Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα για ανθρώπινη διατροφή

22. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 328/5
2.15.2. Ωστόσο, η ΟΚΕ υπογραμμίζει ακόμη μια φορά
ότι στατιστικές υπηρεσίες της Κοινότητας πρέπει να μελε­
τήσουν και αναλύσουν πληρέστερα τον τουριστικό τομέα
και τις επιχειρήσεις που λειτουργούν στο πλαίσια του,
προκειμένου να διαμορφωθεί μια ομογενής βάση θεμελιω­
δών γνώσεων για τη χάραξη μιας αξιόπιστης πολιτικής.
1. Γενικές παρατηρήσεις
1.1. Μέχρι σήμερα κατέστη δυνατό να εναρμονισθούν
σε κοινοτικό επίπεδο μόνο τέσσερις κατάλογοι πρόσθε­
των. Από την έγκριση της οδηγίας 74/329/ΕΟΚ(1),
δηλαδή εδώ και περισσότερα από 12 χρόνια, το Συμβούλιο
δεν ενέκρινε καμιά οδηγία για τα πρόσθετα εκτός από
τις τροποποιήσεις που επήλθαν στις τέσσερις ισχύουσες
οδηγίες και καμιά πρόοδος δεν πραγματοποιήθηκε στις εν
λόγω τέσσερις οδηγίες όσον αφορά τις συνθήκες χρήσης.
1.2. Ως εκ τούτου απαιτείται μια πιο ελαστική διαδι­
κασία. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει τα­
χθεί επανειλημμένα υπέρ της έγκρισης οδηγιών με το
σύστημα της πλειοψηφίας μάλλον παρά της ομοφωνίας.
1.3. Κατά το διάστημα αυτό, η ίδια η Επιτροπή υπέβαλε
ελάχιστες νέες προτάσεις, λόγω του πολύπλοκου χα­
ρακτήρα του θέματος και του μικρού αριθμού των μελών
του προσωπικού της Επιτροπής. Η ΟΚΕ εκφράζει το φόβο
ότι η Επιτροπή μπορεί να μην είναι σε θέση να επισπεύσει
(') ΕΕ αριθ. C 116 της 16. 5. 1986, σ. 2.
2.16. Παράρτημα III
Όπως αναφέρεται και στην αρχή της παρούσας γνωμοδό­
τησης, η ΟΚΕ συμφωνεί με τις τρεις προτάσεις της
Επιτροπής υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν υπόψη οι
παρατηρήσεις που διατυπώνονται στα προηγούμενα.
τις εργασίες της ώστε να μπορέσει να πραγματοποιήσει
το πρόγραμμα που έχει καταρτίσει. Πάντως, η επίσπευση
των εργασιών δεν θα πρέπει να γίνει σε βάρος της προ­
σοχής που απαιτεί ένα δύσκολο θέμα.
1.4. Η νέα διαδικασία που προτείνεται μπορεί να προ­
καλέσει μεγάλες δυσκολίες σε ένα τόσο λεπτό θέμα όπως
είναι τα πρόσθετα.
1.5. Τα γενικά κριτήρια χρήσης των πρόσθετων τρο­
φίμων, όπως αναφέρονται στο παράρτημα II, θα πρέπει να
συνοψισθούν στα ακόλουθα δύο σημεία:
— ενδεχόμενες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία (τοξικό­
τητα, θρεπτική αξία, υπερευαισθησία κλπ.),
— τεχνολογική αναγκαιότητα.
Πρέπει επίσης να προστεθεί η ευθύτητα στις εμπορικές
συναλλαγές.
Για να εξεταστεί επαρκώς καθεμία από αυτές τις πτυχές,
πρέπει να προβλεφθεί στο κείμενο της οδηγίας υποχρεω­
τική διαβούλευση με την
— Επιστημονική Επιτροπή για την Ανθρώπινη Διατροφή
και, αργότερα, με τη
— Συμβουλευτική Επιτροπή Τροφίμων.
Βρυξέλλες, 17 Σεπτεμβρίου 1986.
Ο Πρόεδρος της
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Gerd MUHR
Γνωμοδότηση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των
κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα για
ανθρώπινη διατροφή (')
(86/C 328/02)
Στις 29 Αυγούστου 1986, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100 της
συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη γνωμοδότηση
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω ανακοίνωση.
Το τμήμα περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας και κατανάλωσης, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμα­
σία των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του την 1η και 2α Σεπτεμβρίου
με βάση την εισηγητική έκθεση του κ. De Grave.
Κατά τη 239η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1986), η Οικονομική και
Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση:
Αριθ. C 328/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 12. 86
1.6. Πρέπει να είναι δυνατή η δημοσίευση των γνω­
μοδοτήσεων των παραπάνω δύο επιτροπών.
1.7. Σε ένα θέμα που είναι τόσο δυσχερές, και συχνά
επίμαχο, όχι μόνο μεταξύ καταναλωτών και παραγωγών,
αλλά και μεταξύ παραγωγών, ακόμα και μεταξύ επιστη­
μόνων, πρέπει να εξασφαλισθεί ένας ελάχιστος βαθμός
διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους κύκλους και
ενημέρωσης τους.
Ως εκ τούτου, η ΟΚΕ προτείνει να γνωστοποιήσει η Επι­
τροπή την πρόταση οδηγίας της ζητώντας από την Οικο­
νομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει, πριν
υποβληθεί για ψηφοφορία στη Μόνιμη Επιτροπή. Με
αυτό τον τρόπο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
θα διατηρήσει τη δυνατότητα να κάνει να ακουστεί η
φωνή των ενδιαφερόμενων κύκλων σε ένα τομέα για τον
οποίο οι παραγωγοί και οι καταναλωτές επιδεικνύουν
ανέκαθεν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
1.8. Εξάλλου, η ΟΚΕ προτείνει, κατά τις προπαρα­
σκευαστικές εργασίες της Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων,
να μπορούν να προσκαλούνται παρατηρητές που να
προέρχονται από τους ενδιαφερόμενους κύκλους, όπως
γίνεται και στην περίπτωση του τομέα των καλλυντικών
προϊόντων.
2. Ειδικές παρατηρήσεις
2.1. Η ΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να προσδιοριστούν
σαφέστερα τα θέματα για τα οποία ανατίθενται αρμοδιότη­
τες στην Επιτροπή, ώστε να αποτραπούν τυχόν νομικές
ασάφειες.
Ορισμένες ουσίες μπορεί να βρίσκονται στο όριο
— μεταξύ πρόσθετων και τροφίμων,
— μεταξύ πρόσθετων και εντομοκτόνων,
— μεταξύ πρόσθετων που περιλαμβάνονται στην
παρούσα οδηγία και άλλων που δεν περιλαμβάνονται
στην παρούσα οδηγία,
— μεταξύ πρόσθετων και βοηθητικών μέσων επεξεργα­
σίας.
Σ' αυτή την περίπτωση υπάγονται, για παράδειγμα, το
οξείδιο του αιθυλενίου, η ζαφορά, η εξασθενής αλκοόλη
sorbitol, τα ένζυμα, τα τροποποιημένα άμυλα, οι ουσίες
που εξάγονται από τρόφιμα (συμπυκνωμένες πρωτεΐνες
σόγιας, καζεΐνη, ζελατίνη, ίνες, αλβουμίνη, κλπ.). Εξάλ­
λου, ορισμένα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην
επεξεργασία τροφίμων μετά τη συγκομιδή τους θεω­
ρούνται άλλοτε πρόσθετα και άλλοτε εντομοκτόνα: προϊ­
όντα ωρίμανσης, μικροβιοκτόνα, μυκητοκτόνα, κλπ.
Ωρισμένα μυκητοκτόνα που χρησιμοποιούντα στα εσπερι­
δοειδή κατατάσσονται στον κατάλογο των πρόσθετων
(π.χ.: διφαινύλιο), αλλά, όταν χρησιμοποιούνται σε άλλες
κατηγορίες τροφίμων, κατατάσσονται στα εντομοκτόνα.
Εξάλλου, ορισμένα μυκητοκτόνα που χρησιμοποιούνται
αντί για το διφαινύλιο κατατάσσονται επίσης στα εντο­
μοκτόνα (π.χ.: benomyl).
Όλα τα προϊόντα επεξεργασίας των φυτικών προϊόντων
μετά τη συγκομιδή θα έπρεπε να συγκεντρωθούν σε έναν
κατάλογο πρόσθετων.
2.2. Άρθρο 2.2.
2.2.1. Τα πρόσθετα πολλαπλών χρήσεων θα πρέπει να
συνεχίσουν να περιλαμβάνονται σε πολλαπλούς καταλό­
γους πρόσθετων.
2.3. Άρθρο 3.2.
2.3.1. Η ΟΚΕ φρονεί ότι οι ισχύουσες ειδικές οδηγίες
δεν μπορούν να τροποποιηθούν παρά μόνο σε ό,τι αφορά
τα πρόσθετα που περιλαμβάνονται σε έναν από τους τέσσε­
ρις κοινοτικούς καταλόγους, γεγονός που αποκλείει τις
κατηγορίες πρόσθετων που διέπονται ακόμη από το εθνικό
δίκαιο των κρατών μελών και δεν έχουν αξιολογηθεί σε
κοινοτικό επίπεδο.
2.4. Άρθρο 3.3.
2.4.1. θα πρέπει να προστεθεί και ένα στοιχείο η) που
να καλύπτει το περιεχόμενο του άρθρου 5 παράγραφος 1
στοιχείο δ) (οδηγίες χρήσης).
2.4.2. Εξάλλου, η τελευταία πρόταση θα πρέπει να τρο­
ποποιηθεί ώστε να προβλέπει την υποχρεωτική διαβού­
λευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Τροφίμων και την
Επιστημονική Επιτροπή.
2.5. Άρθρο 4
2.5.1. Θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία δια­
βούλευσης με εκείνη του άρθρου 3.
2.6. Άρθρο 5 παράγραφος Ι στοιχείο γ)
2.6.1. Να διατυπωθεί ως εξής:
«Όλες τις τυχόν ειδικές συνθήκες αποθήκευσης και/ή
όρους χρήσης».
2.7. Άρθρο 5 παράγραφος Ι στοιχείο δ)
2.7.1. Να διτυπωθεί ως εξής:
«οδηγίες χρήσεις».
2.7.2. Τα πρόσθετα μπορούν να χρησιμοποιούνται από
πολλές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων από ΜΜΕ, οι οποίες
δεν είναι πάντα εξοικειωμένες με τους όρους χρήσης.
2.8. Άρθρο 9
2.8.1. Η ΟΚΕ παραπέμπει αφενός στις παραπάνω γενι­
κές παρατηρήσεις, και αφετέρου στη γνωμοδότηση της
για την «Ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς: κοινοτική
νομοθεσία των ειδών διατροφής».
2.9. Παράρτημα Ι
2.9.1. Ο κατάλογος αυτός θα έπρεπε να έχει τίτλο
«κατηγορίες τεχνολογικών δραστηριοτήτων των πρόσθε­
των τροφίμων». Ο τίτλος αυτός ανταποκρίνεται καλύτερα
στις απαιτήσεις του άρθρου 2 που αναφέρει τις «τεχνο­
λογικές δραστηριότητες» που περιγράφονται και
«ορίζονται» στο παράρτημα Ι.
22. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 328/7
2.9.2. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι το γεγονός ότι περιλαμβά­
νονται σ' αυτό τον κατάλογο κατηγορίες πρόσθετων που
δεν επιτρέπονται στα περισσότερα κράτη μέλη δεν πρέπει
να προδικάζει τη μεταγενέστερη έγκριση τους (π.χ. σκλη­
ρυντικά, βελτιωτικά αλεύρων). Στις περιπτώσεις που είναι
απαραίτητο, τα εν λόγω πρόσθετα δεν θα πρέπει να περι­
ληφθούν στις αρμοδιότητες της Επιτροπής.
2.9.3. Η ΟΚΕ εφιστά εξάλλου την προσοχή στις ουσίες
η χρησιμοποίηση των οποίων είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη,
κυρίως για τα παιδιά και τους εφήβους. Πρόκειται για
την περίπτωση των συμπλοκοποιητών που μπορούν να
καλύψουν ορισμένα κενά κατά τη διαδικασία της κατα­
σκευής. Ο ορισμός θα πρέπει να διευκρινίζει αν η Επι­
τροπή με τους όρους «συμπλοκοποιητές» και «πρόσθετα
χειλικών ενώσεων» εννοεί το ίδιο πράγμα.
2.9.4. Ο όρος «γλυκαντική ύλη» θα πρέπει να διαχωρι-
σθεί σε δύο κατηγορίες: «τεχνητές γλυκαντικές ύλες» και
«φυσικές γλυκαντικές ύλες».
2.9.5. Η έκφραση «βελτιωτικό αλεύρων» πρέπει να
αντικατασταθεί με την ένδειξη μίας ή περισσότερων τε­
χνολογικών δραστηριοτήτων ώστε να μην επιτρέπονται
όλα τα βελτιωτικά (π.χ. λευκαντικά).
2.9.6. Πρέπει επίσης να διαγραφεί από το παράτημα Ι
το σημείο «ένζυμο», το οποίο δεν αντιπροσωπεύει τεχνο­
λογική δραστηριότητα, και να περιληφθούν τα ένζυμα
που χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα στην κατηγορία στην
οποία ανήκουν (αντιοξειδωτικά, σταθεροποιητές, κλπ.).
2.9.7. Η ΟΚΕ εκφράζει την έκπληξη της για το γεγονός
ότι δεν περιλαμβάνοτναι τα «άλατα τήξης», κατηγορία
την οποία προβλέπει η οδηγία για την επισήμανση.
2.9.8. Οι όροι «σταθεροποιητής αφρού» και αντια-
φριστικό» δεν αντιστοιχούν στις διάφορες μεταφράσεις.
Γενικά, εξάλλου, οι διάφορες μεταφράσεις του παραρτή­
ματος δεν συμφωνούν.
2.9.9. Η ΟΚΕ διερωτάται μήπως θα έπρεπε να δοθεί
ορισμός για καθέναν από τους όρους αυτού του παραρτή­
ματος, ώστε να αποφευχθούν τυχόν παρερμηνείες.
2.10. Παράρτημα II
2.10.1. Η ΟΚΕ σημειώνει το γεγονός ότι το παράρτημα
αυτό αποτελεί την περίληψη άλλων κειμένων. Επειδή
πρόκειται για ένα κείμενο νομικής φύσης, θα ήταν προ­
τιμότερο κατά τη γνώμη της να περιληφθεί το πλήρες
κείμενο στο παράρτημα μάλλον παρά μια παρίληψη.
Βρυξέλλες, 2 Σεπτεμβρίου 1986.
2.10.2. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι το σημείο 1 αφορά ταυ­
τόχρονα την τοξικολογική εκτίμηση (που πρέπει να γίνε­
ται από την Επιστημονική Επιτροπή) και την εκτίμηση
της τεχνολογικής χρησιμότητας (που πρέπει να γίνεται
συγκεκριμένα από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Τρο­
φίμων). Το τμήμα θεωρεί ότι, εκτός από πολύ ειδικές
εξαιρέσεις, η Επιστημονική Επιτροπή δεν είναι αρμόδια
για να αποφανθεί κατά περίπτωση για τη σκοπιμότητα
της χρήσης ενός πρόσθετου σε ένα τρόφιμο. Κατά συνέ­
πεια, το τμήμα ζητά να μην γίνεται σύγχυση των δύο
πλευρών του θέματος στο σημείο 1.
2.10.3. Εξάλλου, διάφορες πτυχές σχετικά με την υγεία
(τοξικότητα, υπερευαισθησία, θρεπτική αξία) περιλαμβά­
νονται σε διαφορετικά μέρη του παραρτήματος II (ση­
μεία 1, 5α, κλπ.).
2.10.4. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να επανεξεταστεί η
διατύπωση και να συγκεντρωθούν οι εκτιμήσεις που
αφορούν την υγεία χωριστά από αυτές που αφορούν την
τεχνολογική σκοπιμότητα.
2.10.5. Πρέπει να τονισθεί περισσότερο ένα τρίτο κρι­
τήριο σχετικά με το οποίο από καιρό συμφωνούν οι παρα­
γωγοί και οι καταναλωτές: το θέμα της ευθύτητας στις
εμπορικές συναλλαγές.
2.10.6. . Να τροποποιηθεί ως εξής η αρχή του ση­
μείου 2: «Μπορούν να εγκρίνονται μόνο ...». Η σημερινή
διατύπωση είναι ασαφής και δεν λαμβάνει υπόψη το κρι­
τήριο της τεχνολογικής χρησιμότητας. Επειδή τα ση­
μεία 1 και 2 επικαλύπτονται, θα μπορούσε ενδεχομένως
να διαγραφεί το σημείο 2. Αν διατηρηθεί, θα πρέπει να
τροποποιηθεί η διατύπωση του ώστε να μην είναι δυνατό
να επιτρέπεται ένα πρόσθετο αν «τα διαθέσιμα τοξικολο-
γικά στοιχεία» είναι ανεπαρκή.
2.10.7. Η ΟΚΕ ζητά την τροποποίηση του σημείου 5
α), που φαίνεται, εξάλλου, ότι αντιφάσκει με το σημείο 5
γ), με τρόπο ώστε το πρόσθετο να μην μπορεί να μειώσει
τη θρεπτική αξία του τροφίμου, εκτός αν το πρόσθετο
είναι απαραίτητο για την παραγωγή τροφίμων που προορί­
ζονται για ομάδες καταναλωτών με ειδικές ανάγκες δια­
τροφής.
2.10.8. Στο σημείο 6 γ), να διαγραφούν οι λέξεις «κατά
το δυνατόν» στην πρώτη σειρά. Η έννοια «αποδεκτή
ημερήσια δόση» χάνει τελείως το νόημα της αν συνοδεύε­
ται από αυτόν τον περιορισμό.
Ο Πρόεδρος της
Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Gerd MUHR


Full & Egal Universal Law Academy