Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-59 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-42/665-294
Karar Tarihi : 21.12.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Mücteba ALTUN, Noyan DELİBAŞI, Burcu OLGUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türkiye Kargo, Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği
Fulya Mah. Garaj Sok. Cennet Han No:7/6 Mecidiyeköy-Şişli/
İstanbul
- Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. Ayazağa yolu Kargo Plaza No.17-19 Maslak
Sarıyer/İstanbul
- MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. Tahirağa Çeşme Sok. Ayazağa Ticaret
Merkezi Kat.5 Maslak/İstanbul
- Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
Rüzgarlıbahçe Mah. Yavuz Sultan Selim Cad. No:2 Aras Plaza
Kavacık/İstanbul
- TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.
Saray Mah. Site Yolu Sok. No.21 34768 Ümraniye/İstanbul
- Aktif İleti ve Kurye Hizmetleri A.Ş.
Hürriyet Mah. Reyhan Sok. No:26/A Kartal/İstanbul
- DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.
Çubuklu Mah. Orhan Veli Kanık Cad. No:9/3 Kavacık
Beykoz/İstanbul
- Aramex International Hava Kargo ve Kurye A.Ş.
Selimiye Mah. Selvi Kökü Sok. No:4 Daire:14 Üsküdar/İstanbul
- Inter Global Denizcilik ve Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.
Bağlar Mah. Osmanpaşa Cad. No:17-A Güneşli/İstanbul
- Alternatif Dağıtım Taşımacılık Kurye Hizmetleri Tanıtım ve
Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
Şehit Er Cihan Namlı Cad. Ak Sok. No:12 Mecidiyeköy/İstanbul
- Ünsped Paket Servisi San. ve Tic. A.Ş.
Seyitnizam Mah. Mevlana Cad. UPS Plaza
No:87 Zeytinburnu/İstanbul
- Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.
17-42/665-294
2/11
Gürsel Mah. İmrahor Cad. No:29/A Kat:6 Kağıthane/İstanbul
- Bilin Global Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.
Darulaceze Cad. Famas İş Merkezi No:47/4 Şişli/İstanbul
- Kuryetel Kuryecilik ve Hizmetleri Ltd. Şti.
Haberler Sok. No:2 Esentepe/İstanbul
- Kuryenet Motorlu Kuryecilik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. Tuzla
Şubesi
Tuzla Logipark Tesisleri Orhanlı Orta Mah. Atayolu Cad. Kamer
Sok. No:12 E Blok K:2 Tuzla/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Kargo taşımacılığı alanında faaliyet gösteren Türkiye Kargo,
Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği üyesi teşebbüslerin anlaşarak 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; kargo sektörü oyuncularının Türkiye Kargo,
Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği (KARİD) bünyesinde sürekli bir araya geldikleri,
sektördeki tepe yöneticilerin ve şirket sahiplerinin kendi aralarındaki görüşmelerin
sektördeki tüm hareketlerin belirleyicisi olduğu duyumlarının alındığı ve kargo gönderme
ücretlerinin 2015 yılında %18, 2016’da %15 ve 2017’de %16 artış gösterdiği iddia
edilmektedir. Bu bağlamda, pazardaki fiyat hareketlerinin 2015 yılından itibaren Kurulun
kartelin varlığını tespit ettiği1 2006-2008 yılları arasındaki dönemle benzerlik gösterdiği
ileri sürülmektedir. Başvuru sahibi, ihlale konu olan dönemle 2015 sonrası dönemde
gerçekleşen fiyat artışlarının benzerliğini Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ışığında
fiyat artışının TÜFE’nin üzerinde olmasıyla desteklemekte, bu bağlamda maliyet
artışlarının fiyat artışlarıyla açıklanamayacağını ve kargo taşımacılığı pazarında faaliyet
gösteren teşebbüslerin ortak fiyat tespit ettiğini iddia etmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 27.09.2017 tarihinde intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 12.10.2017 tarihli ve 2017-4-59/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu,
26.10.2017 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 17-35/567-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 13.12.2017 tarih ve 2017-
4-59/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara ilişkin olarak hakkında
inceleme yapılan teşebbüslere 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
(4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Önaraştırma kapsamında KARİD, Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş. (YURTİÇİ KARGO), Arıkanlı
Holding A.Ş. (ARIKANLI HOLDİNG), MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
(MNG KARGO), Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (ARAS KARGO), Alternatif
Dağıtım Taşımacılık Kurye Hizmetleri Tanıtım ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti. (TRAFFIC
KURYE), Ünsped Paket Servisi San. ve Tic. A.Ş. (UPS), TNT International Express
Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. (TNT) ve Kuryetel Kuryecilik ve Hizmetleri A.Ş.’de
(KURYETEL) yerinde incelemelerde bulunulmuştur. Bunun yanı sıra, önaraştırma tarafı
teşebbüslere 27.11.2017 tarih ve 14778 sayı ile gönderilen yazıyla bilgi ve belge talep
edilmiştir. Söz konusu bilgi ve belgeler; YURTİÇİ KARGO’dan 06.12.2017 tarih ve 8925
sayı, DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.’den (DHL) 13.12.2017 tarih ve
9130 sayı, Kuryenet Motorlu Kuryecilik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş.’den (KURYENET)
08.12.2017 tarih ve 9006 sayı, KURYETEL’den 13.12.2017 tarih ve 9133 sayı, Aktif İleti
1 03.09.2010 tarih ve 10-58/1193-449 sayılı Rekabet Kurulu kararı.
17-42/665-294
3/11
ve Kurye Hizmetleri A.Ş.’den (AKTİF İLETİ) 08.12.2017 tarih ve 9014 sayı, Inter Global
Denizcilik ve Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.’den (INTER GLOBAL KARGO) 06.12.2017 tarih
ve 8938 sayı, Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.’den
(BORUSAN LOJİSTİK) 12.12.2017 tarih ve 9099 sayı, Bilin Global Taşımacılık Ticaret
Ltd. Şti.’den (BİLİN TAŞIMACILIK) 06.12.2017 tarih ve 8939 sayı ile Kurum kayıtlarına
gelmiştir.
I.1. İlgili Teşebbüsler
I.1.1. KARİD
(6) 2007 yılında kurulan derneğin amacının; kargo, kurye, dağıtım ve lojistik işletmecileri
arasında birlik ve uyumu sağlamak, ekonomik-sosyal-hukuki ve yönetsel konularda ortak
gereksinimlerin en uygun şekilde karşılanabilmesi için resmi ve özel kuruluşlar nezdinde
girişimlerde bulunmak olduğu belirtilmektedir. Derneğin kurumsal internet sitesinde
dernek üyelerine yer verilmektedir. Bunlar: AKTİF İLETİ, ARAS KARGO, Aras Kurye,
Aramex International Hava Kargo ve Kurye A.Ş. (ARAMEX), BİLİN TAŞIMACILIK,
BORUSAN LOJİSTİK, DHL, INTER GLOBAL KARGO, KURYENET, MNG Airlines Kargo,
MNG KARGO, UPS, TRAFFIC KURYE, TNT, YURTİÇİ KARGO ve Yurtiçi Lojistik’tir.
I.1.2. AKTİF İLETİ
(7) 1993 yılında kurulan AKTİF İLETİ, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından
(BAKANLIK) yurt genelinde dağıtıcılık/kuryecilik yapma yetkisi veren P2 belgesi ve Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) almış olduğu posta hizmet sağlayıcısı yetki
belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.3. ARAS KARGO
(8) 1979 yılında kurulan Aras Dağıtım ve Pazarlama, 1989'da faaliyete geçen ARAS
KARGO'nun temellerini oluşturmuştur. ARAS KARGO, hâlihazırda 13 bölge müdürlüğü,
29 transfer merkezi, 825 şube, 4000 civarında araç filosu ve 12 bin kişilik personeliyle
hizmet vermektedir. ARAS KARGO, yurtiçi kargo işletmeciliği yapabilmek için yetki veren
M2 belgesi, uluslararası ve yurtiçi eşya taşıma işleri organizatörlüğü yapabilmek için yetki
veren R2 belgesi, uluslararası ve yurt içi lojistik işletmeciliği yapabilmek için yetki veren
L2 belgesi ile BTK’dan almış olduğu posta hizmet sağlayıcısı yetki belgesi ile hizmet
sunmaktadır.
I.1.4. ARAMEX
(9) ARAMEX 1982 yılında Ürdün merkezli kurulmuş olan ve artık merkezi Birleşik Arap
Emirlikleri/Dubai’de bulunan, ülkemizde de daha çok yurt dışı gönderiler yapan bir kargo
firmasıdır.
