ESAS NO: 20... Esas
KARAR NO : 20...
T.C.
...
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 20... Esas
KARAR NO: 20...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1-...
2-...
VEKİLLERİ: Av. ...
3-...
VEKİLLERİ: Av. ...
İHBAR OLUNAN: ...
VEKİLİ: Av....
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/03/2014
KARAR TARİHİ: 01/07/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 16/07/2021
Mahkememizden verilen 30/06/2016 tarih ve ... E., ... K. sayılı kararı Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 24/09/2019 tarih ve ... E., ... K.sayılı ilamıyla bozulmakla, 30/12/2019 tarihinde yeniden esas numarası alarak davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
İSTEK :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; 02.12.2011 tarihinde, müvekkilinin sürücülüğünü yaptığı ... plakalı araç ile ... yolu üzerinde kendi şeridinde seyir halinde iken ... kavşağında ... plakalı aracın tali yoldan kontrolsüz çıkışı sonucu meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını, olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, diğer araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, olaydan sonra müvekkilinin 6 aydan fazla yatmak zorunda kaldığını ve 8 ay boyunca çalışamadığını, iş görme yeteneğinde kayba uğradığını, hastanede yattığı dönem için hastane masrafı ödediğini ve kaza gününden beri düzenli olarak ilaç kullanmaya başladığını, ayrıca yaşadığı psikolojik çöküntünün üstesinden gelebilmek için terapiye başladığını bildirerek;
a) 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik kaybı (maluliyet) tazminatı, 3.000,00 TL bakım masrafları ve 3.000,00 TL geçici iş göremezlik kaybı (yoksun kalınan kazanç kaybı) tazminatı olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan,
b)20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 30/05/2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 62.929,55 TL arttırarak 66.929,55 TL tazminatının, bu meyanda dava dilekçesinde belirtilen geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin de olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... ve ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesi ile; kaza tarihinden davalı müvekkili şirkete ait ve diğer davalı müvekkili ... idaresindeki ... plakalı araç ile sürücülüğünü ...'in yaptığı, ... Nakl. İnş. Turz. San.adına kayıtlı ... plakalı aracın ... yolunda ... kavşağında trafik kazası meydana geldiğini, 818 sayılı BK.'nun 60.madde hükmü uyarınca davanın 1 yıllık zamanaşımına uğradığını, esas yönden ise kazaya davacının sebebiyet verdiğini, davacı tarafça istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Group Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesi ile; ... plakalı aracın ... nolu poliçe ile 29.11.2010 - 29.11.2011 vadeli ZMMS poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, kaza tarihinin ise 02.12.2011 olup sigorta poliçesi vadesi dışında kaldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun ve gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
GEREKÇE VE HÜKÜM :
Dava, T.B.K.'nun 49 vd.madde hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun "araç işleten hükümleri"ne ve zorunlu mali mesuliyet sigorta sözleşmesine göre açılmış, trafik kazasında yaralanan davacının geçici ve sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri ile manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir.
Toplanan deliller doğrultusunda mahkememizce 30/06/2016 gün ... E. ... K.sayılı ilamı ile;
"I - Davacı tarafından davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... haklarında açılan maddî tazminat davasının KISMEN KABULÜNE,
50.197,16 TL maddî tazminatın -davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... yönünden kaza tarihi 02/12/2010'dan, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi 28/03/2014'den itibaren işleyecek- yasal faizi ile birlikte adı geçen tüm davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin maddî tazminat isteminin REDDİNE,
II - Davacı tarafından davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... haklarında açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE,
10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 02/12/2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE,.." karar verilmiştir.
Davalılar ... ve ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. vekili ile davacı vekilinin temyiz isteği üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 24/09/2019 tarih ve ... E., ... K.sayılı ilamı ile "...Kaza nedeniyle düzenlenen 02.12.2010 tarihli kaza tespit tutanağında davalı ...'ın asli kusurlu olduğu, davacı ...'nin ise kusursuz olduğu belirtilmiştir. ... Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan 11.04.2013 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'ın asli kusurlu olduğu, davacı ...'nin ise kusursuz olduğu belirtilmiştir. ... Sulh Ceza Mahkemesi tarafından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan kusur raporunda ise davalı ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu, davacı ...'nin ise kusursuz olduğu belirtilmiştir. ... Sulh Ceza Mahkemesi tarafından sanık sürücü davalı ... asli ve tam kusurlu kabul edilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, sanık ...'ın itirazının reddedilmesi sonucu hüküm kesinleşmiştir. Mahkemece hükme esas alınan makine mühendisinden aldırılan 28.04.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda ise davalı sürücü ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'nin ise %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece işbu davada alınan bilirkişi raporu ile ceza dosyasındaki bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağı çeliştiğinden ... veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamına göre bütün bilirkişi raporlarını irdeleyen, raporlar arasında oluşan çelişkileri gideren, tarafların olaydaki kusur oranlarını hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirleyen, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.
2-6100 Sayılı HMK'nun 331/2. maddesinde 'görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedileceği...' düzenlenmiştir.
Dava başlangıçta ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, davalılar ... ve ... Kara Taşımacılığı Ltd.Şti. vekil marifetiyle temsil edilmiş olup, mahkemece görevsizlik kararı üzerine yargılamanın devam ettiği ... Asliye Ticaret Mahkemesinde davalılar ... ve ... Kara Taşımacılığı Ltd.Şti. lehine HMK 331/2. maddesi gereğince vekalet ücreti tayini gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da doğru değildir..." düşüncesi ile mahkememiz kararı bozulmuştur.
Bozma üzerine dosya yeniden esasa kaydedilmiş ve tarafların görüşleri alındıktan sonra usule ve kanuna uygun görülen bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararı çerçevesinde ... öğretim üyelerinden müteşekkil bilirkişi kurulundan talimat yoluyla 12/08/2020 tarihli rapor alınmış, bilahare aktüerya uzmanı ... tarafından karar tarihine yakın olacak şekilde 23/02/2021 havale tarihli rapor düzenlenmiştir.
Tüm dosya içeriği ve delillerin, özellikle bozma kararı kapsamı ve bu çerçevede alınan raporların değerlendirilmesi sonucunda;
I-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109.madde hükmü uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğramasına, sürekli iş göremezlik (maluliyet) durumu söz konusu ise zamanaşımı süresinin maluliyet oranının (dolayısıyla zararın kapsamının) kesinleştiği tarihten itibaren başlamasına; ayrıca dava konusu trafik kazasının aynı zamanda ceza hukuku anlamında suç teşkil etmesi nedeniyle BK'nun 60/2 (TBK'nun 72/1) madde hükmü atfı ile 5237 sayılı TCK'nun 89/1.maddesi delaletiyle 66/1-E ve 67/4 madde hükümleri uyarınca tazminat talebinin 8 yıl - 12 yıllık ceza zamanaşımı süresine tabî olmasına; kaza tarihi 02.12.2010 gününden dava tarihi 28.03.2014'e kadar 2 yıllık süre geçmiş ise de buradaki zamanaşımı süresinin sürekli iş göremezlik (maluliyet) oranının yargılama sırasında kesin şekilde belirlenebilmiş olması nedeniyle zamanaşımı süresinin gerçekleştiğinden bahsedilememesine, kaldı ki dava tarihi itibariyle 8 yıllık ceza zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına göre; davalılar ... ve şirket vekili tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i hukuki dayanaktan yoksun bulunmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin süresinden sonra 17.06.2016 havale tarihli dilekçesinde ileri sürdüğü zamanaşımı def'i hem süre hem -bir önceki cümlede belirtilen sebeplerle- esas yönünden yerinde görülmemiştir.
II-A)Davalı sürücü ...'nın idaresindeki ... plakalı çekici ile gündüz vakti görüşün açık olduğu ve görüşe engel bir durum bulunmadığı mahalde yola gereken dikkatini vermeden dikkatsiz ve tedbirsizce olay mahalline yaklaştığı, bu hali ile olayı önleme imkanını ortadan kaldırarak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği; ana yol kapsamındaki ... Yolu kavşak kesimine geldiğinde olası kaza tehlikelerini öngörüp müteyakkız davranıp solundan yaklaşan çekiciyi göz önünde bulundurup geçiş hakkını tanıması gerekirken aksine davranarak geçiş önceliğini vermeyen, tehlikeleri ön görmeyen, yolu gereği gibi kontrol etmeden kontrolsüz şekilde ilerlemeye devam eden, çıkış için uygun anı kollamayan, yaklaşmakta olan vasıtanın mesafesini dikkate almayan, kontrolsüz sola dönüş manevrasına devam ederek düz ilerleyen çekicinin seyir istikametini kapatarak can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren, trafikte tehlikeli ve engel yaratan durumu ortaya çıkarak, dalgın, kontrolsüz, dikkatsiz, özensiz ve tedbirsiz davrandığı için olayın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın %75 oranında asli kusurlu olduğu; davacı sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı yarı römork ile ... Yolunu takiben seyir halinde iken üç yönlü kavşak kesimine yaklaşmadan önce tehlikeleri ön görüp, sol ve sağ tarafından gelebilecek dikkatsiz sürücülerin idaresindeki araçların yola kontrolsüz çıkma ihtimaline karşı müteyakkız, emniyetli ve tedbirli bulunması gerekirken aksine davranarak sağ tarafında kalan tali yolu takiben kavşaktan sola dönüş yapmak isteyen çekici ve buna bağlı yarı römorka göre geçiş önceliği hakkına sahip olmasına rağmen hız ve mesafesini dikkate almadan kavşağa mevcut süratiyle yaklaştığından, hızını aracının yük ve teknik özelliğine, yol, trafik durumu ve görüş mesafesine göre ayarlamadığından, olaya mani olmak bakımından zamanında etkili fren ve direksiyon tedbirine başvurmadığından, tatbik ettiği frende hızından mütevellit etkisiz kalıp duramadığından çarpmayı önleyemediği, tutum ve davranışlarını kontrolünde bulundurmadan tehlike arz edecek tarzda dikkatsiz ve tedbirsizce seyri sürdürmesiyle vasıtaya çarparak sebebiyet verdiği önlenebilir nitelikteki olayın meydana gelmesinde %25 oranında tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
B)Yine dosya kapsamına göre, davacının 02.12.2010 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle %13 oranında sürekli iş göremezlik kaybına uğradığı ve iyileşme süresinin (geçici iş göremezlik süresinin) olay tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, davacının sosyal ve ekonomik durumu, kusur oranı ve SGK kayıtları dikkate alındığında, %13 oranındaki sürekli iş göremezlik tazminatının 96.706,05 TL, bakım giderinin 2.355,90 TL, geçici iş göremezlik tazminatının 764,58 TL, toplam maddi zararın ise 99.826,53 TL olduğu, bu tutarlardan davacının kusur oranı %25'e isabet eden kısım düşüldüğünde davacının hak ettiği toplam maddi tazminat alacağının 74.869,89 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
C)Belirlenen maddi tazminatlardan (sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatlarından ve bakım giderinden); davalı-sürücü ...'nın haksız fiili ika eden olarak TBK.'nun 49 vd.madde hükümlerine, davalı ... Kara Taşımacılığı Tic. Ltd. Şti.'nin "araç işleten" sıfatıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un 85.madde hükmüne göre sorumludur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. ise olay tarihi itibariyle ZMMS poliçesi ile sigortalanan araç sürücüsünün verdiği zarardan dolayı poliçe limitinin kişi başına sakatlanma ve ölüm halinde 175.000,00 TL, kaza başına 1.750.000,00 TL ile sınırlı olmasına, Yargıtay'ın müstakar içtihatları ve ZMMS poliçesi özel ve genel şartları uyarınca, davalı sigorta şirketinin limiti ile sınırlı olmak üzere gerçek zarardan sorumlu olmasına, geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakım giderinin gerçek zarar kapsamında bulunmasına göre, bu zararlardan dolayı zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesi çerçevesinde davalı sigorta şirketinin de davacıya karşı sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Dava açılmadan önce davalı sigorta şirketinin ihbar, ihtar ve sair suretle temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüdün davanın açılmasıyla gerçekleştiği kabul edilmiştir.
D)Manevi tazminat istemine gelince; davacının trafik kazasına bağlı arızası nedeniyle %13 oranında sürekli iş göremezlik kaybına uğradığı, bu şekilde yaralanan davacının acı çekmesinin ve üzüntü duymasının doğal olduğu, davacının kişilik haklarının zedelendiği anlaşıldığından, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın özellikleri ve şartları, davalı sürücünün kusur oranı gözetilerek davacı lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Bu manevi tazminattan haksız fiil ve araç işleten hükümlerine göre davalılar ... ve ... Kara Taşımacılığı Tic. Ltd. Şti. sorumludur.
E)Dava dilekçesinde yer almayan ancak ıslah dilekçesinde ileri sürülen hüküm altına alınacak alacağa faiz işletilmesi yönündeki istemin "ıslaha" ilişkin usul hükümlerine, HMK'nun 141/2.madde hükmüne ve hukuka uygun düştüğü, bu konudaki davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... vekilinin itirazının yersiz olduğu kanaatine varılmıştır.
F)Her ne kadar davacı vekili bozma sonrasında 10/05/2021 uyap tanzim tarihli dilekçe ile temyizden önceki harcı yatırılan dava değeri 66.929,55 TL'nin üzerinde kalan 29.776,50 TL'lik sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden ıslah talebinde bulunmuş ise de;
Dava dilekçesinin "belirsiz alacak" talebi niteliğinde açılmadığı, kısmi alacak şeklinde ileri sürüldüğü, bozmadan önce 30/05/2016 havale tarihli ıslah dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bozmadan sonra sunulan ıslah talebinin belirsiz alacak talebi şeklinde nitelendirilmesi usulen mümkün değildir; ikinci ıslah dilekçesi sayılmalıdır (Yarg. 17 HD 2019/2997 E. - 2021/1331 K., ve 2017/1017 E. - 2019/9303 K., sayılı içtihatları). Bu durumda, bozma öncesi harçlandırılan 66.929,55 TL maddi tazminat üzerinden hüküm tesis edilmiş, fazlaya ilişkin maddi tazminatı içerir ıslah talebinin "bir davada birden fazla ıslah talebinde bulunulmaz" kuralı gereğince usulden reddi gerekmiştir.
Bu açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal gerekçeye, dosyadaki delillere ve hakimin taktirine göre:
I - Davacı tarafından davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... haklarında dava dilekçesi ve 30/05/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile açılan maddî tazminat davası ile ilgili olarak,
66.929,55 TL maddî tazminatın -davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... yönünden kaza tarihi 02/12/2010'dan, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi 28/03/2014'den itibaren işleyecek- yasal faizi ile birlikte adı geçen tüm davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
Alınması gerekli 4.571,95 TL ilam harcından 34,15 TL peşin ilam harcının ve 214,94 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.322,86 TL karar harcının davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından sarfedilen: 63,15 TL peşin harçlar, 214,94 TL ıslah harcı, bozma kararına konu mahkememiz kararının tesisinden önceki toplam 1.573,00 TL (=1.600,00 TL - 27 TL 3 adet tebliğ gideri) yargılama gideri, sonrasındaki 190,30 TL tebliğ + yazı gideri, 1.950,00 TL bilirkişiler ücreti olmak üzere toplam 3.991,39 TL yargılama gideri ile A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 9.500,84 TL nisbî vekalet ücretinin tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
II - Davacı tarafından davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... haklarında açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE,
10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 02/12/2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE,
Alınması gerekli 683,10 TL ilam harcından 68,31 TL peşin ilam harcının mahsubu ile bakiye 614,79 TL karar harcının davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından sarfedilen 68,31 TL peşin harcın ve A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen miktar üzerinden A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'ya verilmesine,
III-a)Görevsiz mahkemede davacı tarafından sarfedilmiş, ancak dava yetkili mahkemede açılmış olsaydı dahi yetkili mahkemede sarfedilmesi zorunlu olan gider dışında kalan giderlerin davacının üzerinde bırakılmasına,
b)Görevsizlik kararının tesisi tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre (özellikle 7.maddesi gözetilerek):
Maddi tazminat davası yönünden belirlenen 600,00TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak tüm davalılara verilmesine,
Manevi tazminat davası yönünden belirlenen 600,00TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılar ... Kara Taşımacılık Ltd. Şti. ve ...'ya verilmesine,
IV- Davacı vekilinin 10/05/2021 uyap tanzim tarihli ıslah talebinin usulden reddine,
101,71 TL ıslah harcının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
V-Sarf edilmemiş gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra yatıran taraflara iadesine,
Dair kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde temyiz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen bağlı karar açıkça okunup, anlatıldı.01/07/2021
Katip ...
Hakim ...
Bu döküman 5070 Sayılı Kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.