T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
BAŞKAN :...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :...
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :...
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
D A V A : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin... İçme suyu Projesi, İçme suyu Tesisleri ve İsale hattı 1. Kısım inşaatı yapım işini üstlendiğini, şirket tarafından yüklenilen iş kapsamında kullanılacak boruların temini için davalı şirket ile 11.08.2009 tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, mıştır bu sözleşmenin Satış Sözleşmeli Başlık Maddesinde, Satıcının, Alıcıya 07.08.2009 tarihli teklifinde belirtilen nitelik, miktar, birim ve fiyatlar ile belirtilmiş olan malları, alıcının “ ... İçmesuyu Projesi, İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kısım İnşaatı” işleri için imal etmesi ve Alıcının Bodrum Şantiyesinde kamyon üzeri olarak teslim etmesine ilişkin tarafların yükümlülüklerini içerdiğini, Sözleşmenin 2. Maddesinde ”Satıcı, sözleşme konusu malların imalatı, çapları ve basınç sınıfları ile ilgili olarak DSİ Genel Müdürlüğü Şartnamelerini eksiksiz karşılayacaktır”. Satıcı sözleşmede belirtilen malların TSE ve ISO belgeli olduğunu ve mukavele konusunun standartlara uygunluğunu kabul ve taahhüt eder denilerek davalı tarafından müvekkile teslim edilecek sözleşmeye konu boruların DSİ Genel Müdürlüğü Şartnamelerini eksiksiz karşılayacağı açıkça hükme bağlandığını, davalı tarafın vermiş olduğu taahhüte rağmen DSİ Genel müdürlüğü teknik şartnamesine uygun olmayan karbon içeriği düşük plastik boru teslimi yaparak müvekkil şirketin büyük sıkıntılar yaşamasına ve işin kesin kabulü zamanında yapılamadığını, dava dışı DSİ Genel müdürlüğü tarafından müvekkili şirket aleyhine Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...D. İş. Sayılı dosyası ile delil tespiti talep edilmiş, yerinde keşif sonrası 21.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda “UGETAM tarafından hazırlanan test raporlarında ...Siyah boru numunesi için karbon siyahı miktarının % 0,29 olduğu, ... Siyah boru için % 0,33 olduğunun görüldüğünü, ISO 6964 standardına göre bu tür borularda karbon siyahı miktarının % 2-2,25 değer aralığında olması gerektiğini, deneyler sonucunda elde edilen karbon siyahı miktarlarının her iki boru numunesi için de ilgili standardın öngördüğü değerin çok çok altında olduğu, Karbon siyahı, HDPE borular için güçlendirici özellik taşıdığını, borunun dayanımının yüksek olması, karbon siyahı miktarının boru malzemesi içerisinde, yukarıda belirtilen oranlarda olması ile mümkün olduğunu, deneyler, karbon siyahı miktarının borulara yeterli dayanımı sağlayacak değerlerde olmadığını göstermektedir” dendiğini, müvekkili şirketin sözkonusu borular nedeni ile idare ile yaşanan sorunları en az zararla çözmek adına elinden geleni yapmış ve iyi niyetli yaklaşımlar sergilediğini, bu bağlamda dava dışı idare, müvekkili şirket ve davalı şirket yetkililerinin hazır bulunduğu 19.09.2013-19.02.2014 ve 02.04.2014 tarihlerinde üç toplantı gerçekleştirildiğini, yapılan bu toplantılarda tarafsız bilirkişi olarak ...ın düzenleyeceği rapor sonucu bir mutabakat imzalanacağı konusunda anlaşıldığını, bu görüşmeler sonrası ... tarafından rapor düzenlendiğini, düzenlenen rapor sonucu standartlara uymayan boruların bila bedel değiştirileceği hususundaki 12.07.2014 tarihli yazılı belge ile sözkonusu boruların bila bedel müvekkil şirkete teslim edileceğinin bildirildiğini, davalı şirketin sağlanan mutabakata rağmen sorumluluklarını zamanında yerine getirmemesi üzerine DSİ Genel müdürlüğü 22.10.2014 tarih ve 658601 sayılı yazı ile müvekkil şirketin nam ve hesabına boruların...firmasına yaptırılacağının belirtildiğini, idare tarafından müvekkili şirkete gönderilen 22.10.2014 tarihli yazı üzerine, müvekkili şirket davalı şirket aleyhine Ankara 24. Noterliğinin 03.11.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, ve ayıplı olduğu tespit edilen toplam 4807 m borunun bila bedel müvekkil şirkete teslim edilip edilmeyeceğinin 3(üç) içerisinde yazılı olarak müvekkili şirkete bildirilmesi, aksi takdirde değişecek tüm boruların başka bir firmadan temin edileceği, değişen boru bedeli, nakliye, montaj, işçilik ve sair tüm inşaat işi bedeli ve doğacak diğer tüm masrafların, müvekkil şirketin uğradığı maddi manevi zararların şirketinizden tahsil edileceği ve bu konuda aleyhinize yasal yollara başvurulacağı hususları ihtar ve ihbar edilir dendiğini, çekilen ihtara davalı şirketin cevap vermemesi üzerine müvekkil şirket standartlara uygun olmayan boruların değiştirilmesini dava dışı Şahap YILMAZ ile “HDPE BORU DEĞİŞİMİ” konulu 01.01.2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzaladığını, yine müvekkili şirketin şartnameye uygun olmayan borulardan kaynaklı olarak MUĞLA-Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği ile sorun yaşamış ve belediyeler birliğinin 15.08.2013 tarih ve ...-54/2 sayılı yazısı ile 24.04.2012 ve 17.07.2013 tarihleri arasında 282.532,70 TL zararı olduğu bildirilmiş ve yine bu tarihlerden sonra da dava konusu borular nedeni ile zararı olduğu beyan edilerek bu zararlar müvekkil şirketten talep edildiğini belirterek davalı şirketin teknik şartname ve standartlara uygun olmayan boruları nedeni ile müvekkil şirket idare ile sıkıntılar yaşamış olup uğradığı zararı kesin olarak belirli olmadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah haklarımız saklı kalmak kaydı ile 50.000 TL. bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın açılan davaya dayanak gösterdiği gerek Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği gerekse DSİ tarafından davacı yana bildirilen 15.08.2013 ve 19.09.2013 tarihlerinin müvekkil şirket tarafından üretilen boruların sözde ayıplı olduğunu öğrendiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği bu durumda davacının açtığı davanın zaman aşımına uğradığını, ayrıca müvekkilinin üreterek yüklenici tarafa sevkiyatını yaptığı boruların dava dışı DSİ tarafından teşkil ettirilen heyetçe yapılan test, muayene ve deneyler sonucu tespit edilmiş ve ilgili heyetçe standartlara uygun bu boruların işin yapıldığı yere sevkinin uygun olduğu belirtilmiştir, İlgili hat üzerinde davacının iddia ettiği bir problem var ise bu problemlerin yanlış döşeme, projeye uygun ATÜ de boru döşenmemesinden ve vantuz vanalarının doğru bir şekilde tekniğe ve fenne uygun olarak kullanılmamasından kaynaklı olduğu, davacı tarafın belirttiği üzere DSİ Genel müdürlüğü tarafından müvekkil şirket yetkilisinin içinde bulunmadığı bir komisyon tarafından numune alınmış olup, UGETAM Test laboratuvarlarında yaptırılan testleri kabul etmediklerini, borularda olması gereken karbon siyahı miktarının daha ziyade yer üstünde kullanılan ve güneş alan ortamlarda önemli olduğu ve mevcut durumda yer altına döşenen borularda karbon karası eksikliğinin bir problem oluşturmayacağı, davacının dayanak gösterdiği 11.08.2009 tarihli sözleşmenin 4. Maddesi satıcının yükümlülükleri başlıklı maddesinde “İmalat hatalarına karşı satıcının alıcıya karşı garanti süresi 2 Yıl” olarak belirtilmiştir. 