Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-69 (Devralma)
Karar Sayısı : 17-39/626-273
Karar Tarihi : 28.11.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Pelin TEBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Hamburger Recycling Group GmbH
Temsilcisi: Av. Oğuz İSEN
Levent Cad. Mektep Sok. No:8 34330 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Kastaş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tam kontrolünün
Hamburger Recycling Group GmbH tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 16.11.2017 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen 17.11.2017 tarih ve 2017-3-69/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Kastaş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (KASTAŞ) %100 oranındaki
hissesinin ve tam kontrolünün Hamburger Recycling Group GmbH’ye (HAMBURGER)
devredilmesi işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Devredenler ile devralan arasında 18.09.2017 tarihinde imzalanan Hisse Satım ve Alım
Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 2.1 numaralı maddesi uyarınca, devredenler KASTAŞ’ta
bulunan tüm hisselerini ve kontrol imkanı veren tüm haklarını HAMBURGER’e
devredeceklerini taahhüt etmiştir.
(6) Söz konusu işlem, KASTAŞ’ın kontrol yapısında değişikliğe yol açacağından, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) ilgili hükümleri ve 2010/4
sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca,
tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bendinde düzenlenen eşikleri aşması nedeniyle işlemin Kurulumuzun iznine tabi olduğu
anlaşılmıştır.
(7) Prinzhorn Holding GmbH’nin (PRINZHORN) iştiraki olan HAMBURGER (devralan),
topladığı atık kağıtları geri dönüşüm faaliyeti yürüten diğer PRİNZHORN iştiraklerine
(Hamburger Containerboard Grubu) tedarik etmektedir. Bunun yanında üçüncü kişilere
yaptığı satışlar da mevcuttur.
(8) KASTAŞ ise başta kağıt olmak üzere tehlikeli olmayan atıkların alınması, toplaması,
ayrılması ve satılması alanlarında faaliyet göstermektedir. Bu faaliyet sonucunda elde
edilen kağıt geri dönüşüm fabrikalarında ham madde olarak kullanılmaktadır.
Teşebbüsün tedarikçileri arasında atık kağıt şirketleri, büyük matbaalar, kutu üreticileri,
sanayi kuruluşları, okullar ve devlet kurumları yer almaktadır.
17-39/626-273
2/4
(9) 2010/4 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan Bildirim Formunun beşinci maddesinde etkilenen
pazar; “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve a) Taraflardan iki veya daha
fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir
tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst
pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) ilgili ürün pazarları” olarak
tanımlanmaktadır.
(10) Söz konusu dosya bakımından etkilenen pazarlar, tarafların faaliyetleri arasında yatay
örtüşmenin yaşandığı “atık kağıt toplama” pazarı ve dikey örtüşmenin yaşandığı “kağıt
geri dönüşüm” pazarıdır. Öte yandan, inceleme konusu uygulamanın yapılabilecek en
dar pazar tanımlarında dahi rekabetçi endişe yaratmaması nedeniyle, kesin bir ilgili ürün
pazarlarının belirlenmesine gerek görülmemiştir.
(11) Atık kâğıt toplama pazarı tehlikeli olmayan atıkların toplanması kapsamında
değerlendirilmekte olup toplanan bu atıklar tesislerde ayrıştırıldıktan sonra geri dönüşüm
tesislerine temin edilmek üzere satılmaktadır. Bu sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler
kâğıdı ve kâğıda karışmış olan az miktardaki plastik atığı genel olarak atık üreticilerinden
(basım evleri, gazete yayımcıları, endüstriyel üretim fabrikaları, ambalaj üreticileri, ofisler,
süpermarket zincirleri, belediyeler, bankalar vs.) ve diğer toplayıcılardan satın almaktadır.
Çeşitli tür ve kalitede elde edilen bu atık kâğıtlar, kalitelerine ve malzemelerine göre
ayrılmakta, balyalanmakta ve sıkıştırılmaktadır. Sıkıştırılan balyalar bu işlemin ardından,
kâğıdı parçalayıp hamur haline getiren geri dönüşüm tesislerine gönderilmektedir.
(12) Tüm bu sürece bakıldığında, atık kâğıt toplama pazarının çıktısı olan atık kâğıtların,
gerekli formlara sokulduktan sonra geri dönüşüm tesislerinin girdisi haline geldiği
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu iki pazar arasında dikey ilişkinin varlığından söz etmek
mümkündür.
(13) İşbu dosyada devralan konumundaki HAMBURGER, Türkiye’deki faaliyetlerini Çevrim
Atık Toplama, Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. (ÇEVRİM) aracılığıyla yürütmektedir. ÇEVRİM,
2013 yılına kadar Dentaş Ambalaj ve Kağıt Sanayi A.Ş.’nin (DENTAŞ) %99,99 hissesine
sahip olduğu bir iştiraki iken, Mosburger GmbH’nin (MOSBURGER) DENTAŞ’ı
devralmasıyla birlikte PRINZHORN Grubu’na dahil olmuştur1. ÇEVRİM atık kâğıt toplama
faaliyetini Antalya’da bulunan iki tesisi vasıtasıyla ifa etmektedir.
(14) Devre konu KASTAŞ, İzmir ilindeki iki tesisi ile başta kağıt olmak üzere tehlikeli olmayan
atıkların alınması, toplanması, ayrılması ve satılması alanında faaliyet göstermektedir.
KASTAŞ, toplamış olduğu atık kâğıdı geri dönüşüm faaliyetinde bulunan teşebbüslere
toptan şekilde satmaktadır. Bildirim Formunda, KASTAŞ’ın %100 hissesine sahip olduğu
bir iştirakinin (İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım Sanayi ve Ticaret A.Ş.) bulunduğu ve
bu teşebbüsün tasfiye halinde olduğu ifade edilmiştir.
1 İlgili işleme Rekabet Kurulunun 20.02.2013 tarih ve 13-11/154-77 sayılı kararı ile izin verilmiştir.
17-39/626-273
3/4
(15) Öte yandan, PRINZHORN’un Hamburger Containerboard Division ve Dunapack
Packaging Division isimli diğer iki bölümünde atık kâğıtlar geri dönüşüme tabi tutularak
oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretilmektedir. PRINZHORN’un bu
bölümlerinin Türkiye faaliyetleri DENTAŞ ve Eskişehir Oluklu Mukavva Sanayi A.Ş.
(ESKİŞEHİR)2 tarafından yürütülmektedir. DENTAŞ, MOSBURGER tarafından
devralınması sonrasında PRINZHORN bünyesinde işletilmektedir. DENTAŞ’ın Denizli,
Çorlu ve Adana’da olmak üzere üç adet tesisi bulunmaktadır. Denizli ve Çorlu tesisleri
hem geri dönüşüm hem de oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretimi
kapasitesine sahipken, Adana tesisi sadece oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva
kutu üretimi yapmaktadır. ESKİŞEHİR’in Eskişehir ilinde oluklu mukavva karton ve oluklu
mukavva kutu üretimi yapan bir adet tesisi bulunmaktadır.
(16) Bu bilgiler çerçevesinde, devre konu KASTAŞ ile devralan PRINZHORN arasında,
ÇEVRİM’in varlığı düşünüldüğünde yatay, DENTAŞ’ın varlığı düşünüldüğünde ise dikey
örtüşmenin bulunduğu anlaşılmaktadır.
(17) Bildirime konu işlemde yatay anlamda örtüşen pazar, atık kâğıt toplama pazarıdır. Atık
Kâğıt ve Geri Dönüşümcüler Derneği (AGED) Raporları3 incelendiğinde, bu pazarda
Türkiye genelinde yaklaşık 570 toplama ve ayırma tesisinin bulunduğu görülmektedir.
Atık kâğıt toplama pazarının 2015-2016 yıllarına ait büyüklüğü, KASTAŞ ile ÇEVRİM’in
toplamış olduğu atık kâğıt miktarı ve pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Atık Kağıt Toplama Pazarında Türkiye’de Toplanan Toplam Atık Kağıt Miktarı (ton/yıl) ile KASTAŞ
ve ÇEVRİM’in Topladığı Miktar (ton/yıl) ve Pazar Payları (2015-2016)
KASTAŞ ÇEVRİM Türkiye KASTAŞ ÇEVRİM TOPLAM
2015 (…..) (…..) 2.517.000 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) 2.444.000 (…..) (…..) (…..)
(18) Tablo 1’den görüldüğü üzere, yatay örtüşmenin meydana geldiği atık kâğıt toplama
pazarında, işlem sonrasında devralan işlem tarafı PRINZHORN’un pazar payının
%(…..)’e yükseleceği, bu sebeple başvuru konusu işlemin rekabetçi bir endişe
doğurmayacağı değerlendirilmektedir.
(19) Dikey örtüşmenin yaşandığı kâğıt geri dönüşüm pazarında ise AGED raporlarına göre
Türkiye’de yaklaşık 20 teşebbüs faaliyet göstermektedir. 2015-2016 yıllarında Türkiye’de
üretilen toplam kâğıt geri dönüşüm miktarı ile devralan işlem tarafı PRINZHORN’un
Türkiye’deki kâğıt geri dönüşüm işlerini yürüten DENTAŞ’ın ürettiği miktar ve pazar payı
ile atık kâğıt geri dönüşüm pazarında faaliyet gösteren belli başlı teşebbüslerin 2016 yılı
pazar payları aşağıdaki tablolarda sunulmaktadır:
Tablo 2- Kağıt Geri Dönüşüm Pazarında Türkiye’de Üretilen Toplam Çıktı Miktarı (ton/yıl) ile DENTAŞ’ın
Ürettiği Miktar (ton/yıl) ve Pazar Payı (2015-2016)
DENTAŞ Türkiye DENTAŞ
2015 (…..) 2.767.000 (…..)
2016 (…..) 2.894.000 (…..)
2 ESKİŞEHİR 2016’ya kadar Camiş Ambalaj Sanayi A.Ş.’nin bir iştiraki iken, MOSBURGER’in
ESKİŞEHİR’i devralmasıyla (kısmi bölünme yoluyla) birlikte PRINZHORN Grubu’na MOSBURGER çatısı
altında dahil olmuştur (Bkz. Rekabet Kurulunun 27.10.2016 tarih ve 16-35/593-262 sayılı kararı). İlgili
kararda Camiş Ambalaj Sanayi A.Ş.’nin oluklu mukavva kağıt ve kutu üretim ve satış faaliyeti işkolunun
devredilmesi söz konusu olup, devredilen bu işkolu ESKİŞEHİR ticaret unvanı ile varlığını devam
ettirmiştir.
3 AGED tarafından hazırlanan “Türkiye’de Hurda Kağıt Geri Kazanım/Geri Dönüşüm Sektörü 2017 Raporu”
ve “Bölgesel Atık Kağıt Geri Dönüşüm Bilgi Sistemi 2015 Raporu”.
17-39/626-273
4/4
Tablo 3- Kağıt Geri Dönüşüm Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2016 Yılı Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Modern Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
Kipaş Kağıt Sanayi İşletmeleri A.Ş. (…..)
Kahramanmaraş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)
PRINZHORN (DENTAŞ) (…..)
Diğer (…..)
Toplam 100,00
(20) Tablo 2 ve 3’te yer alan bilgiler çerçevesinde, DENTAŞ’ın pazar payının düşük olması ve
pazarda daha büyük veya denk pazar payına sahip çok sayıda rakip teşebbüsün
bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde, işbu devralma işlemi bakımından dikey
örtüşen pazarlarda da rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(21) Yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alınarak, başvuru konusu işlem neticesinde, tarafların
etkilenen pazarlardaki paylarının düşük olması nedeniyle, hâkim durum yaratılması veya
herhangi bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy