T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...,
İFLAS İDARE
MEMURLARI:
Av. ...
Av. ...
Av. ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Kesin Maliyetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (kooperatif kesin maliyetten kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifçe alınan genel kurul kararı doğrultusunda kesin hesap ve ek kesin hesap maliyeti çıkartıldığını, ... tarihli genel kurul toplantısının 8. maddesi ile kesin maliyet sonucu belirlenen üye borçlarının 24 eşit taksitte ödenmesinin kabul edildiğini, daha sonra *** tarihli ve 24 sayılı, kayyım onaylı kooperatif yönetim kurulu kararı ile toplamda 4 taksit ödemeyi geciktiren kooperatif üyeleri aleyhine yasal işlemlerin başlatılması için kooperatif vekiline yetki verildiğini, alınan kayyım onaylı yönetim kurulu kararı doğrultusunda borçlarını vadesi gelmesine rağmen ödemeyen kooperatif ortakları aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığını beyanla davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı takip dosyalarına davalının vaki itirazın iptali ile icra takiplerin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı kooperatifteki üyeliğinin sonlanması, karşılıklı ibralaşma ve davacı kooperatifin mahkeme önündeki ikrarı ile sabit olup davacı kooperatifin müvekkilinin halen kooperatifin üyesi olduğu iddiasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı kooperatifçe dava dilekçesinde müvekkilinin halen kooperatifin üyesi olduğu, müvekkiline devredilen tapu hakkında daha önce kesin maliyet hesabı çıkarılmadığını, müvekkilinin kesin maliyet bedeli ödemeksizin tapuyu devraldığının iddia edildiğini, davacının bu iddialarının asılsız olduğunu, kooperatif mevzuatı ve uygulamasıyla da bağdaşmadığını, nitekim müvekkilinin 2010 yılında çıkartılan kesin maliyet bedelini ödeyerek tapusunu almış olup davacı kooperatife karşı herhangi bir borcu kalmadığını, davacı kooperatifin 2018 yılında yapılan genel kurul toplantısının 8. maddesine dayanarak müvekkilden haksız ve kötü niyetli olarak para talep ettiğini, ancak söz konusu ... tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların mutlak butlan ile batıl olup genel kurulda alınan tüm kararların geçersiz olduğunu, bu nedenle söz konusu genel kurul kararına dayanılarak müvekkilinden para talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek öncelikle davacı kooperatif hakkında iflas kararı verilmesi nedeniyle davanın ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durmasını, müvekkili aleyhinde açılmış olan itirazın iptali davasının reddine, haksız ve kötü niyetli olarak başlatılan icra takibi nedeniyle asıl alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının da davacı taraftan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı takip dosyalarına, davalının kooperatif üyelik dosyasına, kesin maliyet hesap belgeleri ile bunlara ilişkin tebliğ evraklarına, *** tarihli genel kurul toplantı tutanağına, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağına tüm genel kurul kararlarına, genel kurul toplantısına ilişkin hazirun cetvellerine, kooperatif anasözleşmesine, *** tarihli, 24 sayılı ve kayyım onaylı kooperatif yönetim kurulu kararına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davalı tarafça Kayseri Genel İcra İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı takip dosyalarına, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi’nin *** Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin *** Esas sayılı dava dosyasına, Kayseri 8. Noterliği'nin *** tarihli ve *** yevmiye sayılı ihtarnamesine, Kayseri 6. Noterliği'nin *** tarihli ve *** yevmiye sayılı ihtarnamesine, davacı kooperatif tarafından çıkartılan maliyet hesaplarına itiraz ihtarnamelerine, davacı kooperatifin tüm defter, kayıt ve belgelerine, genel kurul tutanaklarına, hazirun listelerine, davacı kooperatif tarafından çıkartılan tüm maliyet hesaplarının imzaları noterce onaylı asıllarına, tapu kayıtlarına, keşif
ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** Esas sayılı takip dosyası celbedilmiştir. İncelemesinde; Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi tarafından *** aleyhine 6.758,88-TL kesin/ek maliyet taksitleri ve 183,32-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.942,20-TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından yapılan itiraz nedeniyle icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin*** Esas sayılı icra takip dosyası celbedilmiştir. İncelemesinde; Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi tarafından *** aleyhine 4.041,88-TL kesin/ek maliyet taksitleri ve 187,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.229,00-TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından yapılan itiraz nedeniyle icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası celbedilmiştir. İncelemesinde; Sınırlı Sorumlu ... Yapı Kooperatifi tarafından ... aleyhine 16.167,68-TL kesin ve ek konut kesin maliyet taksitleri ve 1.509,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.676,84-TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından yapılan itiraz nedeniyle icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı kooperatife müzekkere yazılarak, a) Davalının üyelik dosya örneğinin gönderilmesi, b) Davalının peşin bedelli, sabit fiyatlı üye olup olmadığının sorularak böyle bir uygulama varsa buna ilişkin genel kurulu veya yönetim kurulu kararlarının, kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi, c)Davalının üyelik nedeniyle borç ve ödemelerini gösterir hesap dökümlerinin gönderilmesi, d) Davacı kooperatifin ana sözleşmesi, genel kurul kararları, hazirun cetvellerinin sıralı bir şekilde sunulması, e) Bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerekmesi halinde kooperatifi kayıt ve defterlerinin bilirkişi incelemesine, hazır bulundurulacağı açık adresin ve bu adreste defter ve kayıtları bilirkişiye sunacak görevli kişinin adı soyadı ve telefon numarasının bildirilmesi istenilmiştir.
Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatifin tebliğe yarayışlı adresinin ne olduğunun sorulmuş ve tadilatlarıyla birlikte kooperatifin anasözleşmesinin, tüm genel kurul toplantı tutanakları ile hazirun cetvellerinin tasdikli suretlerinin istenilmiştir.
Taraflarca delil olarak dayandıkları bir kısım kayıt ve belge örnekleri dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, kooperatif genel kurulu kararı uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapılan kesin maliyet alacağının taksitlerinin ve gecikme faizinin tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Zira1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesine göre ihtilaf ticari niteliktedir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Davacı kooperatif hakkında mahkememizin *** Karar sayılı dosyası ile *** tarihinde iflas kararı verildiği anlaşılmakla İİK'nun 194. maddesi gereğince iflas dosyasında yapılacak olan ikinci alacaklılar toplantı tarihinden 10 gün sonrasına kadar iş bu davanın durdurulmasına karar verilmiştir.
İİK'nun 194. maddesi gereğince davalı kooperatifin iflasına karar verilmiş olmakla mahkememiz davasının alacaklılar ikinci toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulmasına, karar verilmiş olup, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** İflas sayılı dosyasından verilen cevaba ve ekindeki belgeler göre 2. alacaklılar toplantısının ***tarihinde yapıldığı ve üzerinden 10 günlük süresinin de geçtiği/dolduğu anlaşılmakla dosya ele alınarak yargılamasına kaldığı yerden devam edilmesine karar verilmiştir. Davacı müflis kooperatifin yerine iflas idaresi temsilcilerine tebligat çıkarılmış ve iflas idare vekilinin ve davalı vekilinin katılımı ile ön inceleme duruşması yapılmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; güncellenmiş konut kesin maliyeti ve gecikme faizi nedeni ile davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, davalının icra takibine vaki itirazlarının haklı olup olmadığı, bu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar ve kötüniyet tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davacı müflis kooperatif bir yapı kooperatifidir. Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarının karşılamaktır. Bu amaçla bir araya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler. Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesine göre "kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler. Kooperatif ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir. Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.
Somut olayda; kooperatif ana sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur'a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kur'a çekilecek aydan bir ay evvelki ay sonu itibarı ile aidat borcu olmayanlardan kur'aya katılmak isteyenlerin belirlenen kur'a çekim usul ve esaslarını kabul ettiğini, ödeme planına aynen uyacağını belirten taahhütname imzalamak ve aidat borcu olmadığını tevsik eder mahiyette kooperatif başkanlığından kur'aya katılım belgesi almak şartı ile kur'aya katılabilecekleri, tüm konutların yapımı tamamlanmadan önce, kur'a neticesinde kendisine konut tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ortaklıktan ayrılmak istemesi halinde tamamlanmış ve tahsis edilmiş olan konutların kesin maliyet bedeli ödenerek tapusu verilebileceği, bu şekilde konutunu teslim almak isteyen ortaklardan ileride çıkabilecek ve tüm ortaklara yansıtılması gereken müşterek giderler ile erken konut teslimi ile sağlanan faydanın karşılığı olarak konutun teslim tarihindeki kesin maliyet bedelinin %10'un ayrıca alınacağı ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir. Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanunu'nda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir. Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağını ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetlerin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir. Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle, geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp, bu bedeli davalıdan icra takibi yoluyla talep etmiş ise de, henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır. Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunabilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı bu yöndedir).
Eldeki davada müflis kooperatifin inşaatlarının devam ettiği bu sebeple bu aşamada kesin maliyet talebinde bulunamayacağı davanın erken açılmış dava olduğu anlaşılmakla, davanın erken açılmış olması nedeniyle davanın usulden reddine, davacı tarafın takipte kötüniyetli olduğu ispatlanmadığından koşulları bulunmadığından dolayı davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
yargılama masraf ve vekalet ücretinin de bu doğrultuda ve bu konudaki Yargıtay HGK'nun ***Karar sayılı emsal içtihadı da gözetilmek suretiyle davanın erken açılmış olması nedeniyle davanın usulden reddi nedeniyle davalı lehine, maktu vekalet ücretini geçmemek üzere nispi vekalet ücretine hükmedilmesi karar vermek gerekmiştir. İzah edilen hususlar nedeniyle bu konuda aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın erken açılmış olması nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Koşulları bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 179,90-TL karar ve ilam harcının, dava açılışı sırasında tahsil edilen 355,69-TL peşin harçtan mahsubuna, artan 175,79-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Kararın mahiyeti gereği davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 6. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır