T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI: 1- ...
2- ...
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/10/2022
Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... ... 'nun kardeşi olan diğer davalı ... arasında 33.000,00-TL'lik nakdi alacağa ilişkin teminat teşkil etmek üzere 33.000,00-TL bedelli, nakden ibareli teminat senedi düzenlendiğini, ancak bu senedin bedeli tutarındaki tüm borç müvekkil tarafından ...'ya banka kanalıyla ödendiğini, tüm ödemeler tamamlanarak borç ödendikten sonra ... kötü niyetli bir şekilde iş bu hükümsüz kalmış teminat senedinin tanzim ve ödeme tarihi kısımlarını mesnetsiz ve gerçeğe aykırı şekilde doldurmak suretiyle öz kardeşi olan davalı ... ... 'ya ciroladığı ve bedelsiz kalmış senedi kendisine ve diğer davalıya haksız kazanç sağlamak maksadıyla ... tarihinde takibe koyduğunu, dava konusu haksız takip sebebiyle müvekkilin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı açıkça ortada olduğunu, takip konusu senede ilişkin borcun ödenmiş olması sebebiyle bedelsiz senede dayanarak açılan Kayseri ... Dairesi'nin ... esas sayılı takibin öncelikle ivedi ve takdiren teminatsız olarak durdurulmasını, kötü niyetli davalının takibe konu alacağın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu dava hukuki dayanaktan yoksun davanın reddinin gerektiğini, açılan menfi tespit davasına konu icra dosyasında herhangi bir taraf sıfatı ile yer almadığından dolayı ve menfi tespit davası sadece icra dosyası taraflarına karşı açılabileceğinden davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacının dilekçesinde iddia ettiği ödemeler davaya konu icra takibine mesnet bonoya yapıldığına ilişkin hiçbir kanıt bulunmadığından davanın esas yönünden reddinin gerektiğini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... cevap dilekçesinde; davacının açmış olduğu dava hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve reddinin gerektiğini, davacının dilekçesinde iddia ettiği ödemeler davaya konu icra takibine mesnet bonoya dayandırıldığına ilişkin hiçbir kanıt bulunmadığından davanın esas yönünden reddinin gerektiğini, izah edilen nedenlerle davacının hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Dosya, Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize geldiği görülmüştür.
TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.
Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. İpotek, TTK'da düzenlenmeyip, Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.
Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.
TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.
Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davacı ...'in potansiyel mükellef olduğu, yazı tarihi itibariyle şahsına ait herhangi bir mükellefiyet kaydı ve ortaklık bilgisi bulunmadığının bildirildiği görüldü.
Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davalı ... Armutçu'nun gelir vergisi mükellefi olup, karayolu ile şehirler arası yük taşımacılığı işi yaptığı, ... -... tarihleri arasında faaliyet gösterdiği, bilanço esasına göre defter tuttuğu ve birinci sınıfı tüccar olduğunun bildirildiği görüldü.
Antalya-Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı cevabi yazısında; davalı ... ... 'nun ... -... tarihleri arasında vergi mükellefiyet kaydı bulunduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, 2015 takvim yılında adı geçenin mükellefiyet kaydının bulunmaması nedeniyle ilgili yıla ilişkin bilgi verilemediğinin bildirildiği görüldü.
Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur. Davanın taraflarının incelenmesinde; davacının ve davalı ...'nun tacir olmadığı, dolayısı ile eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.
TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması ve Borçlar Kanunu'ndan doğması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.
... tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
İzah edilen nedenlerle görevsizlik kararı ile mahkememize gelen eldeki dava dosyasında, mahkememizin karşı görevsizliğine ilişkin karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
(T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı aynı yöndedir.)
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsiz olması ve davaya bakmaya Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeni ile HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,
2-HMK 21. maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle görevli mahkemenin tayini (mercii tayini) için dava dosyasının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine,
3-HMK'nun 20. maddesi gereğince Kayseri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin mercii tayini kararı verilirse, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 321/2. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. ...
Katip ...
Hakim ...