T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARAR YAZIM TARİHİ: 03/11/2022
Mahkememize açılan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında ...-... tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı ... Paket Sigorta poliçesi imzalandığını, daha sonra ...tarihinde önceki poliçenin eki olan uzatma poliçesinin imzalandığını ve poliçe vadesinin ...-... tarihlerini kapsayacak şekilde uzatıldığını, müvekkiline ait ... Tip ...Ton kapasiteli alüminyum ...pres makinesinin de bu poliçe kapsamında olan bir makine olduğunu, söz konusu makinede ... günü saat 22:15 civarında profil baskı esnasında anlaşılamayan bir nedenle alt ana kolların kırılması sonucu pres gövdesinin hasar aldığını, hasar sonrası alüminyum ...pres makinesinin çalışamaz hale geldiğini, hasara uğrayan makinenin müvekkili şirketin faaliyetleri için büyün önem arz ettiğini, poliçe kapsamında olan bu makinede oluşan hasarın giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, teklifler alındığını ve onarımın gerçekleştirildiğini, yapılan onarım işlemine dair faturaların alındığını ve ... tarihinde sigorta şirketine hasar beyan formu ve yapılan onarımların listesinin gönderildiğini, sigorta şirketi tarafından yapılan inceleme sonucu müvekkiline gönderilen cevabi yazıda makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme,paslanma ve oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan, işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vs. şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan kaynaklanan hasarların teminat dışında kaldığını belirterek hasar tazmininden kaçındığını, sigorta şirketinin arızanın mutad kullanım sonucu oluştuğu ve zamana bağlı olarak geliştiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, poliçede 16 yaşına kadar olan makinelerin teminat kapsamına alındığını, bahsi geçen makinenin ortalama ömürlerinin 50 yıl ve üzerinde olduğunu, zamana bağlı olarak gelişen bir yıpranma hasarı olduğunu ileri sürmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sigorta şirketinin poliçe kapsamında olan ve ödemesi gereken hasar bedelini ödemekten kaçındığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, poliçe kapsamındaki hasara ilişkin zararın karşılanmaması nedeniyle müvekkilini uğradığı zararın şimdilim 250.000,00-TL'sinin ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin genel merkez adresinin "... Mah. ... ...Sok. No. ... .../İstanbul" olduğunu, bu nedenle işbu davanın İstanbul Anadolu Adalet Sarayı Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde görülmesi gerektiğini, başvuruya konu hasara uğrayan iş makinesinin, müvekkili şirket tarafından ...-... vadeli ... nolu İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile 6.500.000-TL'lik azami teminat miktarı kapsamında sigorta örtüsü altına alındığını, dava konusu talebin teminat dışı kaldığını, hasarın mutad kullanıma bağlı olarak meydana geldiğini ve dolayısıyla teminat dışı olduğunu, bunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, davacı tarafın talebinin haksız ve fahiş olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, eksper tarafından yapılan hasar icmalinde poliçe kapsamında talep edilebilir hasar miktarının 888.185,25-TL olduğunun belirlendiğini, oysa davacı tarafın söz konusu hasar için müvekkilinin 1.982.889,77-TL ödeme yapmasını talep ettiğini, ekspertiz raporu uyarınca sigortalı makinede 1.485.170,48-TL'lik hasar meydana geldiğini, ikrar anlamına gelmemekle birlikte talep edilebilecek toplam tazminat miktarı 888.185,25-TL olduğunu, bu rakamı aşan talebin haksız ve fahiş olduğunu, poliçede muafiyet kaydı bulunduğunu, sundukları ekspertiz raporunun hükme esas alınabileceğini, davacı tarafın müvekkili şirketin kötü niyetli olduğuna ilişkin beyanlarının gerçek dışı olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve poliçeye 14 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz etmediğini, müvekkili şirketin temerrüte düşmediğinden bahisle açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 500 Bin TL'nin altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, meydana gelen hasar sebebiyle ortaya çıkan maddi zararın davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamında tazmini talebine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan sigorta poliçesi, uzatma poliçesi, hasara ilişkin fotoğraflar, davacının davalı sigorta şirketine başvurusuna ilişkin belgeler, sigorta şirketinin cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, refakate bir makine mühendisi ve bir hukukçu bilirkişi alınarak davaya konu edilen makinenin bulunduğu yerde keşif icra edilmiş ve bilirkişilerden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez ...tarihli bilirkişi raporunda; ... tarihinde yapılan keşifte kırık mil yüzeylerinde yapılan inceleme neticesinde: millerin kırılma yüzeylerinde iki farklı bölgenin olduğu, bu bölgelerden birisi nispeten pürüzsüz görünüme sahip tüm mil yüzeyinin büyük bir kısmını oluşturan çatlak ilerleme bölgesi (yorulma bölgesi), mil yüzeyinin daha az bölümünü oluşturan aşırı yüklenme bölgesi (ani kırılma bölgesi) bulunduğu, bu bölgelerden birisi nispeten pürüzsüz görünüme sahip tüm mil yüzeyinin büyük bir kısmını oluşturan çatlak ilerleme bölgesi (yorulma bölgesi), mil yüzeyinin daha az bölümünü oluşturan aşırı yüklenme bölgesi (ani kırılma bölgesi) bulunduğu, dava konusu pres makinesinde millerin kırılmasından kaynaklı hasar tutarının 1.773.791,66-TL (KDV dahil 2.093.074,16) olduğu, taraflar arasında akdedilen ... Paket Sigorta Poliçesi kapsamına dahil ... marka, ... Model, ... imal yılı .... (7”) Kapasiteli Alüminyum ...Pres Makinası’nda ... tarihinde meydana gelen hasarın yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde 1 ve 2 nolu kolon millerinin yorulma nedeniyle kırılması sonucu meydana geldiği, Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları, Teminat Dışında Kalan Haller madde 3.h. uyarınca; meydana gelen hasarın teminat kapsamında olmadığı görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Davacı tarafın kök raporu yaptığı itirazlar üzerine bilirkişilerden alınan ... tarihli ek raporda; itirazları değerlendirmek için yeniden yapılan inceleme neticesinde millerin kırılma yüzeylerinde iki farklı bölgenin olduğu, bu bölgelerden birisi nispeten pürüzsüz görünüme sahip yorulma bölgesi ve diğeri ise pürüzlü ani kırılma bölgesi olduğu, dava konusu pres makinesinde 1 nolu milin zamana bağlı yorulma hasarı sonucu kırıldığı, 2 nolu milin ise 1 nolu milin kırılması sonucu aşırı zorlanma etkisi altında kırılması sonucu dava konusu pres makinesinde hasar meydana geldiği, tahribatsız malzeme muayeneleri malzemenin yüzeyinde veya iç yapısındaki gözle tespit edilemeyen çatlak gibi uygunsuzlukların, malzemede hasar oluşmadan önce ve malzemeye zarar vermeden tespit edilmesinde kullanılan yöntemler olduğu, söz konusu olayda malzemede kırılma meydana gelmiş olduğu ve kırılma yüzeyinde pürüzlü ani kırılma bölgesi ve pürüzsüz yorulma bölgesi açıkça görülmekte olduğundan tahribatsız malzeme muayenesi yapılmasına gerek olmadığı, makinenin elektrik/elektronik revizyon işlemlerine ait faturalar dava konusu meydana gelen mil kırılması hasarından kaynaklı revizyon işlemleri olmadığından kök raporda yapılan hasar hesaplamasına dahil edilmediği, hasar sonucu oluşan hurda malzemelerinin bir ekonomik değeri olduğundan 5.000,00-TL lik sovtaj (hurda) tenzili uygulanmasının uygun görüldüğü, kök raporda tashihi gerektirir bir durum olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Taraflar arasında imzalanan sigorta poliçesinin incelenmesinde; makina kırılması teminatının 72.455.000,00-TL sigorta bedeli ile yer aldığı, sigorta poliçesinde "işbu poliçe, cc eksperlik hiz. ltd. şti tarafından hazırlanan ... tarih ve ... numaralı değer tespit raporuna istinaden düzenlenmiştir.” denilmekte olup hasara konu ... Marka, ... Model, ... imal yılı .... (7”) kapasiteli Alüminyum ...Pres Makinası'nın değer tespit raporunun 13. sayfası 16. sırasında ...Hattı ... TON, ... MM" başlığı altında ...presi ... ... ... imal yılı olarak ...hattında bulunan ... kg/h kapasiteli bilet fırını, çift kalıp ısıtma fırını, vinç ve aktarma organları gibi ekipmanlar /makineler ile birlikte toplamda 6.500.000,00-TL sigorta bedeli ile yer aldığı görülmüştür.
Yapılan fiili ekspertiz çalışmasında; hasara konu .... (7") kapasiteli alüminyum ...makinesi markası ... Marka ve imal yılı ... yılı olarak tespit edilmiş olmasına karşın sigorta poliçesine ek makine listesinde hasara konu alüminyum ...makinesi markasının ... Marka ve imal yılının ... yılı olarak belirtildiği, sigorta poliçesine ek makine listesinde belirtilen makine marka ve imal yılının uyumlu olmadığı belirlenmiş olmasına karşın yine sigortalı işletmede yapılan incelemede işletme bünyesinde ...TON (7”) kapasiteli başka herhangi bir alüminyum ...makinesi bulunmaması sebebi ile makine marka ve imal yılının poliçesine ek makine listesine sehven yazılmış olabileceği, sigorta poliçesinin Özel Şartlar başlığı altında "İşbu Poliçe Özel Şartlarında Yazılı Makine Kırılması Yaş Sınırlamasının Hilafına 16 Yaşına Kadar Olan Makineler Teminata Dahil Edilmiştir.” denilmekte olup hasar tarihi itibari ile hasara konu makinenin 15 yaşında olması sebebi ile ilgili özel şarta aykırı bir durumun olmadığının belirlendiği, hasara konu alüminyum enjeksiyon makinesine ait alt sağ kolon (1 numaralı) milinin zamanla kullanıma bağlı olarak (tek yönlü (çekme) tekrarlı gerilmelerinin etkisi ile) yorularak kırılması şeklinde söz konusu hasarın meydana gelmiş olabileceği, yine makineye ait 2 numaralı kolon milinde yorulmanın mevcut olması, makineye ait 1 numaralı kolon milinin yorulmasına bağlı olarak kırılmasına müteakip kaçınılmaz şekilde makine ana gövde ve hidrolik sistem hasarlarının tetiklenmiş olması (hasar kök sebebinin malzeme yorulması olması) göz önünde bulundurularak, Sigortası Genel Şatları Teminat Dışında Kalan Haller (Madde 3) başlığı altında "Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır: (h) Makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan oluşacak bütün zararlar.” denilmesi sebebi ile söz konusu hasarın teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
Sigorta sözleşmeleri, sigortalanan bir menfaate ait belirleyici bilgilerini, sigortanın başlangıç ve bitiş tarihlerini, ödenecek prim ve teminat tutarlarını gösteren sözleşmeye ait yazılı bir belgedir. Sigorta poliçesi sigorta akdinden sonra ona dayanılarak verilen tek taraflı bir belgedir. Sigorta sözleşmesi, sigortalının teklifi, sigortacının kabulü ve sigorta priminin ödenmesiyle yürürlük kazanır. Sigortalının menfaatini ihlal eden tehlikenin gerçekleşmesi hâlinde tazminat vermeyi veya sigortalının hayatında meydana gelen belli olaylar üzerinde ödemede bulunmayı taahhüt eder. Sözleşme ile her iki taraf, birbirlerine karşılıklı olarak edim yükümlülüğü altına girer yani sigorta sözleşmeleri iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdendir. Sigorta sözleşmesini (poliçe) öteki sözleşmelerden ayıran özellik, sigortacının edim yükümlülüğünün gelecekte belirli olmayan olgulara (sigorta edilen menfaatin tehlikeye maruz kalmasına) bağlı olmasıdır. Sigorta poliçeleri iki tarafa borç yükleyen akitler olmakla birlikte bu akitlerden doğacak uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu, sigorta genel şartları ve poliçe özel şartları birlikte değerlendirilmek suretiyle çözüme kavuşturulacaktır.
Uyuşmazlık, davacıya ait işletmede bulunan ... marka, ... model, 2005 imal yılı .... (7”) Kapasiteli Alüminyum ...Pres Makinası'nda ... tarihinde meydana gelen hasar sebebiyle ortaya çıkan maddi zararının davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamında tazmini talebine ilişkindir.
Poliçenin 1., 2. ve 3. sayfalarında poliçenin taraflarına, teminatlar ve teminat miktarlarına ilişkin düzenlemeler yer aldığı, taraflar arasında ... – ... tarihleri aralığında geçerli olmak üzere ... Paket Sigorta Poliçesi akdedildiği ve Makine Kırılması Teminat Bedelinin 72.455.000,00-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları başlığı altında "işbu poliçe özel şartlarında yazılı makine kırılması yaş sınırlamasının hilafına 16 yaşına kadar olan makineler teminata dahil edilmiştir." yazılıdır.
Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarında “Teminat Dışında Kalan Haller” başlıklı bölümün 3. maddesinin h bendinde "makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan kaynaklı durumların sigorta teminatının dışında olduğunun açıkça yazılı olduğu görülmektedir.
Bilindiği üzere Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesinde, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı halleden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök - ek raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen ... Paket Sigorta Poliçesi kapsamına dahil ... marka, ... model, ... imal yılı .... (7”) kapasiteli Alüminyum ...Pres Makinesinde ... tarihinde meydana gelen hasarın 1 ve 2 nolu kolon millerinin yorulma nedeniyle kırılması sonucu meydana geldiği, Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın teminat dışında kalan haller başlığının 3/h maddesi uyarınca meydana gelen hasarın teminat kapsamında olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 80,70-TL ilam harcının, dava açılışı sırasında tahsil edilen 4.269,38-TL peşin harçtan mahsubuna, artan 4.188,68-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 38.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalıya ödenmesine,
7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. ...
Katip ...
Hakim ...