T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Zararı Manevi Tazminat)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " 10/08/2019 tarihinde davalı ... sevk idaresindeki 38 ... plaka sayılı araç ile müvekkil ...sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın kazası neticesinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında Trafik bilirkişisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; davalı ...'nun asli kusurlu, müvekkilimiz ise ile tali kusurlu olduğunu beyan ettiği, kaza neticesinde müvekkilin duyularından ve organlarından birinin sürekli zayıflaması ve kemik kırığı oluştuğu, alınan raporlardan anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesindeki kusurun davalıya ait olduğunu, müvekkilin omzunda meydana gelen kırık halen iyileşmemiş olup kalıcı sakatlık meydana geldiğini, kırık nedeniyle omuzunu, belini, kolunu ve elini kullanamadığını, Kayseri Şehir Hastanesinden alınan "Erişkinler İçin Engelllilik Sağlık Kurulu Raporu" nda müvekkilimizin süresiz olarak %30 oranında engelli olduğu belirtildiği, yaşamış olduğu ruhsal çöküntü içerisine düştüğü durum nedeniyle duymuş olduğu elem ve üzüntüden kaynaklanan manevi zararının ise tarifi mümkün olmadığını, müvekkilimiz Kaski Genel Müdürlüğünden emekli olup aylık 3.500,00 TL. maaş aldığını, davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş.ye ZMMS ile sigortalı olduğunu, müvekkilin zararının tazmini için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş, sigorta şirketi herhangi bir ödeme yapmamıştır, bu nedenlerle şimdilik 4.900,00-TL maddi tazminatın, şimdilik 100,00-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ayrıca müvekkilimiz için 75.000,00 TL davalılar ... ve ...'dan tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; "anılan dava zamanaşımı süreleri geçtikten açıldığından, davanın zamanaşımı itirazlarımız doğrultusunda reddi gerektiğini, KTK ilgili maddesindeki değişiklik ile dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, davacının dava dilekçesinde bu hususa ilişkin bir beyan bulunmadığı gibi mahkeme dosyasına sunulmuş bir delil de mevcut olmadığı, davacının iddialarının aksine davalı müvekkil ... sevk ve idaresindeki otomobille davacı ...'ın geldiğini fark etmiş olup, yolu kontrol ederek ve davacının hızının az olduğunu tespit etmesi sebebiyle bilinçli bir şekilde geçiş hakkını kullandığını, davacı sürücü kontrolsüz bir şekilde hızını artırarak, müvekkille arasındaki mesafeyi ayarlamamış olup, müvekkile çarpmamak için sola manevra yapmıştır ve aydınlatma direğine çarparak durduğunu, davacı taraf kazanın oluşumuna sebebiyet vermiş olup, tam kusurlu olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan tedavi evraklarının, yargılama neticesinde müvekkil aleyhine verilecek olası bir hükme esas teşkil etmesi hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesini gerektiğini, Tazminat sorumlusu olduğumuzu kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava sonucunda tazminata hükmedilmesi halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağına göre davacının kaza esnasında emniyet kemeri taktığı tespit edilemediğini, davacı zararın oluşmasında müterafik kusur sahibi olduğundan bilirkişi tarafından yapılacak tazminat hesabında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarı oldukça fahiş olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının, kötü niyetli olarak yöneltmiş olduğu haksız, hukuka ve hakkaniyete aykırı davasının reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davacı tarafın başvuru şartı usulüne uygun şekilde yerine getirilmemiş ve müvekkil temerrüte düşürülmediğini, davacı tarafa eksik evrak talepli 2 kere mail atılmasına rağmen, davacı tarafından bu eksiklikler giderilmediğini, dava dilekçesinde davacı adresini içermediğini, bu nedenle davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesini gerektiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek kusur oranının tespit edilmesini gerektiğini, davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektiğini, davacı dava konusu trafik kazası ile ilgili olmak üzere maluliyeti olduğunu iddia ediyorsa bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden maluliyet raporu alınmasını gerektiğini, geçici iş göremezlik zararından müvekkil şirket sorumlu olmadığını, bu nedenle bu talebin reddi gerektiğini, somut olayla ilgili varsa açılmış davalar, soruşturma-uzlaştırma dosyaları ve tahkim başvuruları araştırılarak celp edilmeli ve dosyaların sonucu değerlendirilmeli, henüz sonuçlanmamışsa iş bu dosya açısından bekletici mesele yapılması gerektiğini ve davacının gelirine ilişkin aleyhe hususları kabul etmediklerini, davaya konu olan kaza neticesinde SGK başta olmak üzere kurum ve kuruluşlardan davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği görüldü.
... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 38 ... plaka sayılı aracın 10/08/2019 tarihinde karıştığı trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, 38 ... plakalı aracın 26/12/2018 başlangıç ve 26/12/2019 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü'ne, Kayseri SGK İl Müdürlüğü'ne, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne, Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na, yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Kayseri Şehir Hastanesi'ne müzekkere yazılarak 10/08/2019 tarihinde trafik kazası nedeniyle davacının yaralanmasından dolayı bu hastanede gördüğü tedavilere ilişkin tedavi evrakları celp edilmiştir.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 10/08/2019 günü 38 ... plaka sayılı araç ile 38 ... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin kamera görüntülerinin celp edildiği görüldü.
Dava dışı Emiray Şirketine müzekkere yazılarak davacının 2019-2022 yıllarına ait maaş bordrolarının celp edildiği görüldü.
Dava dosyasının ve eklerinin kusur hususunda rapor alınması üzere Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edildiği, Ankara Adli Tıp Kurumunun 19/11/2021 tarihli raporunda özetle;
---Sürücü ...’ nun % 75 (yüzde yetmişbeş ) oranında kusurlu,
---Sürücü ...’ ın % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek raporu sunulmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı ...Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevk edilmiş, 15/06/2022 tarihli raporda özetle;
Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek yukarıda kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, ...ın 10.08.2019 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen sol humerus kırığı ve sol omuzda mevcut hareket kısıtlılığı nedeniyle;
1-İki (2) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 2 (iki) ay olduğu,
2-Tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya ehgel oranının ve 6 (yüzdealtı) olduğu kanaatini bildirir raporunun mahkememize sunulduğu, Adli Tıp Raporunun usule uygun olarak taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce alınan ERÜ Adli Tıp ABD tarafından sunulan rapor ile diğer hastanelerden alınan maluliyet raporları arasında çelişki bulunması nedeniyle dosyanın İstanbul ATK 2. İhtisas Dairesi Üst Kurulu'na tevdi edildiği, Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevk edilmiş, 17/04/2023 tarihli raporda özetle;
Ali oğlu 03/12/1960 doğumlu, ...’in 10/08/2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen sol humerus kırığı yaralanmasının, 20/02/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik dikkate alındığında;
I.Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, omuz eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.10, Şekil 2.11 ve Şekil 2.12’ye göre üst ekstremite özürlülük oranı %12 olup Tablo 2.3’e göre;
1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının % 7(yüzdeyedi) olduğu,
2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4(dört) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur raporunu mahkememize sunulduğu, Adli Tıp Raporunun usule uygun olarak taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Taraflarca yapılan itirazın kabulü ile dosyanın yeniden İstanbul ATK 2. İhtisas Dairesi Üst Kurulu'na edildiği, Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevk edilmiş, 15/06/2022 tarihli raporda özetle;
...hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde;
Mevcut belgelere göre;
Dosyaya ekli grafilerin Üst Kurulumuzca incelemesinde; 10/08/2019 tarihli lomber BT’de dejeneratif değişiklikler izlendiği, akut kırık saptanmadığı, dolayısıyla Kayseri Şehir Hastanesinin 03/09/2020 tarih, ... nolu engelli sağlık kurulu raporunda bahsi geçen L4 vertebra yükseklik kaybı ile dava konusu trafik kazası arasında illiyet bağı bulunmadığı cihetle;
Ali oğlu, 1960 doğumlu ...’ın 10/08/2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının;
A- 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı resmi gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde;
Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, omuz eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.10 (%5), Şekil 2.11 (%4) ve Şekil 2.12’ye (%2) göre Balthazard formülü ile toplam üst ekstremite özürlülük oranı %11 olup Tablo 2.3’e göre;
Kişinin tüm vücut engellilik oranının %7 (yüzdeyedi) olduğu,
B- İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği,
C- Başka birisinin geçici veya sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur raporunu mahkememize sunulduğu, Adli Tıp Raporunun usule uygun olarak taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Aktüerya/Nitelikli Hesap bilirkişi İbrahim Toksöz'ün 17/02/2025 tarihli raporunda özetle;
1. Durum
Sayın Mahkeme davacının ortağı olduğu şirkete kişisel katkısının asgari ücret düzeyinde olduğu kanaatinde olur ise davacının:
- Geçici iş göremezlik zararının 6.062,70 TL (Talep 100,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00 TL) kapsamında kaldığı,
- Sürekli iş görmezlik (maluliyet) zararının 204.295,49 TL (Talep 4.900,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00 TL) kapsamında kaldığı,
2. Durum
Sayın Mahkeme davacının ortağı olduğu şirkete kişisel katkısının asgari ücretin 8,85 katı düzeyinde olduğu kanaatinde olur ise davacının:
- Geçici iş göremezlik zararının 53.654,90 TL (Talep 100,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 390.000,00 TL) kapsamında kaldığı,
- Sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararının 497.102,29 TL (Talep 4.900,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle 390.000,00 TL) aştığı, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu, kanaatinde olduğum hususlarında hazırlanan raporumu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 19/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacılar davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı ...'ya ait 38 ... plaka sayılı aracın 10/08/2019 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki 38 ... Plakalı araca çarptığını ve malul olduğundan bahisle, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, 1manevi tazminat talep ettiği görülmüştür.
Sigorta poliçesinin ve dosyadaki Kayseri 8. Asliye Ceza Mahkeme'sinin ... esas sayılı dosyası incelenmesinde; kazaya karışan 38 ... plakalı araç sürücüsünün ... olduğu, tescil kayıtlarına göre ise araç malikinin ... olduğu ve davalı sigorta bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı olduğundan davacının davalı sigorta şirketine başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiş ve bu yöndeki itiraz 21/10/2021 tarihli ön inceleme duruşmasının (1) nolu ara kararı ile reddedilmiştir.
- Davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesi ile zamanaşına itirazına ilişkin değerlendirmede;
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m. 72 haksız fiil nedeniyle tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda bu davanın 12/05/2021 tarihinde açıldığı, kazanın ise 10/08/2019 tarihinde olduğu, 2918 sayılı KTK'nın 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, söz konusu iş bu davada taksirle yaralama söz konusu olduğu için 8 yıllık zaman aşımına tabi olması karşısında anılan sürenin dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazı 24/10/2024 tarihli ön inceleme duruşmasının (1) nolu ara kararı ile reddedilmiştir.
-Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde,
Mahkememiz ceza dosyasını dosyamız arasına almış, kaza tespit tutanağını incelenmiştir. Ceza dosyasının incelenmesinde ... hakkında taksirle yaralama suçundan mahkumiyet kararı verildiği ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür. Kaza tespit tutanağında her iki araç sürücüsünün de trafik kazasında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Ceza dosyasındaki kusur raporunda ... asli kusurlu davacının ise tali kusurlu olduğu değerlendirildiği görülmüştür. Mahkememizce Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı'ndan kusur raporu almıştır.
10.08.2019 günü saat 13:11 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı otomobili ile Gesi caddesi istikametinden Alparslan Türkeş Bulvarını takiben gelerek ... sokak kavşağından sola dönüş yaparak geçişi esnasında Gesi istikametinden aynı bulvarı takiben düz seyirle kavşağa yaklaşan sürücü ...sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı otomobili ile 38 ... plakalı araca çarpmamak için sola manevra yaparak direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüj üzerindeki aydınlatma direğine aracının sol ön köşe kısımları ile çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir.
Sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı otomobili ile gündüz vakti meskun mahal içinde Gesi caddesi istikametinden Alparslan Türkeş Bulvarını takiben gelerek ...sokak kavşağından sola dönüş yapmak istediğinde kavşağı kontrol etmesi ve geçiş için güvenli bir ortam oluştuğunda geçişini yapması gerekirken, yeterince müteyakkız davranmayıp, ilk geçiş hakkını bırakmadığı sürücü ...sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı otomobilin seyir durumunu bozması sonucu meydana gelen olaydaki; dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışıyla % 75 oranında kusurlu, sürücü ...sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı otomobili ile gündüz vakti, meskun mahalde bölünmüş yolda seyredip olay mahalli kavşağa dikkatli ve kontrollü biçimde girmeyip, seyir hızı ile kavşağa girerek solundan orta refüj aralığından gelerek kavşağa giren sürücünün kullandığı otomobile çarpmamak için sola manevrası sonrası orta refüje çarpması sonucu meydana gelen olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle % 25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
-Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;
Mahkememizce Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yükümlerine göre rapor alınması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/3153 E,2021/2473 sayılı ilamı doğrultusunda) ERÜ Adli Tıp ABD tarafından sunulan raporda maluliyetin %6 olarak belirlendiği, yine Kayseri Şehir Hastanesi tarafından alınan raporda maluliyet oranının %30 belirlendiği (bu oranının %20'lik kısmı dava dışı bir meseleden kaynaklandığı), %13'lük kısmı dava ile bağlantılı olması sebebiyle) yine ATK 2. İhtisas Dairesince tarafından alınan raporda maluliyet oranının %7 belirlendiği raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sürekli ve geçici iş göremezlik oran ve süresinin tespiti amacıyla dosyanın İstanbul ATK 2. İhtisas Dairesi Üst Kurulu'na tevdi edilmiş, nihai olarak çelişkiler giderilerek %7 oranında davacının sürekli malul olduğu ve 4 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğu anlaşılmıştır.
-Aktüerya hesabına ilişkin dair değerlendirmede;
HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacıların aktüer zarar hesabının yapılması hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan raporların değerlendirilmesinde; davacının geçici iş göremezlik zararının 6.062,70 TL ve sürekli iş göremezlik zararının ise 204.295,49 TL olduğu tespit edilmiş olup alınan rapor yöntemine uygun olduğundan mahkememizce esas alınmıştır. Bilirkişi raporunda davacının şirket ortaklığı sebebi ile asgari ücretin 8,85 katı yapılan ücret hesaplanmasında ise, davacının 2021 yılında ortaklıktan ayrılması ve o tarihten sonra çalışmasının bulunmaması şirket ortaklığının bitmesi ile ücretinin olmadığı dikkate alındığından anılan hesaplama itibar görmemiştir.
- Mahkememizin geçici iş göremezlik zararının teminat kapsamı dışında olup olmadığına dair değerlendirmesinde;
2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde, “Trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", kanunun geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59’uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.
Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün kanundan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçtiğinin kabulü gerekir. Buna karşın belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,
1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,
2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,
3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,
Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;
1-Bakıcı giderleri
2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)
3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.
Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.
Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: Hüseyin TUZTAŞ)
Bu halde geçici iş göremezlik tazminatının sigorta teminatı kapsamında olduğu kabulü gerekir.
Anılan gerekçeler uyarınca davacıların ıslah istemleri dikkate alınarak sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı kısmen kabul edilmiştir.
-Davalı ... ve ...'nun sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.
- Manevi tazminata dair değerlendirmede;
TBK madde 56 "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü içermektedir.
Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda davacının %7 oranında malul olması, anılan maluliyetin ağır bedensel zarar mahiyetinde olması ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı tarafın kusuru, çekilen ızdırap, davacının maluliyet durumu ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacı için 75.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir.
-Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise arabulucuk başvuru tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrütfaizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davacı tarafça sigorta şirketine gerekli belgeler ile başvuruda bulunulmadığı ve usule uygun başvuru sayılamayacağından temerrüt tarihi sigorta şirketi yönünden arabulucuk başvuru tarihi kabul edilmiş, diğer davalılar yönünden ise olay tarihi temerrüt tarihi kabul edilmiştir. Kazaya araç ticari nitelikte olmadığından yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 6.062,70-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 204.295,49-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 210.358,19-TL maddi tazminattan davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesinin sağlık tedavi giderleri teminatından geçici iş göremezlik zararının karşılanması, sakatlık ölüm teminatından sürekli iş göremezlik zararının karşılanması ve zorunlu arabuluculuk başvuru tarihi olan 30/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalı ... ve ... yönünden ise trafik kaza tarihi olan 10/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin maddi tazminata işletilecek faiz türüne ve faizin başlangıç tarihine ilişkin taleplerinin reddine,
2-Davacının manevi tazminat isteminin kabulü ile; 75.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 10/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminata mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz işletilmesi talebinin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 14.369,56-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 273,24-TL peşin harç ve 704,82-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 978,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.391,50-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; manevi tazminat yönünden alınması gereken 5.123,25-TL harcın davalı ... ve Zeynep Tanrıkulundan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu davasının kabul/ret oranına göre hesap edilen 1.354,21-TL'sinin davalı Quick Sigorta Anonim Şirketinden alınmasına bakiye 5,79-TL'sinin ise davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı, 273,24-TL peşin harç ve 704,82-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.037,36-TL harcın (davalı Quick Sigorta Anonim Şirketi'nin 1.032,94-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 181,00-TL e-tebligat gideri, 200,00-TL tebligat gideri, 162,00-TL müzekkere posta gideri, 13.933,30-TL ATK masrafı, 623,40-TL ATK dosya gönderme posta ücreti ve 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.099,70-TL yargılama giderinden davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 17.918,70-TL'sinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 17.842,36-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... Sigorta Aş tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 hükümleri uyarınca 33.657,31-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacılara ödenmesine,
10-Maddi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalılara ödenmesine,
11-Manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine ,
12-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili, davalı sigorta şirketi vekili, davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır