T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/809
KARAR NO: 2021/787
HAKİM: ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR :1-... -TC NO: ... ...
:2- ... -TC NO: ... .
3- ... -TC NO: ... .
VEKİLİ: Av. ... .
Av. ... .
DAVALILAR :1-... -TC NO: ... ...
VEKİLİ: Av. ... - .
Av. ... - [.
:2- ...
VEKİLİ: Av. ... - .
Av. ... - .
:3- ... - TC NO:... ...
VEKİLİ:Av. ... -.
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/10/2019
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 24/10/2021
Davacılar vekili tarafından davalılar aleyhine açılan tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/10/2018 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpıştığını, davalılardan ...'in işleteni ve sürücü belgesi olmayan davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... şirleti tarafından ... ile sigortalandığını, davacıları desteği ...'un kaza anında vefat ettiğini, kaza sonrasında ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı ceza davasının açıldığını, ceza davasında alınan bilirkişi raporunda kusura ilişkin değerlendirmelerin hatalı olduğunu, trafik kazasında vefat eden ...'nun kaza tarihinde 33 yaşında olduğunu, kaza tarihine kadar ... Belediyes'inde asgari ücretle çalıştığını, kazadan önce % 47 malul olan ...'nun asgari ücrete ek olarak aylık net 850,00 TL maluliyet gelirinin de bulunduğunu, davacıların ...'nun desteğinden yoksun kaldıklarını, davacıların destekten yoksun kalma zararları ile cenaze ve defin giderleri zararlarının olduğunu belirterek, davacı ... için 1.000,00 TL, davacı çocuk ...için 500,00 TL ve davacı ... için 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı işleten ve sürücü için kaza tarihinden itibaren, sigorta şirketi için temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacı eş ... için 70.000,00 TL, davacı çocuk ... için 90.000,00 TL ve davacı çocuk Melisanur için 90.000,00 TL menvi tazminatın sigorta şirketi hariç diğer davalılardan haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, cenaze, defin, gömme giderleri için davacı ... için 1.000,00 TL, davacı çocuk ... için 1.000,00 TL ve davacı çocuk ... için 1.000,00 TL menvi tazminatın sigorta şirketi hariç davalılardan haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sigorta şirketinden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ölen ...'nun kazadan önce % 47 oranında malul olduğunu, maluliyeti nedeni ile bir tazminat veya ödeme aldıysa bu davada yapılacak hesaplamada göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacıların cenaze ve defin giderleri talebinin belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ve reddinin gerektiğini, ceza dosyasındaki kusur raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ölen ...'nun kazada tam kusurlu olduğunu, müteveffanın tam kusuru nedeni ile davacıların taleplerinin reddinin gerektiğini, davacıların tazminat taleplerinin afaki olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın 18/09/2018 başlangıç ve 18/09/2019 bitiş tarihli ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, cenaze ve defin giderlerinin teminat dışı olduğunu, mütevaffanın kaza sırasında kask, dizlik, yelek gibi ekipmanları kullanmaması nedeni ile müterafık kusurunun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dosyanın bir örneği uyaptan celp edilmiştir.
...A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...plaka sayılı aracın 24/10/2018 tarihinde karıştığı kaza nedeni ile açılan poliçe ve hasar dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; ... plakalı aracın 18/09/2018 başlangıç ve 18/06/2019 bitiş tarihli ... poliçesi ile sigortalandığı, poliçe teminat limitinin 360.000,00 TL olduğu, davacının davadan önce KTK'nın 97. maddesi kapsamında başvurusunun olduğu görülmüştür.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 24/10/2018 tarihli kaza tarihinden bu güne kadarki tüm kayıtları celp edilmiş, yazı cevabında, ...plakalı aracın 08/08/2018 tarihli satışı ile ...'a tescilinin yapıldığı, 05/12/2018 tarihinde de aynı şahıs adına kayıtlı olduğu, 01/11/2019 tarihli satışı ile ...'e devrinin yapıldığı, 13/12/2019 tarihli satışı ile de ...'e devrinin yapıldığı bildirilmiştir.
... İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'ın 24/10/2018 tarihinde sürücü belgesinin olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabı ile ...'ın sürücü belgesinin olmadığı bildirilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacıların murisi ...'nun 24/10/2018 tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle vefat etmesinden dolayı SGK tarafından davacılara rücuya tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, yazı cevabnda, davacıların kaza nedeniyle herhangi bir sigorta kaydının olmadığı, iş göremezlik ödemesinin bulunmadığı ve gelir ve aylık kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Davacıların ve davalılardan ... ve ...'in ekonomik, sosyal ve gelir durumları araştırılmıştır.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacıların murisi ... 'nun 24/10/2018 tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle vefat etmesinden önceki maaş bordroları ve bu kişinin maluliyet aylığı alıp almadığı, alıyor ise en son tarih itibari ile aylık maluliyet aylığının ne kadar olduğuna ilişkin kayıt ve belgeler celp edilmiştir.
... Belediyesi'ne müzekkere yazılarak ...'nun 24/10/2018 tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle vefat etmesinden dolayı cenaze, defin, tabut ve kefen gideri için davacılardan bir ödeme alınıp alınmadığı, alınmış ise ne kadar alındığına ilişkin kayıtların dökümü istenilmiş, yazı cevabında, davacılar hakkında kurum vezne kayıtlarında herhangi bir defin, tabut ve kefen giderleri konulu tahakkuk ve tahsilat yapılmadığı bildirilmiştir.
... Belediyesi'ne müzekkere yazılarak ...'nun 24/10/2018 tarihinde vefatından önce Belediye'de çalışıp çalışmadığına, çalışmış ise almış olduğu en son ücretin ne olduğuna ilişkin tüm kayıtların dökümü celp edilmiştir.
Davacıların nüfus aile kayıt tablosu uyaptan dosya arasına alınmıştır.
... Trafik Tescil ve Denetleme Şube Amirliği'ne müzekkere yazılarak 24/10/2018 tarihinde meydana gelen 23 kaza numaralı kaza tespit tutanağına konu olan trafik kazasına ilişkin kamera kaydı olması halinde cd halinde gönderilmesi istenilmiş, yazı cevabı ile kazanın meydana geldiği bölgede kameranın mevcut olmadığını bildirir tutanak gönderilmiştir.
Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzii Bürosu'na müzekkere yazılarak müteveffas ...'nun maluliyet iddiası ile açmış olduğu bir dava var ise dosya numarasının bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile; Kayseri .... İş Mahkemesi'nin ... esas ile Ölüm ve Cismeni Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat davasının bulunduğu bildirilmiştir.
Bünyan Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzii Bürosu'na müzekkere yazılarak müteveffa ...'nun maluliyet iddiası ile açmış olduğu bir dava var ise dosya numarasının bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile; ....tarafından herhangi bir dava açılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ...'nun 24/10/2018 tarihinde vefat etmesi nedeniyle cenaze, defin, tabut ve kefen gideri için davacılardan bir ödeme alınıp alınmadığı, alınmış ise ne kadar alındığına ilişkin kayıtların dökümünün gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı arşiv kayıtlarında ... isimli cenazeye ait defin bilgileri bulunmadığı bildirilmiş, 2018 yılı defin giderleri bilgisi gönderilmiştir.
Davacı tanıkları ... ve ..., ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dinlenilmiştir.
Kusur ve aktüerya hususunda bilirkişi raporları alınmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma zararı ve cenaze-defin giderinden oluşan maddi tazminat istemi ve TBK'nun 56. maddesi gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.
6098 Sayılı TBK'nın 49. maddesinde "kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre haksız fiilin unsurları a) hukuka aykırı bir fiil, b) kusur, c) zarar ve d) illiyet bağıdır.
24/10/2018 Günü saat 09:15 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... İlçesi, ... Mahallesi ... Sokak üzerinden, ... Caddesi istikametine seyir halinde iken, olay mahalli ... Kavşağına geldiği esnada aracının ön kısımları ile seyir istikametine göre solundan ... Sokaktan seyrederek aynı kavşağa giriş yapan müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motorlu bisikletin sağ yan kısımlarına çarpması neticesi davaya konu ölümlü trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde kazanın oluşumunda sürücü ...'ın KTK'nun 52/1-a (aracın hızını kavşaklara yaklaşırken (girerken) azaltmamak) maddesini ihlal ettiği, diğer sürücü ...nun ise KTK'nun 57/1-a (kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiği görülmüştür.
Kaza tespit tutanağında olay mahallinde yolun 7 m genişliğinde, iki şeritli, trafik işaret ve levhasının bulunmadığı dört yönlü kontrolsüz kavşak, yatay üzergahta düz, düşey güzergahta eğimli, zeminin asfalt, yol yüzeyinin kuru, havanın açık, görüşün açık, kaza yerindeki azami hız limitinin 50 km/s, vaktin gündüz, mahallin meskun olduğu, motorlu bisiklete ait kaza sonrası 280 cm kazıntı izi bulunduğu belirtilmiştir. Müteveffa sürücü ...'nun kaskının takılı olup olmadığına dair kutucuk işaretlenmemiş, boş bırakılmıştır. Davalı sürücü ...'ın ve müteveffa sürücü ... 'nun sürücü belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu kazanın gerçekleşmesinde, müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki motorlu bisikleti ile olay yeri dört yönlü kontrolsüz kavşağa geldiğinde, kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş bu mahalde, yolun her iki yönünü etkin şekilde kontrol edip geçiş hakkını sağındaki kavşak kolundan gelen araca vermesi gerekirken, bunu yapmadan kavşağa giriş yaparak, sağ tarafından gelen araç ile ile çarpıştıkları olayda kusurludur. Davalı sürücü ... da sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay yeri dört yönlü kontrolsüz kavşağa gelip kavşağı geçmek istediğinde yola gereken dikkatini vermemiş, her ne kadar diğer araca nazaran geçiş hakkı kendisinde olsa da kavşağa girişi öncesi mahal şartlarını gözeterek hızını azaltıp kontrollü vaziyette kavşağı geçmesi gerekirken, bu hususa gerekli özeni göstermemiş olup, solundan gelen aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen olayda kusurludur. Mahkememizce Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur yönünden rapor aldırılmış, 21/05/2021 tarihli raporda özetle;
-Müteveffa sürücü ...'nun %75( Yüze yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu,
-Davalı sürücü ...'ın %25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Kusur raporunun, ceza dosyasında alınan kusur raporu ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmüş, kusur raporunda belirlenen oranlar mahkememizce hükme esas alınmış, taraf vekillerinin kusur raporuna karşı itirazları yerinde görülmemiştir.
Bir kısım davalılar vekilleri, müteveffanın kask takmadığını, zarardan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Müterafik kusurun varlığı için zarar görenin kusurlu davranışının zararın sonucuna etki yapmış olması hali aranmaktadır. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK’nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Kaza tespit tutanağında, müteveffanın kaza esnasında kask takıp takmadığına ilişkin kısmın boş bırakıldığı görülmüştür. Davalılar tarafından müteveffanın kaza esnasında kask takmadığına dair herhangi bir delil dosyaya sunulmamış; dolayısıyla bu iddia ve savunmayı ortaya koyan davalı tarafça kask takılmadığı hususu ispatlanamamıştır. Dosyada bir örneği mevcut olan Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma sayılı dosyasında düzenlenen 24/10/2018 tarihli ölü muayene tutanağına göre ...'nun trafik kazası ile oluşması mümkün künt genel beden travmasına bağlı ekstremite kırığı ile birlikte iç organ harabiyeti ve ve iç kanama sonucu vefat ettiği tespit edilmiştir. Somut olayda müteveffanın kafa tası-yüz-boyun kemiklerinde kırık olmaması, vücudundaki kırıkların iç organların bulunduğu vücudun göğüs bölgesi ve aşağıdaki kısımlarında oluşması nedeni ile kask takıp takmamasının sonuca etki etmediği anlaşılmış ve mahkememizce müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Davacılar, her ne kadar davalı olarak ...'e işbu davayı yöneltmiş iseler de kazaya karışan ... plaklı aracın tescil kayıtlarının incelenmesinde, aracın kaza tarihinde ... adına kayıtlı olmadığı, dava dışı .... isimli bir kişi adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacılar vekili, 21/09/2021 tarihli dilekçesinde ...'in aracın gerçek işleteni olduğunu, nitekim ...'in Savcılık soruşturması ve ceza davası aşamasında resmi makamlara verdiği ifadelerinin de bu yönde olduğunu ileri sürmüştür. ...'in ... Polis Merkezi Amirliği'ne vermiş olduğu 24/10/2018 tarihli ifadesinde "... plakalı araç bana aittir. Sürekli olarak ben kullanmaktayım ancak ruhsat arkadaşım olan ... adına kayıtlıdır" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Ancak araçların tescil kayıtları resmi şekilde Emniyet Müdürlüğü nezdinde tutulmaktadır ve resmi merciler tarafından tutulan tescile tabi işlemler, aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Somut olayda, ... plakalı aracın tescil kaydının geçerli olmadığı, esasında aracın ... adına tescil edilmesi gerektiği yönünde açılmış ve kesinleşmiş bir dava olmayıp, söz konusu aracın tescil kaydının muvazaalı/yolsuz olup olmadığının tartışılacağı yer, işbu dava değildir. Diğer taraftan davalı ...'in de cevap dilekçesinde ve aşamalardaki savunmalarında bu hususu ileri sürmemesi sonuca etki etmemektedir zira tescil kayıtlarının dava açılmaksızın yalnız bir kişinin beyanı ile çürütülmesi mümkün değildir. Mahkemeler, aksi ispat edilinceye kadar resmi merciler tarafından tutulan tescil kayıtlarına itibar etmelidir. Zira söz konusu tescil kayıtları tam anlamı ile hukuki kaosun önüne geçmek amacı ile tutulmaktadır. İddia edilen durum, karz, ariyet veya uzun dönem kira ilişkisi ile örtüşmemektedir. İzah edilen nedenlerle davalı ...'e husumet düşmediği ve dava konusu zarardan sorumlu olmadığı sonucuna varılmış, onun aleyhinde açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın tamamı hakkındaki ortak açıklamalardan sonra davacıların taleplerini maddi ve manevi tazminat davası olarak iki ayrı başlık halinde irdelemek gerekirse;
A-Maddi Tazminat Davası Yönünden:
A.1-Destekten Yoksun Kalma Talebi:
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı).
Destekten yoksun kalma davasında, müteveffadan destek gören pay sahiplerinin tespit edilmesi gerekir. Müteveffanın uyap sisteminden temin edilen nüfus kaydına göre anne ve babasının, dava konusu trafik kazasından önce vefat ettikleri görülmüştür. Dolayısı ile müteveffadan destek gören hak sahipleri eşi ... ve küçük yaştaki çocukları ... ile ... olarak kabul edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra aktüerya hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Hesap bilirkişisi Av. ..., TRH 2010 yaşam tablosunu esas alarak ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yaptığı 16/07/2021 tarihli raporunda özetle;
Dayacıların Hesaplanan Destek Zararlarının;
- Davacı eş ...’nun destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 29.879,42 TL.
İşleyecek aktif dönem zararı 346.816,39 TL.
İşleyecek pasif dönem zararı + 221.684,65TL,
598.380,46 TL.
%17 evlenme ihtimali indirimi (598.380,46 x %83): 496.655,78 TL.
%75 kusur indirimi (496.655,78 x %25) :124.163,94 TL. olduğu,
- Davacı çocuk ...'nun destek zararının;
İşlemiş dönem zararı14.939,71 TL.
Aktif dönem zararı + 37.27048TL.
52.210,19 TL.
%75 kusur indirimi (52.210,19 x %25) :13.052,54 TL. olduğu,
- Davacı çocuk ...'nun destek zararının;
İşlemiş dönem zararı 14,939,71 TL.
Aktif dönem zararı + 81.354,51 TL.
96.294,22 TL
%75 kusur indirimi (96.294 22 x %25) :24.073,55 TL. olduğu,
- Kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ... poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğu, davacıların toplam zararının (161.290,03 TL.) poliçe limiti dahilinde kaldığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı ... Şti vekili ile davalı ... vekillerinin aktüer raporuna karşı ayrı ayrı itiraz dilekçesi sundukları, davacılar vekilinin talep arttırım dilekçesi sunduğu, harcını yatırdığı, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalı ... Şti vekili ile davalı ... vekillerinin talep arttırım dilekçesine karşı ayrı ayrı itiraz dilekçesi sundukları, davacılar vekilinin 21/09/2021 tarihli dilekçe sunduğu görülmüştür.
Her ne kadar davalı ... Şti vekili 1.8 teknik faizi yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de mahkememizce bu itiraz haklı görülmemiştir. Zira hesaplama yapılırken TRH 2010 yaşam tablosu esas alınma ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmalıdır. Nitekim Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... Esas ...Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir. Davalıların, aktüer raporuna karşı diğer itirazları ise hesaplama yöntemi veya destek payları ile ilgili olmayıp, daha ziyade kusur oranları ile ilgili olduğundan mahkememizce itirazlara itibar edilmemiş ve aktüer ek raporu alınması taleplerinin reddine karar verilmiştir.
A.2-Cenaze ve Defin Gideri Talebi:
Davacı ...'nun 1.000,00 TL cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat talebinde bulunmuştur. 6098 sayılı TBK’nın 53/1. maddesinde ölüm halinde uğranılan zararlar arasında cenaze giderleri sayılmış olup, Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre cenaze giderleri arasında defin gideri, yıkama gideri, cenazenin taşınması ve baş sağlığı için gelenlere ikram edilen yiyecek içecek kabul edilmekte olup, söz konusu zararların bir çoğunun belgelendirilmesi mümkün değildir. Davacı vekilinin talep ettiği cenaze ve defin gideri belgesi olmamasına rağmen, örf ve adet gereği yapılacak makul bir meblağ olup, zenginleşmeye yönelik haksız bir talep olmayıp, davacı ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik talebinin kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki davacılar ... ve ... küçük yaşta ve annelerinin velayeti altında olup, cenaze ve defin gideri yönünden harcama yapamayacaklarından, davacıların bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Temerrüt Tarihlerinin Tespiti:
Davacıların dava dilekçesinin ekine ekli belgelere göre davacıların dava açmadan önce davalı ... şirketine KTK'nun 97.maddesi uyarınca başvuruda bulundukları, başvurunun 05/12/2018 tarihinde davalı ... şirketine teslim edildiği görülmüştür. Davalı ... şirketinden gönderilen 04/12/2019 tarihli dilekçe ekindeki hasar dosyasına göre davacıların eksik evrakları tamamladıklarına dair yeni bir dilekçe sundukları ve söz konusu dilekçenin evrak kayıt tarihinin 20/02/2019 olduğu görülmüştür. 20/02/2019 Tarihli dilekçeden sonra davalı ... şirketinin davacılardan yeni bir belge sunmasını istediğine dair bir bilgi olmadığı gibi söz konusu dilekçe ve ekleri incelendiğinde, zararın ödenmesi için gerekli belgelerin tamam olduğu görülmüştür. Başvurunun evrak kayıt tarihi olan 20/02/2019 tarihine 8 iş günü eklendiğinde, davalı ... şirketinin temerrüt tarihinin 05/03/2019 olduğu anlaşılmıştır. Diğer davalı ... ise vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinde temerrüde düşmüştür.
İzah edilen nedenlerle davacıların davalı ... aleyhindeki maddi ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacıların davalılar ... ve ...Şti aleyhindeki destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 124.163,94 TL, davacı ... için 13.052,54 TL ve davacı ... için 24.073,55 TL olmak üzere toplam 161.290,03 TL'nin davalı ... Şti'nin sorumluluğu ... poliçe teminat limiti ile sınırlı olması koşulu ile davalı ... Şti'den temerrüt tarihi olan 05/03/2019 ve davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davacı ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat davasının Kabulü ile 1.000,00 TL cenaze ve defin giderinin davalı ... Şti'nin sorumluluğu ... poliçe teminat limiti ile sınırlı olması koşulu ile davalı ... Şti'den temerrüt tarihi olan 05/03/2019 ve davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davacılar ... ve ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
B-Manevi Tazminat Davası Yönünden:
6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlâka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."
6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesine göre; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
Manevi tazminat, zarara uğrayanda huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekir. Takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Olay sebebiyle duyulan acı ve elem kısmen de olsa giderilmelidir. Olay tarihindeki paranın alım gücü de gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat olarak belirlenmelidir. 22/06/1976 tarihli ve 7/7 sayılı İBK'na göre de; manevi tazminat tutarını etkileyebilecek özel hâl ve şartları da gözetilmelidir. Hâkim bu konuda taktir hakkını kullanırken etkili olan nedenleri kararında açıkça göstermelidir.
Davaya konu kazada davalı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğu, müteveffa ...'ın ise % 75 oranında müterafık kusurunun olduğu, yapılan sosyal ekonomik durum araştırmalarında, ... ve ...'nun dedelerinin yanında aylık 600,00 TL kira ile ikamet ettikleri, her ikisinin de öğrenci olduğu, ...'nun anneleri olduğu ve ev hanımı olduğu, babalarının 24/10/2018 tarihinde Bünyan ilçesinde trafik kazasında vefat ettiği, vefat etmeden önce inşaat işçisi olduğu, dedelerinin İlçe Sağlık Müdürlüğü'nde memur olduğu, üzerlerine kayıtlı herhangi bir mal varlıklarının tespit edilemediği, davalılardan ...'ın işçi olduğu, bekar olduğu, üzerine kayıtlı menkul ya da gayrimenkulün olmadığı, ailesi ile birlikte kaldığı, babasının sağlık problemlerinin olduğu görülmüştür. Davacıların ...'nun vefatı nedeniyle duydukları elem ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat davası açma hakları vardır.
Dosya kapsamı ve tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacıların manevi zarara uğradığı, davacıların uğradığı manevi zararın niteliği, davalının kusur durumu ile müteveffanın % 75 oranındaki müterafık kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, paranın alım gücü göz önüne alındığında davacılar lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilerek davacıların davalı ... aleyhindeki manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL ve davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 55.000,00 TL'nin davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin murislerinin ölümü nedeniyle ayrı ayrı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden maddi ve manevi tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/14514 E. 2019/6514 K sayılı içtihadı da bu yöndedir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamaların ışığı altında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davalı ... aleyhindeki maddi ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Davacıların davalılar ... ve...Sigorta Şti aleyhindeki destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜ ile davacı ... için 124.163,94 TL, davacı ... için 13.052,54 TL ve davacı ... için 24.073,55 TL olmak üzere toplam 161.290,03 TL'nin davalı ... Şti'nin sorumluluğu ... poliçe teminat limiti ile sınırlı olması koşulu ile davalı ... Şti'den temerrüt tarihi olan 05/03/2019 ve davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
3-Davacı ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat davasının KABULÜ ile 1.000,00 TL cenaze ve defin giderinin davalı ... Şti'nin sorumluluğu... poliçe teminat limiti ile sınırlı olması koşulu ile davalı ... Şti'den temerrüt tarihi olan 05/03/2019 ve davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
4-Davacılar ... ve ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine,
5-Davacıların davalı ... aleyhindeki manevi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL ve davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 55.000,00 TL'nin davalı ...'dan vefat tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
6-Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli 3.757,05 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 870,96 TL ile 544,06 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 2.342,03 TL'nin davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Maddi tazminat davası yönünden alınması gerekli 11.086,03 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin), davalılardan yalnız ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın ara buluculuğa tabi olması nedeni ile davanın kabul ve red oranına göre 1.303,93 TL'sinin davalı ... Şti'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 16,07 TL'sinin davacılardan ... ve ...'ndan müşterek mütselsil alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacılar tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, 870,96 TL, tamamlama harcı 544,06 TL, tebligat, müzekkere ve posta giderleri 525,20 TL, ATK rapor ücreti 723,00 TL ve bilirkişi ücreti 700,00 TL olmak üzere toplam 3.407,62 TL yargılama harç ve giderinin davanın kabul ve red oranına göre 1.786,95 TL'sinin davalı ... Şti'nin sorumluluğu 1.334,49 TL ile sınırlı olması kaydı ile davalılar ... ve ... Sigorta Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, artan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ...'in gider avansından harcanan 5,50 TL tebligat masrafı yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
11-Davalı ...Ş.'nin gider avansından harcanan 71,50 TL tebligat ve posta gideri yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 0,88 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, artan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı ...'ın gider avansından harcanan 5,50 TL tebligat masrafı yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 2,62 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, artan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
13-Davacıların davalı ... aleyhinde açtığı ve red ile sonuçlanan maddi tazminat davasında 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
14-Davacıların davalı ... aleyhinde açtığı ve red ile sonuçlanan manevi tazminat davasında 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
15-Maddi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca, (destekten yoksun kalma tazminatı için 124.163,94 TL ve cenaze defin gideri için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 125.163,94 TL üzerinden hesaplanan) 15.840,57 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya ödenmesine,
16-Maddi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya ödenmesine,
17-Maddi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya ödenmesine,
18-Davacı ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik ret ile sonuçlanan maddi tazminat davasında 1.000,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ,,, Sigorta A.Ş'ye ve ...'a ödenmesine,
19-Davacı ...'nun cenaze ve defin giderine yönelik ret ile sonuçlanan maddi tazminat davasında 1.000,00 TL vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... Sigorta A.Ş'ye ve ...'a ödenmesine,
20-Manevi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak bu davacıya ödenmesine,
21-Manevi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak bu davacıya ödenmesine,
22-Manevi tazminat davasında davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak bu davacıya ödenmesine,
23-Davacı ... tarafından açılıp kısmen red ile sonuçlanan manevi tazminat davasında davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 10/2 maddesi uyarınca lehine takdir edilecek vekalet ücreti, davacı yararına takdir edilecek vekalet ücretini geçemeyeceğinden 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak davalı ...'a ödenmesine,
24-Davacı ... tarafından açılıp kısmen red ile sonuçlanan manevi tazminat davasında davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 10/2 maddesi uyarınca lehine takdir edilecek vekalet ücreti, davacı yararına takdir edilecek vekalet ücretini geçemeyeceğinden 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak davalı ...'a ödenmesine,
25-Davacı ... tarafından açılıp kısmen red ile sonuçlanan manevi tazminat davasında davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 10/2 maddesi uyarınca lehine takdir edilecek vekalet ücreti, davacı yararına takdir edilecek vekalet ücretini geçemeyeceğinden 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak davalı ...'a ödenmesine,
26-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacılar Vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ..., ...Sigorta vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ...'nun yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/09/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.