T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... günü sürücü ...'un sevk ve idaresindeki içerisinde yolcu olarak müvekkili ...'ın bulunduğu 38 ... plakalı aracın Kazım Karabekir Mah. Şehit Mehmet Tavsel Caddesi üzerinde sürücüsü ... olan ve yol kenarında bulunan 38 ... plakalı araca çarptığını, bu kaza neticesinde yolcu olan müvekkilinin hayati tehlike oluşturacak şekilde yaralandığını, bu kaza ilgili olarak Kayseri CBS'de ... soruşturma nolu dosya ile soruşturma yürütüldüğünü ve takipsizlik kararı verildiğini, davaya konu trafik kazasında müvekkilinin 9 ameliyat geçirdiğini, ortopedik ve psikolojik tedavisinin devam ettiğini, müvekkilinin eşini yıllar önce kaybettiğini üniversitede okuyan bir kız çocuğu bulunduğunu, müvekkilinin kazadan önce sigortasız olarak evlere temizliğe gittiğini, artık o şekilde işte çalışacak sağlık durumunun bulunmadığını, kazada müteveffa ...'un tam kusurlu olduğunu, hazır taşımacılığının söz konusu olmadığını, 05/08/2019 tarihinde davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin 10/09/2019 tarihinde 40.028,84 TL para yatırdığını, ödemenini müvekkilinin zararının çok altında bulunmadığından dolayı arabuluculuğa başvurulduğunu, kazaya karışan aracın ... numaralı Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile davalı şirket tarafından sigortalandığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
***tarihli celsede; davacı ...'ın celse arasında mahkememiz kaleminde hazır edilmesi halinde ERÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na sevkinin sağlanarak 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20/02/2019 tarihli ve 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ayrı ayrı değerlendirme yapılarak davaya konu ... tarihli trafik kazası nedeniyle; Kaç gün iş ve güçten kaldığı, Kaç günde iyileşeceği, Sürekli iş görmezlik durumu ve oranı, Yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadığı, konularında rapor alınmasına karar verilmiş, ERÜ Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından mahkememize sunulan *** tarihli raporda özetle; ...'ın ... tarihli kazası sonucu 4 ay süreyle mutat iş ve gücünden kaldığı, 1 ay süreyle bakıcı ihtiyacının tıbben uygun olacağı, tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %34 olduğu mahkememize bildirilmiştir.
*** tarihli celsede Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na tedavi evrakları ekli müzekkere yazılarak Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ayrı ayrı değerlendirme yapılarak davaya konu ... tarihli trafik kazası nedeniyle davacının; Kaç gün iş ve güçten kaldığı, Kaç günde iyileşeceği, Sürekli iş görmezlik durumu ve oranı, Yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadığı, Bakıcı ihtiyacının bulunup bulunmadığı, var ise süresi konularında ek rapor alınmasına karar verilmiş, ERÜ Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından mahkememize sunulan *** tarihli raporda özetle; ...'ın ... tarihli trafik kazası sonucu 4 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, 1 ay süreyle bakıcı desteğinin tıbben uygun olacağı, erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik kapsamında tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %43 olduğu maluliyet tespiti işlemleri yönetmeliği kapsamında vücut genel çalışma gücünden %48 oranında kaybettiği mahkememize bildirilmiştir.
HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair *** tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ***ün mahkememize sunmuş olduğu tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının dava konusu kaza sonrasında bakıcı gideri zararının 2,558,00 TL, geçici iş göremezlik zararının 8.032,36 TL toplam zararının 10.640,36 TL olduğunu, söz konusu zararın davalı ... tarafından temin edilen poliçe teminat limiti kapsamında kaldığını, sürekli iş göremezlik zararının 533.163,88 TL olduğunu, söz konusu zararın davalı ... tarafından temin edilen poliçenin teminat limitini (360.000,00 TL) aştığını, davalı ... şirketinin sorumluluğunun teminat limiti olan 360.000,00 TL sınırlı olduğunu mahkememize bildirmiştir
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı dava dilekçesiyle, 28.03.2019 tarihinde davacının yolcu konumunda olan 38 ... plakalı aracın 38 *** plakalı araca çarptığını ve kazada yaralandığını, 38 ... aracın kusurlu olduğundan bahisle kalıcı ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri tazminatında talebinde bulunmuştur.
Savcılık dosyasının incelenmesinde kazanın *** tarihinde olduğu, davacının yolcu konumda olan 38 ... aracın park halindeki kamyona çarptığı ve 38 ... tam kusurlu olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiği görülmüştür.
Sigorta poliçesi incelenmesinde,38 ... plakalı aracın davalı bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,
Kazanın *** tarihinde olduğu, davacının yolcu konumda olan 38 ... aracın park halindeki kamyona çarptığı ve 38 ... tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
- Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;
Mahkememiz Erciyes Üniversitesi Üniversitesi Adli Tıp Başkanlığı bünyesinde rapor almıştır. kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/3153 E,2021/2473 sayılı ilamı doğrultusunda) Anılan düzenlenme uyarınca mahkememiz rapor almıştır. Anılan raporda %43 oranında malul olduğu, 4 ay geçici iş göremez olduğu ve 1 ay bakıcıya muhyaç olduğu değerlendirilmiştir. Mahkememiz olaya uygun raporu uygun kabul etmiştir.
Mahkememiz TRH 2010 tablosu üzerinden hasaplama yapılması amacıyla dosyayı aktüerya lisansı olan bilirkişiye tevdi etmiştir. Anılan raporun yöntemine uygun olduğu ve davacının 10.640,36 TL geçici iş göremezlik ve 533.163,88 TL sürekli iş göremezlik zararı bulunduğu anlaşıldığından mahkememizce kabul görmüştür.
Mahkememizin sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden değerlendirmesinde;göremezlik tazminatı yönünden değerlendirmesinde;
Davalı taraf dosya kapsamında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5-c maddesinini Sürekli Sakatlık Teminatı başlıklı ''Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı dolayısıyla ileride ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararları karşılamak üzere, bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisinin tamamlanması sonrasında yetkili bir hastaneden alınacak özürlü sağlık kurulu raporu ile sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan bakıcı giderleri bu teminat limitleri ile sınırlı olmak koşuluyla sürekli sakatlık teminatı kapsamındadır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde sakat kalan kişi esas alınır.'' hükmü uyarınca sürekli iş göremezlik tazminatından sorumludur.
Mahkememizin geçici iş göremezliğin ve bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında olup olmadığına dair değerlendirmesinde;
2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.
Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... ,,,)
Bu halde geçici iş görmezlik ve bakıcı giderinin sigorta teminatı kapsamında olduğu kabulü gerekir.
Somut olayda, davalı ... şirketinin poliçe limiti sürekli iş göremezlik için 360.000,00 TL olduğu ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme güncelleştirilmesi suretiyle davalı ... şirketinin sorumluluğu 313.762,85 TL olduğundan bu talep kabul edilmiştir. Bakıcı ve geçici iş göremezlik ayrıca teminatlandırıldığından 10.640,36 TL'nin kabulüne karar verilmiştir.
Dava öncesi zorunlu belgeler sunulmadığından sigorta şirketine dava tarihinde temerrüde düşüldüğü kabul edilmiştir.
Davacı tarafın hatır taşımasına yönelik sonradan sunulan itiraz bulunmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." esası kabul edilmiştir. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş ,BK.nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/7771 E., 2019/1835 K. Sayılı ilamında açıkça belirttiği üzere hatır taşıması savunmasında (defi) olarak cevap dilekçesi ileri sürülmesi gerekir. Cevap dilekçesi ile ileri sürülmeyen ve davacının açık muvafakatı bulunmayan savunma iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamındadır. Açıklanan gerekçeler ile hatır indirimi değerlendirilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kabulü ile, 313.762,85 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 10.640,36 TL geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 22.159,98 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL peşin harç ve 1.105,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.149,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 21.010,58 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 44,40 TL peşin harç ve 1.105,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.193,80 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 57,00 TL 3 adet tebligat gideri, 33,60 TL 3 adet müzekkere gideri, 55,00 TL 10 adet elektronik tebligat gideri ve 0,50 TL kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 646,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından varsa kullanılmayarak artan kısmın karar kesinleşmesinden sonra ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
8-AAÜT'ye göre hesap edilen 31.158,22 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/11/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*