T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/170
KARAR NO: 2021/756
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
3- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 01/04/2019
KARAR TARİHİ: 20/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
D A V A : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30/11/2017 tarihinde davalı sigorta şirketinin ... sigortacısı, davalı ...in maliki olduğu, diğer davalı ... 'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın müvekkili davacının çocuğu ...'e çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında, ...''in vefat ettiğini, davacı annenin çocuğunun vefatından dolayı maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren davalılardan tazminine hükmedilmesini talep ve dava ettiği, 28/09/2020 tarihli duruşmada alınan beyanında ise desteğin gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabul edilmesine muvaffakatları olduğunu beyan ettiklerini belirtmiştir.
CEVAP : Davalı ...A.Ş. (Eski unvanı... A.Ş. ) vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kaza sebebiyle açılan ... sayılı hasar dosyası üzerinden müteveffaya sakatlığı sebebiyle 16/08/2018 tarihinde 330.000,00-TL tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödemenin destek zarar hesabında nazara alınması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... yasal süresi içinde cevap dilekçesi vermemişler, bu davalıların vekili duruşmada davacının iddialarını kabul etmediklerini beyan etmiştir.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca trafik kaza tespit tutanağına, Kayseri .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyasına, trafik ve nüfus kayıtlarına, sigorta poliçesi ve hasar dosyasına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davacının aile nüfus kayıt tablosu Uyap sisteminden çıkarılarak dava dosyamız arasına alınmıştır.
Kayseri Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın kaza tarihi olan 30/11/2017 tarihindeki malikini gösteren trafik tescil kaydı istenmiştir. Bu müzekkeremize 18/04/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Davalı ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak 30/11/2017 günü ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasından dolayı, bu aracın ... poliçe nolu ... sigorta poliçesi, ... poliçe nolu kasko sigorta poliçesi ile eklerinin, hasar dosyası açılmışsa hasar dosyasının tamanın, ödeme yapılmışsa kime, ne zaman, hangi türde ve ne kadar ödeme yapıldığını gösteren dekont ve belgelerin birer fotokopisinin gönderilmesi, ayrıca işbu dava tarihi olan 01/04/2019'dan önce davacının sigorta şirketlerine yaptığı yazılı başvurusu olup olmadığının araştırılarak bildirilmesinin, varsa yazılı başvuru tarihini ve şeklini gösteren kayıt ve belgelerinin de birer fotokopisinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 24/04/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yazı yazılarak müteveffanın öğrenim, okul ve meslek dalı durumunun ne olduğunun sorulmasına ve buna dair kayıt ve belgelerinin birer fotokopisinin de gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 10/04/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Kocasinan Şerife Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak müteveffa ...'nun bu okulda hangi tarihten itibaren okumaya başladığının hangi numara ile en son kaçıncı sınıfta olduğunun ve okulda hangi meslek dalında hangi bölümde eğitim gördüğünün, okula başladığı tarih ile trafik kazası neticesinde 09/10/2018 tarihinde vefat etmesi arasında geçen dönemler ve yıllar itibari ile ders notlarının ne olduğu, sınıfta kalıp kalmadığı hususlarında bilgi verilmesinin, sorulan hususlara ilişkin kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 15/10/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Davacının, müteveffanın ve davalı şahısların sosyal ve ekonomik durumunun araştırılması için Melikgazi, Kocasinan, Talas ve Pınarbaşı Emniyet Müdürlüklerine yazılar yazılmıştır. Bu müzekkerelerimize 19/04/2019, 25/04/2019, 19/06/2019 ve 12/07/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Özel Memorial Kayseri Hastanesi'ne ve Kayseri Devlet Hastanesi'ne ayrı ayrı yazılar yazılarak müteveffa ...'nun 30/11/2017 tarihli trafik kazasından dolayı hastanelerinde tedavi görmüşse hasta dosyasının bir suretinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkerelerimize 24/04/2019 ve 29/04/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 30/11/2017 tarihli trafik kazası nedeni ile ...nun 09/10/2018 tarihinde vefat etmesinden dolayı SGK tarafından davacıya rucua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak, varsa maaş veya gelir bağlama ya da ödeme yapma kararının peşin sermaye değerinin hesaplanmasına ilişkin hesap tablolarının, ödeme belgelerinin ve dayanak diğer kayıt ve belge örnekleri istenmiştir. Bu müzekkeremize ... ve 18/11/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na, Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü'ne, Sağlıksen Sendikası Kayseri Şube Müdürlüğü'ne, Öz Sağlık İş Sendikası Kayseri İl Temsilciliğine, T.C. Sağlık Bakanlığı'na, T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na ayrı ayrı müzekkereler yazılarak mesleki ve teknik anadolu lisesinin "Hasta ve yaşlı bakım hizmetleri alanı" bölümünden mezun olan 2001 doğumlu bir bayanın eğitim gördüğü alanda çalışmasından dolayı elde edebileceği aylık gelirinin 2017 tarihinden bu yana ortalama kaçar TL olabileceği sorularak, varsa emsal nitelikteki bordro örneklerinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkerelerimize 06/12/2019, 13/12/2019, 17/10/2019, 10/102019 ve 25/02/2020 tarihinde cevap verilmiştir.
Öz Sağlık İş Sendikası Genel Merkezi'ne ve Sağlıksen Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası Genel Merkezi'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak mesleki ve teknik anadolu lisesinin "Hasta ve Yaşlı Bakım Hizmetleri Alanı" bölümünden mezun olan 2001 doğumlu bir bayanın (kadının) eğitim gördüğü alanda çalışmasından dolayı elde edebileceği aylık ücretinin (gelirinin) 2017 yılından bu yana ortalama aylık kaçar TL olabileceği sorularak, varsa emsal ücret belgelerinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkerelerimize 13/12/2019 ve 06/12/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası ve Kayseri Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na ayrı ayrı müzekkereler yazılarak mesleki ve teknik anadolu lisesinin "Hasta ve Yaşlı Bakım Hizmetleri Alanı" bölümünden mezun, 2001 doğumlu bir kadının (bayanın) eğitim gördüğü alanda çalışmasından dolayı elde edebilecekleri aylık ücretin (gelirin) 2017 yılından buyana ortalama aylık kaçar TL olabileceğinin sorularak, varsa emsal ücret belgelerinin (bordrolarının) gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 16/10/2019, 03/02/2020 tarihinde cevap verilmiştir.
28/09/2020 tarihli celsede davacı vekili müvekkilinin murisi lise öğrencisi olduğunu, bu nedenle emsal gelir araştırılması yapılmasından vazgeçilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin murisinin gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabul edilmesine muvafakatlarının olduğunu, dosyanın kusur bilirkişisine tevdiini talep ettiklerini beyan etmiş ve beyanının doğruluğunu imzası ile tasdik etmiştir.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosya akibeti sorularak anılan dosyanın Uyap kayıtlarının gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 30/09/2020 tarihinde cevap verilmiştir.
Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya akibeti sorularak anılan dosyanın Uyap kayıtlarının gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 04/04/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Kayseri .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosya akibeti sorularak anılan dosyanın Uyap kayıtlarının gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize 27/11/2019 tarihinde cevap verilmiştir.
Delillerin toplanmasından sonra Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Başkanlığı'na müzekkere yazılmasına dava dosyası ve eklerinin müzekkere ekinde gönderilmesine, iddia, savunma, trafik kaza tespit tutanağı, sigorta şirketi hasar dosyası, Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı ve Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının Uyap çıktıları ile diğer tüm deliller incelenmek sureti ile 30/11/2017 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu oldukları hususunda açıklamalı rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Daire Başkanlığı'nca düzenlenen 24/11/2020 tarihli raporda özetle; Sürücü ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Yaya ...'nun kusursuz olduğu, bildirilmiştir.
HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. maddesi gereğince re'sen seçilecek bir aktüer bilirkişisine dava dosyasının tevdine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, kusur raporu, SGK kayıtları, nüfus kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacı vekilinin 28/09/2020 tarihli celsedeki imzalı beyanı ve diğer tüm deliller değerlendirilmek ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı dikkate alınmak suretiyle davacının destekten yoksun kalma zararı varsa aktüer hesabının yapılarak hüküm vermeye ve denetime elverişi açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09/04/2021 tarihli raporda özetle; "... davacı anne ...'nin destek zararının 225.863,43-TL olduğu, söz konusu zarardan davalı sürücü ve araç malikinin 30/11/2017, davalı sigorta şirketinin ise 26/02/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... poliçesi için 195.724,47-TL, kasko poliçesi için 30.138,96-TL ile sınırlı olmak üzere) sorumlu olduğu" bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından dolayı istenen destekten yoksun kalmaya dair maddi tazminat talebine ilişkindir.
Tarafların uyuşmazlık noktalarının; trafik kazasının oluşumunda kimin ne oranda kusurlu olduğu, kaza sonucu ...'nun vefatı nedeniyle davacının destekten yoksun kalma zararı ve ayrıca davacın manevi zararları olup olmadığı, varsa davacının davalılardan bu nedenle maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarlarının ne olduğu, KTK'nun 97 maddesi gereği sigorta şirketine başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği, davalı sigorta şirketi tarafından destek ...'nun vefatından önce sakatlığı nedeniyle adı geçene 16/08/2018 tarihinde yaptığı 330.000,00-TL tazminat ödemesinin mahsubunun gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.
Davacı vekili 05/07/2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile "... Fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, HMK'nun 107/2. maddesi uyarınca, başlangıçta 1000,-TL olarak belirttiğimiz destekten yoksun kalma tazminatı talebimizi 225.863,43-TL olmak üzere artırılmasına, fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla 225.863,43-TL (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğu ...poliçesi için 195.724,47-TL, kasko poliçesi için 30.138,96-TL ile sınırlı olmak üzere) destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkil davacıya ödenmesine.." şeklindeki beyanları ile taleplerini arttırmış, tamamlama harcını da 05/07/2021tarihinde yatırmıştır.
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın bahsi geçen yasa hükmünden önce gerçekleşen trafik kazası nedeniyle sigorta şirketine başvurma zorunluluğunun olmadığı, ancak buna rağmen dava açılmadan önce sigorta şirketine28/01/2019 tarihli talep dilekçesi ile başvurduğu, bu talep dilekçesinin davalı sigorta şirketine 18/08/2019 tarihinde tebliğ edildiği dava dilekçesi ekinde sunulan talep dilekçesi ve posta alındı belgesinin incelenmesi ile görülmüştür. Buna göre davalı sigorta şirketi vekilinin KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartı yokluğu itirazına itibar edilmemiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, yapılan başvuru üzerine alınan aktüer raporu gereği meydana gelen kaza sebebiyle açılan 2018311030933/1 sayılı hasar dosyası üzerinden müteveffa ...'ya sakatlığı sebebiyle 16/08/2018 tarihinde 330.000,00-TL tazminat ödemesi yapıldığını, müteveffanın kaza tarihinden 10 ay sonra vefat ettiğini, müteveffanın nam ve hesabına ödenen sakatlık tazminatının mirasçılarına geçtiğini, yapılan bu ödemenin destek zarar hesabında nazara alınması gerektiğini davacılara hesaplanan tazminatı ödediklerini ve poliçeden doğan sorumluluklarının son bulduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, kaza tarihinden ve ticari faiz isteminin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkememiz tarafından yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davaya konu kazaya ilişkin olarak düzenlenen kaza tespit tutanağında, 30/11/2017 tarihli trafik kazasında ...'nun yaralandığı, davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kayıtları incelendiğinde Memorial Hastanesi tarafından düzenlenen 12/07/2018 tarihli sağlık kurulu raporunda ...'nun 11/12/2018 görüldüğündeki nörolojik muayenesi ile 12/07/2018 tarihli muayenesinin aynı olması nedeniyle Persistan Vejetatif Durum ile uyumlu olduğunun yazdığı, Erciyes Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı başkanlığı tarafından düzenlenen 17/07/2018 tarihli raporda ...'nun rapor konusu trafik kazası ile illiyet bağı içerisinde gelişen ve sekel mahiyetinde ya da tıbben kalıcı olan veya iyileşme olanağı beklenmeyen patalojilerinin Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiği, adı geçenin 30/11/2017 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen asetabulum kırığına, dalak laserasyonuna, kafa travmasına, beyin iskemisine bağlı mekanik ventilasyon ve gastostomi gereksinimi ile "Persistan Vejetatif Durumu" nedeniyle tüm vücut fonksiyon kayıp oranın %100 olduğunun saptandığının yazdığı görülmektedir. Yine hasar dosyası içindeki davalı sigorta şirketi tarafından ödeme tarihinden önce alınan 03/08/2018 tarihli tıbbi mütalaada Erciyes Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı başkanlığı tarafından düzenlenen 17/07/2018 tarihli raporun tanzim tarihi ile kaza tarihi arasında yaklaşık 8 ay geçmiş olduğu, beklenen iyileşme süresinin tamamlanmadığı, öte yandan tanımlanan sekellerin beklenen iyileşme süresi sonunda dramatik düzelmesinin tıbben mümkün olmadığı, bununla birlikte sigorta şirketi tarafından gerekli görülmesi halinde ilgili yönetmelikte bulguların sürekli sakatlık hali olarak kabul edilebilmesi için en az 12 ay süreyle stabil kalması gerektiğinin bildirildiği, ibraz edilen raporun ise kazadan 8 ay sonra tanzim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle en erken Kasım 2018 sonrası tanzim edilecek yeni bir sağlık kurulu raporu ibrazının gerektiğini bildirebileceği hususunun mütalaa edildiği görülmüştür. ...'nun bitkisel hayatta olduğu, hayati tehlikesinin devam ettiği ve iyileşme sürecinin tamamlanmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından ...nun vekiline tazminat ödemesi yaptığı, bu surette davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2. maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı; basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, ...'nun bitkisel hayatta olduğu, hayati tehlikesinin devam ettiği ve iyileşme süresinin tamamlanmadığı tarihti adı geçenin vekiline ödeme yaparak ödeme konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalı sigorta şirketinin kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacının tazminat alacaklarının azaltılamayacağı; davalı sigorta şirketinin düzenlediği poliçede, kişi başına ölüm teminat limiti aşılmadan davacının tazminat alacaklarının belirlendiği hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu değerlendirilmektedir (Yargıtay 17. H.D. 01/10/2018 tarihli, 2017/3157 Esas ve 2018/8372 Karar sayılı kararı). Öte yandan destekten yoksun kalma tazminatı, mirasçılık sıfatından ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan desteğin sağlığında beden gücü kaybına karşılık aldığı tazminat bu davaya konu destekten yoksun kalma tazminatından mahsup edilemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25/05/1984 tarihli, 1982/9-301 Esas ve 1984/619 Karar sayılı kararı). Bu sebeplerle davalı sigorta şirketi vekilinin müteveffanın nam ve hesabına ödenen sakatlık tazminatının mirasçılarına geçtiği, yapılan bu ödemenin destek zarar hesabında nazara alınması gerektiği ve poliçeden doğan sorumluluklarının son bulduğu yönündeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Dava; haksız fiil sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'ın ... Soruşturma sayılı dosyasından, Kayseri .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından, Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Daire Başkanlığı'nca düzenlenen 24/11/2020 tarihli rapordan ve diğer delillerden davalı ... A.Ş. nezdinde ... poliçesi ve kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan, davalı ... adına trafikte kayıtlı olan ve davalı sürücü ...'in sevk ve idare ettiği ... plaka sayılı minibüs ile 30/11/2017 günü saat 06:55 ...'nı takiben Sivas Bulvarı istikametinden Gaffar Okan Bulvarı istikametine doğru seyri sırasında kaza mahalli olan 427. Sokak kavşağını geçtikten sonra idaresindeki aracın ön kısımları ile seyir istikametine göre sağ tarafından taşıt yoluna girip, yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçiş yapan yaya ...'ya çarpması sonucu bahse konu trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan minibüs ile meskun mahalde alacakaranlık vakti seyri sırasında gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, bahse konu kaza mahalli yaya geçidi noktasına geldiği anda hızını yeterince azaltıp, öncelikli geçiş hakkını yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçmek isteyen yayaya verdikten sonra seyrine müteyakkız şekilde devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyip kontrolsüzce seyri sırasında idaresindeki aracın ön kısımları ile sağ tarafından taşıt yoluna girip, yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçiş yapan ve belirli mesafe kateden yaya çarpması sonucu gerçekleşen kazada asli kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'nun meskun mahalde alacakaranlık vakti bahse konu kaza mahalli yaya geçidi noktasında karşıdan karşıya geçiş yaptığı sırada sol tarafından gelen aracın sadmesine maruz kaldığı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı tespit edilmiştir.
Benimsenen ve hükme esas alınan aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09/04/2021 tarihli raporda davacı anne ...'nin destek zararının 225.863,43-TL olduğu, söz konusu zarardan davalı sürücü ve araç malikinin 30/11/2017 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinin ise 26/02/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... poliçesi için 195.724,47-TL, kasko poliçesi için 30.138,96-TL ile sınırlı olmak üzere) sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda davacı davadan önce ... A.Ş.'ne ihbar ve başvuruda bulunmuştur. Dosya içindeki delillere göre davalı sigorta şirketinin 06/03/2019 tarihi itibarı ile temerrüde düştüğü kabul edilmelidir. Diğer davalılar ... ve ... ise haksız fiil hükümleri gereği kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumludurlar. ... plakalı minibüsün trafik kaydında personel servisi kullanım için olduğu yazmakta olup ticari araçtır. Dolayısı ile hükmedilecek tazminata avans faiz işletilebilir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında tüm delilere göre davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, 225.863,43-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin sıralı olarak 195.724,47-TL lik kısmı için ... poliçesi nedeniyle temerrüt tarihi olan 01/03/2019 tarihinden itibaren ve bakiye kısım için ... ( kasko ) poliçesi nedeniyle temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve ... ile ... ( kasko ) poliçeleri teminat limiti ile sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'in ise vefat tarihi olan 09/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken TBK'nun 56. maddesinde "Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedelsel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca 22/06/1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda manevi tazminat, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceğini belirtmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan bütün delilere göre davalı ... A.Ş. nezdinde ... (kasko) poliçesi ile sigortalı olan, davalı ... adına trafikte kayıtlı olan ve davalı sürücü ...'in sevk ve idare ettiği ... plaka sayılı minibüs ile 30/11/2017 günü saat 06:55 idaresindeki aracın ön kısımları ile seyir istikametine göre sağ tarafından taşıt yoluna girip, yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçiş yapan yaya ...'ya çarpması sonucu davaya konu trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan minibüs ile meskun mahalde alacakaranlık vakti seyri sırasında gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, bahse konu kaza mahalli yaya geçidi noktasına geldiği anda hızını yeterince azaltıp, öncelikli geçiş hakkını yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçmek isteyen yayaya verdikten sonra seyrine müteyakkız şekilde devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyip kontrolsüzce seyri sırasında idaresindeki aracın ön kısımları ile sağ tarafından taşıt yoluna girip, yaya geçidi üzerinden karşıdan karşıya geçiş yapan ve belirli mesafe kateden yaya çarpması sonucu gerçekleşen kazada tam kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'nun meskun mahalde alacakaranlık vakti bahse konu kaza mahalli yaya geçidi noktasında karşıdan karşıya geçiş yaptığı sırada sol tarafından gelen aracın sadmesine maruz kaldığı olayda kusurunun olmadığı, yukarıda ayrıntıları belirtilen trafik kazası nedeniyle davacının kızı olan ...'nun yaralandığı, uzun süre komada kaldığı ve sonrasında vefat ettiği, bu olayın oluş şekli, davacının duyduğu elem ve üzüntüler, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, meydana gelen zararlar ve kusur durumu, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri, TBK'nun 56. maddesinin hükmü ve yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı bir arada değerlendirildiğinde davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 35.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...A.Ş. nin ... ( Kasko ) poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olması, davalılar ...ve ...'in ise trafik kaza tarihi olan 30/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin sübut reddine karar vermek gerekmiştir.
Davada vefat nedeniyle destek zararı ve manevi tazminat istendiği, ...'nun trafik kaza tarihinden yaklaşık 10 ay sonra vefat ettiği dikkate alındığında kaza tarihinden itibaren değil zararın doğduğu vefat tarihinden itibaren faize hükmedilmelidir. Sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle davacının maddi ve manevi tazminat talebi yönünden faizin başlangıç tarihine ilişkin sair istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3/2. maddesinde "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle red edilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ ile, 225.863,43-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin sıralı olarak 195.724,47-TL lik kısmı için ... poliçesi nedeniyle temerrüt tarihi olan 01/03/2019 tarihinden itibaren ve bakiye kısım için ... ( Kasko ) poliçesi nedeniyle temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve ... ile ... ( Kasko ) poliçeleri teminat limiti ile sınırlı sorumlu olması, davalılar ...ve ...'in ise vefat tarihi olan 09/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 35.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş.'nin ... (Kasko) poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olması, davalılar ... ve ...'in ise trafik kaza tarihi olan 30/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşulu ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin REDDİNE,
4-Davacının maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden faizin başlangıç tarihine ilişkin sair istemlerinin reddine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 15.428,73-TL nisbi karar ve ilam harcından davacıdan peşin olarak alınan 242,51-TL peşin harç ve 768,02-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 14.418,20-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince manevi tazminat yönünden alınması gereken 2.390,85-TL nisbi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvurma harcı, 242,51-TL peşin harç ve 768,02-TL tamalama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 269,40-TL tebligat gideri, 67,50-TL e-tebligat gideri, 126,30-TL müzekkere gideri, 3,85-TL KEP gideri, 357,50-TL Adli Tıp Kurumu'na dosya gönderme ve rapor masrafı ve 500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.324,55-TL'ndan davanın kabul red oranına göre belirlenen 1.167,85-TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderinin bu davacı üzerinde bırakılmasına,
10-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider-delil avansından artan olması halinde hüküm kesinleştiğinde ilgili taraflarına iadesine,
11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine hükmedilen maddi tazminat miktarına göre karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 24.260,44-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine hükmedilen manevi tazminat miktarına göre karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 5.250,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
13-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat miktarına göre karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 5.250,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı