T.C. KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/236 Esas - 2022/90
T.C.
KARŞIYAKA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/236
KARAR NO: 2022/90
(TEBLİGAT K.NUN 35.MAD. GÖRE)
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 29/12/2016
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
İSTEK :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalılardan ... A.Ş. arasında 28.04.2016 tarihli, ... Rafinerisi projesi kapsamında 840-Labaratuar İtfaiye binası mekanik elektrik ve ince işlerinin yapımı için sözleşme imzalandığını, aynı proje kapsamında 10.02.2016 tarihinde 840-Labaratuar ve pis su tesisat işlerinin yapımı içinde sözleşme imzalandığını, ana müteahhitin davalılardan TSGİ, yatırımcının ... Rafinerisi A.Ş. ve ... Türkiye A.Ş. olduğunu, ... A.Ş. ...'nın yönetim kurulu başkanı olduğu ... ve bağlı firmalarından İzmir ... A.Ş.'nin (Eski adı ile İzmir ... inşaatın) içinin boşaltıldığını, 15 Temmuz 2016 tarihinden sonra FETÖ soruşturmaları sebebi ile ...nin ofisinde aramalar yapıldığını, dökümanlara el konulduğunu, şirket yetkililerinin yurt dışına kaçtığını, aynı şekilde .../... bünyesinde Fetö ile bağlantılı taşeron firmalarının büyük bir bölümünün deşifre olduğunu, müvekkilinin bahse konu olan proje kapsamında işlerini tamamladığını, hakedişlerini alması gerektiğini, hakedişlere istinaden bir kısım çekler verildiğini ancak çeklerden bazılarının ödenmediğini, ayrıca 28.04.2016 ve 10.02.2016 tarihlerinde imzalanan sözleşmeler gereğince müvekkili şirketin her hakedişinden % 10 teminat kesintisi yapıldığını, sözleşme gereğince % 10 luk kesintilerin yarısının projelerdeki ve şartnamelerdeki istenilen tüm gerekli testlerin yapılması ve işin ana müteahhide teslimi sonrasında, kalan yarısının ise kesin kabulden sonra ödeneceğini, bu kesintilerin yapılmasına rağmen ödemelerin yapılmadığını, taşeron sözleşmelerinde alt yüklenicinin talebi üzerine taşeron sözleşmelerinden doğan tüm haklarını taşeronlara veya bayilere yapmış olduğu alım talimatlarının müstakbel ifasından doğacak menfaatlerine yükleniciye, işverene veya bunlar tarafından belirlenen bağlı kuruluşa veya şirketler kuruluşuna veya istenirse işverenin kredi alacaklılarına veya bunların temsilcilerine devredeceğini ve yüklenicinin bu devir işleminden sonra teslim edilen malzemeler veya mallar ile işin ifası nedeni ile ve/veya işin ifası amacıyla alınacak hizmetler karşılığında taşeronlara ve bayilere ödeme yapabilir şeklinde düzenleme bulunduğunu, alt yüklenicinin hangi seviyede olursa olsun taşeron ve bayilerinin ve bunların personelinin fiil ve ihmalleri nedeni ile yükleniciye karşı tam sorumlu olduğu, alt yüklenicinin kendi taşeronlarının ve bayilerinin işi ifasını bitirme zamanına uyulmasını sağlayacak şekilde yöneteceği, takvimlendireceği ve koordine edeceği şeklinde düzenlendiğini, bu kapsamda ... şirketine ... tarafından ...'ın da kefil olduğu 10.000.000,00 Dolar teminat verildiğini,
Aynı sözleşmenin "Mahsuplaşma" başlıklı 28.17 maddesinde "yüklenici işbu alt sözleşme kapsamında alt yükleniciye ödemekle yükümlü olduğu tutarları yine işbu alt sözleşme kapsamında veya işbu alt sözleşme ile bağlantılı olarak alt yükleniciden tahsil edeceği tutarlardan mahsup edebilir..." düzenlemesi bulunduğunu, bu madde kapsamında müvekkili şirketin alacağının davalı ... alacağından mahsup edilmesi gerektiğini,
Sözleşmenin 30.3 maddesinde "eğer herhangi bir taraf bir mücbir sebep hali nedeniyle alt sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini kısmen veya tamamen ifa edemez hale gelirse bu yükümlülüklerin o tarafça ifadan ancak mücbir sebep hali devam ettiği sürece ve ifa imkansızlığı ortadan kalkana kadar aşağıdaki şartlara bağlı olarak affolunduğu kabul edilir...". "Mücbir Sebepler" başlıklı 30.1 maddesinde alt sözleşmede kullanılan anlamı ile mücbir sebep hali şu niteliği taşıyan vakıa veya hallerin tek başına veya toplu şekilde görüldüğü durumdur. "..v)Savaş, çatışma, harp hali, abluka, terör eylemleri, sabotaj, iç kargaşa, isyan, devrim, ayaklanma..." mücbir sebep olarak sayıldığını, müvekkili şirketin ...'un dağılmasından sonra sözleşme gereği yapmakta olduğu işlere ana müteahhit olan ...'nın talimatı gereği devam ettiğini ve yine talimatı ile sahaya giriş kartları iptal edildiğinden iş sahasından ayrıldığını, ancak müvekkilinin ... tarafından temin edilmiş olmasına rağmen Ağustos ayında yapmış olduğu işlere ilişkin ödemeleri ve hakedişleri alamadığını,
İşveren firmanın ... A.Ş.'nin dağılması ile hakedişlerinin düzenlenmemiş olduğunu ve Ağustos ayına ait hakedişlerinin tahsil edilemediğini bildirerek, müvekkili şirket tarafından 28/04/2016 ve 10/02/2016 tarihli sözleşmeler kapsamında yapılan işler nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL iş bedelinin hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... Mühendislik vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ve davalı ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.arasında inşaat alt sözleşmeleri genel şart ve koşullarının imzalandığını, sonrasında ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'nin davacı firma ile esas sözleşmeden bağımsız olarak 28/04/2016 tarihli ... Labaratuar İtifaiyeBinası, Mekanik, Elektrik ve İnce İşler Sözleşmesini ve 10/02/2016 tarihli ... Building Kullanım ve Pis Su Tesisat İşleri Sözleşmesini akdettiğini, davacının doğrudan ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.için çalıştığını, müvekkili ile hiçbir sözleşme akdetmediği gibi bütün talimatları ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'den aldığını ve yine ödemelerine ilişkin ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'ye fatura kestiğini, müvekkilinin ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.ile sözleşme imzalamasından sonra 16.548.500,00 USD tutarındaki ödemeyi ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'nin hesaplarına nakden yaptığını, buna ek olarak tamamladığı iş kadar ödeme de aldığını, proje ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.tarafından eksik bırakıldığı için müvekkilinin peşin ödemesini geri alamadığını, müvekkilinin ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'nin sözleşmeyi ihlali nedeniyle 09.08.2016 tarihli ihtarname ile feshettiğini, bu fesihten sonra müvekkilinin ... Müt. Plan İnş. Müh. Enerji. Mad. Ve Taş. A.Ş.'den ödemelerini alabilmek adına ... firmasına karşı üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmeye ve üstlendiği işi tamamlamaya devam ettiğini, Ağustos ayında müvekkilinin talimatı doğrultusunda çalıştığı iddiasının gerçek olmadığını, müvekkilinin davacı tarafından yapılan işlerin bedellerini ... firmasına peşinen ödediğini, müvekkili ve davacı arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı için müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ve müvekkilinin dava konusu borçtan sorumlu olamayacağını, müvekkilinin hakediş ve cari borçlardan, ödenmeyen çeklerden, teminat borçlarından sorumlu olamayacağını, kesilen teminatların müvekkili nezdinde bulunmadığını, mahsuplaşma talebinin yerinde olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ... Rafineri ve ... Türkiye A.Ş. Vekili 14/03/2017 havale tarihli dilekçesi ile, dava konusu rafineri projesinin müvekkili ... firması tarafından dünyanın önde gelen mühendislik firmalarından oluşan bir konsorsiyuma ihale edildiğini, bu konsorsiyum tarafından ... ünvanlı şirket kurulduğunu, müvekkili şirket ...'ın bu şirket ile yaptığı 22/08/2013 tarihli inşaat sözleşmesi çerçevesinde tesis, götürü bedel ve anahtar teslim olarak tamamen inşa edilip çalışır durumda müvekkili şirket ...'a teslim edileceğini, diğer müvekkili şirket ...'ın ise anılan inşaat sözleşmesinin tarafı dahi olmadığını, buna göre davacı şirket ve davalı ... firması arasındaki sözleşmede müvekkillerinin taraf olmadığı için davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, esas yönden de alacak taleplerinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE VE HÜKÜM :
Dava, TBK'nun 477 vd.maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ile genel hükümlere göre açılmış bakiye iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Toplanan deliller doğrultusunda mahkememizce 08/11/2017 gün 2016/735 E. 2017/609 K.ile "HMK'nun 324.madde hükmü uyarınca davanın reddine" karar verilmiş ve davacı vekilinin istinaf talebi üzerine İzmir BAM 22.Hukuk Dairesi'nin 12/03/2021 tarih ve 2020/74 Esas - 2021/293 K.sayılı ilamı ile,
"...Mahkemece davacıya verilen kesin süre ve ihtaratın geçerli olması için 'ihtarata uygun hareket edilmemesi halinde mevcut kanıtlara göre karar verilip gerektiğinde davanın reddedileceğini açıkça bildirilmesi ve bu şekilde davacı tarafın uyarılmasının gerektiği' başka bir deyişle ihtarata uygun hareket edilmemesi halinde davacının hangi hukuki sonuçla karşılaşacağının açıklanması şart olduğundan davacı tarafa yapılan ihtaratın usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, HMK'nın 324. maddesi uygulanmak suretiyle davacının o delile dayanmaktan vazgeçtiğine karar verileceğinden dosyadaki diğer delillere göre değerlendirme yapılarak esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken HMK'nın 324. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiş olması da yerinde değildir..." düşüncesiyle mahkememiz kararı kaldırılmış ve dosya yeniden esasa kaydedilmiştir.