I.1.5. BİLİN TAŞIMACILIK
(10) 2009 yılında kurulan BİLİN TAŞIMACILIK, Bilin Grup tarafından kontrol edilmektedir.
Karayolu, denizyolu, havayolu taşımacılığı ve depoculuk alanlarında hizmet vermektedir.
BİLİN TAŞIMACILIK, BAKANLIK’tan aldığı uluslararası ve yurtiçi taşıma işleri
organizatörlüğü yapabilmek için yetki veren R2 belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.6. BORUSAN LOJİSTİK
(11) 1973 yılında Borusan Holding bünyesinde grup şirketlerine hizmet vermek amacıyla
kurulan şirket, 2000 yılında BORUSAN LOJİSTİK adıyla “entegre lojistik sağlayıcı” olarak
yeniden yapılanmıştır. BORUSAN LOJİSTİK, 3PL (üçüncü parti lojistik) hizmetleri, liman
işletmeciliği hizmetleri, proje lojistiği hizmetleri ve uluslararası taşımacılık hizmetleri
alanlarında faaliyet gösterdiğini belirtmiştir.
17-42/665-294
4/11
I.1.7. DHL
(12) DHL, posta ve lojistik şirketi Deutsche Post DHL Group’un bir parçası olup, dünya
çapında 220 ülke ve bölgede 350.000 çalışanı aşan bir işgücüyle faaliyet göstermektedir.
DHL yurtiçi kargo işletmeciliği yapabilmek için yetki veren M2 belgesi, uluslararası ve
yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapabilmek için yetki veren R2 belgesi ve posta
hizmet sağlayıcısı yetki belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.8. INTER GLOBAL KARGO
(13) 1995 yılında temelleri atılan INTER GLOBAL KARGO, yurtiçi kargo işletmeciliği
yapabilmek için yetki veren M2 belgesi, yurtiçi lojistik işletmeciliği yapabilmek için yetki
veren L1 belgesi ve posta hizmet sağlayıcısı yetki belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.9. KURYENET
(14) KURYENET tüm ülkeye yayılmış 460 acente ve yaklaşık 3.000 personel ile dağıtım
hizmetleri veren bir posta işletmesidir. KURYENET yurtiçi kargo işletmeciliği yapabilmek
için yetki veren M2 belgesi, yurt genelinde dağıtıcılık/kuryecilik yapma yetkisi veren
P2 belgesi ve posta hizmet sağlayıcısı yetki belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.10. MNG KARGO
(15) 2003 yılında kurulan MNG KARGO, 800 civarında şubesi, 25 aktarma merkezi, 15 bölge
müdürlüğü, 8000’i aşkın çalışanı, 2200’den fazla kara taşıma aracı ve 6 uçağıyla hizmet
vermektedir. Yurt içi kargo işletmeciliği yapan MNG KARGO, aynı zamanda “reseller”2
olarak yurt dışı kargo işletmeciliği yapmaktadır.
I.1.11. UPS
(16) Amerika menşeili UPS şirketi, yetkili servis sağlayıcısı Ünsped Paket Servisi San. ve Tic.
A.Ş. ile 1988 yılında Türkiye pazarına girmiş ve 2009 yılında anılan teşebbüsü satın
almıştır. Hâlihazırda UPS Türkiye, 3.000’e yakın çalışanı, 260’tan fazla şube ve yetkili
servis sağlayıcısı ve 700 araçlık filosuyla yurtiçi ve yurtdışı kargo taşımacılığı alanlarında
faaliyet göstermektedir.
I.1.12. TRAFFIC KURYE
(17) 1998 yılında sektöre giriş yapan TRAFFIC KURYE, bugün 1.000 civarında çalışanı ve
300’e yakın aracıyla hizmet vermektedir. TRAFFIC KURYE yurtiçi taşıma işleri
organizatörlüğü yapmak için yetki veren R1 belgesi ve posta hizmet sağlayıcısı yetki
belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.13. TNT (Fedex Corporation)
(18) Fedex Corporation (FEDEX) 01.08.2017 tarihinde TNT’nin kontrolünü devralmış ve
TNT'yi Türkiye'deki yeni hizmet sağlayıcısı olarak atamıştır. 220’den fazla ülkeye
taşımacılık hizmeti veren FEDEX/TNT, yurtiçi kargo işletmeciliği yapabilmek için yetki
veren M2 belgesi, uluslararası ve yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapabilmek için
yetki veren R2 belgesi ve posta hizmet sağlayıcısı yetki belgesi ile hizmet sunmaktadır.
