Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για ένα πειραματικό πρόγραμμα στον τομέα των έργων υποδομής στις μεταφορές

19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/3
τύπων ελκυστήρων (αμπελουργικών, «ανυψωμένων»
(enjambeurs), κλπ.) και τους προφυλακτήρες τους, χρειά­
ζεται θέσπιση ειδικών διατάξεων λόγω του ιδιαίτερου
χαρακτήρα των ελκυστήρων αυτών.
2.2. Η ΟΚΕ κατά συνέπεια ζητά να διατυπωθεί το
άρθρο αυτό έτσι ώστε να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη
αυτή είτε αποκλείοντας τους ελκυστήρες αυτούς από το
πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, είτε τροποποιώντας τους
πίνακες 5 και 6 του παραρτήματος Ι της πρότασης οδη­
γίας, είτε περιορίζοντας την εφαρμογή της στους «συμβα­
τικούς» ελκυστήρες οι οποίοι ορίζονται στις οδηγίες 77/
536/ΕΟΚ και 79/622/ΕΟΚ.
Άρθρο 4 παράγραφος 1
Η ΟΚΕ ζητά να μην ισχύσει η ημερομηνία της 1ης Οκτω­
βρίου 1984 και να δοθεί στα κράτη μέλη μια προθεσμία 18
μηνών μετά την απόφαση που θα λάβει το Συμβούλιο
σχετικά με την οδηγία, ώστε να μπορέσουν να την εφαρ­
μόσουν.
Παράρτημα
Η ΟΚΕ συγκέντρωσε τις παρατηρήσεις της που έχουν
τεχνικό χαρακτήρα στην εισηγητική έκθεση του τμήμα­
τος (έγγρ. CES 649/83).
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Francis CEYRAC
Γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για ένα πειραματικό
πρόγραμμα στον τομέα των έργων υποδομής στις μεταφορές
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί
στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 23 Δεκεμβρίου 1982, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 198 παράγραφος 1 εδάφιο 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω
ανακοίνωση.
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
ομόφωνα:
Η ΟΚΕ εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής με την επι­
φύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων:
1. Γενικές παρατηρήσεις
1.1. Η ΟΚΕ σημειώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή
στην τρίτη αιτιολογική σκέψη της πρότασης τονίζει την
ανάγκη να εφαρμοστούν και στο γεωργικό επίσης τομέα
οι αρχές της πρόληψης των ατυχημάτων στο σχεδιασμό
και τη δημιουργία των μέσων εργασίας. Αυτό ανταποκρί­
νεται στην ευχή που είχε εκφράσει η ΟΚΕ στη γνωμοδό­
τηση που υιοθέτησε στις 6 Ιουλίου 1983 για μια άλλη
πρόταση οδηγίας σχετικά με την ανατροπή των «αμπε­
λουργικών» ελκυστήρων (').
2. Ειδικές παρατηρήσεις
Άρθρο 1 παράγραφος 2
2.1. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο
γεγονός ότι αναφορικά με τους δυναμοδότες ορισμένων
(') ΕΕ αριθ. C 286 της 26. 10.1983, σ. 2.
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Αριθ. C 341/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 198 παράγραφος 1 εδά­
φιο 2,
την απόφαση του Συμβουλίου της 23ης Δεκεμβρίου 1982
να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινω­
νικής Επιτροπής για την παραπάνω ανακοίνωση,
την απόφαση του Προεδρείου της 28ης Ιανουαρίου 1983
να αναθέσει την επεξεργασία γνωμοδότησης σχετικά με
το θέμα αυτό στο τμήμα μεταφορών και επικοινωνιών,
τη γνωμοδότηση που υιοθέτησε το παραπάνω τμήμα
κατά την 151η συνεδρίαση του της 14ης Σεπτεμβρίου
1983,
την έκθεση του εισηγητή κ. Plank,
τις συζητήσεις κατά τη διάρκεια της 210ης συνόδου ολο­
μέλειας που έγινε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983 (συνε­
δρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου 1983),
τις μέχρι τούδε γνωμοδοτήσεις της για τα προβλήματα
των έργων υποδομής στις μεταφορές και ιδιαίτερα για
την πρόταση κανονισμού για την υποστήριξη σχεδίων
κοινοτικής σημασίας στον τομέα των υποδομών για τις
μεταφορές ('), για το μνημόνιο για το ρόλο της Κοινότη­
τας στην επέκταση υποδομών για τις μεταφορές (2), για
την έκθεση για τις οδικές αρτηρίες περιορισμένου
εύρους, καθώς και για την πρόταση κανονισμού του Συμ­
βουλίου για μια περιορισμένη ενέργεια της Κοινότητας
στον τομέα των υποδομών για τις μεταφορές (3),
τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3600/82 του Συμβουλίου της
30ής Δεκεμβρίου 1982 για μια περιορισμένη ενέργεια της
Κοινότητας στον τομέα των υποδομών για τις μεταφο­
ρές (4),
Εκτιμώντας ότι:
1. η σημασία μιας κοινοτικής πολιτικής έργων υποδο­
μής υπογραμμίζεται από χρόνια από όλα τα κοινο­
τικά όργανα και ιδιαίτερα και από το Συμβούλιο σε
τακτικά διαστήματα και με την ίδια ένταση"
2. δεν γίνεται καμία συνεδρίαση του Συμβουλίου των
Υπουργών Μεταφορών, χωρίς το θέμα αυτό να περι-
(>) ΕΕ αριθ. C 56 της 7.3. 1977, σ. 83 και ΕΕ αριθ. C 300 της
18. Π. 1980,σ. Ι.
(2) ΕΕ αριθ. C 138 της 9.6.1981, σ. 61.
(3) ΕΕ αριθ. C 296 της 12.11.1982, σ. 5.
(4) ΕΕ αριθ. L 376 της 31.12.1982, σ. 10.
λαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη. Η υπόθεση όμως
αυτή παραμερίζεται και κάθε φορά δίνονται στην
Επιτροπή νέες εντολές για την κατάρτιση μελετών
και εκθέσεων με αποτέλεσμα να περνάει πάρα πολύς
χρόνος, που θα μπορούσε να είχε αξιοποιηθεί καλύ­
τερα"
3. η χρόνια ανεπάρκεια των δυνατοτήτων χρηματοδό­
τησης ανέκοψε σε όλες τις χώρες την προσπάθεια
κατασκευαστικών έργων και αύξησε την πολυπλοκό­
τητα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ διάφορων χρημα­
τοδοτικών και διοικητικών φορέων (κράτος, περιφέ­
ρειες, κοινότητες, ειδικευμένοι οργανισμοί, εθνικές
επιχειρήσεις κλπ.). Το μόνο που συνέβη έως τώρα
ήταν η ανεπάρκεια αυτή να ενισχυθεί, ιδίως λόγω
μιας τάσης του κράτους να απαλλαγεί κατά ορι­
σμένο μέρος από τις υποχρεώσεις του"
4. η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των έργων υποδο­
μής στις μεταφορές συνδέονται, συνεπώς, μελλο­
ντικά, στενά με την πολιτική βούληση των κρατών
μελών και του Συμβουλίου να διαθέσουν κατά προτε­
ραιότητα χρηματοδοτικά μέσα για επενδύσεις. Η
προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να ενισχυθεί αποτε­
λεσματικά με την εφαρμογή νέων χρηματοδοτικών
δομών, και κυρίως με τη δημιουργία ενός κατάλλη­
λου κοινοτικού χρηματοδοτικού οργάνου
(Infrafonds),
ΕΚΔΙΔΕΙ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
ομόφωνα:
1. Γενικές παρατηρήσεις
1.1. Στο Συμβούλιο έχει υποβληθεί από τις 5 Ιουλίου
1976 η πρόταση κανονισμού για την ενίσχυση σχεδίων
κοινοτικής σημασίας στον τομέα των έργων υποδομής (5).
Στις 4 Μαρτίου 1980 η Επιτροπή κατάθεσε μια σχετική
τροπολογία (6), η οποία πρόβλεπε κοινοτικές χρηματοδο­
τικές ενισχύσεις και για σχέδια οδών μεταφορών κοινοτι­
κού ενδιαφέροντος στον τομέα τρίτων κρατών.
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τότε
ευνοϊκή γνωμοδότηση (7).
1.2. Μέχρι τώρα όμως το Συμβούλιο έλαβε, από τότε
που υποβλήθηκαν αυτά τα σχέδια, μία μόνο απόφαση,
(5) ΕΕ αριθ. C 207 της 2.9.1976, σ. 9.
(6) ΕΕ αριθ. C 89 της 10.4.1980, σ. 4.
(7) ΕΕ αριθ. C 56 της 1.3. 1977, σ. 83 και ΕΕ αριθ. C 300 της
18.11.1980, σ. 1.
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/5
υιοθετώντας, σης 30 Δεκεμβρίου 1982, με τον κανονισμό
(ΕΟΚ) αριθ. 3600/82 μια περιορισμένη ενέργεια της Κοι­
νότητας στον τομέα των έργων υποδομής και διέθεσε γι'
αυτό 10 εκατομμύρια ECU.
Για το 1983 προγραμματίζεται η διάθεση 15 ακόμη εκα­
τομμυρίων ECU για μια περιορισμένη ενέργεια, αλλά
απουσιάζει ακόμη το απαραίτητο για το σκοπό αυτό
νομικό θέσπισμα. Το Συμβούλιο δηλαδή κατά τη συνε­
δρίαση του της 7ης Ιουνίου 1983 συζήτησε μόνο για μια
ακόμη φορά την πρόταση της Επιτροπής που χρονολογεί­
ται από το 1976, και εξέτασε ποια σχέδια στο πλαίσιο
του σχεδίου προϋπολογισμού του 1983 έπρεπε να χρημα­
τοδοτηθούν. Εντούτοις, κατά την ίδια συνεδρίαση ζήτησε
επειγόντως από την Επιτροπή να υποβάλει όσο το δυνα­
τόν ταχύτερα πρόταση κανονισμού για περιορισμένα
μέτρα στον τομέα των υποδομών στις μεταφορές στο
πλαίσιο του σχεδίου προϋπολογισμού 1983.
1.3. Εν τω μεταξύ η Επιτροπή είχε προβεί στην ενέργεια
αυτή, πλην όμως ανάμεσα ο^ αυτή και το Συμβούλιο
υπάρχουν διαφορές αντίληψης όσον αφορά το χρονικό
διάστημα για το οποίο ένας τέτοιος κανονισμός πρέπει
να ισχύσει. Ενώ η Επιτροπή θεωρεί σχετικά ότι θα έπρεπε
να υιοθετηθούν μέτρα υποδομής για περίοδο αρκετών
ετών, το Συμβούλιο εξετάζει μέχρι τώρα προφανώς μόνο
ένα μονοετές πρόγραμμα. Για το θέμα αυτό η ΟΚΕ θα
έχει ιδιαίτερες διαβουλεύσεις και θα εκδώσει γνωμοδό­
τηση σε άλλη περίπτωση.
Η ΟΚΕ υποστηρίζει βασικά ένα πειραματικό πρόγραμμα
για την αξιολόγηση των πιθανών πλεονεκτημάτων ενός
κοινοτικού ταμείου για την επέκταση των υποδομών στις
μεταφορές. Αυτό έρχεται σε αρμονία με τις" υιοθετηθείσες
ήδη από την ΟΚΕ γνωμοδοτήσεις στον τομέα αυτό. Έτσι
η ΟΚΕ ανάφερε στη γνωμοδότηση της πχ. για το μνημό­
νιο του 1979τα ακόλουθα: «Η ΟΚΕ επιθυμεί ιδιαίτερα να
υπογραμμίσει ότι η έρευνα των διαμέσου των κρατών
μελών επεξεργασθέντων σχεδίων υπήρξε εποικοδομητική
για να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση και η δοκιμή των
τεχνικών διαδικασιών». Επίσης στη γνωμοδότηση της
για την πολιτική μεταφορών της δεκαετίας του 1980 της
28ης Οκτωβρίου 1982 (') η ΟΚΕ αφιέρωσε μεγάλη προ­
σοχή στα προβλήματα και στις επενδύσεις για υποδομές.
1.4. Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ, η χάραξη κοινής
πολιτικής μεταφορών στην Κοινότητα επείγει. Γιατί η
προϋπόθεση της δημιουργίας κοινής εσωτερικής αγοράς,
και κατά συνέπεια της δημιουργίας κοινής αγοράς μετα­
φορών, είναι η ύπαρξη εναρμονισμένων δικτύων μεταφο­
ρών: η τελική και οικονομική διάσταση των δικτύων
αυτών, οι ικανότητες μεταφόρτωσης και οι διασυνδέσεις
των δικτύων (για παράδειγμα λιμάνι/σιδηρόδρομος,
λιμάνι/μεταφόρτωση στις οδικές μεταφορές) καθώς και
οι τελωνειακοί σταθμοί στα σύνορα θα πρέπει να διευκο­
λύνουν τις μεταφορές που πραγματοποιούνται σε μικρές
(') ΕΕ αριθ. C 326 της 13.12.1982, σ. 9.
και μεγάλες αποστάσεις. Η ΟΚΕ εκφράζει επομένως τη
λύπη της για το γεγονός ότι δε χαράχθηκε νωρίτερα μια
ενιαία πολιτική υποδομών που να εντάσσεται στη γενική
αντίληψη της σχετικά με το θέμα αυτό, όπως διατυπώνε­
ται στη γνωμοδότηση της 28ης Οκτωβρίου 1982.
1.5. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει και υποστηρίζει γι' αυτό σε
μεγάλο βαθμό τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες της
Επιτροπής, που έχουν σαν σκοπό την υλοποίηση παρό­
μοιων συνθηκών.
Πιστεύει απεριόριστα ότι το κοινοτικό συμφέρον για την
πραγματοποίηση μιας ευρωπαϊκής υποδομής μεταφορών
πρέπει να εκφρασθεί και με μια ρυθμισμένη οικονομική
συμμετοχή της Κοινότητας. Στην περίπτωση αυτή πρέπει
να συμπεριληφθούν και διαμετακομιστικές συνδέσεις
διαμέσου χωρών που δεν είναι μέλη, εφόσον συνδέουν
μεταξύ τους σημαντικές περιοχές πληθυσμιακού συνωστι­
σμού ή αναπτυσσόμενες περιοχές της Κοινότητας.
1.6. Με βάση τις σκέψεις αυτές η ΟΚΕ διαπιστώνει:
— ότι η κατάρτιση ενός πειραματικού προγράμματος
στον τομέα των έργων υποδομής στις μεταφορές
αποτελεί σημαντικό βήμα προς την ορθή κατεύ­
θυνση, Και
— ότι η εγγραφή ενός ποσού 15 εκατομμυρίων ECU στον
προϋπολογισμό του έτους 1983 (άρθρο 781 του προϋ­
πολογισμού) έχει βέβαια εξαιρετικά περιορισμένη
σημασία, που δεν πρέπει όμως να υποτιμάται όσον
αφορά τις επιπτώσεις της.
1.7. Η ΟΚΕ απευθύνει επείγουσα έκκληση προς το Συμ­
βούλιο:
— να διαθέσει τουλάχιστο τις παραπάνω πιστώσεις και
για το 1983, και
— να εγκρίνει ένα χρηματοδοτικό όργανο διάρκειας
αρκετών ετών, καθώς και
— ένα πειραματικό πρόγραμμα,
ώστε να έλθει πλησιέστερα επιτέλους με τον τρόπο αυτό
στην υπόσχεση του σχετικά με την υποχρέωση δημιουρ­
γίας μιας κοινής ευρωπαϊκής υποδομής μεταφορών.
2. Ιδιαίτερες χαρατηρήαεις
2.1. Κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση προ­
γραμμάτων έργων υποδομής κοινοτικής σημασίας
2.1.1. Η ΟΚΕ συμμερίζεται τη γνώμη της Επιτροπής ότι
τα σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη για το πειρα­
ματικό πρόγραμμα δεν είναι δυνατόν να ενταχθούν με
τρόπο αυτόματο στο πρόγραμμα, αλλά ότι θα πρέπει «να
Αριθ. C 341/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
αιτιολογούνται σε εθνικό επίπεδο από κοινωνική και
οικονομική άποψη» και επιπλέον να έχουν «κοινοτική
σημασία». Αυτό απαιτείται επιπλέον λόγω των περιορι­
σμένων διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων.
2.1.2. Στην έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο
σχετικά με την υποστήριξη της Κοινότητας για σχέδια
υποδομής στις μεταφορές: -«αξιολόγηση της κοινοτικής
σημασίας της απόφασης της 16ης Σεπτεμβρίου 1981»,
καθορίζονται εναλλακτικά κριτήρια για τις στενές αρτη­
ρίες ή κριτήρια για τη συνολική κοινοτική οικονομική
αποδοτικότητα που πρέπει να υλοποιήσουν ένα σχέδιο
για το οποίο ανακύπτει θέμα χρηματοδότησης. Τα κριτή­
ρια αυτά έχουν σαν πηγή το άρθρο 1 της προστασίας της
Επιτροπής από το 1976 που προαναφέρθηκε στο σημείο
1.1. Τα κριτήρια αυτά όμως δεν επαρκούν από μόνα τους.
