T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... -TC NO: ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR:1-
:2- ... - TC NO:... ...
VEKİLLERİ:Av. ... -
Av. ... -
Av. ... -
DAVALI: 3- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Yağ A.Ş.'ye ait 38 ... plakalı aracın seyir halindeyken, tek gidiş tek geliş yolda, dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ederek okul çıkış saatinde ve kavşağa yaklaşmasına rağmen hızını azaltması gerekirken daha da hızlanması nedeniyle kazaya sebebiyet verdiğini, kazanın olay tarihinde öğrenci olan ...'ın yoldan karşıya geçtiği sırada hızını artıran sigortalı aracın çarpması neticesinde ağır bir şekilde yaralanmasına ve malul olmasına sebep olduğunu, davacının kaza sonrasında 2 kez ameliyat olduğu ve kolunun omuzdan kırılması ve çıkması sebebiyle platin takıldığını, davacının çarpmanın şiddetiyle havaya savrulduğunu, havada taklalar atarak yoldan çıktığı ve kaldırımda bekleyen amcaoğlu ...'ın üzerine düştüğünü, davacının kırılan ve omuzdan çıkan koluna platin takıldığını, platinin davacının kolunda yaklaşık 3 ay boyunca takılı kaldığını, ancak kolunu rahatsız etmesi üzerine yeniden yapılan ameliyatla platinin çıkarıldığını ve aynı gün taburcu olduğunu, doktor tarafından her ne kadar iz kalmayacağı beyan edilmişse de platin çıkarıldıktan sonra kolunda büyük iz kaldığını, davacının tüm bu süreçte kollukla gezmiş olduğunu, psikolojik olarak çok etkilendiğini ve bu süreçte kolunu kullanamadığını, aynı şekilde platin çıkarıldıktan sonra da kolunu 2 ay kullanamadığını, ...’ın bu kaza sebebiyle ağır yaralandığını, ciddi maluliyetleri ortaya çıktığını ve Kayseri Özel Acıbadem Hastanesinde tedavilerinin yapıldığını, kaza sonrası Acıbadem Hastanesi tarafından ilgili kolluk görevlilerine adli vaka olarak ihbarda bulunulmuş ise de ihbar tutanağını teslim alan kolluk kuvvetlerinin herhangi bir adli işlem yapmadığını, bu sebeple kazaya ilişkin olarak kaza tespit tutanağı mevcut olmasa da araç sürücüsü tarafından Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında araç sürücüsünün sigortalı araç ile davacıya çarptığı ve yaralamak suretiyle malul ettiğinin ifade tutanaklarından tespit edildiğini, davacı ...’ın trafik kazasından sonra omzunun eski işlevini yitirmiş olduğu ve kaza anında kırılan yerden sürekli çıkması nedeniyle iş göremez hale geldiğini, ayrıca kaza tarihinden itibaren 3-4 kez farklı zamanlarda kırılan omzunun aynı yerden çıkmaya devam ettiğini, kaza dolayısıyla davacının sürekli iş göremez hale geldiğini, en hafif işlerde dahi çalışamaz hale geldiğini, davacının uğramış olduğu trafik kazası neticesinde geçici iş göremez hale geldiğini, davacının davadan önce davalı ... şirketine başvurduğunu ve başvuru evrakının 12.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı ... şirketinin 15 gün içerisinde başvuruya talebi karşılar bir şekilde nihai bir cevap vermediğini, ayrıca sigorta şirketinin talebe yasal süresinde cevap vermediği gibi, dava açılmasını uzatmak maksatlı birçok belgeyi talep ettiğini, kazaya sebebiyet veren sürücünün ehliyetinin dahi temin edilmesinin istenildiğini, bu nedenle yapılan başvurunun kötü niyetli olarak uzatıldığını, tarafa ancak 59 gün sonra 11.05.2020 tarihinde dönüş yapıldığını, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığından ve dolayısıyla uzlaşma sağlanamadığını belirterek 1.500,00 TL geçici ve 1.500,00 TL kalıcı olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan temerrüt tarihi olan 20/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalılar ... ve ... Yağ Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalılar ... ve ... Yağ. San ve Tic A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yalnız davalı ... şirketi için ara bulucuya başvurduğunu, diğer davalılar yönünden ara buluculuk şartının yerine gelmediğini, davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, davacının kendi ağır kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini ve zararının olmadığını, davacının ve ailesinin kazadan sonra şikâyetçi olmadığını, davacının amacının haksız ödeme almak olduğunu, davacının kötü niyetle dava açtığını ve HMK’nın 329. maddesine göre para cezasına mahkûm edilmesi gerektiğini, davalı ...’in kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kural ihlalinin ve kusurunun olmadığını, kazaya karışan araçta takip sistemi bulunduğunu ve kural ihlalinin olmadığını, davacının maluliyetinin olmadığını, ispata muhtaç olduğunu, davacının kaza sonrası tüm tedavi masrafının davalı şirket tarafından karşılandığını, davacının kazadan sonra Çocuk Şube’ye verdiği ifadede kaza tarih ve saatini 26/12/2019, 16:00-16:30 civarı olarak bildirdiğini, araç takip sistemine göre o saatlerde aracın hızının saatte ortalama 20-30 km olduğunu, her ne kadar davacının kazadan sonra omuzunda iz kaldığı ve kolunun çıktığına dair iddiaları olsa da davacının babasının Savcılık ifadesinin davacı beyanının aksine olduğunu, davalıların, davacı ve ailesini tanıyan ortak tanıdıklar vasıtasıyla 2019 yılı Kurban Bayramı’nda Develi’de bulunduğunu ve burada başka bir olay/kaza nedeni ile diğer kolunda hasar meydana geldiğini öğrendiklerini, davacının kendisinden kaynaklanan veya dava konusu kaza ile ilgili olmayan hususlardan dolayı bu davada haksız kazanç elde etmeye çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davadan önce usulüne bir şekilde KTK’nın 97. maddesi uyarınca başvuru yapmadığını, belgelerin eksik olduğunu, davalı araç sürücüsünün kusurunun ve davacının maluliyetinin ispata muhtaç olduğunu, davacının kaza tarihinde çocuk olması nedeni ile geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını belirterek davanın HMK 115/2 maddesi gereği davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi halinde ise esasa ilişkin itirazlarının dikkate alınarak esastan reddine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiştir.
Acıbadem Hastanesi'ne müzekkere yazılarak davacının ... tarihinde trafik kazası nedeniyle yaralanmasından dolayı tüm tedavi evrakları celp edilmiştir.
HDI(Ergo) Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 38 ... plaka sayılı aracın ... tarihinde karıştığı kaza nedeni ile açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde 38 ... plakalı aracın *** başlangıç ve *** bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalandığı, davacının davadan önce KTK'nın 97. maddesi kapsamında başvurusunun olduğu görülmüştür.
Kayseri Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan ... tarihli kaza tarihinden bu güne kadarki tüm kayıtları celp edilmiş, *** tarihli yazı cevabı ile; 38 ... plakalı aracın *** tarihinde ... Yağ San. A.Ş adına tescilinin yapıldığı, kaza tarihinde de davalı şirket adına kayıtlı olduğu bildirilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının ... tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle yaralanmasından dolayı SGK tarafından davacıya rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabı ile; davacıya trafik kazası ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığı, gelir veya maaş almadığı bildirilmiştir.
Kayseri Şehir Hastanesi'ne, Develi Devlet Hastanesi'ne ve Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak davacının 2019 yılı Ağustos ayında ve daha sonraki tarihlerde dava tarihi olan *** tarihine kadar hastane girişinin olup olmadığı sorulmuş ve tedavi evrakları celp edilmiştir.
Mahallinde *** günü keşif yapılmasına, keşif mahallinde bir makine mühendisi bilirkişi hazır bulundurulmuş, makine mühendisi bilirkişi*** *** havale tarihli raporunda özetle; 38 ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in, %75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın %25 (Yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği görülmüştür. Davalılar ... şirketi ve ...'in kusur raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı'ndan maluliyet yönünden rapor aldırılmış, *** tarihli raporda özetle; Üç (3) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı tıbbi şifa süresinin 3 (üç) ay olduğu), Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında vücut genel çalışma gücünden %1,2 (yüzdebirvirgüliki) oranında kaybettiği, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya özür oranının % 2 (yüzdeiki) olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Maluliyet raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ile davalılar ... ve ... Yağ Şti vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davalılar ... ve *** Yağ şirketi vekilinin kusur raporuna karşı itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzim edilmesi için dosya *** tarihli kusur raporunu düzenleyen bilirkişiye tevdii edilerek ek rapor alınmış, *** tarihli ek raporda özetle; kök raporda yapılan değerlendirmelerin uygun olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, davalılar ... ve ... Yağ Şti vekilinin kusur raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur yönünden rapor aldırılmış, 13/07/2021 tarihli raporda özetle; sürücü ...'in, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın ise %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Kusur raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalılar ... ve ... Yağ Şti vekilinin kusur raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Kayseri Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Şehit Mehmet Kökkaya İlkokulu ve Ortaokulu'nun inşaatının hangi tarihte tamamlandığı ve hangi tarihte eğitim öğretime açıldığının ve davaya konu trafik kazası tarihi olan ... tarihinde eğitim öğretime açık olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabı ile; Kocasinan İlçesindeki Şehit ***ve Ortaokulu'nun geçici kabulünün *** tarihinde gerçekleştiğini, 2017 - 2018 eğitim öğretim yılından itibaren öğretim faaliyetlerine başladığını, davaya konu trafik kazası tarihi olan ... tarihinde eğitim öğretime henüz açılmadığı bildirilmiştir.
Kocasinan Belediyesi'ne müzekkere yazılarak *** Mahallesi, Hurmalı Sokak'ta bulunan Şehit Mehmet Kökkaya İlkokulu ve Ortaokulu'nun bulunduğu yolun davaya konu trafik kazası tarihi olan ... tarihi itibari ile genişliği, kavşak bilgileri gibi yola ait tüm bilgi ve belgeler celp edilmiştir.
Dava dosyası talimat yolu ile İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek HMK’nun 266. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmış, İTÜ Otomotiv Kürsüsü'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman öğretim üyeleri *** İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin *** talimat sayılı dosyasından sundukları *** tarihli bilirkişi raporunda özetle;
-Davalıya sigortalı ve 38 ... plakalı otomobil sürücüsü diğer davalı ... olayda %25 oranında kusurlu olduğu,
-Davacı yaya ... olayda %75 oranında kusurlu olduğu,
-Somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkânının bulunmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ile davalılar vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra aktüerya hususunda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, hesap bilirkişisi İbrahim Toksöz 03/03/2022 tarihli raporunda özetle;
Davacının dava konusu kaza sonrasında;
1- Geçici iş göremezlik zararının bulunmadığı (talep 1.500,00 TL)
2- Sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararı yönünden
2.1- Davaya konu olayın/zararın meydana gelmesinde davacının %25 oranında kusurlu olduğu kanaatinde olması halinde davacının sürekli iş göremezlik zararının 42.232,03 TL (talep 1.500,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 310.000,00 TI.) kapsamında kaldığı,
2.2- Davaya konu olayın'zararın meydana gelmesinde davacının %75 oranında kusurlu olduğu kanaatinde olması halinde davacının sürekli iş göremezlik zararının 14.077,34 TL (talep 1.500,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 310.000,60 TL) kapsamında kaldığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Aktüer bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ile davalılar ... ve ... Yağ Şti vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin *** tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçenin taraflara tebliğ edildiği, tüm tarafların ıslaha karşı ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı dava dilekçesi ile ... günü sürücü ... sevk ve idaresindeki ... AŞ'ye ait 38 ... plakalı aracın davacı yayaya çarptığından bahisle geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik talep etmiştir.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın davalı ... şirketi bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır. Kaza tarihinde ise araç malikinin davalı *** ... A.Ş olduğu araç sürücüsün ise ... olduğu anlaşılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,
Olayla ilgili savcılık dosyası dosyamız arasına alınmıştır mahkememizce keşif icra edilmiştir. Keşif sonucu alınan raporda yaya ...'ın karşıdan karşıya geçtiği yerin kurallara uygun olduğu ancak taşıt yolunu yeterince kontrol etmediği can güvenliğini tehlikeye attığı tali kusurlu olduğu sürücü ...'İN ise aracın hızlı olması ve geçiş üstünlüğüne aykırı hareket etmesi nedeni ile asli kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Daha sonra mahkememizce bilirkişiden ek rapor alınmıştır aynı husus tekrarlanmıştır dava sonra mahkememiz Ankara adli tıp kurumundan kusur raporu almıştır kusur raporunun ise önceki raporla aynı olduğu değerlendirilmiştir. Mahkememiz daha sonra da İTÜ bünyesinde kusur raporu almıştır. Alınan kusur raporunun incelenmesinde davalı ...'İN gündüz vakti görüşün açık olduğu, yolda kısmen süratli olarak yaklaştığı görüş alanını yeterli kontrole etmeden hızını yol trafik durumu ve görüş mesafesine göre ayarlamadığı vasıtası ile hızını azaltarak dikkatli yaşlaşmadığı tehlikeleri ön görmediği korna ve benzeri gibi işitsel ikazlarda bulunmadığı yolun sol tarafından karşı karşıya geçerek kaplama üzerinde yürüyen yaya kendisi tarafından daha önce öngörülebilir şekilde olduğu yayayı fark ettiğinde dikkatli olması gerekli özeni vermediği yeterli fren ve direksiyon tedbirlerine başvurmadığından %25 kusurlu olduğu davacı ise kabağın ise olay yerinde taşıt trafiğinin yeterince kontrol etmeden vasıtanın hız ve mesafe durumunu dikkate almadan yaklaşan vasıtaya rağmen kendisinin can güvenliğini tehlikeye attığını bu nedenle %75 oranında kusurlu olduğu alınan raporun olaya uygun olması ve kaza mahalline ilişkin değerlendirme İtü raporunda ayrıntılı olması karşısında alınan rapor uygun kabul edilmiştir.
- Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;
Mahkememiz Erciyes Üniversitesi Üniversitesi Adli Tıp Başkanlığı bünyesinde rapor almıştır. kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması, Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/3153 E,2021/2473 sayılı ilamı doğrultusunda) Anılan düzenlenme uyarınca mahkememizce rapor almıştır. Anılan raporlarda davacının 3 ay geçici iş göremez olduğu %2 oranında da sürekli malul olduğu tespit edilmişitr. Alınan rapor yöntemine uygun olduğundan kabul edilmiştir.
-Aktüerya hesabına dair değerlendirmede;
HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacıların aktüer zarar hesabının yapılması hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan rapor uygun olduğundan itibar görmüştür. Alınan raporuna göre davacının 14.077,34 TL sürekli maluliyet nedeni ile zararının bulunduğu anlaşılmıştır. Kaza tarihinde 16 yaşında olması ve öğrenci olduğu dosyada beyan edildiğinden geçici iş göremezlik zararının olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı ... ve *** ... A.Ş sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı .... A.Ş aracın maliki ve yaralanan olarak zarardan sorumludur. Davalı ... ise haksız fiil hükümleri uyarınca zarardan sorumludur.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Somut olayda davacılar sigorta şirketine gerekli belgeleri tam olarak sunmadığından sigorta şirketi yönünden dava tarihinden temerrüde düşüldüğü ve diğer davalıların ise haksız fiil hükümleri uyarınca olay tarihinde temerrüde düşüldüğü kabul edilmiştir. Aracın hususi otomobil olması nedeni ile yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin davasının reddine,
2-Davacının sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile; 14.077,34 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... şirketi poliçe limiti sınırlı tutulmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa sigorta şirketi yönünden dava tarihinden diğer davalılara ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin davası yönünden alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 54,40 TL ve ıslah harcı 700,00 TL'nin mahsubu ile davacının peşin harcının mahsup sonucu 673,70 TL kaldığının tespitine,
4-Kısmen kabul ile sonuçlanan sürekli iş göremezlik davası için alınması gereken 961,62 TL harçtan davacı tarafın 673,70 TL peşin harcının mahsubu ile eksik 287,92TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın kabul ve red oranına göre 424,90 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan ve 895,10 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 54,40 TL, peşin harç 54,40 TL, ıslah harcı 700,00 TL davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-keşif harcı 384,90 TL, keşif araç ücreti 150,00 TL, tebligat ve müzekkere gideri 265,00 TL, bilirkişi ücreti 1.300,00 TL olmak üzere toplam 2.099,90 TL yargılama harç ve giderinin kabul ve red oranına göre 713,66 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ...'in gider avansından harcanan tebligat ve posta gideri 96,90 TL, Ankara ATK rapor ücreti 723,00 TL, bilirkişi ücreti 103,00 TL olmak üzere toplam 922,90 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 625,81 TL'sinin davacıdan alınarak iş bu davalıya ödenmesine, artan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı ... Yağ San A.Ş'nin gider avansından harcanan tebligat ve posta gideri 53,00 TL, bilirkişi ücreti 1.897,00 TL olmak üzere toplam 1.950,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 1.322,29 TL'sinin davacıdan alınarak iş bu davalıya ödenmesine, artan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalılar geçici iş göremezlik tazminatı davası yönünden kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen kısım üzerinden 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
10-Davacı sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
11-Davalılar sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen kısım üzerinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
12-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve Davalı ... ile *** Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/06/2022
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.