T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/275 Esas - 2021/1128
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLİ: Av.
Av.
DAVALILAR : 1- ***
2- ***
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davanın üst işveren- alt işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olduğunu, müvekkili kurumun tacirde olmadığından davanın 6102 sayılı TTK nın 4. Maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin toprak mahsullerı ofisi genel müdürlüğünün 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik görevlisinin ... tarihleri arasında kurum bünyesindeki Kayseri Şube Müdürlüğü Sarıoğlan Ajans Amirliğinde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalışmış ve en son çalıştığı ... Güvenlik ve ... Güvenlik ortaklığı tarafından ... tarihinde iş akdinin feshedildiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ...'a kıdem tazminatı olarak ödenen 4.141,07TL'nin davalı şirketlerden ... tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Dava dosyası görevsilik kararı veren Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce dosya bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi, *** havale tarihli raporunda davacı kurumun davalı şirketlerden 4.141,07 TL alacaklı olduğunu, davalı şirketlerin bu alacağın2.276,96 TL sinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı ... Güvenlik Şirketi'nin ayrıca 1.864,11 TL den sorumlu olduğunu belirtmiştir.
*** Dosyanın görev yapan bilirkişiye tekrar tevdi ile, dava konusu rücu istemine ilişkin taraflar arasındaki yapılan sözleşmeler ve eki niteliğindeki belgeler tek tek incelenerek ve kıdem tazminatına ilişkin olabilecek nitelikteki tüm bölümlerin bilirkişi raporuna yansıtılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine, rapor düzenlenirken Yargıtay 23. HD'nin 2019/2270 esas 2020/4363 karar sayılı ilamındaki hesaplama usulüne göre de hesaplama yapılmasının istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi Mehmet Yavuz mahkememize sunmuş olduğu 03/11/2021 tarihli ek raporda vzele; davacı kurumun davalılardan 4.141,07 TL alacaklı olduğunu, davalılar ... Güvenlik ve ... Güvenlik şirketlerinin iş ortaklığı nedeniyle tazminatın 2.276,96 TL'sinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalılar ... Güvenlik şirketinin ayrıca 1.864,11 TL'den sorumlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Dava, davacı vekili tarafından ilk olarak 26/06/2019 tarihinde Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış, dava mahkemenin *** esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde *** esas *** karar sayılı *** tarihli karar ile davanın görevsizlik sebebi ile reddine karar verilmiş, dava mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Davacı tarafça *** tarihinde ödeme yaptığı görülmüştür.
Mahkememiz bilirkişi incelemesi yapmıştır. Anılan rapora göre dava dışı işçinin davalı ... güvenlik ve ... güvenlik ortaklığında 141 gün, Ulusoy İş ortaklığında 223 gün ve ... güvenlik firması bünyesinde 298 gün çalıştığı anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Taraflar arasındaki sözleşmede tazminatlar yönünden hüküm yer almamaktadır.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/2270 E. 2020/4363 K. Sayılı ilamı)
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
Anılan gerekçelerle davalılar çalıştırdıkları dönemle sorumludurlar ve yöntemine uygun bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay6. Hukuk Dairesi 2021/5092 E. 2021/747 K. Sayılı ilamı ile davacı tarafından talebi üzerine Adalet Bakanlığı’ nın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 maddesine dayalı kanun yararına bozma talebinin reddine karar verildiği görülmüştür. Anılan gerekçeler uyarınca davalının itirazlarının yerinde olmadığı görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kabulü ile, 2.276,96 TL alacağın ... Güvenlik Firmasından ve ... Güvenlik firmasından müştereken ve müteselsilen, 1.864,11 TL alacağın ... Güvenlik Firmasından alınarak davacıya verilmesine, alacağa ödeme tarihi olan *** tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 282,87 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 70,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 212,15 TL harcın 155,54 TL'sinin davalılar ... Güvenlik Firmasından ve ... Güvenlik firmasından müştereken ve müteselsilen 56,61 TL'sinin ise ... Güvenlik Firmasından alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL başvurma harcı ve 70,72 TL peşin harç olmak üzere toplam 115,12 TL harcın davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 400,00 TL, 9 tebligat gideri 157,00 TL, 1 müzekkere gideri 13,00 TL, 10 elektronik tebligat gideri 55,00 TL, dosya ücreti 1,50 TL ve KEP reddiyat gideri 0,70 TL olmak üzere toplam 627,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak (Davalı ... Güvenlik Firması yönünden 344,86 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davacı tarafa verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
8-AAÜT'ye göre hesap edilen 4.141,07 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak (Davalı ... Güvenlik Firması yönünden 2.276,96 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davacı tarafa verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/12/2021
Katip ***
¸e-imzalı
Hakim ***
¸e-imzalı
*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*