέπει να αναπτυχθεί το σχέδιο ασφάλειας.
Θα πρέπει να τύχουν προσοχής μεταξύ άλλων τα ακό
λουθα σημεία:
— η μεγίστη και ελαχίστη θερμοκρασία λειτουργίας,
— τα όρια της πίεσης,
— η εξασφάλιση από θραύσματα,
— η εξασφάλιση της ποιότητας κατά τη διάρκεια της
λειτουργίας, όπου θα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη η
διάβρωση.
Βρυξέλλες, 17 Σεπτεμβρίου 1986.
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 12. 86
3.2. Άρθρο 6
Στο άρθρο αυτό καθορίζεται ότι τόσο τα κράτη μέλη
όσο και η Επιτροπή μπορούν να απευθύνουν στη διαρκή
επιτροπή (που έχει συσταθεί σύμφωνα με την οδηγία 83/
189/ΕΟΚ) επεξηγηματικές ερωτήσεις. Η ΟΚΕ πρέπει τότε
να λαμβάνει αμέσως θέση έναντι των θεμάτων αυτών.
Κατά τη γνώμη της ΟΚΕ η Μόνιμη Επιτροπή επιτρέπεται
να επιλαμβάνεται των θεμάτων τυποποίησης, εφόσον της
υποβάλλονται από την Επιτροπή και το Συμβούλιο προς
επεξεργασία βασικοί κανόνες απαιτήσεων ασφάλειας για
απλά δοχεία πίεσης. Επιπλέον πρέπει να διασφαλίζεται
ότι ο καθορισμός αυτών των απαιτήσεων ασφάλειας δεν
μπορεί να γίνεται από ιδιωτικούς οργανισμούς.
3.3. Άρθρα 8, 10 και 11
Όσον αφορά την εξέταση του μοντέλου του δοχείου σε
κοινοτικό επίπεδο είναι ασαφής κατά περιεχόμενο και
οργάνωση η διαμόρφωση των υπηρεσιών ελέγχου και των
κριτηρίων ελέγχου. Το σύστημα πιστοποίησης, τα όρια
ασφάλειας της πίεσης και το είδος των ελέγχων πρέπει
ακόμη να εναρμονιστούν μεταξύ τους.
3.4. Άρθρα 12 έως 16
Στα άρθρα 12 έως 16 αναφέρονται απόψεις της ασφάλειας
και του κοινοτικού σήματος ελέγχου. Η ΟΚΕ διαπιστώνει
σχετικά ότι η ασφάλεια δοχείων πίεσης επιτυγχάνεται
με σταθμισμένο ποιοτικό σύστημα στο σχεδιασμό, την
κατασκευή, τη λειτουργία και τους ελέγχους. Ένα σήμα
ελέγχου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας εγγυάται ασφάλεια
μόνο, εφόσον ένα τέτοιο ποιοτικό σύστημα έχει καθιε
ρωθεί υποχρεωτικά και μπορεί να επιτηρείται με ακρίβεια.
Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή
σ' αυτές τις σκέψεις.
3.5. Παράρτημα:
Η ΟΚΕ είναι της γνώμης ότι πρέπει να δοθεί στην Επι
τροπή η δυνατότητα να προσαρμόσει το παράρτημα της
οδηγίας στο εκάστοτε επίπεδο της τεχνικής (π.χ. επιλογή
εικόνας για δοχεία πίεσης), χωρίς να πρέπει το Συμβούλιο
να αρχίζει τυπική διαδικασία μεταβολής.
Ο Πρόεδρος της
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Gerd MUHR
Full & Egal Universal Law Academy