T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1- *** Ümraniye/ İSTANBUL
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2- ***
3- ***
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ:***
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ...'e ait ancak kaza anında kızı *** tarafından sevk ve idare edilen 99-9-MATX38 plakalı BMW marka 2016 model aracı ile trafikte seyir halinde iken aynı istikamete seyreden 55 *** plakalı araç ile davalı Sultan Özdemir'e ait ancak kaza anında *** tarafından sevk ve idare edilen 38 *** plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracında kazadan önce hiç bir hasar bulunmadığını ve tamamen orijinal olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, otomotiv firması tarafından hazırlanan parça bilgi formundan da görüleceği üzere işçilik ve emek bedeli hariç sadece orijinal parça bedelinin 103.395,64-TL olduğunu, müvekkiline ait aracın hiç bir kusuru olmadığı halde hasara uğradığını ve aracın artık kazalı bir araç konumunda olduğunu, üstelik orijinal parçaların temin edilememesi nedeniyle yan sanayi parçaların takılması suretiyle tamiratının yapıldığını, ortada bir zarar olduğunu ve bunun tazmininin gerektiğini, ayrıca müvekkilinin aracının 2 ay serviste kaldığını ve bu süre zarfında mağdur olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde ... Sigorta'nın sorumlu olduğu poliçe limiti olan 43.000,00-TL'lik kısmını servise ödediğini ancak kalan kısmının poliçe limitini aşması nedeniyle müvekkilinin nakit olarak ödemek zorunda kaldığını, kazada tam kusurlu olan 38 *** plakalı aracın ... poliçe numarası ile kasko sigortasını yapan ve bu poliçe ile de ek teminat olarak İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMM) ile teminat altına alan davalı ***'ya 540580 hasar dosya numarası ile başvuru yaptıklarını ancak sigorta tarafından müvekkilinin hesabına sadece 19.253,84-TL'lik ödeme yapıldığını, kalan 18.709,05-TL'lik kısmının ödenmediğini, ***Sigorta A.Ş.'ye fatura alacağı ve değer kaybı için başvuru yaptıklarını ancak sigorta şirketi tarafından haricen bir ödeme yapılmadığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alamadıklarından bahisle MATX38 plakalı araç üzerinde kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı için ilerde tespit edilecek değere artırılmak üzere şimdilik 500,00-TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen akdi faizi ile birlikte tahsiline, sigorta şirketinin limit ile sorumlu tutulmasına, meydana gelen kaza nedeni ile MATX38 plakalı aracın tamirde kaldığı sürece araç yoksunluğu nedeniyle oluşan zarar için ilerde tespit edilen değere artırılmak üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren davalılardan (sigorta şirketi hariç) ***'dan akdi faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle tamir için ödemek zorunda kaldığı bakiye 18.709,50-TL fatura alacağının faturanın düzenlendiği tarih olan 01.11.2021 tarihinden itibaren tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen akdi faizi ile birlikte tahsiline, sigorta şirketinin limit ile sorumlu tutulmasına, yargılama giderlerinin davalılara sorumlulukları oranında yükletilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar *** vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddinin gerektiğini, davacının ikamet adresinin Almanya olarak görünmesi nedeniyle HMK'nın 84/1-a maddesi uyarınca davasında teminat göstermesi gerektiğini, araç değer kaybı yönünden sorumluluğun müvekkillerinde değil sigorta şirketinde olduğunu, müvekkiline ait aracın hem zorunlu mali sigortası hem de kaskosu bulunduğunu, davaya konu araç hakkında trafik tescil şubesi'nden ya da Türkiye'de yerleşik distribütörlerden inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, aracın ağır hasar gördüğü iddiasının kabul edilemez olduğunu, araçtan yoksun kalma taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu zira sigorta şirketi tarafından ikame araç sağlandığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak suretiyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacıdan teminat alınmasına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ***Sigorta A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile *** arasında *** poliçe numaralı, 02.03.2021 başlangıç ve 02.03.2022 bitiş tarihli Aracım Güvende Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi tanzim edildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, teminat dışı hallerin tespit edilmesi halinde davanın müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin usulüne uygun temerrüte düşürülmediğini bu nedenle dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla öncelikle davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve hasar bedelinin tazmini talebine ilişkindir.
*** tarihinde davacıya ait olup kaza anında Tuğçe Koçer tarafından kullanılmakta olan ,,,,, plakalı 2016 model BMW marka araç Tacettin Veli istikametinden Kartal bulvarını takiben M.K.P bulvarı istikametinde seyir halinde iken sol yan tarafından gelip aynı istikamette seyreden 55 ... plakalı araç ön kısımları ile kavşak içinde Seyyid Burhaneddin istikametinden gelip Erciyes Bulvarı takiben Hisarcık istikametine giden davalı ***e ait ancak kaza anında *** tarafından sevk ve idare edilen 38 ... plakalı aracın sağ yan kısmından çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası oluşmuştur.
Emniyet Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Kapıkule Gümrük Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, *** Servisi'nin cevabi yazısı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin cevabi yazısı, ... Sigorta A.Ş.'nin cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, keşif icra edilmiş ve bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; 38 ... plakalı araç sürücü ***'un 2918 sayılı K.T.K madde 47/b ve madde 84/a kuralarını ihlal ederek trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, MATX38 yabancı plaka sürücüsü ***'in meydana gelen kazada kusurunun olmadığı, davacı tarafın tazmin edemediği hasar tutarının 19.254,29-TL olduğu, araçta meydana gelen değer kaybı tutarının 8.650,00-TL olduğu, ikame araç bedelinin 7.000,00-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 07/06/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesindeki taleplerini 15.450,00-TL artırdıklarını, toplamda 34.759,50-TL'ye kaza tarihi olan ...'den itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte sorumlu davalılardan alınıp müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
6098 sayılı TBK 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.
26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesine eklenen “... bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” cümlesinde geçen “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” kısmı ile “... bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” cümlesinde geçen “ve genel şartlarda” kısmı Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarihi ve *** Karar sayılı iptal kararı ile iptal edilerek 09/10/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak iptal edilmiş olduğundan, eski genel şartlara göre değer kaybının Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarına göre, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekmektedir. (Kayseri BAM 3. HD 2022/1757 Esas, 2023/1019 Karar)
Davalı sigorta şirketi, *** tarihli "Aracım Güvende Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" nin 9. Sayfasında yer alan "İhtiyari Mali Sorumluluk Teminatı" başlıklı madde kapsamında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısıdır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. ( Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K.).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. ( Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih ve 2019/1797 E. - 2020/8207 K. ) Bu nedenle, aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının, olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait 99-9-MATX38 plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin "Aracım Güvende Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olarak sigortaladığı, diğer davalı Sultan Özdemir'in maliki olduğu, sürücüsü diğer davalı Recep Erol olan 38 ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle alınan bilirkişi raporuna göre meydana gelen trafik kazada davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, 38 ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, kaza nedeniyle oluşan hasar ve doğrudan zarar kapsamında kalan değer kaybından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, hesap bilirkişisinin raporuna göre davacının değer kaybı zararının 8.650,00-TL ve hasar tutarının 18.709,50-TL olduğunun hesaplandığı ve bu bedelin davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Bilirkişi raporunda maddi hata yaparak 37.963,34-TL'lik onarım maliyetinden davacıya ödenen 19.254,29-TL'lik kısmı düşecek iken sehven 18.709,50-TL düşerek 19.254,29-TL rakamına ulaşmış, bu kısım mahkememizce ek rapor alınmaksızın düzeltilmiştir.
Nitekim 38 ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olan dava dışı ... Sigorta şirketinin 01/12/2021 tarihinde 37.489,15-TL ve 26/11/2021 tarihinde 5.510,85-TL olmak üzere toplam 43.000,00-TL hasar ödemesi yaparak poliçe teminat limitini doldurduğu ve sorumluluğunun kalmadığı, alınan bilirkişi raporuna göre aracın onarımı için davacının ***'e 37.963,34-TL daha masraf yaptığı, bu tutarın 19.254,84-TL'lik kısmının davalı Bereket Sigorta tarafından davacıya ödendiği, bakiye 18.709,50-TL'den ise davalıların sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca davacının aracının makul onarım süresinin (7 gün) olarak hesaplandığı ve tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamış olduğu, davacının bu süreçte kullandığı aracın özelliklerine göre piyasada günlüğünün 1.000,00-TL olduğu, 7 gün boyunca araç kiralama hizmeti satın aldığı gözetilerek 7.000,00-TL araç kira bedeli ödeyeceğinin hesaplandığı ve bu bedelden de davalılar ***'un sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamı itibariyle davalılar*** yönünden temerrütün kaza tarihi olan 24/08/2021 tarihinde oluştuğu, davalı sigorta şirketi yönünden ise arabuluculuk sürecinin başladığı 14/03/2022 tarihinde oluştuğu görülmüş ve ayrıca kazaya karışan aracın kayden hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilmiştir.
6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartının yalnızca sigorta şirketi yönünden uygulandığı, davalı araç maliki yönünden dava haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğundan arabuluculuk dava şartı olmadığı, bu nedenle her ne kadar davacı tarafça davalı araç maliki yönünden de arabulucuya başvurulmuş ise da araç malikinin arabulucu ücretinden sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmakla arabulucu ücreti yalnızca davalı sigorta şirketine yüklenmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile;
1-8.650,00-TL değer kaybı ve 18.709,50-TL bakiye hasar tazminatı olmak üzere toplam 27.359,50-TL tazminatın davalı *** Sigorta A.Ş yönünden 14/03/2022 tarihinden, diğer davalılar *** yönünden ise kaza tarihi olan 24/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-7.000,00-TL araç yoksunluk bedeli tazminatının kaza tarihi olan 24/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ***'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 2.347,10-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 329,76-TL peşin harç ve 300,00-TL ıslah harcının harcın mahsubuna, bakiye 1.717,34-TL harcın davalılardan (davalı *** Sigorta A.Ş.'nin 1.367,47-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ***Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 329,76-TL peşin harç, 300,00-TL ıslah harcı, 1.274,90-TL keşif harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 200,00-TL keşif araç ücreti, 142,50-TL posta ücreti olmak üzere toplam 4.327,86-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı *** Sigorta A.Ş.'nin 3.446,15-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024
Katip ***
e-imzalı
Hakim ***