T.C.
KARŞIYAKA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALILAR : ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 11/05/2021
Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
İSTEK :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin karkas et satışı yaptığını, davalıların ise ...Komutanlığına aldıkları ihale sonucu et satışı yapan tedarikçi firma olduklarını, müvekkilinin ilk olarak davalı ...Tic firması ile anlaşma yaparak üs komutanlığına et satışı ve teslimini gerçekleştirdiklerini, burada bulunan veteriner ve teslim alan sekreterlerin önce ...Tic A.Ş.'ye ait kaşeyi faturanın üzerine vurdukları halde sonraki tarihlerde alıcı kısmına davalıların kaşesinin vurulmaya başlandığını, müvekkilinin sürekli olarak üst komutanlığına et götürdüğünü, burada aynı kişilerin rütbeli komutan ile birlikte teslim aldığını, sonradan ...Tic A.Ş.-...Ltd. Şti....Ltd. Şti.iş ortaklığının kaşesinin faturalara vurulduğunu, satışlar nedeni ile 150.000,00 TL müvekkilinin alacağının bulunmasına rağmen davalı ...Tic A.Ş.firmasının belirtilen sebeplerle et bedelinin ödenmeyeceğini bildirdiğini, tüm faturalarda teslim alan imzasının aynı olduğunu ve teslim sırasında sürekli olarak ...adlı çalışanın hazır olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL'sının ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılar ...Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesi ile; davalı şirketler arasında 07.06.2016 tarihli iş ortaklığı beyannamesi ile iş ortaklığının kurulduğunu, iş ortaklığının pilot ortağı olarak işin bitimine kadar ...Tic. A.Ş.'nin seçildiğini, daha sonra 23.06.2016 tarihinde davalı şirketler arasında adi ortaklık kurulduğunu, ve adi ortaklığın adının "...adi ortaklığı" olarak belirlendiğini, eksi unvanı ile ...Ltd. Şti.olan pilot ortağın, unvan ve tür değişikliği yaptıktan sonra iş ortaklığının adının da "...Ltd. Şti.-...Ltd. Şti." olarak değiştiğini, daha sonra 01 Haziran 2017 'de davalı şirketler arasında imzalanan tedarik sözleşmesi ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlendiğini, buna göre, ...Ltd. Şti.iş ortaklığının işveren olarak, ...A.Ş.'nin ise tedarikçi olarak belirlendiğini, dava konusu satıma ilişkin sözleşmenin davalı ...ile davalı ...Tic A.Ş.arasında yapıldığını, sözü edilen iş ortaklığı ve müvekkillerinin bağımsız kişilikleri bulunduğunu, bu nedenle müvekkillerine karşı husumet yöneltilemeyeceğini, HMK.'nun 107/1.madde hükmü çerçevesinde eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, tedarik sözleşmesinin 6.maddesi çerçevesinde ...A.Ş.ile iş ortaklığı ilişkisinin yürüdüğünü, iş ortaklığının ...Tic A.Ş.'ye hiçbir borcunun bulunmadığını, ...Tic A.Ş.'nin üçüncü kişilere olan borcundan dolayı da müvekkilleri şirketlerin sorumlu tutulamayacağını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Davalı .... A.Ş., davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE VE HÜKÜM :
Taraflar delil ve belgelerini ibraz etmişler, davalı ...Tic A.Ş dışındaki taraflara ait ve davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait ticari defter kayıt ve belgelerin incelenmesi suretiyle muhasebe uzmanı ...imzalı 17/06/2019 havale tarihli bilirkişi kök raporu ve 21/12/2020 havale tarihli ek rapor, muhasebe uzmanı ...imzalı 22/06/2020 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, TTK'nun 23. maddesi yollamasıyla TBK'nun 207 vd. maddelerine göre açılmış, menkul mal (et ürünü) satımından doğan bakiye mal bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı ...ve davalı ...Tic A.Ş.arasında karkas et alım satımı konusunda ticari ilişkinin bulunduğu, bu ticari ilişki çerçevesinde ürünlerin adı geçen davalının tedarikçisi olduğu ...Komutanlığına teslim edildiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık ve çözülmesi gereken sorun; Davalılar ...Ltd. Şti.'nin ve ...Ltd. Şti.'nin pasif dava ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, eldeki davanın belirsiz alacak davası niteliğinde görülüp görülemeyeceği; esas yönden ise dava tarihi itibari ile davacının davalı ...Tic A.Ş.'den bakiye karkas et bedeli alacağının bulunup bulunmadığı, varsa tutarının ne kadar olduğu; davacı ve davalı ...Tic A.Ş.arasındaki ticari ilişki çerçevesinde yürütülen faaliyetler ve dosyaya sunulan maddi vakıalar çerçevesinde davalı şirketlerin tek hukuki kişilik görüntüsü verip vermedikleri, aralarında organik bağ bulunup bulunmadığı, buna göre varsa bakiye ürün bedeli borcundan dolayı davalılar ...Ltd. Şti.'nin ve ...Ltd. Şti.'nin sorumlu olup olmadıkları noktalarındadır.
TBK'nun 207.maddesi gereğince, satım akdinde satıcının asıl borcu malı alıya teslim ve mülkiyeti ona geçirmektir. Alıcının borcu ise, semeni yani malın bedelini ödemektir.
Esas itibariyle ticari davalarda geçerli olan ticari delil sistemi gereğince, tarafların iddialarını ve savunmalarını "ticari defterler" ile ispat etmeleri mümkündür. Ancak, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK m.222)
İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (HMK m.190/1)
Tüm dosya içeriği ve delillerin, adi ortaklık sözleşmesinin, belgelerin özellikle davalı ... Tic A.Ş dışındaki taraflara ait ve davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait ticari defter kayıt ve belgeler, bir kısım davalılar vekilinin savunmasının mahiyeti ve kapsamı ile bilirkişiler raporlarının hukuki olgular ışığında değerlendirilmesi sonucunda:
I-Mahkememizin 09/05/2019 tarihli ön inceleme celsesinde "...Dosya kapsamına ve davanın mahiyetine, davacı ve davalı ...Tic A.Ş.arasındaki ticari ilişkinin mahiyetine göre eldeki davanın kısmi dava niteliğinde olduğu, belirsiz alacak davasına yönelik dava dilekçesinde bir irade tezahürünün bulunmadığı anlaşıldığından, eldeki davanın kısmi dava olarak yürütülmesine,
Davalılar ...Şirketi ve .... Ltd. Şti.vekilinin bu yöne ilişkin itirazı hakkında karar verilmesine yer olmadığına,..." karar verilmiş, bu yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir.
Keza, yargılama sırasında davacı ile ticari ilişkinin gerçekte davalıların ortağı bulunduğu adi ortaklık arasında kurulmasına, adi ortaklığa karşı açılacak davaların tüm ortaklara yöneltilmesinin zorunlu bulunmasına göre davalılar ...Limited Şirketi ve .... Ltd. Şti. vekili tarafından ileri sürülen pasif dava ehliyeti itirazı hukuki dayanaktan yoksun bulunmuştur.
II-Davanın esasına gelince:
A)Her ne kadar davacı taraf işletme defteri tutmakta ise de, yapılan işlerin özelliği ve kapsamı, işlerin hacmi dikkate alındığında davacının tacir sıfatını haiz olduğu kanaatine varılmıştır.
B)Bu çerçevede davacıya ait defter kayıt ve belgelere göre davacının adi ortaklığı oluşturan davalılardan davalı ...Tic. A.Ş'ne 2017 yılı içerisinde 3 adet fatura düzenlediği, fatura bedelleri toplamının 41.638,25 TL olduğu,
...tarihinde davacı tarafından düzenlenen ...sıra nolu faturanın alıcı kısmında ...Tic. A.Ş unvanı yazılı iken ...Ltd. Şti olarak düzeltildiği, bu fatura ile birlikte 5 adet faturanın da dava dışı bu şirket adına düzenlendiği, 5 adet fatura toplam tutarının 111.064,45 TL olduğu, bu 5 adet faturanın hiçbirisinin davalı ...A.Ş kayıtlarında işli olmadığı,
Davacı tarafından davalıların ortağı olduğu adi ortaklığa 04/12/2017 tarihi ile 17/09/2018 tarihleri arasında 42 adet fatura düzenlendiği, düzenlenen fatura toplamının 843.878,13 TL olduğu,
Davalı ...Tic. A.Ş tarafından davacıya 12/01/2018 - 07/05/2018 tarihleri arasında banka aracılığıyla 5 ayrı tarihte toplam 396.515,01 TL ödendiği; davalıların ortağı olduğu adi ortaklık tarafından da davacıya 14/05/2018 - 10/09/2018 tarihleri arasında banka aracılığıyla 6 ayrı tarihte toplam 405.352,22 TL ödendiği,
Davalı ...Ltd. Şti'ne ve davalı ...Ltd. Şti'ne ait ticari defter kayıtlarına göre, davacı ile adı geçen davalı şirketler arasında et satışına ilişkin kaydın işli olmadığı, davacıdan bu şirketlerin yer aldığı adi ortaklığın alımlar yaptığı ve işlerin takibinin pilot ortak olarak ...A.Ş tarafından gerçekleştirildiği,
Davalı ...Tic. A.Ş'ne ait ticari defter kayıt ve belgelerine göre, davacı tarafından adı geçen davalıya yukarıda belirtilen 3 adet toplam 41.638,25 TL bedelli fatura düzenlendiği ve karşılığında 41.638,00 TL bedelli çekin davacıya teslim edildiği, 2018 yılı itibariyle taraflar arasında herhangi bir alacak borç kaydının bulunmadığı,
Davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait ticari defter kayıt ve belgelerine göre 04/12/2017 - 28/12/2017 tarihleri arasında davacı tarafından davalı adi ortaklık adına 5 adet fatura düzenlendiği ve bu fatura bedelleri toplamının 107.611,46 TL olduğu, bunun karşılığında adi ortaklık tarafından bir ödeme yapılmadığı; 2018 yılı kayıtlarına göre 2017 yılından 107.611,46 TL devirle birlikte 2018 yılında davacı tarafından 736.266,25 TL mal/ hizmet satışı yapıldığı, davacının toplam ticari işleminin 843.877,71 TL olduğu; buna karşılık adi ortaklık tarafından davacıya ...tarihinde 119.529,52 TL bedelli çek, ...tarihinde 56.821,00 TL bedelli çek, ...tarihinde 4.634,92 TL ödeme, ...tarihinde 662.892,27TL ödeme yapıldığına dair kayıt bulunduğu, ancak 4.634,92 TL tutarlı ve 662.892,27 TL tutarlı ödemelere ilişkin dayanak belgelerin bulunmadığı, dolayısıyla bu ödemelerin gerçekleştiğinin ispatlanamadığı ve davalı lehine ödeme olarak kabul edilemeyeceği,
...Komutanlığının gönderdiği belge ve yazıda, karkas et alımının davacı tarafından yapılıp yapılmadığı konusunda bir açıklık bulunmamakta ise de, olayın özellikleri ve şartları, ticari ilişkinin cereyan şekli ve kapsamı, taraflara ait ticari defter kayıtlar ve belgeler, bilirkişi raporları içeriğine göre et alım satım sözleşmesinin davacı ile davalıların ortağı olduğu adi ortaklık arasında gerçekleştiği, dava dışı kuruma temin edilen karkas et ürünlerinin davacı tarafından temin edilip adi ortaklığa teslim edildiği, dava dışı kurumdan işi alan davalı ...Tic. A.Ş ise de, gerçekte bu işlerin davalı adi ortaklık tarafından yerine getirildiği, adi ortakların üçüncü kişilere, bu arada davacıya karşı tek hukuki kişilik görüntüsü verdikleri, nitekim teslim edilen et ürünleri ile ilgili adi ortaklığa düzenlenen faturaları benimsedikleri ve faturalar karşılığında davacıya bir kısım ödeme yaptıkları anlaşılmıştır.
C)Bu durumda davacı ile davalı ...Tic. A.Ş ile birebir gerçekleştirilen ticari ilişkinin de davacı ve adi ortaklık arasında gerçekleşen ilişki kapsamında değerlendirilmesi gerekmiştir.
Bu çerçevede, davalı ...Tic A.Ş'ne teslim edilen mal bedeli toplamı 41.638,25 TL, adi ortaklığa teslim edilen ürün bedeli toplamı 843.878,13 TL olmak üzere toplam ürün bedelinin 885.516,38 TL olduğu, buna karşılık davacıya davalı ...A.Ş tarafından 396.515,01 TL, adi ortaklık tarafından 439.237,44 TL olmak üzere toplam 835.752,45 TL ödeme yapıldığı, dava tarihi itibariyle davacının adi ortaklıktan bakiye 49.763,93 TL ürün bedeli alacağının bulunduğu ve dava dilekçesi ile dava konusu edilen 25.000,00 TL bakiye ürün bedelinin davalılar tarafından davacıya ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
D)Davalı taraf 41.638,00 TL bedelli çekin ödenmediğinden bahisle icra takibi yapıldığını ve bilahare çekin davacı tarafından teslim alındığını savunmuş ise de, bilirkişi ...imzalı ek raporda hesap yapılırken bu çekin davalı alacağı olarak borçtan düşüldüğü anlaşıldığından bu yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir. Keza, 27/03/2021 uyap tanzim tarihli dilekçe ile ...tarih 6.500,00 TL tutarlı gönderen ...Ltd. Şti, alıcı ...olan dekont örneği sunulmuş ise de, alıcı ...'in davacının temsilcisi olduğu ya da dava konusu olaya ilişkin tahsilat yapıldığı hususu adı geçen davalı tarafından ispatlanamamıştır.
Tüm dosya içeriği ve yazılı belgelere, ticari defter kayıtlara göre taraf tanıklarının dinlenmesine gerek görülmemiştir.
III-Kısmen ıslaha başvuran tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması için 1 haftalık süre verilir. Bu süre içinde ıslah edilen işlem yapılmazsa ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir (HMK m.180). Sözü edilen süre yasal ve emredici nitelikte olup, mahkemece uzatılması ya da kısaltılması mümkün değildir.
Olayda, 25/02/2021 tarihli celsede hazır bulunan davacı vekiline ıslah dilekçesi ve harç makbuzunu ibraz etmek üzere 1 haftalık yasal süre tanınmasına rağmen, davacı vekili 1 haftalık süre geçtikten sonra 08/03/2021 tarihinde ıslah dilekçesini ibraz etmiş olduğundan, yasanın açık hükmü karşısında 08/03/2021 tarihli dilekçe ile 24.763,93 TL alacak bölümüne ilişkin ıslahın yapılmamış sayılmasına ve bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Bu açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal gerekçeye, dosyadaki delillere ve hakimin taktirine göre:
I-Dava dilekçesi ile açılan davanın KABULÜNE,
25.000,00 TL bakiye mal bedelinin dava tarihi 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
II-Yasal süresinde gerçekleştirilmeyen 24.763,93 TL bölüme ilişkin ıslah yapılmamış sayıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
III-Alınması gerekli 1.707,75 TL ilam harcından 426,94 TL peşin ilam harcının mahsubu ile bakiye 1.280,81 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
IV-Davacı tarafından sarfedilen:
a) 468,04 TL peşin harçlar, 290,20 TL tebliğ+yazı+talimat giderleri, 2.500,00 TL bilirkişiler ücreti olmak üzere toplam 3.258,24 TL yargılama giderinin,
b)A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
IV-a)Yasal süresi geçtiği için yapılmamış sayılmasına karar verilen ıslah dilekçesi ile ilgili yatırılan 409,86 TL harcın, kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
b)Sarfedilmemiş gider avansının bulunması durumunda karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalılar ...Ltd. Şti ve ...Tic. Ltd. Şti vekilinin yüzlerine karşı, ...Tic. A.Ş'nin yokluğunda verilen bağlı karar açıkça okunup, anlatıldı.15/04/2021
Katip ...
Hakim ...
Bu döküman 5070 Sayılı Kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.