2.1.3. Για να γίνει δυνατό να διαπιστωθεί αν:
— τα πλεονεκτήματα της υλοποίησης ενός σχεδίου
υπερκαλύπτουν τα συναφή μ' αυτό μειονεκτήματα —
ιδιαίτερα την χρησιμοποίηση των χρηματοοικονομι­
κών μέσων, και
— ποιος βαθμός προτεραιότητας πρέπει να δοθεί σε
κάθε σχέδιο που πληροί τα προκαθορισμένα κριτή­
ρια,
πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλοι καθοριστικοί παρά­
γοντες. Η Επιτροπή έχει αναφερθεί στους παράγοντες
αυτούς στα ακόλουθα έγγραφα της: «Κοινοτική ενί­
σχυση σε έργα υποδομής μεταφορών: εκτίμηση της "κοι­
νοτικής σημασίας" εν όψει της λήψης απόφασης» (έγγρ.
της 16ης Σεπτεμβρίου 1981), ιδιαίτερα σελίδα 13, και
«Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο: το κοινοτικό
ενδιαφέρον για τις επενδύσεις έργων υποδομής μεταφο­
ρών. Πρακτική δοκιμή με τη μέθοδο εκτιμήσεως» (έγγρ.
της 7ης Δεκεμβρίου 1982), ιδιαίτερα παράρτημα 2 σ. 36
κ.ε.
Η ΟΚΕ έλαβε υπόψη της τις σκέψεις αυτές κατά την
κατάρτιση καταλόγου ερωτημάτων που επισυνάπτεται
στη γνωμοδότηση ως παράρτημα.
2.1.4. Ο κατάλογος των ερωτημάτων διακρίνει ρητά
μεταξύ:
— κυκλοφοριακής αποσυμφόρησης των μεγάλων αστι­
κών κέντρων και της διασύνδεσης τους, και
— βελτίωσης της περιφερειακής ανάπτυξης ορισμένων
λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών, ανάλογα με τη
διάρθρωση τους και το επίπεδο τους.
Η ΟΚΕ έχει βέβαια τη γνώμη ότι παρόμοια διάκριση έχει
ουσιαστική σημασία για τον καθορισμό του βαθμού προ­
τεραιότητας ορισμένων σχεδίων όσον αφορά την κοινο­
τική τους σημασία.
Όσον αφορά τον προσδιορισμό της κυκλοφοριακής
σημασίας τους, τα σχέδια που εφαρμόζονται στα μεγάλα
ευρωπαϊκά αστικά κέντρα, θα έχουν έμμεσα μια διευκρι­
νιστική σημασία λόγω της «αναλυτικής» τους επίδρασης.
Παράλληλα, δεν πρέπει να λησμονείται ότι τα σχέδια που
υπηρετούν προπάντων τη βελτίωση της διασύνδεσης λιγό­
τερο ανεπτυγμένων περιοχών είναι κατάλληλα να προω­
θήσουν ουσιαστικά τη διαρθρωτική εξέλιξη των περιοχών
αυτών, και να επιδράσουν με τον τρόπο αυτό και απο-
συμφορητικά στα αστικά κέντρα.
Είναι εύκολο να διατυπωθεί η υπόθεση ότι το γεγονός ότι
το πρώτο μέρος του πειραματικού προγράμματος δεν
περιλαμβάνει κανένα σχέδιο για τον τομέα της ναυσι­
πλοΐας και των θαλάσσιων λιμανιών ή των αεροπορικών
μεταφορών, οφείλεται στην παράλειψη αυτής της σημα­
ντικής διάκρισης.
2.1.5. Η ΟΚΕ προτείνει γι' αυτό στην Επιτροπή να λάβει
υπόψη της τόσο τον κατάλογο ερωτημάτων του παραρτή­
ματος 1 κατά την εξέταση αυτού του προβλήματος όσο
και το ερώτημα:
— ποια σχέδια θα συμπεριληφθούν οριστικά στο πρώτο
μέρος του πειραματικού προγράμματος,
— ποια σχέδια θα πρέπει να προωθηθούν με τα μέσα
που διαθέτει ακόμη ο προϋπολογισμός για το 1983.
Η ΟΚΕ θα είναι σε θέση να κρίνει ποια επιμέρους σχέδια
αξίζει να προωθηθούν λόγω της εξαιρετικής τους κοινοτι­
κής σημασίας, μόνο όταν θα έχει στη διάθεση της στοι­
χεία για το περιεχόμενο των επιμέρους σχεδίων, για
παράδειγμα, με βάση τον κατάλογο ερωτημάτων που
αναφέρθηκε παραπάνω.
2.2. Διαδικασία αξιολόγησης
2.2.1. Σκοπός της διαδικασίας αξιολόγησης είναι να
εκτιμηθούν μεταξύ τους οι λεπτομέρειες του περιεχομέ­
νου ενός σχεδίου (πχ. με βάση τον κατάλογο ερωτημάτων
του παραρτήματος 1 όσον αφορά τη σημασία τους για το
σύνολο της κοινωνίας).
2.2.2. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται στα πλαίσια των
αναλύσεων της σχέσης αποδοτικότητα/κόστος, που
έχουν κοινοτικό προσανατολισμό και στηρίζονται σε
βασικές πληροφορίες όσον αφορά την οικονομική, κοινω­
νική και δημοσιονομική διάρθρωση των κοινοτικών περιο­
χών που αφορά το σχέδιο, διαμέσου της ανάλυσης και
της πρόγνωσης των επιπτώσεων στις μεταφορές και σε
άλλους τομείς.
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/7
Η επίδραση ενός προγράμματος:
— καθορίζεται και προσδιορίζεται ποσοτικά σε φυσι­
κές μονάδες μέτρησης (κλίμακα ποσότητας),
— εκτιμάται από άποψη κοινοτικού ενδιαφέροντος
(κλίμακα αξίας).
2.2.3. Είναι αμφίβολο αν είναι δυνατόν να εκτιμούνται
σε κάθε περίπτωση όλα τα κριτήρια αξιολόγησης σε νομι­
σματικές μονάδες, όπως προβλέπει το έγγραφο της Επι­
τροπής (1981). Επίσης, από πολλές απόψεις, αυτό θα επι­
δέχεται αμφισβητήσεις σε θεωρητικό επίπεδο. Συνεπώς,
πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε μια, σημείο προς
σημείο, αξιολόγηση που να βασίζεται στην κρίση εμπει­
ρογνωμόνων και στη στάθμιση της σημασίας τους με
βάση μια κοινοτική πολιτική αξιολόγησης. Στο πλαίσιο
αυτό, ο εισηγητής είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να προ­
ταθεί στην Επιτροπή να επανεξετάσει το έγγραφο της της
16ης Σεπτεμβρίου 1981 για την «αξιολόγηση της κοινοτι­
κής σημασίας εν όψει της λήψης απόφασης», με την
έννοια μιας ανάλυσης βάσει πολλαπλών κριτηρίων.
2.2.4. Εν πάση περιπτώσει, η Οικονομική και Κοινωνική
Επιτροπή πρέπει να συμβάλει στην αξιολόγηση και τον
ορισμό του κοινοτικού ενδιαφέροντος των προγραμμά­
των έργων υποδομής.
3. Χρηματοδότηση των κοινοτικών κρογραμμάτων έργων
υποδομής
3.1. Χρηματοδότηση από την Κοινότητα
3.1.1. Η Επιτροπή ξεκινά από δύο υποθέσεις:
— ότι οι πιστώσεις του προϋπολογισμού που προορίζο­
νται για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων έργων
υποδομής στην Κοινότητα κατά τα τρία προσεχή
χρόνια ανέρχονται συνολικά σε 300 εκατομμύρια
ECU, και
— ότι το ανώτατο όριο της μέσης χρηματοδοτικής ενί­
σχυσης ανά πρόγραμμα ανέρχεται σε 20 ο/ο του
συνολικού κόστους.
Με αφετηρία τα δεδομένα αυτά, η Επιτροπή υπολογίζει
ότι το συνολικό κόστος του πειραματικού προγράμματος
που πρέπει να χρηματοδοτηθεί ανέρχεται σε 1,5 δισεκα­
τομμύρια ECU. Ωστόσο, αν θεωρήσει κανείς ότι οι
πιστώσεις του προϋπολογισμού που χορηγήθηκαν το
1982 ανήλθαν σε 10 εκατομμύρια ECU και το 1983 σε 15
εκατομμύρια ECU, μπορεί να συμπεράνει ότι η χρηματο­
δότηση της Κοινότητας για μια τριετία θα ανέλθει σε 50
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983.
εκατομμύρια ECU. Σύμφωνα με τους κανόνες που ανα­
φέρθηκαν παραπάνω, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε συνο­
λικό κόστος που δεν υπερβαίνει τα 250 εκατομμύρια
ECU, ποσό που πρέπει να θεωρηθεί ως ασήμαντο αν
ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι επενδύσεις στον τομέα
των έργων υποδομής έχουν επίδραση ακόμη και στην
πολιτική απασχόλησης.
3.1.2. Αν η Κοινότητα επιθυμεί να καταβάλει σοβαρές
προσπάθειες για να επιταχύνει την εφαρμογή των προ­
γραμμάτων έργων υποδομής κοινοτικού ενδιαφέροντος,
είναι απαραίτητο να:
— αυξηθεί επαρκώς η κοινή χρηματοδότηση, και
— να έχει ορισμένη χρονική συνέχεια.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί το ενδε­
χόμενο κατάρτισης πολυετών προγραμμάτων και ποσο­
στού κοινής χρηματοδότησης που θα κυμαίνεται ανά­
λογα με το μέγεθος του κοινοτικού ενδιαφέροντος και θα
μπορεί, συνεπώς, να υπερβεί το 20 °/ο.
3.2. «Κινητοποίηση» χρηματοδοτικών μέσων
Στο πλαίσιο αυτό η ΟΚΕ επισημαίνει ότι η κυβέρνηση
ενός κράτους μέλους παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Συμ­
βούλιο στη Στουτγάρδη ένα μνημόνιο για τον τομέα των
μεταφορών, στο οποίο τονίζεται και πάλι το θέμα της
χρηματοδότησης σχεδίων στον τομέα των υποδομών από
την Κοινότητα, διαμέσου του προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με τη γνώμη της ΟΚΕ η κοινή χρηματοδότηση
σχεδίων υποδομής διαμέσου της Κοινότητας θα πρέπει να
είναι δυνατό να λάβει διάφορες μορφές για να διευκολύ­
νει την «κινητοποίηση» σημαντικών πόρων:
— εκτός από την παροχή επιδοτήσεων σε επενδύσεις
που χρηματοδοτούνται από πιστώσεις του προϋπο­
λογισμού της Κοινότητας, θα πρέπει να προβλέπο­
νται,
— επιδοτήσεις επιτοκίων και εγγυήσεις για την επι­
στροφή (εγγυοδοσία) δανείων που έχουν συναφθεί
στις κεφαλαιαγορές, και
— δυνατότητα προσφυγής στο Ταμείο Περιφερειακής
Ανάπτυξης της Κοινότητας για πολύ σημαντικά προ­
γράμματα περιφερειακής ανάπτυξης,
— επιπλέον, θα πρέπει να εξετασθεί κατά πόσο είναι
δυνατό να συσταθεί Ταμείο που όα χρηματοδοτείται
από τα εθνικά έσοδα που θα προέρχονται από
φόρους για τη χρησιμοποίηση έργων υποδομής.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Francis CEYRAC
Αριθ. C 341/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το
Συμβούλιο γιβ ένα πειραματικό πρόγραμμα στον τομέα των έργων ικο&ομής στις μεταφορές
θέματα για την περιγραφή της κοινοτικής σημασίας επιλεγμένων σχεδίων έργων υποδομής στην Ευρωπαϊκή
Κοινότητα
1. Χαρακτηρισμός του σχεδίου
2. Το σχέδιο εξυπηρετεί κυρίως:
α) την κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση περιοχών πληθυσμιακού συνωστισμού'
β) τη βελτίωση της περιφερειακής ανάπτυξης λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών.
3. Έκταση του σχεδίου από την άποψη:
α) της επέκτασης στο χώρο'
β) του αριθμού τροχιών κίνησης ή άλλων σημαντικών στοιχείων χάραξης και του όγκου επενδύσεων'
γ) του όγκου επενδύσεων.
4. Περιγραφή των οικονομικών προϋποθεσεων-πλαίσιο για το σχέδιο από την άποψη:
α) του αριθμού των κατοίκων στις σχετικές περιοχές*
β) του εγχώριου προϊόντος στις σχετικές περιοχές'
γ) των σχέσεων μεταφορών μεταξύ των σχετικών περιοχών
δ) των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των σχετικών περιοχών.
5. Κυκλοφοριακές επιπτώσεις του σχεδίου από την άποψη:
α) της βελτίωσης της σύνδεσης κέντρων ή περιοχών μεγάλου πληθυσμιακού συνωστισμού μεταξύ
τους ή με τις περιοχές εφοδιασμού, αγορές διάθεσης προϊόντων ή περιοχές αναψυχής τους:
— μείωση χρόνου πορείας κατά δρομολόγιο,
— αναμενόμενος αριθμός δρομολογίων στη μεταφορά προσώπων και στις εμπορευματικές
μεταφορές,
— μείωση των εξόδων δρομολογίου ή μεταφοράς"
β) επίπτωση στον κίνδυνο ατυχημάτων'
γ) επίπτωση σε άλλες διαδρομές ή φορείς μεταφορών.
6. Φορολογικές επιπτώσεις από την άποψη:
α) του αναμενόμενου ύψους και της σύνθεσης του ποσού επένδυσης'
β) της προγραμματιζόμενης χρηματοδότησης'
γ) του αναμενόμενου ύψους των τρεχόντων εξόδων επιχείρησης και διατροφής.
7. Οικονομικές επιπτώσεις από την άποψη:
α) της αναμενόμενης έκτασης στις εν λόγω περιοχές (περιφερειακό εγχώριο προϊόν)'
β) επιπτώσεις στη θέση εργασίας κατά τη φάση κατασκευής και κατά τη φάση χρησιμότητας των
εγκαταστάσεων υποδομής.
8. Περιφερειακές επιπτώσεις από την άποψη:
α) της αναμενόμενης βελτίωσης της περιφερειακής ανάπτυξης περιοχών με μικρότερη ανάπτυξη'
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/9
β) αναμενόμενη ανακούφιση περιοχών με πληθυσμιακό συνωστισμό.
9. Επιπτώσεις στο περιβάλλον σύμφωνα με την αναμενόμενη μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος
(θόρυβος, καυσαέρια, χρησιμοποίηση του εδάφους) σε:
α) περιοχές μεγάλου πληθυσμιακού συνωστισμού*
β) περιοχές αναψυχής.
10. Επιπτώσεις στην κατανάλωση ενέργειας σύμφωνα με την αναμενόμενη μείωση της χρησιμοποίησης
ενέργειας ανά μονάδα απόδοσης μεταφορών, ιδιαίτερα σε σπάνια είδη ενέργειας (ορυκτέλαιο).
11. Κοινωνικές επιπτώσεις από τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων στις μεταφορές.
12. Κατανομή των επιπτώσεων συνολικά
α) στο εσωτερικό, δηλαδή στις εσωτερικές μεταφορές'
β) στην Κοινότητα, δηλαδή στις διασυνοριακές μεταφορές.
Οι απαντήσεις σε κάθε ερώτηση να επεξηγούνται όσο είναι δυνατόν με παραστάσεις σε πίνακες.
13. Έχει γίνει για το σχέδιο εξέταση των κερδών και των ζημιών (ανάλυση εξόδων-κερδών, ανάλυση
αποτελεσματικότητας δαπανών, πολυδιάστατη ανάλυση επιπτώσεων) και ποιο είναι το ενδεχόμενο
περιεχόμενο της;
Γνωμοδάτηοη για την χρόταση αχοφααης του Συμβουλίου που καθορίζει ένα πρόγραμμα έρευνας
που θα εκτελεβθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής
Ενέργειας και για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1984 -1987)
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 225 της 23ης Αυγούστου 1983, σελίδα 7.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 24 Ιουνίου 1983, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 7 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας,
καθώς και το άρθρο 235 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­
τας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7, και τη συν­
θήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινό­
τητας, και ιδίως το άρθρο 235,
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου της 1ης Ιου­
λίου 1983 για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου
που καθορίζει ένα πρόγραμμα έρευνας που θα εκτελεσθεί
από το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρωπαϊκή Κοι­
νότητα Ατομικής Ενέργειας και για την Ευρωπαϊκή Οικο­
νομική Κοινότητα (1984-1987) (»),
(>) ΕΕ αριθ. C 225 της 23.8.1983, σ. 7.


Full & Egal Universal Law Academy