I.1.14. YURTİÇİ KARGO
(19) 1982 yılında Türkiye’nin ilk kargo şirketi olarak kurulan YURTİÇİ KARGO, 17 bölge
müdürlüğü, 33 aktarma merkezi, 842 şubesi, 14.000’den fazla çalışanı ve 4191 araç filosu
ile hizmet vermektedir. YURTİÇİ KARGO, ARIKANLI HOLDİNG bünyesindedir.
2 “Reseller” olarak anılan teşebbüsler, “hizmet sağlayıcısının” kargo taşımacılığı hizmetini müşterilerine
yeniden satan teşebbüslerdir.
17-42/665-294
5/11
I.1.15. KURYETEL
(20) 1989 yılında kurulan KURYETEL 8 bölge, 4 transfer merkezi, 200 motorlu kurye filosu,
15 yaya kurye, 30 araçlık filosu ve 50 kişilik personeliyle hizmet vermektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
(21) Kargo firmalarının teslimatları daha önceden belirlenmiş zaman dilimleri içerisinde
gerçekleştirmeleri, kesintisiz ve günlük ulaşım imkânı sunmaları, kargoyu adresten alarak
adrese teslim etmeleri, ücreti alıcıdan olmak üzere fatura düzenleyebilmeleri, sigortalı ve
güvenli taşımacılık yapmaları, belli standartlara bağlı olarak, yalnızca belli büyüklüklere
kadar olan ürünleri taşımaları, yurt çapında yaygın ulaşım ve şube ağı ile organizasyona
sahip olmaları, kargo hizmetlerinin genel taşımacılık hizmetlerinden belirgin bir biçimde
ayrılmasına yol açmaktadır. Ülkemizde kargo taşımacılığı faaliyetine ilişkin temel
mevzuat Karayolu Taşıma Kanunu ve Posta Hizmetleri Kanunu’ndan oluşmaktadır.
(22) 2003 yılında yürürlüğe giren 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu Kanun’a
dayanılarak BAKANLIK tarafından hazırlanan ve 11.06.2009 tarih ve 27255 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği düzenlenmiştir.
Söz konusu Kanun’da kargo; “Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle
ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşya”, kargo
işletmecisi ise; “Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim
alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında
yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri
yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen
kişi” şeklinde tanımlanmıştır.
(23) Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca, ticari amaçla kargo
taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişiler BAKANLIK’tan “M” türü yetki belgesi almak
durumundadır. Bu yetki belgesinin, taşımanın türüne göre üç çeşidi mevcuttur. M1 yetki
belgesi il sınırları içinde kargo taşımacılığı yapanlara, M2 yetki belgesi yurt genelinde
kargo taşımacılığı yapanlara, M3 yetki belgesi ise Türkiye merkezli uluslararası kargo
taşımacılığı yapanlara verilmektedir. Bunun yanı sıra il içi dağıtıcılık/kuryecilik yapanların
P1, yurt genelinde dağıtıcılık/kuryecilik yapanların ise P2 yetki belgesi alma zorunluluğu
vardır.
(24) BTK, 23.05.2013 tarihli ve 28655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu (6475 sayılı Kanun) ile posta sektörünün
düzenlemesi ve denetlemesi hususlarında yetkili kılınmıştır. Söz konusu Kanun’da posta
gönderisi “Göndericinin bizzat kendisi veya talimatıyla, üzerinde belirtilen yer ve adrese,
gönderi türüne ve özel hizmetine göre teslim edilen haberleşme gönderileri ile kitap,
katalog, gazete ve süreli yayınları, görme engellilere özgü yazıları, ticari değeri olsun veya
olmasın eşya içeren en fazla beş kilogram ağırlığa veya elli desimetreküp hacme sahip
posta maddesi ile posta kolisi veya kargosu” şeklinde, posta kolisi veya kargosu ise;
“Hizmet sağlayıcısı aracılığıyla yollanan ve kapsamında haberleşme niteliği taşıyan
yazılar bulunmayan en fazla otuz kilogram ağırlığa veya üç yüz desimetreküp hacme
sahip her türlü madde” şeklinde tanımlanmıştır. Söz konusu Kanun’a göre; posta hizmeti
verilebilmesi veya bunun için gerekli altyapının kurulup işletilebilmesi için BTK tarafından
bu hususta yetkilendirilmiş olmak gerekmektedir.
(25) İlgili mevzuat bağlamında, posta, kargo, kurye ve lojistik tanımlarının net olmadığı
anlaşılmaktadır. Nitekim 4925 sayılı Kanun, 100 kilograma kadar olan gönderileri “kargo”
olarak tanımlarken, 6475 sayılı Kanun 30 kilograma kadar olan gönderileri “posta
kargosu” olarak tanımlamaktadır. Bununla birlikte, teşebbüslerin 70-80 kilograma kadar
gönderileri “kargo” olarak nitelendirerek taşıdıkları görülmüştür.
17-42/665-294
6/11
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(26) Hakkında önaraştırma yapılan teşebbüsler, şehir içi, şehirlerarası ya da uluslararası
alanlarda çeşitli gönderilerin taşınması niteliğinde olan kargo taşımacılığı, kuryecilik
hizmetleri, posta hizmetleri ve lojistik alanlarında faaliyet göstermektedir. Bunun yanı sıra,
başvurunun konusu kargo taşımacılığı pazarına ilişkindir. Bu bağlamda, inceleme konusu
dosya bakımından ilgili ürün pazarının “kargo taşımacılığı pazarı” veya “posta hizmetleri
pazarı” olarak tanımlanması mümkün olmakla birlikte; yapılabilecek bütün ilgili ürün
pazarı tanımları çerçevesinde, dosya kapsamında herhangi bir rekabetçi endişenin
oluşmadığı göz önünde bulundurularak kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek
görülmemiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(27) Önaraştırma yapılan teşebbüslerin faaliyetleri açısından, kargo taşımacılığı hizmeti
sunumunun tüm Türkiye’de gerçekleştirilebilmesinin önünde herhangi bir engel olmadığı
ve bölge ayrıştırmasını gerektiren herhangi bir unsur bulunmadığı değerlendirilerek ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2.4. İncelenen Teşebbüslerin Pazar Payları
(28) Kargo taşımacılığı hizmetleri pazarı, yurtiçi kargo taşımacılığı ve yurtdışı hızlı kargo
taşımacılığı olarak iki ayrı pazar görünümü sergilemektedir. Yurtiçi kargo taşımacılığı
pazarında YURTİÇİ KARGO, MNG KARGO, ARAS KARGO, SÜRAT KARGO, PTT
KARGO ve UPS’nin rekabet halinde oldukları görülmektedir. Teşebbüslerden edinilen
bilgiler çerçevesinde bu pazarda oyuncuların payları yaklaşık olarak aşağıda
sunulmuştur.
Tablo-1: Yurtiçi Kargo Taşımacılığı Pazar Payları 3 (%, 2016)
YURTİÇİ KARGO (…..)
MNG KARGO (…..)
ARAS KARGO (…..)
UPS (…..)
(29) Tablodan görüldüğü üzere, anılan dört teşebbüs pazarın %(…..) kısmını oluşturmaktadır.
I.3. Değerlendirme
(30) Bu bölümde öncelikle teşebbüslerin fiyatlandırma davranışları ele alınacak, sonrasında
edinilen bilgi ve belgeler çerçevesinde 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme
yapılacaktır.
I.3.1. Sektördeki Fiyat Hareketlerine Yönelik Değerlendirmeler
(31) Başvuru kapsamında paylaşılan ve TÜİK tarafından yayımlanan kargo gönderme
ücretlerinin 2013-2017 yılları arasındaki seyrini gösteren grafik aşağıda sunulmuştur.
3 Tablo 1’deki teşebbüslerin pazar payları ilgili teşebbüslerin ciro bilgileri ve pazar payı tahminleri birlikte
değerlendirilmek suretiyle hesaplanmıştır. Pazar payları %(…..)’ün altında olan oyuncular ihmal edilmiştir.
Önaraştırma kapsamı dışında bulunan Sürat Kargo ve PTT’nin pazarın diğer önemli oyuncuları olduğu
belirtilmelidir.
17-42/665-294
7/11
Grafik 1: Başvuru Kapsamında Sunulan Kargo Gönderme Ücretleri4
(32) Grafik 1 incelendiğinde, Ekim 2015 - Ekim 2017 tarihleri arasında kargo gönderme
ücretlerinin %26,4 arttığı görülmektedir. TÜİK, kargo gönderme ücretlerini enflasyon
hesaplaması kapsamında kullanmakta, ancak veriler teşebbüsler bazında
detaylandırılmış olarak sunulmamaktadır. Bunun yanı sıra, TÜİK web sayfasında kargo
gönderme ücretlerine ilişkin verilerin hangi yöntemle toplandığı ve tasnif edildiği
belirtilmemektedir. Bu çerçevede, teşebbüslerden satışlarına ve gelirlerine yönelik bilgi
ve belgeler talep edilerek kargo gönderme ücretlerinin hesaplanması ihtiyacı doğmuştur.
(33) Yapılan incelemeler ve Kurul’un sektöre yönelik olarak gerçekleştirdiği soruşturma
kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde, kargo gönderi fiyatlarının kurumsal ve bireysel
olarak ayrıştığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, fiyatların gönderinin kg/ds büyüklüğüne
göre değiştiği anlaşılmıştır. Ayrıca, bazı kurumsal anlaşmalar parça başı yapılırken bazı
anlaşmalar kümülatif yapılmaktadır5.
(34) Bu bağlamda, dosya kapsamında daha ayrıntılı incelenmesini gerektiren bir hususun
bulunmaması nedeniyle kurumsal ve bireysel müşteri ayrımı yapılarak fiyatların seyrinin
gösterge niteliğinde kullanılmasının yeterli olacağı kanaati oluşmuştur.
(35) Bu çerçevede, KARİD üyesi teşebbüslerden kurumsal (indirime tabi) ve bireysel
(indirimsiz) müşterilerden elde edilen ciro verileri ve taşınan yük miktarı talep edilmiş olup,
teşebbüslerce taşınan birim ağırlıktan (kg/ds) elde edilen ortalama cirolar hesaplanmıştır.
Bu yöntemle hesaplanan ortalama ciro büyüklüklerinin birim fiyatı göstermesi
beklenmiştir. Dolayısıyla, çeşitli faaliyet alanlarında (yurtiçi kurumsal taşımacılık, yurtiçi
indirimsiz taşımacılık) teşebbüslerce taşınan birim yük başına elde edilen ciro rakamları
her bir teşebbüs için ayrı ayrı gösterilmek suretiyle birim fiyatlar aşağıdaki grafiklerde
sunulmaktadır.
4 TÜİK kurumsal internet sitesinden sırasıyla "TÜFE", "istatistiksel Tablolar", "Madde Sepeti ve Ortalama
Madde Fiyatları" sekmelerinden tablo indirilmiş ve tablonun "0736002" kodlu "Kargo Gönderme Ücreti"
fiyatları kullanılmıştır.
5 Örneğin, 5 kg/ds olan bir gönderinin fiyatı 10 TL iken, parça başı anlaşan müşterinin 4 adet 1,25 kg/ds
kargo gönderdiği zaman toplam 40 TL ödemesi gerekirken, kümülatif olarak anlaşan müşterinin toplam 5
kg/ds’ye ulaşılması nedeniyle 10 TL ödemesi söz konusu olmaktadır.
17-42/665-294
8/11
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
UPS
TL
(
..
..
Tİ
C
A
R
İ S
IR
..
..
.)
I.3.1.1. Yurtiçi Kargo Taşımacılığı Hizmetleri Ağırlıklı Ortalama Birim Fiyatları
(Kurumsal Müşteriler)6
Grafik 2: YURTİÇİ KARGO Grafik 3: MNG KARGO
Grafik 4: ARAS KARGO Grafik 5: UPS
(36) Yukarıdaki grafikler incelendiğinde, kurumsal müşterilere yurtiçinde kargo hizmeti sunan
kargo taşımacılarının ortalama birim fiyat hareketlerinde bir paralellik bulunmadığı ancak
bu hareketlerin yukarı yönlü olduğu görülmektedir. Grafiklerde yer verilen ortalama birim
fiyatlara bakıldığında, Ekim 2015-Ekim 2017 arasında YURTİÇİ KARGO’nun fiyatlarında
(…..), MNG KARGO’da (…..), UPS’de (…..) ve ARAS KARGO’da (…..) oranlarında artış
gerçekleştiği görülmektedir.
(37) YURTİÇİ KARGO, ARAS KARGO ve MNG KARGO’nun toplam cirolarının (…..)’inden
fazlası yurtiçi taşımacılık hizmetlerinden sağlanmakta olup, söz konusu teşebbüslerin
yurtiçi cirolarının (…..) arasında değişen oranının kurumsal müşterilerden sağlandığı
bilinmektedir. Ayrıca, uluslararası kargo taşımacısı olan UPS’nin cirosu içinde yurtiçi
taşımacılık gelirlerinin payı daha sınırlıdır.
6 Yurtiçi taşımacılık faaliyetleri kapsamında TNT ve DHL’nin aylık cirolarının toplam rakam içindeki
paylarının çok düşük olması sebebiyle bu teşebbüslere ait ciro hareketlerine yer verilmemiştir.
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
YURTİÇİ KARGO
TL
(
..
..
Tİ
C
A
R
İ S
IR
..
..
.)
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
MNG KARGO
TL
(
..
..
Tİ
C
A
R
İ S
IR
..
..
.)
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
ARAS KARGO
TL
(
..
..
Tİ
C
A
R
İ S
IR
..
..
.)
17-42/665-294
9/11
1,20
1,40
1,60
1,80
2,00
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
MNG KARGO TL
0,50
0,55
0,60
0,65
0,70
0,75
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
UPSTL
I.3.1.2. Yurtiçi Kargo Taşımacılığı Hizmetleri Ağırlıklı Ortalama Birim Fiyatları
(İndirimsiz Müşteriler)
Grafik 6: YURTİÇİ KARGO Grafik 7: MNG KARGO
Grafik 8: ARAS KARGO Grafik 9: UPS
(38) Yukarıdaki grafiklere bakıldığında, YURTİÇİ KARGO, MNG KARGO ve ARAS
KARGO’nun indirimsiz müşterilerden elde ettikleri aylık ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının
Ocak 2015-Ekim 2017 dönemi içerisinde benzer şekilde seyrettiği söylenebilecektir.
UPS’ye ait aylık ortalama birim fiyatlar ise diğer üç sektör oyuncusundan farklı olarak
daha dalgalı bir seyir izlemiştir. 2016’nın son çeyreğine rastlayan dönemden itibaren dört
teşebbüsün ortalama birim fiyatlarında da kayda değer artışlar yaşandığı anlaşılmıştır.
(39) Grafiklerde yer verilen ortalama birim fiyatlara bakıldığında Ekim 2015-Ekim 2017 dönemi
arasında YURTİÇİ KARGO’da (…..), MNG KARGO’da (…..), UPS’de (…..) ve ARAS
KARGO’da (…..) oranlarında fiyat artışı gerçekleştiği görülmektedir.
I.3.2. Genel Değerlendirme
(40) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı
4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti
engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs
birliklerinin bu tür karar ve eylemleri”ni yasaklamaktadır.
(41) Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “Bir anlaşmanın varlığının
ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin
ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya
kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde
olduklarına karine teşkil eder” denilmektedir. Bu bakımdan, bir anlaşmanın varlığı tespit
edilemese bile teşebbüsler arasında koordinasyon doğurucu doğrudan veya dolaylı
ilişkiler de, eğer aynı amacı taşıyor veya aynı sonucu doğuruyorsa 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesinde yasaklanmaktadır.
5
6
7
8
9
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
YURTİÇİ KARGO TL
2,40
2,60
2,80
3,00
3,20
3,40
O
ca
.1
5
N
is
.1
5
Te
m
.1
5
Ek
i.
1
5
O
ca
.1
6
N
is
.1
6
Te
m
.1
6
Ek
i.
1
6
O
ca
.1
7
N
is
.1
7
Te
m
.1
7
Ek
i.
1
7
ARAS KARGO
TL
17-42/665-294
10/11
(42) Teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir danışıklı ilişki içinde olup
olmadıklarının tespitinde ispat standartlarına ilişkin yapılacak değerlendirme önem
kazanmaktadır. Literatürde genel olarak deliller, doğrudan ispat kabiliyetini haiz olup
olmadıkları ölçütü esas alınarak birincil ve ikincil deliller olarak sınıflandırılmaktadır.
(43) Birincil deliller, uzlaşmanın varlığının açık olduğu ve taraflar arasındaki iletişimi gösteren
delillerdir. Birincil delillere kıyasla, daha düşük ispat gücüne sahip olan ikincil deliller ise,
“iletişim delilleri” ve “ekonomik deliller” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. İletişim delilleri;
teşebbüslerin toplantı, telefon vb. suretle anlaşmanın unsurları hakkında iletişim
kurduğunu gösteren, ancak anlaşmanın esasına ilişkin bilgi içermeyen delilleri ifade
etmektedir. İkincil delillerin diğer türü olan ekonomik deliller ise, teşebbüslerin ilgili
pazarda rekabet etmediklerini gösteren davranışsal deliller ile pazar yapısının gizli bir
uzlaşmanın kurulmasına ve sürdürülmesine müsait olduğunu ortaya koyan yapısal deliller
başlıkları altında gruplandırılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal
edildiğinin ileri sürülebilmesi için, tarafların birlikte hareket ettiklerini gösterir nitelikte
yeterli delilin bulunması gerekmektedir.
(44) MNG KARGO’da elde edilen ve “(…..)” arasında geçen toplantı notları olduğu anlaşılan
belgede;
“(…..TİCARİ SIR…..)”
ifadeleri yer almaktadır.
(45) Yukarıda yer verilen belge, pazarda faaliyet gösteren rakip oyuncuların ortak fiyat, zam
oranları tespit ettiğine ve ihalelerde mutabakat sağladığına yönelik ciddi şüpheler
içermektedir. Bununla birlikte, alınan belgelerin 2007 yılına dair olduğu, söz konusu
dönemin ise belgenin alındığı teşebbüsün ve sektördeki diğer teşebbüslerin de
soruşturma tarafı olarak incelenip ihlalin tespit edildiği ve 03.09.2010 tarih ve 10-58/1193-
449 sayılı Kurul kararıyla idari para cezası uygulandığı döneme denk geldiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, rekabeti kısıtlayan bir anlaşmanın varlığına işaret ettiği düşünülen söz
konusu belgelerin işbu önaraştırma kapsamında değerlendirilmesi mümkün
görülmemektedir.
(46) Yapılan incelemelerde, MNG KARGO’dan edinilen ancak ilgili Kurul kararıyla incelenmiş
olan döneme ilişkin belgeler dışında, dosya konusu olan ortak fiyat tespit edildiği iddiasını
destekleyen ya da bu konuda şüphe uyandıran herhangi bir belge elde edilememiştir.
(47) KARİD başta olmak üzere KARİD üyesi 16 teşebbüsün yedisinde yapılan incelemelerde
ise, üye teşebbüslerin KARİD bünyesinde bir araya geldiği, dolayısıyla taraflar arasında
iletişimin bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, taraflar arasında gerçekleşen
iletişim kadar, bu iletişimin mahiyeti de önem arz etmektedir. Bu çerçevede, KARİD
bünyesinde yapılan toplantılara ilişkin içerikler incelenmiş, ancak rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşma yapıldığını ortaya koyan herhangi bir delile ulaşılamamıştır. Edinilen bilgi ve
belgelerden, kamu otoritelerinin sektöre yönelik mevzuat, düzenleme veya çalışmalar
bağlamında kargo taşımacılığı hizmeti veren teşebbüsleri ayrı ayrı muhatap almak yerine
KARİD’i muhatap aldığı anlaşılmıştır. Teşebbüslerin toplantı konularını, genel olarak,
kamu otoriteleriyle yapılan/yapılacak olan görüşmeler ve mevzuat çalışmalarına yönelik
olarak hazırlanacak görüşlere ilişkin çalışmaların oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu
çerçevede, eldeki bilgi ve belgelerin önaraştırma taraflarının KARİD bünyesinde rekabeti
kısıtlayıcı bir iletişim kurduklarına ya da bu konudaki herhangi bir şüpheye işaret
etmemektedir.
(48) Bunun yanı sıra, önaraştırma taraflarının kendi ticari çıkarlarına aykırı davranışlarda
bulunduğuna yönelik bir bilgi ya da bulgu da bulunmamaktadır. Bu çerçevede, dosya
konusu iddialara yönelik olarak herhangi bir bilgi, belge veya bulguya ulaşılamadığından,
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
17-42/665-294
11/11
J. SONUÇ
(49) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy