T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO :...
HAKİM :...
KATİP : ...
DAVACI : 1- ...
DAVACI : 2- ...
DAVACI : 3-...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; " 09.06.2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında 38 ...plakalı araç içersinde yolcu olarak bulunan davacılar murisinin vefat etmesinden dolayı davacıların destek kaybına ve manevi zarara uğradığını, davaya konu alacağın yargılama ile belirlenmiş likit bir alacağa dayandığını, ayrıca davalının bu alacağı 05.11.2010 tarihinde temerrüde düşürdüğünü ve 01/12/2010 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte ödemesi gerektiğini, kaza sonrası alınan kusur raporunda sürücü ...'nun %70, İşveren ... Metal'in de % 30 kusurlu bulunduğunu, ıslah talebi doğrultusunda toplam 203.394,30 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminata hükmettiğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından 175.000,00 TL ödendiğini, müteveffanın yolcu olarak bulunduğu ve kaza yapan aracın kasko sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... nolu sigorta poliçesinde, ölüm haline 5.000,00 TL, İMM teminatı kapsamında ise 50.000,00 TL teminat sunduğunu, Ferdi kaza ölüm teminatındaki 5.000,00 TL nin 16.08.2010 tarihindeki başvuruları neticesinde ödendiğini, İMM teminatı için 05.11.2010 tarihli yapılan başvurunun davalı şirket tarafından gereksiz itirazlarla reddedildiğini, davalının bu parayı ödemesi gerektiğinin gerek kasko poliçesi ile gerekse 3. İş Mahkemesi kararı ile sabit olduğunu, alacağın mahkemece belirlenmiş olmasına rağmen yapılan başvuruda yinc netice alınamadığını ve Kayseri 7. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe ve borca itiraz ederek takibi durdurduğunu belirtmiş; yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı Kayseri 7. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyasına davalı borçlunun yaptığı itirazın iptalini, alacağın mahkemece belirlenen bir alacak olmasından dolayı icra takibine kötü niyetli itiraz edildiğinden borçlu aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " müvekkil sigorta şirketi nezdinde ... Nak. Day. Tük. Mal. Gıda ve pet. Ürün. Ltd. Şti. adına kayıtlı 38 ... plakalı araç için düzenlenen ...-1 nolu kasko poliçesi bulunduğunu, sigorta poliçesinde ihtiyari mali mesuliyetin kaza başı maddi teminat limiti 50.000,00-TL olarak belirlendiğini, dava konusu kaza ile ilgili müvekkil şirket aleyhine açılmış ve derdest 9 adet dava mevcut olduğunu, müvekkil aleyhine açılan bu davalar ile toplam 323.000,00-TL tazminat talepli davaların ikame edildiğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza başı 50.000,00-TL olarak belirlendiğini ve bu nedenle proporsiyon hesabı yapılmasının zaruriyet gerektirdiği ve davanın reddedilmesi gerektiğini, davaya konu alacağın likit olmadığından ve proporsiyon hesabının yapılması gerektiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmesinin talep edilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, faiz talebinin ön koşulunun davacının muaccel hale gelen bir alacağa sahip olması ve bu alacak nedeni ile davalı şirketi BK.nun 117. Maddesi ve devamı uyarınca temerrüde düşmesi gerektiğinden, öncesinde sigorta şirketine hiçbir talepte bulunulmadığından kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddedilmesi gerektiğini, avans faizi talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirtmiş bu nedenlerden dolayı davanın reddini, aleyhe açılan bu davanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden temerrüdün söz konusu olmadığına, aleyhe masraf, faiz ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 3. İş Mahkemesinin ...Esas ... Karar dosyasının ve ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
Kayseri 2. İş Mahkemesinin ... Esas, ...Esas,... Esas,... Esas, ... Esas, ...Esas ve ...Esas(bozularak ...) sayılı, ...Esas sayılı dosyalarının celp edildiği görüldü.
Kayseri 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesine yazı yazılarak... Esas sayılı ve ...Esas sayılı dosyalarının celp edildiği görüldü.
Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasının, ...Esas sayılı dosyasının, ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
Kayseri 1. İş mahkemesinden 2010/492 Esas sayılı dosyasının, ... Esas sayılı dosyasının, ... Esas sayılı dosyasının ve ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
Kayseri Kapatılan 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM bilirkişi ...'ın 01/12/2024 tarihli raporunda özetle;
Dosya içerisinde yer alan belgeler ile dosya kapsamında değerlendirilen Kayseri 7. İcra Dairesinin... sayılı dosyası incelenmiş olup, sigorta şirketinden talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminat talebi buna bağlı olarak işletilmiş 18.738,54-TL faiz alacağının olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Dair raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi ve rapordaki maddi hataların giderilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmasına kararı verildiği, SMMM bilirkişi ...'ın 01/12/2024 tarihli raporunda özetle;
Dosya içerisinde yer alan belgeler ile dosya kapsamında değerlendirilen Kayseri 7. İcra Dairesinin ... sayılı dosyası incelenmiş olup, sigorta şirketinden talep edilen 50.000,00 TL manevi tazminat talebi ile buna bağlı olarak işletilmiş 19.935,42 TL faiz alacağının olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Dair raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, aktüerya bilirkişi ...'ün 16/10/2024 tarihli raporunda özetle;
Davalı sigorta şirketinin garameten sorumlu olduğu tazmininat tutarı:
-Davacı ... yönünden 3.703,42 TL
-Davacı ... yönünden 1.467,83 TL
-Davacı ... yönünden 1.544,94 TL olduğu kanaatinde raporunu sunduğu görülmüştür.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce aktüerya bilirkişi ...'den ek rapor tanzimi istenilmiş, 12/05/2025 tarihli ek raporunda özetle;
Kök raporumuzdaki tespit ve hesaplamalarımızda bir değişiklik bulunmadığı hususlarında raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, davacılar vekilinin beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davacı vekili 09/07/2013 tarihinde davalı sigorta sigorta şirketinin İMM sigortacısı olduğu 38 ...plakalı aracın karıştığı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacılar murisi ...’ın vefat ettiğini, murisin ölümü ile davacıların destek zararına uğradığını, davacı destek görenler tarafından araç işleteni, trafik sigortacısı ve desteğin çalıştığı işyerine karşı açılan maddi ve manevi tazminat istemli davanın Kayseri 3. İş Mahkemesinin ...E. ... K. sayılı dosyasında hüküm altına alındığını, trafik sigortacısı tarafından poliçe limiti 175.000,00 TL’nin ödendiğini, bakiye destek zararı ile manevi zararların ise henüz ödenmediğini, davalı sigorta şirketinin aracın İMM sigortacısı olması sebebiyle bakiye destekten zararından ve manevi zarardan poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla sorumlu olduğunu, davalının sorumlu olduğu tazminatların tahsili amacıyla Kayseri 7. İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasında başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Kayseri 3. İş Mahkemesinin ...E. ... K. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacısının..., ... ve..., davalısının ..., ... Nakliyat... Ltd. Şti., ... Metal ve Ev Gereçleri Tektstil San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Sigorta AŞ., davanın konusunun Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat istemli alacak davası olduğu, yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 27/12/2012 tarihli kararı ile maddi ve manevi tazminata karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 11/07/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Kazaya karışan 38 ...plakalı aracın ZMMS sigorta poliçesinin dosya arasında bulunduğu, incelenmesinde; sigortacısının ... Sigorta Aş., sigortalısının ... Nakliyat... Ltd. Şti. olduğu, aracın ... poliçe numarası ile 09/06/2010 kaza tarihini kapsar şekilde 05/08/2009-05/08/2010 vadeli olarak sigortalandığı, poliçede kişi başına teminat limitinin kaza tarihi itibariyle kişi başına 175.000,00 TL kaza başına 875.000,00 TL (sağlık ve tedavi giderleri ile sakatlık ve ölüm için ayrı ayrı) olduğu görülmüştür.
Kazaya karışan 38 ...plakalı aracın İMMS sigorta poliçesinin dosya arasında bulunduğu, incelenmesinde; sigortacısının ... Sigorta Aş., sigortalısının ... Nakliyat... Ltd. Şti. olduğu, aracın 17460258 poliçe numarası ile 09/06/2010 kaza tarihini kapsar şekilde 06/03/2010-06/03/2011 vadeli olarak sigortalandığı, poliçede ihtiyari mali sorumluluk miktarının maddi/manevi 50.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Davaya konu kazada zarar gören davacıların ikame ettikleri davalarda hüküm altına alınan maddi tazminatlar toplamı 845.962,57 TL’dir. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limitinin 175.000,00 TL olduğu, trafik sigortasını aşan ve davalı ... Sigorta Aş. tarafından temin edilen İMM poliçesi kapsamında kalan maddi tazminatlar toplamının 495.962,58 TL, manevi tazminatlar toplamının 311.000,00 TL, toplam maddi ve manevi tazminatın ise 806.962,58 TL olduğu bilirkişi raporunda hesaplanmış, davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen İMM poliçe limitinin 50.000,00 TL olması sebebiyle garameten ödeme ilkesi gereğince, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu maddi ve manevi tazminat miktarları konuya dair yüksek yargı kararları da dikkate alınarak bilirkişice hesaplandığı ve hesaplamanın doğru olduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinin garameten sorumlu olduğu tazmininat tutarı, davacı Songül YILDIRIM yönünden 3.703,42 TL, davacı ...yönünden 1.467,83 TL ve davacı avacı ...yönünden 1.544,94 TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
-İcra inkar tazminatına dair değerlendirmede;
İtirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada, borçlu itirazının kötüniyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz. İcra inkâr tazminatı, hakkındaki icra takibine itiraz ederek durduran ve çabuk sonuçlandırılmasına engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.
Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likid olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likid olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likid bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (HGK'nun 07.06.2006 tarih 2006/19-295 Esas, 2006/341 Karar sayılı kararı).
Bu ilke ve kurallar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece hükmedilen asıl alacak miktarı bekletici mesele yapılan dosyalarla sabit olduğundan alacak likid kabul edilmemiş ve talep reddedilmiştir.
-Kötü niyet tazminatı talebine ilişkin değerlendirilmede:
İcra İflas Kanunun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptali davasının kısmen veya tamamen reddi halinde, borçlu lehine hükmedilecek tazminat kötü niyet tazminatı olup, borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının kötü niyetli olması gerekir. Alacaklı icra takibi başlatmakta kötü niyetli değilse aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilemez. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/6546 E., 2019/7768 K. Sayılı ilamı)
Öğretide ve Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu hâlde, icra takibine girişen alacaklının kötü niyetli olduğu kabul edilmektedir.
Anılan yasa hükmünde düzenlenen ve ‘kötü niyet tazminatı’ olarak adlandırılan tazminat, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde takibe girişmekte kötü niyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir.
Hemen belirtilmelidir ki, alacağının varlığına maddi hukuk kuralları çerçevesinde inanarak icra takibine girişen, ancak bunu usul hukuku kurallarına uygun şekilde kanıtlayamadığı için itirazın iptali istemi reddedilen bir alacaklı, İİK’nın 67. maddesi anlamında ‘haksız’ ise de, ‘kötü niyetli’ olarak kabul edilmesine ve dolayısıyla, bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesini açıkça şart koşan söz konusu hüküm çerçevesinde tazminatla sorumlu tutulmasına hukuken olanak yoktur. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.06.1980 tarihli ve 1979/9-82 E., 1980/2073 K.; 10.04.2002 tarihli ve 2002/19-282 E., 2002/299 K.; 27.04.2005 tarihli ve 2005/19-286 E., 2005/268 K., 21.10.2015 tarihli ve 2013/19-2415 E., 2015/2335 K., 01.03.2017 tarihli ve 2015/1048 E., 2017/380 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.
Başka bir ifadeyle; İİK’nın 67/2. maddesi hükmüne göre, itirazın iptali davasının davalı (borçlu) lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötü niyetli olması hâlinde, istem varsa, davalı (borçlu) lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Burada takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötü niyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötü niyetli olduğunu iddia eden davalı(borçlu)’nun üzerindedir.
Açıklanan gerekçeler ışığında, alacak bekletici mesele yapılan dosyalarla sabit olduğundan davacı kötü niyetli görülmediğinden aksi ise davalı tarafından ispat edilemediğinden talep reddedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; davalının Kayseri Kapatılan 7. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takip tarihi itibari ile 6.716,19-TL asıl alacak ve 2.597,56-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.313,75-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar ticari avans faizi uygulanmasına,
2-İcra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,
3-Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 636,22-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 170,80-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 465,42-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 24,30-TL başvurma harcı ve 170,80-TL peşin harç olmak üzere toplam 195,10-TL harcın davalıdan alınarak davacı taraflara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 3.008,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 560,32 TL'sinin davalıdan alınarak davacı taraflara verilmesine, geri kalan 2.447,68 TL bakiye kısmın ise davacı taraflar üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7- Davacı taraflar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 9.313,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2 maddesi uyarınca 9.313,75 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya ödenmesine,
9-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacılar vekili yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır