T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI :... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin hayvancılık ve süt ürünleri işi ile uğraştığını, davalı şirketin ise yine hayvancılık ve yem sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihinde 30 adet simental cinsi gebe düve satın alınması konusunda sözlü olarak anlaşıldığını, yapılan anlaşma gereği tanesi 13.000,00 TL'den olmak üzere toplam 390.000,00 TL satış bedelinin müvekkilinin hesabından davalının hesabına havale edildiğini, 30 adet düvenin gebe olduğu hususunda tarafların mutabık olduğunu, hayvanların müvekkili şirkete tesliminden sonra ... tarihinde yeniden muayene yapıldığını, yapılan muayenede 5 adet düvenin gebe olmadığının tespit edildiğini, hayvanların gebe olmadığının anlaşılması üzerine müvekkili şirket yetkilisi tarafından davalı şirket yetkilisine sözlü olarak başvurulduğunu, müvekkilinin zararının giderileceğinin belirtildiğini ancak müvekkilinin oyalandığını, Kayseri 13. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketten müvekkilinin zararının giderilmesinin talep edildiğini ancak yine bir sonuç alınamadığını, davalı şirket yetkilisi hakkında müvekkilini dolandırdığı hususunda suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın derdest olduğunu, arabululuğa da başvurulduğunu ancak bir sonuç alınmadığını ileri sürerek; müvekkilinin satın almış olduğu hayvanlardan küpe numarası bildirilen 5 tanesinin gebe olmamasından kaynaklanan ayıp nedeniyle müvekkili şirket zararının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'sinin davalı şirketten alınarak satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde iddiaların tamamının mesnetsiz olduğunu, hiçbirini kabul etmediklerini, bahse konu hayvanların gebeliğinin o tarihte sabit olduğunu bu durumun davalı tarafça getirilen veteriner kontrolü ile de teyit edildiğini, bu hususta taraflar arasında herhangi bir ihtilafın çıkmadığını ve alım - satımın gerçekleştiğini, satışın 3 - 4 ay süre geçtikten sonra ihtarname çekildiğini ve akabinde davanın açıldığını, İlçe tarım Müdürlüğü'nden dökümleri istenildiğinde bahse konu hayvanların kısır olmadığı, bu tarz bir ayıbının olmadığı ve daha öncesinde de buzağı verdiklerinin açığa çıkacağını, bahse konu hayvanların 3-4 aydır davacının ahırında bulunduğunu, düşük yapmalarının olağan bir durum olduğunu, bir hayvanın gebe olup olmadığının gizlenilebilecek bir durum olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunun, hayvanları gebe olarak veya buzağısı yanında olarak davacı tarafa eksiksiz olarak teslim edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm edimleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, uzman veteriner tarafından onay alınarak satın alınan gebe düvelerde kabul etmemekle birlikte bir gebelik bulunmaması durumunda müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ***tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ***'ın mahkememize sunmuş olduğu *** tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu olan simental ırkı düvelerde gebe olan ve gebe olmayan düvelerin satış fiyatları arasında dava tarihi itibarı ile 3.000(üçbin) TL fark bulunduğunu mahkememize bildirmiştir.
*** tarihli celsede; Bilirkişiden satış tarihi itibariyle satılan hayvanların gebe olmamasından kaynaklı fiyat farkı istendiği halde 2020 yılı nisan ayı verilerine göre değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla; bilirkişiden satış tarihi olan ... tarihi itibariyle hesaplama yapılması amacıyla ek rapor alınmasına, bilirkişiden Tarım İl Müdürlüğü verilerinden de yararlanılmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi ***'ın mahkememize sunmuş olduğu *** tarihli ek raporda özetle; davaya konu olan simental ırkı düvelerde gebe olan ve gebe olmayan düvelerin satış fiyatları arasında dava tarihi itibari ile 3.000,00 TL fark bulunduğunu mahkememize bildirmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı, davalıdan satın aldığı *** küpe numaralı hayvanların gebe olmaması nedeniyle ayıplı olduğunu ileri sürerek zarar talep etmiştir.
Davalı ise, satıştan 3-4 ay sonra gebe olmadığı iddiasıyla ihtarname gönderdiğini, hayvanların gebe olduğundan bahisle davanın reddini savunmuştur.
Tarafların ortak kabulleri uyarınca tarafların sözlü olarak 30 adet gebe büyükbaş hayvanın 390.000,00 TL karşılığında davacı tarafından davalı tarafa satılması noktasında sözleşme yapıldığı anlaşılmıştır. Yine dosya kapsamında davalı tarafça davacıya düzenlenen 09.08.2019 tarihli faturada bu hususu doğrulamaktadır. Davacı tarafından sunulan dekont incelendiğinde büyükbaş hayvanların bedelinin 390.000,00 TL'nin ***arihinde ödendiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça *** tarihinde davalıya ihbarda bulunduğu ve davalıya ... tarihinde tebliğ edildiği ve davalı zararın karşılanması için 7 günlük süre verildiği görülmüştür.
Davalı şirket yetkilisinin davacıya 5 adet hayvanın küpelerini değiştirerek gebe olmayan hayvan sattığı iddiasıyla Kayseri 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dosya kapsamında yargılandığı ve suç olarak tanımlanmadığından beraat ettiği görülmüştür. Kararın ise istinaf incelemesi sonucu kesinleştiği görülmüştür.
Davacı tarafça sunulan veteriner hekim ***'a ait raporda dava konusu hayvanların *** tarihinde gebe olmadığı tespit edilmiştir. İlgili tespitlerini ağır ceza dosyasında da sözlü olarak ifade ettiği görülmüştür.
Davacının *** tarihinde hayvanların gebe olup olmadığı noktasında delil tespiti talep ettiği ve mahkemece reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamında alınan *** tarihli raporda hayvanların satım tarihi olan *** itibariyle gebe olmadığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, satım konusu *** küpe numaralı hayvanların gebe olup olmadıkları, hayvanların gebe olmamasının ayıp olarak kabul edilip edilmeyeceği ve davacının zararı olup olmadığı ve varsa miktarı noktasında toplanmaktadır.
Ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması yahut dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmaktadır.(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. sayılı kararı)
6098 sayılı TBK 220. maddesine göre, hayvan satışında satıcı, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmaz. Buna göre, hayvan satımında satıcının ayıptan sorumlu olması için zikir ve vaadettiği hususları, yazılı biçimde üstlemiş olması gerekir. Bu üstlenme yazılı değilse aldatma hali hariç satıcı kural olarak sorumlu olmaz.
TBK.m.220'de hayvan satışında satıcının, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmayacağı hükme bağlanmıştır.
TBK'nun 224.maddesine göre hayvan satışında satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi için, ayıbın, teslimden veya alıcının hayvanı teslim almakta temerrüdünden itibaren dokuz gün içinde hem satıcıya ihbar edilmiş olması, hem de hayvanın bilirkişi tarafından gözden geçirilmesinin (muayenesinin) yapılması için aynı sürede yetkili makamdan istenmesi gereklidir. Ancak, hayvan satışında satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmiş ve ayıp da hayvanın gebeliğine ilişkin ise dokuz günlük süre aranmayacaktır.
Somut olayda davacı tarafından sunulan rapor, raporu düzenleyen veteriner hekim ***'a ait satım tarihi olan *** tarihinden 6 gün sonra 15.08.2019 tarihli raporda hayvanların gebe olmadıklarına dair tespiti ve bu beyanı ceza mahkemesinde doğrulaması ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyarınca satım tarihinde dava konusu büyükbaş hayvanların gebe olmadığı ve ayıplı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce satım tarihi itibariyle hayvanların gebe olup olmaması kaynaklı fiyat farkının tespiti amacıyla rapor alınmıştır. Alınan raporda hayvan başı 3.000,00 TL olarak belirlenmiştir. 5 adet büyükbaş hayvanın gebe olmadığından 5x3.000,00 TL=15.000,00 TL davacının zararı oluştuğu anlaşılmakla dava taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL olarak kabul edilmiştir.
-Faize ait değerlendirmede;
Taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğundan 818 sayılı BK'nun 101.maddesinde; "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olur" hükmü getirilmiştir. 6098 sayılı TBKnun 117.maddesinde bu hüküm ''Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer'' şeklinde düzenlenmiştir. Temerrüt, ya bir ihtar ile ya da dava açılması ile gerçekleşir.
Anılan yasal düzenleme çerçevesinde davacının ihtarı ile davalıya 7 günlük süre verildiğinden davalı tebliğ tarihi gözetilerek 21.11.2019 tarihinde temerrüde düştüğünden anılan tarih faiz başlangıcı olarak değerlendirilmiştir. Davacı tarafın yasal faiz istemi ile de bağlı kalınmıştır.
Mahkememizce yukarıda tüm yönleriyle açıklanan gerekçelerle YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kabulü ile, 10.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa 21/11/2019 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 683,10 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 638,70 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL peşin harç ve 44,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 88,80 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan talimat gideri 1.649,65 TL, kep reddiyat gideri 0,60 TL, 11 elektronik tebligat gideri 60,50 TL, 3 müzekkere gideri 33,80 TL ve 1 tebligat gideri 19,00 TL olmak üzere toplam 1.763,55 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
8-AAÜT'ye göre hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/04/2022
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*