T.C.
KARŞIYAKA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/07/2015
KARAR TARİHİ: 02/04/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH:30/04/2021
Karşıyaka ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...tarih, ...Esas, ...Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gelerek, mahkememiz esas defterine kaydı yapıldıktan sonra yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından mahkememize verilen dava dilekçesinde, davacı ile davalılar arasında ...yılının Mart ayında ...ürünlerinin satışı ve pazarlanması hususunda Franchising sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince davacının davalı ...mağaza içerisindeki mobilya, tadilat, dekorasyon görseller, tabela, pc, kamera program ve başlangıç ürünleri ile birlikte franschising bedeli olarak toplam 49.442,59-TL ödediğini, ödemenin banka havalesi ile yapılmış olmasına rağmen, davalılarca bu bedel karşılığı olarak iş yaşamında tecrübesiz olan davacıya, franchise sözleşmesi bedeliymiş gibi usulsüz ve haksız üç adet ve toplamda 18.300,00-TL'lik fatura tanzim edildiğini, davalıların anne-kız olduklarını, aralarında adi ortaklık söz konusu olduğunu, zira davacı müvekkil ile franchising ilişkisi "..." ile kurulmuş olmasına rağmen, franchising sözleşmesini ...adına imzalayan, ürünlerin tanıtımını yapıp ürünler hakkında bilgi veren ve davacı ile sürekli irtibatta olan kişinin davalı ...olduğunu, bu hususun sözleşmenin feshi aşamasında da ihtarnamede belirtildiğini,davacı ile davalılardan ...'in sadece sözleşmenin akdi merasimi anında karşılaştığını, onun dışında bir daha bir araya gelmediklerini, davalıların sözleşmenin kurulumundan sonra üzerlerine düşen bir takım asli yükümlülükleri yerine getirmediklerini, davacının davalılardan defalarca satılan ürünlerin üretim yeri, üretim izinleri, ürünlerin doğal ve insan sağlığına zararsız olduklarını gösterecek herhangi bir belgeyi, Sağlık Bakanlığından alınan onay belgelerini istemiş olmasına rağmen, müvekkilin bu taleplerinin karşılıksız kaldığını, sözleşmenin esaslı unsurlarının davalılar tarafından yerine getirilmemesi üzerine müvekkili tarafından davalılara İzmir .... Noterliği'nin ...yevmiye nolu ...tarihli ihtarnamesi ile, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmeleri ile franchising bedelinin faturalandırılmayan 31.142,59-TL'lik kısmının davacıya iadesi talebini içerir bir ihtarname gönderdiğini, ilgili hususların tamamlanmaması durumunda sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeple tek taraflı olarak feshedileceğinin ihtaren bildirildiğini, ancak davalılar tarafından davacıya gönderilen Tire .... Noterliği'nin ...yevmiye no'lu 29/09/2014 tarihli cevabi ihtarnamesinden davacının taleplerinin karşılanmadığı ve karşılanmayacağının anlaşıldığını, bu nedenle taraflar arasındaki franchising sözleşmesinin, davacı tarafından İzmir .... Noterliği'nin ...yevmiye nolu 09/10/2014 tarihli ihtarnamesi ile tek taraflı ve haklı sebebe dayanılarak feshedildiğini, davacı müvekkilinin tüm bu magduriyetinin akabinde, taraflar ile imzalamış olduğu franchising sözleşmesini feshettikten ve ilgili ihtarnameleri davalılara gönderdikten sonra davalıların, sanki sözleşme feshedilmemiş ve taraflar arasında mal alışverişi olmuş gibi, eksik fatura tanzim etmiş oldukları franchise bedeli ile ilgili olarak davacıya ...tarihli ...seri numaralı toplam 27.950,00-TL bedelli fatura düzenleyerek kargo ile gönderildiğini, ilgili faturanın ...tarihinde davacıya teslim edildiğini, bu usulsüz fatura üzerine, faturaya ve içeriklerine itiraz ettiklerini bildirir İzmir .... Noterliği'nin ...yevmiye nolu 27/10/2014 tarihli ihtarnamesi ile faturanın davalılara iade edildiğini, davacının üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olmasına rağmen davalıların yükümlülüğünde olan edimlerin hiçbirini yerine getirmemiş olmasının sözleşmenin devamını ve ifasını imkansız kıldığını, davacının menfi zararının doğmasına sebep olduğunu belirterek, davacı nezdinde oluşan menfi zararların tazmini amacı ile davalıya ödenen franchise bedelinden şimdilik 31.142,59-TL maddi tazminatın, fesih ihtarını içerir ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 15/10/2014 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak en yüksek ticari temerrüt reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davacının işyerini kapatması sebebiyle, şuan davacı uhdesinde bulunan malların tespiti ile davalılara iadesine, aksi halde bu eşyalar yönünden davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davalıların açık kusurları nedeniyle bu malların menfi zarar kalemi içinde sayılarak menfi zarar hesabının belirlenmesine ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili ...verdiği cevap dilekçesinde; davacının iddialarının tamamının yersiz ve haksız olduğu, müvekkillerinin sözleşme gereğince üzerine düşen tüm görevleri yerine getirdiği, davacının işyerini haksız ve sebepsiz yere kapattığı ve bu yüzden müvekkillerinin uğradığı ya da uğrayacağı zararlar ve sözleşmede yer alan tazminat borcunu engelemek için bu davanın açıldığını belirtilerek, ayrıca Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli mahkeme olduğu, yetkili mahkemenin de Tire mahkemeleri olduğundan bahisle, görev ve yetki itirazında bulunulmuş, esasa girilmesi halinde davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından haklı sebep iddiası ile tek taraflı olarak feshedilen franchising sözleşmesi nedeniyle davacının menfi zararlarının tazmini açısından maddi tazminat talebinden ibarettir.
Harçlandırılan dava değeri, 31.142,59 TL'dir.
Davacı vekili delil olarak, 2014 yılının mart ayında imzalanan franchise sözleşmesi, davacı tarafından franchise bedeli olarak ödenen 49.442,59 TL'ye ait ödeme dekontu, davalıların franchise sözleşmesi ürünlerine ilişkin sadece Sağlık Bakanlığı'na başvuru yaptıklarını gösterir internet döküm suretleri, ...adına kayıtlı marka bulunmadığını gösterir ...'ne ait internet dökümü, İzmir ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası, İzmir ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, İzmir ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası, İzmir ....Noterliğinin ...yevmiye nolu 17/09/2014 tarihli ihtarname sureti, Tire ....Noterliğinin ...yevmiye nolu 29/09/2014 tarihli cevabi ihtarname sureti, İzmir ....Noterliğinin ...yevmiye nolu 09/10/2014 tarihli fesih ihtarname sureti, İzmir ....Noterliğinin ...yevmiye nolu 27/10/2014 tarihli faturaya itiraz ve fatura iadesine ilişkin ihtarname sureti, tanık anlatımları, taraflara ait kayıt ve defterler, yüksek yargı kararları, bilirkişi incelemesine dayanmış dayanak belgelerini dosyaya sunmuştur.
Taraflar arasında davacı tarafından haklı sebep iddiası ile tek taraflı olarak feshedilen franchising sözleşmesi nedeniyle davacının menfi zararlarının tazmini için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 31.142,59 TL maddi tazminatın fesih ihtarını içerir ihtarnanemin tebliğ tarihi olan 15/10/2014 tarihinden itibaren ticaret temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini isteyip isteyemeyeceği, malların iadesi isteminin yerinde olup olmadığı, mal bedeli ve dekorasyon bedeli olarak ödenen miktarın iadesi isteminin yerinde olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunduğu tespit edildi.
Davalılar vekili delil olarak, tanık anlatımları, franchising sözleşmesi, davacıya ait ...açılış fotoğrafları, 09/07/2014 tarihli marka tescil belgesi, Sağlık Bakanlığı onay belgeleri, ...Esnaf Odası kayıtları, bilirkişi incelemesine dayanmış, dayanak belgelerini dosyaya sunmuştur.
Mahkememizin 13/09/2019 tarihli duruşmasında; dosyanın inşaat mühendisi, mali müşavir ve kimya mühendisi bilirkişiler ..., ...ve ...'ya verilerek söz konusu uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
İnşaat Mühendisi Bilirkişi ..., Mali Müşavir Bilirkişi ...ve Kimya Mühendisi Bilirkişi ...tarafından sunulan 09/01/2020 tarihli raporda; İnşaat Mühendisi Bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde; dava dilekçesinde tespiti talep edilen hususlardan, bahse konu işyerinin bulunduğu binanın yıkılmış olması nedeniyle, Güvenlik Sistemi montajının yapılmadığ ve iş yerinin dış cephesinde kırmızı yalıtım reklam kaplaması ile natürel kozmetik yazısının yapılmadığı hususlarında tespit ve değerlendirmenin yapılamadığı, Kimya Mühendisi Bilirkişi Tarafından yapılan incelemeler neticesinde; dosyadaki bilgilerden üretici firmanın ürünün tesliminde ve ambalajlamasında gerekli özeni göstermediğinin anlaşıldığı, binanın yıkılmış olması ve mahkeme kanalıyla dosyadaki bilgiler dışında herhangi bir bilgi, belge, ürün, fotoğraf vb. ulaşılamadığı için, ürünler hakkında başkaca bir değerlendirme yapılamadığı, Mali Müşavir Bilirkişi Tarafından yapılan incelemeler neticesinde; İlgili mevzuat gereği; davacı tarafından sunulan, 2014 dönemine ait işletme defterinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yapılmış olduğunun görüldüğü, taraflar arasında 2014 inceleme döneminde ticari bir ilişkinin var olduğu; davacı defter kaydı ve belgelere göre; davalının davacıya 28,88239.-TL borçlu olduğunun görüldüğü, davacının çektiği İzmir ....Noterliği 27/10/2014 tarih ve ...İhtarnamesi ekindeki, davalının davacıya düzenlediği ve davacı tarafından kabul edilmeyerek iade edilen fatura incelendiğinde; İhtarname ekindeki davalı tarafından davacıya düzenlenen ...tarih, ...seri-sıra numaralı fatura incelendiğinde; fatura içeriğinin kozmetik ürünleri, kozmetik reyonu, aksesuar satışı olduğu, ürünlerin hiçbirisinde miktar ve fiyatlarının belirtilmediği ve %18 KDV Dahil 27.950,00.-TL toplam tutarında olduğu; fatura için sevk irsaliyesi düzenlenmediği; anılan faturanın, davacı tarafından kabul edilmeyerek, davalıya noter ihtarnamesi ekinde iade ettiği, ayrıca davacının 2014 yılı İşletme Defterine de iade edilen faturanın kaydedilmediğinin görüldüğü, davalılar ile ilgili ...Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen 12.06.2019 havale tarihli cevabi Yazı incelendiğinde; davalılardan ...’nun 08.03.2013 - 31.05.2017 tarihleri arasında ...nolu adresinde kozmetik, parfüm ve bakım ürünleri ile temizlik malzemesinin bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar olarak faaliyet gösterdiğinin görüldüğü, davalının 08.03.2013 -31.05,2017 tarihleri arasında faaliyet gösterdiği adresi ...olması sebebiyle; davalıya ait 2014 yılı Resmi Defterlerinin incelenemediği, davalı tarafından, 2014 yılına ait Resmi defterlerinin mahkemeye sunulduğu takdirde incelenebileceği bildirilmiştir.
Mahkememizin 17/07/2020 tarihli duruşmasında; davalı tarafın ticari defterleri üzerinde daha önce belirlenen bilirkişiler vasıtasıyla uyuşmazlık konusu hakkında inceleme yapılarak ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, inceleme gününün davalı tarafa tebliğe çıkartılmış, ancak davalı tarafça ticari defter ve belgelerinin bulunduğu yer bildirilmediğinden inceleme yapılamamıştır.
İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas ...Karar sayılı kesinleşmiş ilam örneği ve İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosya örneği ve İzmir ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosya örneğinin UYAP üzerinden dosya içine alınmış ve incelenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde;
Davacı ve davalı ...arasında Franchise sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmeye göre Franchisor (imtiyaz veren) ..., Franchisee (imtiyaz alan...olarak belirlendiği, sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren 5 yıllık süre ile geçerli olduğu, sözleşme bedeli olarak mağaza içindeki mobilya, pc, program, kamera, görseller, tabela ve başlangıç ürünleri adı altında toplam 50.000,00 TL ödeme yapacağı ve mağaza açıldığı tarihten itibaren de aylık cirodan % 3 oranında davacının davalıya ödeme yapmak ile yükümlü olduğu belirtilmiş, sözleşmenin 2. bölümünde davacı ve davalı ile ilgili yükümlülüklerin ayrı ayrı belirlendiği, davacının davalının hesabına 49.442,59 TL para yatırdığı, her iki tarafın kabul beyana göre iş yerinin 23/4/2014 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir.
İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, ürün kutularının üzerinde üretim yeri ve üretici firmaya ait herhangi bir bilginin olmadığı, bu ürünlerin üretiminin hangi merciinin izni ile üretildiğinin yazılmadığı, buna göre üretici firmanın bir standartının olmadığı, gayri ciddi bir yaklaşım sergilediği, firma tarafından ürün eğitimin verilmesi, hangi cilt tipine hangi ürünün kullanılması hususunda bilgi donanımının satış uzmanlarına sağlanması gerekli olduğuna dair tespitler yapıldığı görülmüştür.
Davacı tarafça 17/09/2014 tarihli İzmir .... Noterliğinin ...sayılı ihtarnamesi ile ; Ürünlerin üzerinde üretici firma bilgisinin bulunmadığı, ürünlerin üzerinde doğal kozmetik ürünü olduğuna dair ya da içeriğinde ne gibi bileşenlerin bulunduğuna dair bir ibarenin bulunmadığı, etiketlerin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı,%100 doğal olduğu beyan edilen ürünlere yönelik müşterilerden bu ürünlerin doğallığına ilişkin resmi kurumlardan alınmış belgelerin verilmediği, ürünleri tanıtıcı bir katalog ya da tester bulunmadığı, ürünlerin şubeler arasında farklılık gözettiği, ürün çeşitliliği ve ürün bilgisine ilişkin müşterilerin ve franchisee olan müvekkil firmanın erişebileceği aktif bir web sitesinin bulunmadığı, var olan web sitesinin bayilik vermeye yönelik olduğu,, ödenen Franchise bedeline karşılık fatura tanzim edilmediği, eksikliklerin giderilmemesi halinde sözleşmenin tek taraflı feshedileceği, İzmir ...Noterliğinin 09/10/2014 tarih ve ...yevmiye nolu ihtarı ile de sözleşmenin feshedildiği bildirilmiş, bu ihtarnamenin 15/10/2014 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal gerekçeye, dosyadaki delillere ve hakimin taktirine göre:
Davalı ...yönünden husumet nedeni ile davanın REDDİNE,
Davalı ...yönünden davanın KABULÜNE,
Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıya Franchise bedeli olarak ödenen 31.142,59-TL'nin 31/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya ödenmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.127,35-TL karar harcının 531,84-TL' peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.595,51-TL karar harcının davalı ...'ndan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı vekilinin hizmet ve mesaisine karşılık hesap edilen taktiren 4.671,39-TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ...vekilinin hizmet ve mesaisine karşılık hesap edilen 4.671,39-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvurma harcı, 4,10-TL vekalet harcı, 531,84-TL peşin harç, 1.875,85-TL müzekkere-tebligat-bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.439,49-TL yargılama giderinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
Görevsiz mahkemede yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Sarf edilmemiş gider avansının bulunması durumunda kararın kesinleşmesinden sonra yatıran taraflara iade edilmesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Bu döküman 5070 Sayılı Kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.