Mahkememizin 26/05/2021 tarihli celsesine davacı vekilince mazeret dilekçesi sunulduğu, tesis edilen 4 nolu ara kararı ile "davacı vekiline; HMK'nun 324. madde hükmü gereğince 3.000,00 TL ek delil avansını mahkeme veznesine yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde belirlenen gider avansını yatırmadığı takdirde bilirkişi delilini ikame etmekten vazgeçmiş sayılacağı ve sırf bu nedenle davanın reddine karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtarına" karar verildiği, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde delil avansının yatırılmadığı,
Davacı vekilinin müteakip 15/09/2021 tarihli celsede mazeret dilekçesi sunduğu, 2 nolu ara karar ile, "Tahkikat yargılaması aşaması sona erdiğinden 'sözlü yargılama ve hüküm' aşamasına geçilmesine,...Sözlü yargılama ve hüküm duruşmasına taraflar veya vekilleri katılmadıkları takdirde veya katılıp da yargılamayı takip etmek istemedikleri taktirde HMK'nun 150.madde hükmü uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği hususunun taraflara ihtarına..." karar verildiği,
Müteakip 03/11/2021 tarihli celseye davacı vekilinin katılmadığı, mazeret dilekçesi sunduğu, mahkememizce dosya kapsamına, icra edilen duruşmanın mahiyetine göre, davacı vekili ile....mazeretlerinin kabulüne yer olmadığına karar verildiği,
Sözü edilen duruşmada hazır bulunan bir kısım davalılar vekilinin davayı takip etmediğini bildirmesi üzerine dosyanın HMK'nın 150. madde hükmü uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği,
İşlemden kaldırma tarihi 03/11/2021 den itibaren 3 ay içinde davanın yenilenmediği anlaşıldığından, HMK'nun 150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
Fer'i müdahale talepleri reddedilen ... Isıtma ve Soğutma Sistem.San. Tic. A.Ş., .... Mek.ve Enerji Sist.Ltd. Şti.ne istinaf öncesi gerekçeli kararın tebliğ edilmesine rağmen fer'i müdahale talebinin reddi kararını istinaf etmedikleri, ... Sanayi Ürün. Tic. Ltd. Şti.nin fer'i müdahale talebinin reddi kararına vaki istinaf talebinin reddine karar verildiği, ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti.nin istinaf incelemesine konu gerekçeli kararın tesisinden sonra vaki fer'i müdahale talebinin reddi kararına karşı istinaf yoluna başvurmadığı, dolayısıyla bu hususun adı geçen fer'i müdahiller yönünden kesinleştiği anlaşıldığından işbu karar başlığında gösterilmemiştir.
Bu açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal gerekçeye, dosyadaki delillere ve heyetin taktirine göre:
HMK'nun 150/5 maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
Alınması gerekli 80,70 TL ilam harcının peşin alınan 853,88 TL TL harçtan mahsubu ile arta kalan 773,18 TL ilam harcının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... Mühendislik İnşaat Ltd. Şti. tarafından sarfedilen 100,00 TL yargılama giderinin, davalı ... Rafineri A.Ş.tarafından sarfedilen 100,00 TL yargılama giderinin, davalı ... Türkiye Enerji A.Ş.tarafından sarfedilen 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
Sarfedilmemiş gider avansının bulunması durumunda karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile karar verildi. 22/02/2022
Bu döküman 5070 Sayılı Kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.