11.08.2009 tarihinden sonra 2 yıl süre geçmiş olduğundan bu madde gereğince müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, belirtilen sebeplerden dolayı müvekkil şirkete yükletilebilecek herhangi bir sorumluluk, kusur ve zarar bedelinin söz konusu olmadığını, açılan davanın esas yönünden reddine karar verilmesini, masraflarla ücreti vekâletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca... İçmesuyu Projesi, İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kısım İnşaatı yapım işi için imzalanan sözleşme ve sözleşme ekleri, teknik şartname, T.C Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçme Suyu Dairesi Başkanlığında bulunan... İçmesuyu Projesi, İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kısım İnşaatı yapım işine ilişkin tüm evrak, bilgi ve belge örnekleri, müvekkili şirket ve davalı şirket arasında akdedilen 11.08.2009 tarihli satış sözleşmesi, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2014/19 D. İş sayılı dosyası, Davalı şirket tarafından müvekkil şirkete teslim edilen ve boruların bila bedel değiştirileceğini gösteren 12.07.2014 tarihli belge, DSİ Genel Müdürlüğü tarafından müvekkil şirkete gönderilen 22.10.2014 tarih ve ... sayılı yazı, Müvekkili şirket tarafından davalı şirket aleyhine keşide edilen Ankara 24. Noterliği' nin 03.11.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname örneği, Müvekkili şirket ve dava dışı ... ile "HDPE BORU DEĞİŞİMİ" konulu 01.01.2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi, Muğla Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği ile sorun yaşamış ve Belediyeler Birliğinin 15.08.2013 tarih ve ... sayılı yazısı ve konu ile ilgili tüm bilgi ve belgeler, Keşif, bilirkişi incelemesi ve raporu, tanık beyanları, yemin beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.
Aydın DSİ.21 . Bölge Müdürlüğüne yazı yazılarak kapatılan Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliğinin yerine kayyim olan kurumun neresi olduğunun bildirilmesi ayrıca davaya konu... İçme Suyu Projesi , İçme Suyu Tesisleri ve isale hattı 1. Kısım inşaat işleri ile ilgili 15/08/2013 tarih ve 8... sayılı yazı ve bu konu ile ilgili tüm bilgi ve belgeler
Davacı hakkında Ankara 7. ATM.nin ... Esas sayılı dosyası ile İflasına karar verildiğinden İİK.nın 194.maddesi uyarınca davanın müflisin ikinci alacaklılar toplanmasından 10 gün sonraya kadar devam etmek üzere durdurulmasına karar verilmiştir.
Ankara 7. ATM'ye müzekkere yazılarak...Esas sayılı dosyanın kesinleşme şerhli bir örneği istenmiş, dosyanın Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir.
Ankara 21. İcra Müdürlüğüne yazı yazılarak müflis ...'nin ikinci alacaklılar toplanmasının yapılıp yapılmadığının yapılacak ise tarihinin ne olduğu sorulmuştur.
Dava, Eser Taahhüt ve Sanayi A.Ş. hakkında Ankara 7. ATM'nin... esas...karar sayılı 22/11/2017 tarihli karar ile iflas kararı verildiği anlaşılmakla İİK'nun 194. Maddesi gereğince Ankara 21. İcra Müdürlüğü'nün... İflas sayılı dosyasında yapılacak olan ikinci alacaklılar toplantı tarihinden 10 gün sonrasına kadar iş bu davanın durdurulmasına, İşbu dava hakkında durma kararı verildiğinden dava dosyasının duruşmadan çekilmesine, karar verilmiştir.
Ankara İflas İdaresi ... iflas sayılı dosyasında ....dosyasının kapatılmasına karar verildiği anlaşılmakla dosya ele alınarak yargılamasına kaldığı yerden devam edilmesine, 11/10/2023 tarihinde karar verilmiştir.
Davacının bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılarak "HMK'nun 222 ve TTK'nun 83. maddesi gereği tüm ticari (2012-2015 yılları arası anılan yıllar dahil) kayıt ve defterlerin ibrazı, ibrazı mümkün değilse nedenleriyle birlikte bilirkişi incelemesine hazır edilecek açık adresin ve bu adreste ticari defter ve kayıtları bilirkişiye sunacak kişinin ad, soyad ve telefon numarasının bildirilmesi için 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmadığı taktirde HMK'nun 222. ve TTK'nun 83. maddeleri gereği defter ibrazından kaçınmış sayılacağının ve HMK'nun 94/2 maddesi gereği defter deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve mevcut dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtarına," şeklinde davacı vekiline tebligat çıkarılmasına, ticari defterler sunulur veya yeri bildirilir ise ticari defterlerde inceleme yapılmasının ticari defterler sunulmaz veya yeri bildirilmez ise işlemsiz iadesinin istenilmesine, a-HMK'nun 266. Maddesi, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının davalının adresinin bulunduğu yerin bağlı bulunduğu bilirkişi listesinden re'sen seçilecek bir muhasebeci-mali müşavir, 1 nitelikli hesap uzmanı, bir malzeme ve metalurji mühendisi, bir inşaat mühendisi bilirkişileri seçilmesine, Bilirkişiye HMK 268 maddesi gereği davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, Dava dosyasının aslının talimat mahkemesi kanalı ile bilirkişi heyetine tevdi edilmesine ve bilirkişi tarafından rapor ibraz edildiğinde dava dosyası ile birlikte mahkememize iade edilmesi istemi ile bu mahkemeye talimat yazılmasına, karar verilmiştir.
Ankara 10 Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, Metalurji ve Malzeme Müh. Böl. Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... Mali Müşavir ... Nitelikli Hesap Uzmanı ... İnşaat Mühendisi ...tarafından düzenlenen 17/09/2024 tarihli raporda özetle; "1-Yapılan işte kullanılan HDPE borularındaki olması gereken karbon siyahı miktarının standartlarda verilen değerlerin çok altında olduğu, bu haliyle ayıplı olduğu ve ayıbın da gizli ayıp mahiyetinde olduğu, 2- Dava dışı idare, Davacı şirket ve davalı şirket yetkililerinin hazır bulunduğu 19.09.2013-19.02.2014 ve 02.04.2014 tarihlerinde üç toplantı yapıldığı, taraflarca tespit edilen gizli ayıbın giderilmesi için TTK 18/3. maddesindeki usul gereğince davacı tarafından Ankara 24. Noterliğinin 03.11.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 07.11.2014 tarihinde bildirimin tebliğ edildiği, TBK m. 223/II uyarınca gizli ayıbın zamanaşımı süresi içerisinde hemen (dürüstlük kuralı ve halin gereklerine göre uygun süre içerisinde) bildirimin yapılmış olduğu, 3- HMK'nun 273. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, Davacının ticari defterlerinin Açılış ve Kapanış tasdiklerinin olduğu, Davacının ticari defterlerinin, lehe veya aleyhe delil olma durumunun olduğu, Davalının davacıdan 2.378,88 TL alacaklı olduğu, davalı alacağının dava konusu sözleşmeden kaynaklı olup olmadığının Mahkemenin takdirinde olduğu, 4- 07.08.2009 Tarihinde DSİ Genel Müdürlüğü ile Ana Yükleyici olan ... arasında imzalanan , Daha sonra Davacı .... A.Ş tarafından devralınan işin sözleşmesinde "Boruların kamyon üzerinde şantiyede teslim alınacağı , DSİ Genel Müdürlüğünün tüm şartnamelerini eksiksiz karşılayacağı hükme bağlanmıştır." Dolayısıyla aynı işin bünyesinde yer alan Davalı tarafından imal edilerek boru satın alınma işinin bu maddeleri aynen karşılaması gerektiğinin" açık olduğu, 5- 4807 metre boru imalatı ve boru döşenmesi için Davacı Yüklenici ... ve San. A.Ş ile Dava dışı ... arasında 01.01.2015 tarihli Sözleşme ile "... İçmesuyu Projesi tesisleri ve İsale Hattı 1.Kısım Yalı Hattı Boru Değişim İşleri kapsamında 3 adet taşeron hakedişi yapılarak KDV ve tevkifatlar dahil olmak üzere IV-1 bölümünde hesaplamalar yapılarak 840.085,36 TL ödeme yapıldığı, dava konusu ayıptan kaynaklanan zararın 840.085,36 TL olduğu, 6-Davacının dava konusu zararın azalmasında veya engellenmesinde bir yükümlülüğü ve müterafik kusurunun bulunmadığı" belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı taraflarca yapılan itiraz nedeniyle dosya bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesi istenmiş, 02/12/2024 tarihli raporda özetle; "1-Yapılan işte kullanılan HDPE borularındaki olması gereken karbon siyahı miktarının standartlarda verilen değerlerin çok altında olduğu, bu haliyle ayıplı olduğu ve ayıbın da gizli ayıp mahiyetinde olduğu, 2- Dava dışı idare, Davacı şirket ve davalı şirket yetkililerinin hazır bulunduğu 19.09.2013-19.02.2014 ve 02.04.2014 tarihlerinde üç toplantı yapıldığı, taraflarca tespit edilen gizli ayıbın giderilmesi için TTK 18/3. maddesindeki usul gereğince davacı tarafından Ankara 24. Noterliğinin 03.11.2014 tarih 25952 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 07.11.2014 tarihinde bildirimin tebliğ edildiği, TBK m. 223/II uyarınca gizli ayıbın zamanaşımı süresi içerisinde hemen (dürüstlük kuralı ve halin gereklerine göre uygun süre içerisinde) bildirimin yapılmış olduğu, 3- HMK'nun 273. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, Davacının ticari defterlerinin Açılış ve Kapanış tasdiklerinin olduğu, Davacının ticari defterlerinin, lehe veya aleyhe delil olma durumunun olduğu, Davalının davacıdan 2.378,88 TL alacaklı olduğu, davalı alacağının dava konusu sözleşmeden kaynaklı olup olmadığının Mahkemenin takdirinde olduğu, 4- 07.08.2009 Tarihinde DSİ Genel Müdürlüğü ile Ana Yükleyici olan ... arasında imzalanan , Daha sonra Davacı ...ve San. A.Ş tarafından devralınan işin sözleşmesinde "Boruların kamyon üzerinde şantiyede teslim alınacağı , DSİ Genel Müdürlüğünün tüm şartnamelerini eksiksiz karşılayacağı hükme bağlanmıştır." Dolayısıyla aynı işin bünyesinde yer alan Davalı tarafından imal edilerek boru satın alınma işinin bu maddeleri aynen karşılaması gerektiğinin" açık olduğu, 5- 4807 metre boru imalatı ve boru döşenmesi için Davacı Yüklenici ... San. A.Ş ile Dava dışı ...arasında 01.01.2015 tarihli Sözleşme ile "... İçmesuyu Projesi tesisleri ve İsale Hattı 1.Kısım Yalı Hattı Boru Değişim İşleri kapsamında 3 adet taşeron hakedişi yapılarak KDV ve tevkifatlar dahil olmak üzere kök raporun IV-1 bölümünde hesaplamalar yapılarak 840.085,36 TL ödeme yapıldığı, dava konusu ayıptan kaynaklanan zararın 840.085,36 TL olduğu, 6- Davacının dava konusu zararın azalmasında veya engellenmesinde bir yükümlülüğü ve müterafik kusurunun bulunmadığı, 7- Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasının Ankara 34. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ve derdest olduğu, Bodrum 5. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasının derdest olduğu, davaların iş bu dava tarihinden sonra açılmış oldukları, yargılamalarının devam ettiği, zarar miktarının belirlenmediği ve davacıdan rücuen tahsil edilmediğinden zarara ilişkin bir değerlendirme ve hesaplama yapılamadığı, 8- Devlet Su İşleri Genel Müdürlünden gelen yazı cevabı ile Türkiye Halk Bankası A.Ş. Başkent Kurumsal Şubenin 02/03/2012 tarihli, ... numaralı 1.000.000,00 TL tutarındaki, 02/03/2012 tarihli,... numaralı 820.000,00 TL tutarındaki ve 13/09/2010 tarihli, .../... numaralı 400.000,00 TL tutar olmak üzere toplam 2.220.000,00 TL'nin kesin teminat mektuplarının nakde çevrilerek kesin hakediş alacağı olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tahsil edildiği, Davacının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen dava dosyalarının incelenmesinde Ankara 34. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası üzerinden verilen teminatların bedelsiz kaldığının tespitini talep edildiği, davacının zararına ilişkin olduğu belirtilen teminatların bedelsiz kaldığına dair davanın derdest olduğu anlaşıldığından işbu teminatların zarara dahil edilip edilmeyeceği konusunda nihai taktirin Mahkemeye ait olduğu" belirtilmiştir.
Davacı vekili 11/02/2025 tarihli dilekçesi ile "Süresi içerisinde talebimizi 3.010.085,36 TL. Arttırdığımızın kabulü ile, Fazlaya ilişkin tüm talep, dava ve şikayet haklarımız saklı tutulmasına, Davamızın kabulüne, 3.060.085,36 TL. bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz" şeklinde beyanda bulunarak dava dosyasındaki taleplerini arttırmış, eksik nispi harcı yatırmış ve dilekçenin bir örneği davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
5235 sayılı Kanun'un 5/3 maddesi uyarınca dava değeri itibariyle dosyanın mahkememiz heyetine tevdine karar verilmiş olup yargılamaya mahkememiz heyetince devam edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davacı taraf davacının ... İçme suyu Projesi, İçme suyu Tesisleri ve İsale hattı 1. Kısım inşaatı yapım işini üstlendiğini, davacı şirket tarafından yüklenilen iş kapsamında kullanılacak boruların temini için davalı şirket ile satış sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmeye konu boruların DSİ Genel Müdürlüğü Şartnamelerini eksiksiz karşılayacağı açıkça hükme bağlandığını, uygun olmayan karbon içeriği düşük plastik boru teslimi yaparak davalı şirketin teknik şartname ve standartlara uygun olmayan boruları nedeni ile zararı bulunduğundan bahisle alacak talebinde bulunmuştur.
Davalı ... Boru San A.Ş. Ayıp olmadığını, , davacının dayanak gösterdiği 11.08.2009 tarihli sözleşmenin 4. Maddesi satıcının yükümlülükleri başlıklı maddesinde “İmalat hatalarına karşı satıcının alıcıya karşı garanti süresi 2 Yıl” olarak belirtilmiştir. 11.08.2009 tarihinden sonra 2 yıl süre geçmiş olduğundan bu madde gereğince davalının davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.
Mahkememiz dosya kapsamında taraf delilleri toplamıştır. Bilirkişi incelemesi yapmış ve bilirkişi raporu ve ek rapor almıştır.
- Davacının talep sonucunu belirli hale getirmesi sonrası dava dilekçesinde nihai talep sonucu;
Davacının dava dilekçesi belirsiz olduğundan talep sonucunun açıklanması istemiş olup davacı 04/11/2015 tarihli beyan dilekçesi ile; sözleşmeye aykırı şekilde imal edilen borular için ödenen bedel için 10.000,00 TL, boruların sökülerek çıkartılması için harcanan emek ve davacı şirketin uğradığı zaman kaybı, boruların sökülmesi için fazladan yapmak zorunda kaldığı masraflar nedeni ile 10.000,00 TL, davacı şirket ile dava dışı... Firması ile yeniden DSİ Genel Müdürlüğü Standartlarına uygun şekilde boru imali için alt yüklenici sözleşmesi yapılması dava dışı firmaya imal edeceği boruların bedeli için ayrıca ödemede bulunduğu için 10.000,00 TL, davacı şirketin ikinci kez boru döşemek için işçi ve iş makinesi çalıştırmak zorunda kalmasından kaynaklı 10.000,00 TL, hak edişlerin geç ödenmesi sebebi ile 10.000,00 TL olarak açıkladığı görülmüştür.
- Sözleşmenin ve akabinde gelişen olayların değerlendirilmesi;
07.08.2009 Tarihinde DSİ Genel Müdürlüğü ile Ana Yükleyici olan ... arasında imzalanan , Daha sonra Davacı .... ve San. A.Ş tarafından devralınan işin sözleşmesinde "Boruların kamyon üzerinde şantiyede teslim alınacağı , DSİ Genel Müdürlüğünün tüm şartnamelerini eksiksiz karşılayacağı hükme bağlanmıştır." Dolayısıyla aynı işin bünyesinde yer alan boru satın alınma işinin bu maddeleri aynen karşılaması gerektiği görülmektedir.
Davacı şirket ve davalı şirket yetkililerinin hazır bulunduğu 19.09.2013-19.02.2014 ve 02.04.2014 tarihlerinde üç toplantı gerçekleştirilmiştir, yapılan bu toplantılarda tarafsız bilirkişi olarak...’ın düzenleyeceği rapor sonucu bir mutabakat imzalanacağı konusunda anlaşılmıştır. Bu görüşmeler sonrası ...tarafından düzenlenen raporda; Km: 0 + 900 Km: 1 + 043 arası PE 315 PN 16 Boru, Km: 1 + 043 Km: 1 + 200 arası PE 315 PN 10 Boru, Km: 4 + 201 Km: 5 + 608 arası PE 315 PN 10 Boru, Km: 8 + 700 Km: 9 + 889 arası PE 315 PN 16 Boru, Km: 9 + 889 Km:11 + 800 arası PE 250 PN 16 Boru boruların bila bedel değiştirilmesi gerektiği gerektiği belirlenmiştir.
4807 metre borunun değiştirildiği Davac... ve San. A.Ş - MUSKİ -...U ve DSİ 213. Şube Müdürlüğü tarafından 03.11.2015 tarihinde tutanak altına alındığı görülmüştür.
Dava dışı D.S.İ Genel Müdürlüğünün Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesine delil tespiti talebi üzerine ... D.İş. dosyasında bulunan yerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda “TÜRK AKREDİTASYON KURUMU tarafında akredite edilmiş UGETAM (Uluslararası Gaz Eğitim ve Teknoloji Araştırma Merkezi) tarafından 21.05.2014 tarihinde hazırlanan deney raporu incelendiğinde;... Siyah boru numunesi için karbon siyahı miktarının % 0,29 olduğu,... Siyah boru için % 0,33 olduğu görülmektedir. ISO 6964 standardına göre bu tür borularda karbon siyahı miktarının % 2-2,25 değerinde olması gerekmektedir. Deneyler sonucunda elde edilen karbon siyahı miktarlarının her iki boru numunesi için de ilgili standardın öngördüğü değerin altında olduğu görülmektedir. Karbon siyahı, HDPE borular için güçlendirici özellik taşımaktadır. Borunun dayanımının yüksek olması, karbon siyahı miktarının boru malzemesi içerisinde, yukarıda belirtilen oranlarda olması ile mümkündür. Yapılan testler sonucu, karbon siyahı miktarının borulara yeterli dayanımı sağlayacak değerlerde olmadığını göstermektedir” şeklinde tespitte bulunulmuştur.
Bilirkişi raporu ve delil tespiti raporu uyarınca yapılan işte kullanılan su borularındaki olması gereken karbon siyahı miktarının standartlarda verilen değerlerin çok altında olduğu, bu haliyle ayıplı olduğu ve ayıbın da gizli ayıp mahiyetinde olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından Ankara 24. Noterliğinin 03.11.2014 tarih 25952 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıplı olduğu tespit edilen toplam 4807 m borunun bila bedel teslim edilip edilmeyeceğinin 3 (üç) içerisinde yazılı olarak bildirilmesi, aksi takdirde değişecek tüm boruların başka bir firmadan temin edileceği, değişen boru bedeli, nakliye, montaj, işçilik ve sair tüm inşaat işi bedeli ve doğacak diğer tüm masrafların, davacı şirketin uğradığı maddi manevi zararların şirketinizden tahsil edileceği ve bu konuda aleyhinize yasal yollara başvurulacağı hususları ihtar ve ihbar edildiği, ihtarnamenin 07.11.2014 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
-Zamanaşımına ve ayıp ihbarına ilişkin değerlendirmede;
Dava dışı idare, davacı şirket ve davalı şirket yetkililerinin hazır bulunduğu 19.09.2013-19.02.2014 ve 02.04.2014 tarihlerinde üç toplantı yapıldığı, bu sürede ayıbın tespiti için rapor alınma süreci ve dava dışı idarenin yapacağı idari iş ve eylemler süreci birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından, taraflarca tespit edilen gizli ayıbın giderilmesi için TTK 18/3. maddesindeki usul gereğince davacı tarafından Ankara 24. Noterliğinin 03.11.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 07.11.2014 tarihinde bildirimin tebliğ edildiği, davalının ise davacıya sunmuş olduğu 12/07/2014 tarihli dilekçe de ayıbın giderileceğine dair beyan sunması karşısında davalının ayıp ihbar süresi ve zamanaşımı süresini geçtiğini iddiası hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğundan talep uygun görülmemiştir.
-Hesaplamaya dair değerlendirmede;
Alınan bilirkişi raporu ve raporunda; davacı tarafından ihtarname ile ayıplı boruların değiştirilmesi gerektiği ihtar edildiği, davalı tarafından ihtarnameye cevap vermediği, davacı tarafından işin dava dışı... ile “HDPE BORU DEĞİŞİMİ” konulu 01.01.2015 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı ve sözleşme bedelinin 734.340,50 TL olduğu, sözleşme kapsamında KDV ve tevkifatlar dahil olmak üzere hak ediş ödemeleri olarak 840.085,36 TL ödendiği, dava konusu ayıptan kaynaklanan zararın 840.085,36 TL olduğu hesaplandığı ve başka bir zararın hesaplamadığı ve davacı tarafından talep konusu sair zararlar ispatlanmadığı görülmüştür. Anılan açıklamalar uyarınca 840.085,36 TL alacağın kabulüne sair dava dilekçesinde yer alan taleplerin reddine karar verilmiştir.
-Davacı tarafın teminat mektubu ile ıslah ile yapılan ilgili istemin değerlendirilmesi;
Islah, taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine denir (HUMK mad.83, HMK mad.176) (Prof.Dr.Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001,s 3965). Islah müessesesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkandır. Zira bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşılabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumu yardımı ile artık bu itirazı davet etmeksizin yapabilmektedir. (Prof.Dr.Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuk, C.I.II.B,5, İstanbul 1992 s.534.)
Kural olarak; dava açıldıktan sonra sebebinde, konusunda, delillerde ve diğer hususlarda usulüne ilişkin işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi davanın konusunda da ıslah mümkündür. Ne var ki; ıslahla kastedilen dava konusu edilen hususların genişletilmesi veya değiştirilmesidir. Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. (HGK'nun 26.09.2011 tarih, 2011/1-364 E.- 2011/453 K.sayılı ilamı) Bu durumda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de yeni dava konusu, önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Dolayısıyla ıslahla, dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir.
Açıklanan gerekçeler ile davacı dava dilekçesinde yer almayan teminat mektupları ile ilgili istemin ıslah ile eklemek suretiyle dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmeye çalıştığından ve ilgili talebe kanun cevaz vermediğinden ıslah istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve geçersiz bir ıslah olarak değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan, ıslah işlemi geçersiz olup, hiç yapılmamış sayılacağından, ıslah ile artırılan tutar dava değerine dahil olmamıştır. Bu halde, gerek vekalet ücretinin belirlenmesi gerekse de taraflarca yapılan yargılama giderlerinin paylaştırılması açısından, ıslah ile artırılan tutarın dikkate alınmadan hüküm sonucu tesis edilmesi gereklidir. (Benzer mahiyette Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2018/7348 E. 2018/22253 K. Sayılı ilamı bulunmaktadır.) Anılan kıstaslar çerçevesinde yargılama gideri hesaplanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının davasının kısmen kabulü ile;
1-840.085,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının teminat mektubu ile ilgili ıslah istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 57.386,23-TL nispi karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 853,88-TL peşin harç ile 51.405,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 52.258,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.127,35-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 27,70-TL başvurma harcı, 853,88-TL peşin dava harcı ve 51.405,00-TL peşin dava harcı olmak üzere toplam 52.286,58-TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 494,20-TL posta gideri, 5,75-TL KEP gideri, 1.059,17-TL talimat gidiş-dönüş posta gideri ve 16.000,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 17.557,12-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre belirlenen 16.679,26-TL'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 90,00-TL posta giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 4,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 129.611,95-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı, davanın başında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/10/2025
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır