T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİTÜRK MİLLETİ ADINA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİKARAR
( Kısmen kabul - kısmen red )
ESAS NO: 2015/1371
KARAR NO: 2021/881
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... -...
DAVA: Menfi Tespit - İstirdat (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/09/2015
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/10/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA ; Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı kooperatifin 2603 numaralı üyesi olduğunu, kooperatif bünyesinde çalışan yetkili personeller hakkında, kooperatifteki usulsüz işlemleri ve tahsilatları nedeni ile ortadan kaybolduğunu, yüzlerce çiftçinin mağdur edildiğini, yapılan müfettiş incelemesinden de herhangi bir sonuç alınamadığını, ayrıca Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin davalı kooperatiften almış olduğu tüm ürünlerin ödemelerinin tamamını peşin olarak veya elde ettiği ürün karşılığı yaptığını, müvekkilinin hesap ekstresi kredi sözleşmeleri gösterilmek suretiyle usulsüzlük yapılan işlemler tesis edildiğini, ortağın imzası taklit edilmek suretiyle, kredi sözleşmesi tanzim etmek ve ortağın kamuya olan güvenini kullanarak daha önce kullanmış olduğu gerçek kredilerde imza eksiği olduğunu veya yapılandırma yapıldığı beyan edilmek suretiyle yeni bir kredi sözleşmesi tanzim etmek veya yapılan ödemeleri borçtan düşmemek şeklinde yolsuzluklar yapıldığını, taraflardan birinin diğerinin aldatması sonucu yapılan sözleşmenin de geçersiz olması ve hile ile müvekkilinin fesada uğratıldığını, müvekkilinin kooperatife borcu olmadığı halde yapılandırma kredisi kullandırıldığını belirterek 25.11.2013 tarih ... numaralı 12.392,75TL bedelli borç yenileme kredisi adı altında düzenlenen sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, yine 26/11/2013 tarihli ... numaralı 14.500,00 TL bedelli nakdi kredi adı altında düzenlenen sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığını ve böyle bir ürün de kullanmadığını, 31/12/2013 tarih ... numaralı 467,80 TL bedelli sigorta primi adı altında düzenlenen sözleşmedeki imzanın da müvekkiline ait olmadığını, böyle bir ürün de kullanmadığını, 25/11/2013 tarih ... numaralı 8.400,00 TL bedelli senet ile ilgili 22.07.2014 tarihli ve ... numaralı müstahsil makbuzu gereği yapılan ödemenin borçtan düşülmediğini bu senetle ilgili müvekkilinin hiçbir borcunun bulunmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, icra takibine konu edilmemesi için tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde, öncelikle müvekkili kooperatif ile davacı arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olmadığını bu nedenle görev yönünden davanın reddi gerektiğini, kooperatiflerin krediler ile ilgili alacak senetleri, kağıtlar ve her türlü taahhütname ve sözleşmelerin ortağın oturduğu veya kooperatifin bulunduğu köy veya mahalle ihtiyar heyetleri tarafından parasız olarak tasdik olduğunu, bu suretle tasdik olunan senet ve belgeler İİK.''nun 38 maddesinde yazılı belgeler hükmünde olduğunu, senetlerin protestoya tabi tutulamayacağını, müracaat halinde tasdik muamelelerinin noterler tarafından da yapıldığını, tasdik edilen belgelerin yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun düzenledikleri belgeler aksi ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğinde olduğunu, davacının peşin ödeme yaptığı iddiasına rağmen senet düzenlenmesi iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, peşin ödeme iddiasının davacı tarafından yazılı delil ve belgelerle ispatı gerektiğini haksız açılan davanın öncelikle görev yönünden ve esastan da reddine karar verilmesini, tedbir kararı verildiği takdirde % 20 tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : İhtarname örnekleri, borç durum raporu, kooperatif kayıtları, kredi sözleşmeleri, soruşturma dosyası imzaya ilişkin bilirkişi raporu, hesap bilirkişisi raporu delil olarak bildirilmiş, celbi gereken kayıt ve belgeler celp edilmiştir.
GEREKÇE: Dava, kooperatif üyesi davacının kooperatifte meydana gelen usulsüzlükler nedeni ile hakkında düzenlenen borç senetlerinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve istirdata ilişkindir.
Davacının, davalı kooperatifin ... numaralı üyesi olup davanın kooperatif ile üyesi arasında olması dikkate alındığında davanın ticari dava olduğu anlaşılmakla görev yönünden yapılan itiraza itibar edilmemiştir. Eldeki davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3.maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Yargılama kapsamında, kooperatif tarafından borç kaynağı olarak dayanılan senetteki imzanın davacının el ürünü olup olmadığı hususunda rapor alınmış, alınan teknik bilirkişi Dr. ... yaptığı inceleme ve değerlendirmeler sonucu düzenlediği 20.01.2021 tarihli raporunda ... Sayılı ... Tarım Kredi Kooperatifi antetli; ... (...) adına düzenlenmiş; 01/09/2014 vade tarihli, 25/11/2013 senet tarihli, 12.392,75 TL. kredi tutarlı ... senet numaralı Kredi Borç Senedi, 01/09/2014 vade tarihli, 15/11/2013 senet tarihli, 2.300 TL kredi tutarlı ... senet numaralı Kredi Borç Senedi, 01/09/2014 vade tarihli, 15/11/2013 senet tarihli, 8.400 TL. kredi tutarlı ... senet numaralı Kredi Borç Senedi ve 01/09/2014 vade tarihli, 26/11/2013 senet tarihli, 14.500 TL. kredi tutarlı ... senet numaralı Kredi Borç Senedi üzerinde atılı bulunan imzaların, ...'in elinden çıktığı kanaatine varıldığını belirlemiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller, nazara alınarak dava konusu edilen ... numaralı senet yönünden rapor alınmamış olması nazara alınarak bu senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda bilirkişiden ek rapor alınmış olup, bilirkişi...0.04.2021 tarihli ek raporunda, Tetkik konusu, ... Sayılı ... Tarım Kredi antetli, ... (...) adına düzenlenmiş, 01/09/2014 vade tarihli, 31/12/2013 senet tarihli, 467,8 TL. kredi tutarlı ... senet numaralı Kredi Borç Senedi üzerinde atılı bulunan imzanın, mevcut mukayese imzalarına kıyasen, ...'in elinden çıkmadığı kanaatine varıldığını belirlemiştir.
13.10.2021 tarihli celsede delil olarak dayanılan ve bekletici mesele yapılan Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı soruşturmasının halen devam etmesi, herhangi bir kamu davasının açılmamış olması nedeniyle hazırlık soruşturmasının sonucunun beklenmesinin iş bu davadaki yargılamayı uzatacağı, davacının iddia ettiği hususların mahkememizce de incelenip değerlendirildiği ve iş bu alacak davasında davacının iddiaları yönünden gerekli araştırmanın mahkememizce yapılmış olması nedeniyle HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak iş bu dava dosyasının sürüncemede kalmaması için Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin beklenilmesinden ve bekletici mesele yapılmasına dair ara karardan vazgeçilmesine karar verilmiştir.Nitekim Mahkememiz tarafından benzer mahiyetteki dosyalarda verilen kararlar Kayseri Bam incelemesinden "esastan red" kararı ile sonuçlanmıştır.
Delillerin toplanmasından sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi ... Üniversitesi İİBF. Öğretim üyesi Prof. Dr. ... yaptığı inceleme ve hesaplamalar sonucu düzenlediği 16/07/2020 tarihli raporunda; davacının ... numaralı senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, ancak Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği müfettişinin yaptığı soruşturmada senet üzerindeki imzayı davacının kabul ettiği, bu senet karşılığında davacının doğrudan bir kredi kullanmadığı, davacı tarafça daha önceden kullanılan kredilerin yapılandırılması sonucu oluşturulduğunu, davacının dava konusu bu senet sebebiyle dava tarihinde 15.671,28 TL borçlu olduğunu, dava tarihinden sonraki dönemlerde davacının bu senet bedelini ödediği ve halihazırda bu senetten davacının borçlu olmadığını, davacının imza inkarında bulunduğu ... numaralı senedin davacıya kullandırılan 14.500 TL nakit kredi için düzenlendiği, senet üzerinde ve tediye fişinde imzasının gözüktüğü, Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği müfettişinin yaptığı soruşturmada bu senetteki ve tediye fişindeki imzanın kendisine ait olduğunu beyan ettiği, dava tarihi itibariyle davacının bu senet sebebiyle 17.887,36 TL borçlu olduğu, dava tarihinden sonraki tarihlerde ödendiği ve borcun kalmadığını, davacının dava konusu yapılan ... numaralı senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği müfettişinin yaptığı soruşturmada da bu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, bahse konu senedin ... Sigorta Şirketine yapılan tarım sigortası ile ilgili olduğunun anlaşıldığı, davacının dava tarihinden önceki 22.07.2014 tarihinde 505,70 TL ödeme yaptığı ve bu borç nedeniyle dava tarihi itibariyle borçlu olmadığını, davacı tarafça dava dilekçesinde senet numarasının ... olarak bildirildiği, ancak daha sonraki beyan dilekçesinde senet numarasının yanlış yazıldığını, doğru numaranın ... olduğunu beyan ettiği, Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği müfettişi tarafından yapılan soruşturma raporunda bahse konu senetteki imzayı davacının kabul ettiği, dava tarihi itibariyle davacının bu senetten 4.082,99 TL borçlu olduğu, dava tarihinden sonra ise çeşitli tarihlerde ödenerek borcun kalmadığını, davacının 22.07.2014 tarihinde teslim etmiş olduğu arpa bedeli olan 16.967,35 TL'nin borcundan düşülmediğini ileri sürdüğü ancak söz konusu bedelin davacının borçlarına mahsup edildiği sonuç ve kanaatine varıldığını belirlemiştir.
28.08.2020 tarihli dilekçe ile davacı davasının istirdat davasına dönüştürmüştür.
Toplanan deliller yapılan yargılama sonucunda; dava konusu edilen ... (...) adına düzenlenmiş 01/09/2014 vade tarihli, 25/11/2013 senet tarihli 12.392,75 TL kredi tutarlı ... senet numaralı kredi borç senedi, 01/09/2014 vade tarihli 15/11/2013 senet tarihli 2.300 TL kredi tutarlı ... senet numaralı kredi borç senedi, 01/09/2014 vade tarihli 15/11/2013 senet tarihli 8.400 TL kredi tutarlı ... senet numaralı kredi borç senedi ve 01/09/2014 vade tarihli 26/11/2013 senet tarihli 14.500 TL kredi tutarlı ... senet numaralı kredi borç senedi üzerinde atılı bulunan imzaların ...'in elinden çıktığı anlaşılmakla, imzaları kendisine ait olan senetlerden dolayı davacının sorumlu olduğu ve borçların ödenerek kapandığı anlaşılmakla davacının ..., ... ve ... numaralı senetler nedeniyle açtığı davasının reddine, dava konusu edilen ... adına düzenlenmiş, 01/09/2014 vade tarihli, 31/12/2013 senet tarihli 467,8 TL kredi tutarlı ... senet numaralı, kredi borç senedi üzerinde atılı bulunan imzanın davacı ...'in elinden çıkmadığı bu sebeple bu senetten dolayı sorumlu olmadığı anlaşılmakla davacının bu senet nedeni ile ödemiş olduğu 505,70 TL'nin ödeme tarihi olan 22/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının, ...nolu senet nedeniyle istirdat davasının kabulü ile 505,70-TL'nin ödeme tarihi olan 22/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının ..., ...ve .... nolu senetler nedeniyle açmış olduğu davasının esastan reddine,
3-Kabul edilen miktar nazara alınarak alınması gereken 34,54 TL harcın peşin alınan 610,71 TL harcın mahsubuna,
4-Ret edilen dava yönünden alınması gereken 59,30 TL karar harcının peşin alınan ve mahsuptan sonra kalan 576,17 TL harçtan mahsubuna artan 516,87 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı 1.091,50 TL posta giderleri ve bilirkişi ücretleri toplam 1.119,20 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre 15,78 TL'lik kısmı ile alınan 34,54 TL harç ile birlikte 50,32 TL yargılama gideri ve 505,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 32,00 TL yargılama giderinin ret oranına göre 30,69 TL'lik kısmı ile ret oranına göre belirlenen 5.288,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-6100 sayılı HMK 120 ve 333.maddeleri gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8- Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203.maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/10/2021
Katip ...
Hakim ...